Thực trạng công tác kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai

Khóa luận kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai, Gia Lai

• Tác giả: Trần Thị Nhung
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Quang Huy
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán chi hoạt động Phòng Tài chính huyện Ia Grai

Kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai đóng vai trò nòng cốt trong quản lý tài chính công địa phương. Đơn vị này thực hiện chức năng tham mưu cho Ủy ban nhân dân huyện về quản lý ngân sách nhà nước. Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến nguồn kinh phí đều được theo dõi chặt chẽ. Hệ thống chứng từ phản ánh đầy đủ các dòng tiền phục vụ bộ máy hành chính và nhiệm vụ chuyên môn. Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp hiện hành được áp dụng nghiêm túc. Cán bộ nghiệp vụ ghi nhận kịp thời từng khoản mục chi tiêu theo đúng mục lục ngân sách nhà nước. Công tác này bảo đảm việc phân bổ nguồn lực diễn ra công khai và minh bạch. Cơ quan kiểm soát tính hợp pháp và hợp lệ của hóa đơn trước khi giải ngân. Quy trình hạch toán giúp lãnh đạo huyện nắm bắt chính xác tiến độ thực hiện dự toán. Dữ liệu kế toán là căn cứ xác thực để lập báo cáo quyết toán năm. Sự chuẩn xác trong từng nghiệp vụ hạn chế nguy cơ thất thoát tiền công quỹ. Đây là nền tảng giữ vững kỷ cương tài chính tại địa bàn huyện Ia Grai.

1.1. Khái niệm và đặc điểm nguồn kinh phí hoạt động

Kinh phí hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai chủ yếu bắt nguồn từ ngân sách nhà nước cấp. Nguồn vốn này bao gồm kinh phí tự chủ giao thường xuyên và kinh phí không tự chủ. Khoản chi thường xuyên tập trung vào lương cán bộ, phụ cấp công vụ, đóng góp bảo hiểm cùng các dịch vụ công cộng. Đơn vị chủ động cân đối ngân sách để phục vụ công tác điều hành hàng ngày. Khoản chi không thường xuyên gắn liền với các đề án, hội nghị chuyên đề và mua sắm sửa chữa tài sản lớn. Nguồn kinh phí này luôn đòi hỏi sự phê duyệt dự toán cụ thể từ cấp thẩm quyền. Kế toán viên phải ghi nhận đúng niên độ và không được tự ý điều chuyển nguồn sai quy định.

1.2. Nhiệm vụ của kế toán chi trong đơn vị hành chính

Bộ phận kế toán giữ trọng trách theo dõi chặt chẽ mọi khoản chi phát sinh tại cơ quan. Nhân viên kế toán lập kế hoạch dự toán tài chính đầu năm sát với thực tế công tác. Từng nghiệp vụ chi tiêu phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ gốc hợp lệ và chữ ký phê duyệt. Kế toán phản ánh kịp thời các nghiệp vụ vào sổ sách thông qua hệ thống tài khoản kế toán hành chính. Việc kiểm tra trước, trong và sau chi tiêu giúp ngăn chặn triệt để tình trạng lãng phí công quỹ. Cuối niên độ, kế toán tổng hợp số liệu để lập báo cáo quyết toán trình cấp trên kiểm tra. Sự minh bạch này hỗ trợ việc thanh tra tài chính diễn ra thuận lợi và khách quan.

II. Thực trạng kế toán chi hoạt động Phòng Tài chính huyện Ia Grai

Thực tế quản lý chi hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai ghi nhận nhiều kết quả rõ nét. Đơn vị đã tuân thủ chặt chẽ mục lục ngân sách nhà nước theo Chương 618, Loại 340, Khoản 341. Các khoản chi lương, phụ cấp công vụ và đóng góp bảo hiểm luôn được giải quyết kịp thời cho cán bộ. Chi phí dịch vụ công cộng, văn phòng phẩm và liên lạc viễn thông được kiểm soát căn cứ trên hóa đơn tài chính. Tuy nhiên, công tác hạch toán vẫn còn bộc lộ một số tồn tại nhất định. Việc lập dự toán đầu năm đôi lúc chưa sát với nhu cầu chi tiêu thực tế phát sinh. Quy trình luân chuyển chứng từ từ các bộ phận chuyên môn về phòng kế toán còn chậm trễ. Hiện tượng dồn chứng từ thanh toán vào cuối quý hoặc cuối năm vẫn diễn ra phổ biến. Điều này tạo áp lực lớn cho kế toán viên trong việc đối chiếu số liệu với Kho bạc Nhà nước. Việc ứng dụng phần mềm kế toán đôi khi chưa khai thác hết các tiện ích phân tích chuyên sâu. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ quyết toán kinh phí của cơ quan.

2.1. Quy trình hạch toán và luân chuyển chứng từ chi

Hệ thống chứng từ chi tiêu tại đơn vị được tổ chức tương đối chặt chẽ. Khi phát sinh chi phí, cán bộ lập giấy đề nghị thanh toán kèm theo hóa đơn tài chính hợp pháp. Kế toán tiến hành kiểm tra tính chuẩn xác của các chỉ tiêu trên chứng từ gốc. Sau khi thủ trưởng đơn vị phê duyệt, kế toán lập giấy rút dự toán ngân sách gửi Kho bạc. Thủ quỹ chi tiền mặt hoặc ngân hàng chuyển khoản trực tiếp cho bên thụ hưởng. Tuy vậy, một số chứng từ dịch vụ mua ngoài gửi về phòng kế toán chưa kịp thời. Tình trạng này làm gián đoạn việc cập nhật sổ sách kế toán theo đúng trình tự thời gian.

2.2. Những bất cập trong kiểm soát dự toán ngân sách

Khâu lập và chấp hành dự toán chi tiêu vẫn còn tồn tại khoảng cách nhất định. Dự toán ngân sách hàng năm đôi khi phải điều chỉnh do nhiệm vụ đột xuất phát sinh trên địa bàn. Việc theo dõi định mức tiêu hao vật tư văn phòng chưa thực sự gắn với trách nhiệm của từng cá nhân. Một số khoản chi nghiệp vụ phát sinh vượt mức dự kiến ban đầu, đòi hỏi thủ tục xin bổ sung phức tạp. Công tác đối chiếu số dư tài khoản tiền gửi với Kho bạc Nhà nước đôi lúc gặp vướng mắc về mặt thời gian. Điều đó đòi hỏi đơn vị phải hoàn thiện hơn nữa quy chế chi tiêu nội bộ.

III. Giải pháp kế toán chi hoạt động Phòng Tài chính huyện Ia Grai

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, đơn vị cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chuyên môn. Trước hết, quy chế chi tiêu nội bộ phải được rà soát và điều chỉnh định kỳ hàng năm. Các định mức sử dụng xe công, tiếp khách, điện nước và vật tư văn phòng cần quy định cụ thể. Cơ quan phải gắn quyền hạn và trách nhiệm tài chính của từng cán bộ với kết quả công việc. Tiếp theo, khâu lập dự toán ngân sách đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận. Việc xây dựng dự toán phải dựa trên số liệu chi tiêu thực tế của các năm trước và kế hoạch công tác cụ thể. Đơn vị cần đẩy mạnh việc chuyển đổi số trong quản lý chứng từ và dữ liệu hạch toán. Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp cần được nâng cấp thường xuyên để tích hợp dữ liệu trực tuyến. Hoạt động kiểm tra nội bộ phải được tiến hành định kỳ nhằm phát hiện sớm các sai sót phát sinh. Kế toán viên cần tham gia các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ để cập nhật kịp thời văn bản pháp luật mới. Những biện pháp này giúp tối ưu hóa nguồn lực công tại huyện Ia Grai.

3.1. Hoàn thiện quy chế chi tiêu và quản lý chứng từ

Đơn vị cần bổ sung các điều khoản thực tiễn vào quy chế chi tiêu nội bộ. Định mức chi tiêu phải phản ánh đúng mặt bằng giá cả tại thị trường địa phương. Các khoản chi tiếp khách, công tác phí cần lập dự trù và được lãnh đạo phê duyệt trước. Thủ tục thanh toán phải thực hiện theo thời hạn quy định, không để chứng từ ứ đọng kéo dài. Kế toán cần kiên quyết từ chối những hóa đơn thiếu thông tin hoặc sai mục đích ngân sách. Mọi tài liệu kế toán phải lưu trữ khoa học theo từng tập hồ sơ và từng niên độ. Việc này giúp công tác đối chiếu số liệu và thanh tra tài chính diễn ra nhanh chóng.

3.2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và đào tạo nhân lực

Cơ quan cần số hóa toàn diện quy trình xử lý kế toán và lưu trữ dữ liệu. Việc khai thác tối đa các mô-đun trên phần mềm kế toán giúp giảm thiểu sai sót do thao tác thủ công. Dữ liệu kế toán cần được sao lưu định kỳ trên hệ thống máy chủ an toàn. Cán bộ nghiệp vụ cần thường xuyên được cử tham gia các khóa đào tạo nâng cao chuyên môn. Đơn vị phải chú trọng bồi dưỡng kỹ năng phân tích báo cáo tài chính và ứng dụng công nghệ mới. Tinh thần trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của nhân viên kế toán cần được đề cao. Nguồn nhân lực vững vàng là tiền đề bảo đảm tính minh bạch cho ngân sách huyện.

IV. Kết luận về kế toán chi hoạt động Phòng Tài chính huyện Ia Grai

Kế toán chi hoạt động giữ vai trò then chốt trong điều hành tài chính công tại huyện Ia Grai. Việc tổ chức công tác kế toán bài bản giúp tối ưu hóa nguồn lực ngân sách nhà nước. Thực tế tại đơn vị cho thấy sự tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật hiện hành. Bộ máy kế toán đã thực hiện tốt việc kiểm soát chi thường xuyên và không thường xuyên. Dù vậy, những điểm nghẽn trong luân chuyển chứng từ và lập dự toán cần sớm được khắc phục. Áp dụng đồng bộ các giải pháp từ quy chế nội bộ đến công nghệ thông tin là yêu cầu cấp thiết. Sự đổi mới này góp phần nâng cao hiệu quả giải ngân và chất lượng báo cáo tài chính. Đơn vị hành chính sẽ quản lý tài sản công an toàn, tránh thất thoát và lãng phí. Đây cũng là bài học kinh nghiệm quý giá cho các cơ quan nhà nước cùng cấp. Quản lý chi tiêu minh bạch tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại địa bàn huyện Ia Grai.

4.1. Đánh giá tổng quát hiệu quả quản lý chi tiêu

Công tác kế toán chi hoạt động đã phản ánh trung thực tình hình sử dụng ngân sách tại địa phương. Việc chấp hành kỷ luật tài chính giúp hạn chế tối đa các sai phạm trong thanh toán. Các khoản chi phục vụ chuyên môn được đáp ứng đúng lúc và hỗ trợ tốt nhiệm vụ chính trị. Mối quan hệ phối hợp giữa phòng kế toán và Kho bạc Nhà nước diễn ra thông suốt. Khả năng cân đối thu chi được duy trì ở mức ổn định qua từng niên độ. Sự minh bạch này củng cố niềm tin của cán bộ công chức vào công tác điều hành tài chính. Đơn vị đã xây dựng được nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình kiểm soát tài chính

Mô hình kế toán chi tại huyện Ia Grai mang lại nhiều kinh nghiệm thực tiễn quý báu. Phương pháp theo dõi chi tiết theo từng tiểu mục ngân sách có thể áp dụng cho các xã, thị trấn. Quy trình kiểm tra chứng từ nhiều lớp giúp ngăn chặn thất thoát công quỹ hiệu quả. Việc chuẩn hóa quy chế chi tiêu nội bộ là giải pháp phù hợp với mọi cơ quan hành chính. Các đơn vị sự nghiệp công lập có thể học hỏi cách thức số hóa hồ sơ chứng từ. Tính kỷ cương trong quản lý tài chính giúp bộ máy hành chính vận hành trơn tru và tiết kiệm. Đây là hướng đi đúng đắn cho quản trị công hiện đại.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngân sách nhà nước giữ vai trò trung tâm trong việc bảo đảm các nguồn lực tài chính cho hoạt động quản lý công, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ chủ quyền quốc phòng, an ninh và thực thi chính sách đối ngoại. Ở cấp địa phương, ngân sách cấp huyện là bộ phận cấu thành của hệ thống tài chính công, đóng vai trò trực tiếp trong điều hành các hoạt động hành chính và cung cấp dịch vụ công cơ sở. Để nâng cao hiệu quả phân bổ và ngăn ngừa thất thoát lãng phí, công tác quản lý thu - chi ngân sách đòi hỏi một hệ thống kế toán chính xác, minh bạch và kịp thời nhằm cung cấp thông tin cho cấp có thẩm quyền ra quyết sách.

Tại địa bàn huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai – một huyện miền núi biên giới có đặc thù kinh tế nông nghiệp và hơn 50% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số – nguồn thu ngân sách địa phương còn nhiều hạn chế, đặc biệt nguồn thu tiền sử dụng đất trong giai đoạn 2021–2023 không đạt kế hoạch do các vướng mắc về cơ chế đấu giá quyền sử dụng đất. Mặt khác, nhu cầu chi tiêu công vẫn chịu áp lực lớn từ các khoản chi hành chính, sự nghiệp giáo dục, sự nghiệp y tế và công tác khắc phục khó khăn sau dịch bệnh Covid-19. Một số đơn vị cơ sở chưa chủ động trong công tác lập dự toán, làm phát sinh nhiều khoản bổ sung ngoài dự toán và tiến độ giải ngân đầu tư công còn chậm. Xuất phát từ bối cảnh thực tế đó, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu về thực trạng kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai nhằm đánh giá việc chấp hành kỷ luật tài chính và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kế toán chi ngân sách.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng:

1. Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu và đánh giá thực trạng công tác kế toán chi hoạt động từ Ngân sách nhà nước tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai, từ đó đưa ra giải pháp cải tiến công tác này.
2. Mục tiêu cụ thể:

• Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi hoạt động trong các đơn vị hành chính sự nghiệp.
• Thứ hai, tìm hiểu thực trạng công tác kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai.
• Thứ ba, đề xuất giải pháp cải thiện công tác kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán chi hoạt động từ nguồn ngân sách nhà nước tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2021 đến năm 2023.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình kế toán chi hoạt động từ nguồn ngân sách nhà nước, bao gồm công tác lập dự toán, chấp hành dự toán (thực hiện chi ngân sách) và công tác quyết toán ngân sách nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các quy định pháp luật hiện hành về quản lý tài chính công và chế độ kế toán nhà nước:

• Khung văn bản quy phạm pháp luật: Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 (Luật số 83/2015/QH13), trọng tâm là Điều 4 (khái niệm ngân sách và chi thường xuyên) và Điều 8 (nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước); Thông tư số 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp; Thông tư số 324/2016/TT-BTC quy định hệ thống mục lục ngân sách nhà nước; Thông tư số 162/2014/TT-BTC quy định chế độ quản lý, tính hao mòn và khấu hao tài sản cố định trong cơ quan nhà nước.
• Hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán: Phản ánh theo nguyên tắc kế toán kép đối với tài khoản trong bảng (loại 1 đến loại 9) và kế toán đơn đối với tài khoản ngoài bảng (loại 0). Trong đó, tài khoản ngoài bảng trọng yếu là Tài khoản 008 (Dự toán chi hoạt động), chia tách theo niên độ (TK 0081 - năm trước, TK 0082 - năm nay) và hình thức sử dụng (tạm ứng, thực chi, thường xuyên, không thường xuyên). Tài khoản trong bảng sử dụng Tài khoản 611 (Chi phí hoạt động), gồm 6111 (chi hoạt động thường xuyên) và 6112 (chi không thường xuyên), cùng Tài khoản 911 (Xác định kết quả) và Tài khoản 112 (Tiền gửi Kho bạc, Ngân hàng).
• Quy trình ghi sổ: Khảo sát lý thuyết về ba hình thức kế toán gồm Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ và Nhật ký - Sổ Cái.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai qua hai nhóm phương pháp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Quan sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ và xử lý dữ liệu tại Phòng Tài chính - Kế hoạch; phỏng vấn, khảo sát ý kiến cán bộ kế toán phụ trách chuyên môn; nghiên cứu hệ thống văn bản pháp luật, chế độ kế toán; thu thập dữ liệu thứ cấp từ các bảng cân đối tài khoản, báo cáo tài chính (mẫu B01/BCTC), báo cáo quyết toán (mẫu B01/BCQT), bảng thanh toán tiền lương và các chứng từ gốc giai đoạn 2021–2023.
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Phương pháp so sánh số liệu qua chuỗi thời gian 3 năm để đánh giá xu hướng biến động của nguồn lực lao động, tài sản cố định và nguồn kinh phí hoạt động; phương pháp tổng hợp và phân tích định tính (đánh giá quy trình luân chuyển chứng từ, kiểm soát nội bộ) kết hợp phân tích định lượng (tổng hợp, thống kê mức độ chấp hành dự toán ngân sách).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi hoạt động từ ngân sách nhà nước

Chương này tập trung chuẩn hóa các khái niệm, quy tắc và nghiệp vụ hạch toán chi hoạt động trong đơn vị hành chính sự nghiệp. Tác giả phân tích bản chất của chi ngân sách nhà nước là quá trình phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ nhà nước phục vụ thực thi nhiệm vụ quản lý kinh tế - xã hội. Khoản chi hoạt động được phân định thành:

• Chi thường xuyên (kinh phí giao tự chủ): Gồm tiền lương, tiền công, phụ cấp lương, các khoản trích theo lương (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn), dịch vụ công cộng, văn phòng phẩm, chi sửa chữa thường xuyên tài sản cố định.
• Chi không thường xuyên (kinh phí không giao tự chủ): Gồm chi thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, đào tạo bồi dưỡng cán bộ, các chương trình mục tiêu quốc gia, vốn đối ứng dự án, nhiệm vụ đột xuất, tinh giản biên chế và đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết bị theo phê duyệt.

Tác giả hệ thống hóa danh mục chứng từ kế toán bắt buộc theo Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp ban hành theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC, bao gồm Phiếu chi (C41-BB), Giấy đề nghị thanh toán (C43-BB), Giấy đi đường (C16-HĐ), Bảng thanh toán tiền lương và các khoản phụ cấp (C02-HĐ), Bảng kê chi tiền dự hội nghị (C44-HĐ), Giấy rút dự toán ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, chương 1 mô tả cấu trúc luân chuyển chứng từ, kết cấu tài khoản hạch toán doanh thu - chi phí và sơ đồ trình tự ghi sổ theo ba hình thức kế toán truyền thống, làm cơ sở đối chiếu với thực tiễn đơn vị.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm cơ cấu tổ chức và thực tế hạch toán chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai (Mã số thuế: 5900281257; Mã QHNS: 1069756; Mã ngành kinh tế: 341; Mã chương: 618; đóng tại số 277 Hùng Vương, Thị trấn Ia Kha, huyện Ia Grai). Đơn vị là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, đồng thời đóng vai trò là đơn vị dự toán cấp 1 kiêm đơn vị trực tiếp sử dụng ngân sách.

Bộ máy của đơn vị gồm 1 Trưởng phòng, 1 Phó Trưởng phòng và các chuyên viên phụ trách ngân sách, tài chính xã, kế toán nội bộ, công sản và giá. Tình hình nhân sự và biến động tài sản, nguồn kinh phí của đơn vị trong giai đoạn 2021–2023 được tác giả tổng hợp cụ thể:

Tiêu chí	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
Tổng số lao động (người)	8	6	7
- Nam	2	2	2
- Nữ	6	4	5
- Trình độ trên đại học	2	2	2
- Trình độ đại học	6	4	5
- Số lượng Đảng viên	8	6	7
Tài sản cố định (đồng)	1.149.591.994	1.136.837.500	1.124.337.500
- Tài sản cố định hữu hình	17.754.494	6.875.000	0
- Tài sản cố định vô hình	1.131.837.500	1.129.962.500	1.124.337.500
Nguồn vốn từ NSNN cấp (đồng)	1.149.591.994	1.136.837.500	1.124.337.500

Về chính sách và hình thức kế toán, đơn vị áp dụng niên độ từ ngày 01/01 đến 31/12 hàng năm, sử dụng hình thức sổ Nhật ký chung và thực hiện hạch toán trên máy tính thông qua việc kết hợp hệ thống phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp và hệ thống Tabmis (Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc).

Công tác kế toán chi hoạt động tại đơn vị trải qua các giai đoạn:

1. Công tác lập dự toán: Thực hiện định kỳ vào tháng 7 (quý III) hàng năm qua 4 bước: (1) Xác định nguồn thu và nhu cầu chi dự kiến dựa trên số liệu năm trước; (2) Lập bảng dự toán chi tiết theo mục lục ngân sách; (3) Gửi cơ quan thẩm định là Ủy ban nhân dân huyện; (4) Tiếp nhận quyết định giao dự toán để triển khai và giám sát từ ngày 01/01 năm sau.
2. Công tác chấp hành và hạch toán chi hoạt động thường xuyên: Phản ánh chi tiết theo Chương 618 – Loại 340 – Khoản 341. Nghiệp vụ chi gồm: chi thanh toán tiền lương (Mục 6000, Tiểu mục 6001), phụ cấp lương (Mục 6100, Tiểu mục 6101, 6102, 6113, 6115, 6124), các khoản trích đóng góp bảo hiểm và công đoàn (Mục 6300, Tiểu mục 6301, 6302, 6303, 6349), dịch vụ công cộng như tiền điện, tiền nước (Mục 6500), vật tư văn phòng phẩm (Mục 6550), thông tin liên lạc, cước internet (Mục 6600) và thuê mướn lao động (Mục 6750).
3. Công tác quyết toán: Đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết, sổ cái với hệ thống Kho bạc Nhà nước, lập Báo cáo tài chính (B01/BCTC) và Báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động (B01/BCQT) cuối năm.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán chi hoạt động tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai

Dựa trên thực trạng, tác giả chỉ ra các điểm tích cực và hạn chế trong công tác kế toán tại đơn vị:

• Ưu điểm: Đơn vị chấp hành nghiêm túc quy định của Luật Ngân sách nhà nước 2015 và Thông tư 107/2017/TT-BTC; đội ngũ công chức có trình độ chuyên môn cao (100% đạt trình độ đại học và sau đại học); hệ thống kế toán máy và việc ứng dụng Tabmis giúp tăng tính kịp thời trong hạch toán và kiểm soát nguồn kinh phí.
• Hạn chế: Quy mô biên chế giảm trong khi khối lượng công việc theo dõi toàn huyện rất lớn, dễ tạo áp lực công việc cho chuyên viên phụ trách; công tác dự toán ở một số đơn vị trực thuộc cấp dưới chưa sát với thực tế phát sinh, dẫn đến tình trạng xin bổ sung dự toán trong năm; tiến độ giải ngân một số dự án và chương trình mục tiêu quốc gia còn chậm; nguồn thu tiền sử dụng đất tại địa phương sụt giảm gây khó khăn cho việc cân đối ngân sách tổng thể.

Từ các phân tích trên, tác giả đưa ra các nhóm giải pháp:

• Nâng cao chất lượng công tác lập dự toán chi ngân sách: Cần bám sát tình hình thực tế và định mức chi tiêu nội bộ, hạn chế tối đa việc điều chỉnh và bổ sung dự toán ngoài kế hoạch.
• Hoàn thiện công tác quản lý chứng từ và kiểm soát chi: Thực hiện rà soát nghiêm ngặt các hóa đơn, giấy đề nghị thanh toán và chứng từ rút dự toán nhằm đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ trước khi gửi sang Kho bạc Nhà nước.
• Đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống thông tin và bồi dưỡng nhân lực: Tổ chức tập huấn chuyên sâu về phần mềm quản lý và nghiệp vụ kế toán cho đội ngũ cán bộ, sắp xếp luân chuyển công việc hợp lý để giảm tải áp lực cho bộ phận kế toán nội bộ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể phản ánh đúng thực tế hoạt động kế toán tài chính công tại đơn vị:

• Cung cấp số liệu chính xác về tình hình tài chính của Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai: Tổng giá trị tài sản và nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước cấp có xu hướng giảm nhẹ qua các năm, từ 1.149.591.994 đồng năm 2021 xuống 1.136.837.500 đồng năm 2022 và đạt 1.124.337.500 đồng năm 2023. Trong đó, tài sản cố định hữu hình giảm từ 17.754.494 đồng (năm 2021) xuống 6.875.000 đồng (năm 2022) và về mức 0 đồng vào năm 2023 do đã tính đủ hao mòn lũy kế; tài sản cố định vô hình giảm từ 1.131.837.500 đồng xuống 1.124.337.500 đồng.
• Phản ánh trung thực quy trình luân chuyển chứng từ và tổ chức hạch toán chi tiết các khoản chi thường xuyên theo đúng Mục lục ngân sách (Chương 618 – Loại 340 – Khoản 341) trên phần mềm kế toán và hệ thống Tabmis.
• Đóng góp của đề tài: Khóa luận là công trình nghiên cứu gắn lý luận kế toán hành chính sự nghiệp vào một đơn vị đặc thù là cơ quan tham mưu tài chính cấp huyện ở khu vực miền núi. Tác giả tự đánh giá các giải pháp đề xuất mang tính chủ quan nhưng xuất phát trực tiếp từ các vướng mắc thực tế tại đơn vị, góp phần hoàn thiện công tác quản lý tài chính công tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn do tác giả tự xác định và ghi nhận:

• Hạn chế: Do sự giới hạn về mặt thời gian thực tập, phạm vi nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế của sinh viên, đề tài chưa thể bao quát toàn diện mọi khía cạnh chuyên sâu của công tác kế toán ngân sách; dữ liệu mới chỉ tập trung phân tích số liệu thứ cấp của riêng cơ quan Phòng Tài chính - Kế hoạch trong phạm vi hẹp 3 năm (2021–2023), chưa phân tích chuyên sâu mối quan hệ quyết toán ngân sách với toàn bộ các đơn vị dự toán cơ sở trực thuộc huyện.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang công tác thẩm định, thanh tra và quyết toán ngân sách đối với toàn bộ các đơn vị thụ hưởng ngân sách huyện (khối giáo dục, y tế, ủy ban nhân dân cấp xã) trên địa bàn huyện Ia Grai, đồng thời đánh giá chuyên sâu hơn về hiệu quả vận hành của phần mềm quản lý ngân sách Tabmis trong công tác kiểm soát chi tiêu công.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Tài chính công và Quản lý nhà nước: Cung cấp nguồn tài liệu nghiên cứu tình huống thực tế về việc áp dụng Thông tư 107/2017/TT-BTC, Thông tư 324/2016/TT-BTC và Luật Ngân sách nhà nước 2015 tại một cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện.
• Cán bộ, chuyên viên kế toán tại các cơ quan hành chính sự nghiệp: Tham khảo quy trình 4 bước lập dự toán chi hoạt động vào tháng 7 hàng năm, trình tự hạch toán các tài khoản ngoài bảng TK 008, chi phí TK 611, xác định kết quả TK 911 và quy trình luân chuyển chứng từ thanh toán lương, dịch vụ mua ngoài qua Kho bạc Nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Đơn vị nghiên cứu áp dụng chế độ kế toán và hệ thống mục lục ngân sách nào?
Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai áp dụng Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp ban hành theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC, Luật Ngân sách nhà nước 2015 (Luật số 83/2015/QH13), Thông tư số 324/2016/TT-BTC quy định hệ thống mục lục ngân sách nhà nước và Thông tư số 162/2014/TT-BTC về tỷ lệ hao mòn tài sản cố định.

2. Tài sản cố định và nguồn kinh phí của đơn vị biến động như thế nào trong giai đoạn 2021–2023?
Tổng tài sản và nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước cấp giảm dần qua từng năm: đạt 1.149.591.994 đồng năm 2021, giảm xuống 1.136.837.500 đồng năm 2022 và còn 1.124.337.500 đồng năm 2023. Trong đó, tài sản cố định hữu hình giảm từ 17.754.494 đồng năm 2021 xuống 0 đồng năm 2023 do trích khấu hao; tài sản cố định vô hình giảm từ 1.131.837.500 đồng xuống 1.124.337.500 đồng.

3. Đơn vị tổ chức quy trình lập dự toán ngân sách chi hoạt động hàng năm như thế nào?
Công tác lập dự toán diễn ra vào tháng 7 (quý III) hàng năm theo 4 bước: (1) Xác định nguồn thu và nhiệm vụ chi dựa trên số liệu thực tế năm trước; (2) Lập bảng dự toán chi tiết theo mã nội dung kinh tế; (3) Gửi Ủy ban nhân dân huyện thẩm định và chờ phê duyệt; (4) Tiếp nhận quyết định giao dự toán và triển khai thực hiện, giám sát chi tiêu từ ngày 01/01 của năm kế hoạch.

4. Cơ cấu nhân sự tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai có đặc điểm gì?
Trong giai đoạn 2021–2023, số lượng cán bộ công chức của phòng giảm từ 8 người (năm 2021) xuống 6 người (năm 2022) và tăng lên 7 người (năm 2023). Về trình độ học vấn, 100% cán bộ đạt trình độ từ đại học trở lên (năm 2023 có 2 người trình độ trên đại học và 5 người trình độ đại học), đồng thời 100% cán bộ là Đảng viên.

5. Các khoản chi hoạt động thường xuyên tại đơn vị được hạch toán theo các mục lục ngân sách cụ thể nào?
Các khoản chi thuộc Chương 618 – Loại 340 – Khoản 341, bao gồm: Mục 6000 (tiền lương), Mục 6100 (phụ cấp lương), Mục 6300 (các khoản đóng góp BHXH, BHYT, KPCĐ), Mục 6500 (dịch vụ công cộng như điện, nước), Mục 6550 (vật tư văn phòng phẩm), Mục 6600 (chi phí thông tin, liên lạc, mạng internet) và Mục 6750 (chi phí thuê mướn lao động).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Thị Nhung đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi hoạt động trong đơn vị hành chính sự nghiệp theo các chuẩn mực và thông tư kế toán hiện hành. Đề tài phản ánh chi tiết thực trạng lập dự toán, quản lý chứng từ, hạch toán tài khoản và quyết toán chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ia Grai trong giai đoạn 2021–2023 bằng các số liệu thứ cấp cụ thể. Trên cơ sở nhận diện các điểm nghẽn về nhân sự, biến động nguồn thu địa phương và việc phát sinh bổ sung ngoài dự toán, tác giả đã đề xuất các giải pháp khả thi nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao kỷ luật tài chính công tại đơn vị.