CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Sự cần thiết của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại 1. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại. Bán hàng tự thân nó không phải là một quá trình của sản xuất kinh doanh nhưng nó lại là một khâu cần thiết của tái sản xuất xã hội.
Kết quả cuối cùng của thương mại tính bằng mức lưu chuyển hàng hoá mà việc lưu chuyển hàng hoá lại phụ thuộc mức bán hàng nhanh hay chậm. Doanh nghiệp càng tiêu thụ được nhiều hàng thì sức mạnh của doanh nghiệp càng tăng lên. Như vậy bán hàng là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Việc tiêu thụ hàng hoá có tác dụng nhiều mặt đối với lĩnh vực sản xuất và tiêu dùng của xã hội.
Đó là: Quá trình bán hàng cung cấp hàng hoá cần thiết một cách đầy đủ, kịp thời, đúng số lượng và chất lượng để đáp ứng, thoả mãn nhu cầu về hàng hoá tiêu dùng cho khách hàng. Nhờ hoạt động bán hàng mà hàng hoá sẽ được đưa đến tay người tiêu dùng và thoả mãn yêu cầu của người tiêu dùng, việc tiêu thụ hàng hoá góp phần cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng. Như vậy thông qua thị trường, bán hàng góp phần điều hoà sự cân bằng giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa hàng hoá và tiền tệ trong lưu thông, giữa nhu cầu tiêu dùng và khả năng thanh toán. Đặc biệt là đảm bảo cân đối giữa các ngành, các khu vực trong nền kinh tế.
Các đơn vị trong nền kinh tế thị trường không thể tồn tại và phát triển một cách độc lập mà giữa chúng có mối quan hệ qua lại khăng khít với nhau. Quá trình bán sản phẩm có ảnh hưởng trực Bùi Thị Thu Anh_ Lớp LTCĐĐH KT1-K2 Luận văn tốt nghiệp Luan van Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 4 Khoa Kế toán - Kiểm toán tiếp tới quan hệ cân đối sản xuất giữa các ngành, các đơn vị với nhau nó tác động đến quan hệ cung cầu trên thị trường. Bán hàng là cơ sở hình thành lên doanh thu và lợi nhuận, tạo ra thu nhập để bù đắp chi phí bỏ ra, bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh thông qua các phương thức bán hàng phù hợp với yêu cầu của khách hàng. Để quá trình bán hàng diễn ra được thuận lợi thì hàng hoá không chỉ đảm bảo về chất lượng mà còn phải phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng luôn thay đổi về mẫu mã, chất lượng, giá cả cũng như phương thức bán hàng và khâu phục vụ sau bán hàng, nhằm kích thích nhu cầu tiêu dùng.
Đồng thời với việc tiêu thụ hàng hoá, xác định đúng kết quả kinh doanh là cơ sở đánh giá hiệu quả cuối cùng của các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định của doanh nghiệp. Xác định đúng kết quả kinh doanh tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động tốt trong kỳ kinh doanh tiếp theo đồng thời cung cấp số liệu cho các bên quan tâm, thu hút đầu tư vào doanh nghiệp giữ vững uy tín của doanh nghiệp trên thị trường. Đặc biệt trong điều kiện hiện nay, các doanh nghiệp phải tiến hành sản xuất kinh doanh không còn chế độ bao cấp và cạnh tranh ngày càng trở lên gay gắt thì việc xác định kết quả kinh doanh đã trở thành một yêu cầu bức thiết và cũng là một thử thách quyết định đối với tài năng của các nhà quản lý. Như vậy, bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp có vai trò vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy sử dụng nguồn lực và phân bổ các nguồn lực có hiệu quả đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân nói chung và đối với mỗi doanh nghiệp nói riêng.
Có thể khẳng định rằng bất kỳ một doanh nghiệp thương mại nào muốn tồn tại và phát triển đều không thể thiếu đi chức năng này. Yêu cầu của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại. Bùi Thị Thu Anh_ Lớp LTCĐĐH KT1-K2 Luận văn tốt nghiệp Luan van Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 5 Khoa Kế toán - Kiểm toán Việc quản lý công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là một trong những khâu vô cùng quan trọng trong các doanh nghiệp thương mại. Vì vậy để tổ chức tốt công tác quản lý kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh thì đòi hỏi các doanh nghiệp phải thực hiện tốt các yêu cầu sau: - Quá trình tiêu thụ hàng hoá phải được quản lý từ khâu ký kết hợp đồng tiêu thụ, đến các khâu gửi hàng, xuất bán, thanh toán tiền hàng cho đến khi chấm dứt hợp đồng.
-Thường xuyên kiểm tra tình hình tiêu thụ, thực hiện kế hoạch tiêu thụ và thực hiện chế độ chính sách liên quan. Quản lý tốt nguồn lực trong kinh doanh: Lao động, vật tư, tiền vốn để sử dụng hợp lý mang lại hiệu quả kinh doanh cao nhất trong doanh nghiệp. - Quản lý, tính toán chính xác các khoản chi phí để xác định kết quả kinh doanh: Chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí sản xuất chung (dùng trong bán hàng và trong quản lý). Xác định chính xác doanh thu, giá vốn hàng bán.
- Phải tích cực bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên, thực hiện nghĩa vụ đối với cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp đồng thời nghiêm chỉnh tuân thủ pháp luật và các chế độ quản lý kinh tế của nhà nước. Thực tế trong những năm vừa qua cho thấy với sự phát triển của cơ chế thị trường và sự cạnh tranh gay gắt, bên cạnh những doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả, mở rộng và không ngừng nâng cao vị thế của mình trên thị trường trong nước và nước ngoài thì vẫn còn tồn tại không ít những doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả thu nhập không đủ bù đắp những chi phí và có nguy cơ đứng trước sự phá sản, giải thể. Nguyên nhân của tình trạng trên có nhiều song nhìn nhận đánh giá một cách tổng thể khách quan thì nguyên nhân của sự đổ vỡ phá sản trong các doanh nghiệp là do sự yếu kém trong khâu tổ chức Bùi Thị Thu Anh_ Lớp LTCĐĐH KT1-K2 Luận văn tốt nghiệp Luan van Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 6 Khoa Kế toán - Kiểm toán sản xuất, tổ chức tiêu thụ của mình. Vì vậy với mục tiêu cao nhất của mình là lợi nhuận thì đòi hỏi các nhà doanh nghiệp phải luôn xác định được cho mình kinh doanh cái gì ? Kinh doanh như thế nào ? Để đem lại lợi nhuận lớn nhất cho doanh nghiệp.
Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại. Bán hàng là một chức năng chủ yếu trong doanh nghiệp thương mại. Chính vì vậy mà kế toán bán hàng có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý và tiêu thụ hàng hoá. Cụ thể kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cần thực hiện những nhiệm vụ sau: Ghi chép, phản ánh kịp thời, đầy đủ và chính xác tình hình bán hàng của doanh nghiệp trong kỳ cả về giá trị và số lượng hàng bán trên tổng số và trên từng mặt hàng, từng địa điểm bán hàng, từng phương thức bán hàng.
Tính toán và phản ánh chính xác tổng giá thanh toán của hàng bán ra bao gồm cả doanh thu bán hàng, thuế giá trị gia tăng đầu ra của từng nhóm mặt hàng, từng hoá đơn Xác định chính xác giá mua thực tế của lượng hàng đã tiêu thụ, đồng thời phân bổ chi phí thu mua cho hàng tiêu thụ nhằm xác định kết quả kinh doanh. Kiểm tra, đôn đốc tình hình thu hồi và quản lý tiền hàng, quản lý khách nợ, theo dõi chi tiết theo từng khách hàng, số tiền khách nợ. Đôn đốc kiểm tra đảm bảo thu đủ và kịp thời tiền bán hàng tránh bị chiếm dụng vốn bất hợp lý. Tập hợp đầy đủ, chính xác, kịp thời giá vốn hàng bán các khoản chi phí bán hàng trong quá trình tiêu thụ hàng hoá cũng như chi phí quản lý doanh nghiệp.
Xác định chính xác và đúng các khoản thuế phải nộp về Bùi Thị Thu Anh_ Lớp LTCĐĐH KT1-K2 Luận văn tốt nghiệp Luan van Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 7 Khoa Kế toán - Kiểm toán sản phẩm hàng hoá đã tiêu thụ. Phân bổ chi phí hợp lý còn lại cuối kỳ kết chuyển chi phí cho hàng đã tiêu thụ làm căn cứ để xác định kết quả kinh doanh. Cung cấp thông tin cần thiết về tình hình bán hàng, phục vụ cho việc chỉ đạo điều hành hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tham mưu cho lãnh đạo về các giải pháp để thúc đẩy quá trình bán hàng.
Lý luận chung về bán hàng trong doanh nghiệp thương mại 1. Khái niệm Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại. Nó chính là quá trình chuyển giao quyền sở hữu về hàng hóa từ tay người bán sang tay người mua để nhận quyền sở hữu về tiền tệ hoặc quyền được đòi tiền người mua. Các phương thức bán hàng 1.
Bán buôn hàng hoá Là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, các doanh nghiệp sản xuất… để thực hiện bán ra hoặc để gia công, chế biến bán ra. Đặc điểm: - Hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông, chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng. - Hàng được bán theo lô hàng hoặc bán với số lượng lớn. - Giá bán biến động tuỳ thuộc vào khối lượng hàng bán và phương thức thanh toán.
* Phương thức bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn hàng hoá mà trong đó hàng bán phải được xuất từ kho bảo quản của doanh nghiệp. Bán buôn qua kho được thực hiện theo hai hình thức: Bùi Thị Thu Anh_ Lớp LTCĐĐH KT1-K2 Luận văn tốt nghiệp Luan van Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 8 Khoa Kế toán - Kiểm toán - Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: bên mua cử đại diện đến kho của bên bán để nhận hàng. Doanh nghiệp xuất kho hàng hoá, giao trực tiếp cho đại diện bên mua. Sau khi đại diện bên mua nhận đủ hàng, thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận thanh toán, hàng hoá được xác định là tiêu thụ.