CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Đặc điểm của hoạt động kinh doanh thương mại “Hoạt động thương mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lời khác” (Khoản 1, Điều 3, Luật Thương mại (2005)) Như vậy hoạt động kinh doanh thương mại bao gồm các hoạt động liên quan mua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ hay các hoạt động khác nhằm mục đích sinh lời. Hoạt động kinh doanh thương mại có những đặc điểm sau: - Về hoạt động: hoạt động cơ bản trong các doanh nghiệp là mua bán, trao đổi hàng hóa giữa các bên có liên quan theo thỏa thuận hay hợp đồng kinh tế; - Về đối tượng hàng hóa: bao gồm các vật tư, sản phẩm do doanh nghiệp tự sản xuất, hay các sản phẩm, hàng hóa mà doanh nghiệp mua về với mục đích bán kiếm lời; - Về phương thức luân chuyển hàng hóa: quá trình mua bán được diễn ra dưới hình thức bán buôn hoặc bán lẻ; - Về tổ chức kinh doanh: các tổ chức tham gia vào các hoạt động kinh doanh có thể là tổ chức, cá nhân, công ty môi giới…; - Về sự vận động của hàng hóa: Tùy theo phạm vi, tính chất của các hoạt động mà hàng hóa có thể được trao đổi nội bộ, trong nước hay có thể được xuất bán ra nước ngoài. Đặc điểm của kế toán bán hàng 1.
Khát quát về bán hàng Bán hàng hình thành khi con người có nhu cầu trao đổi hàng hóa với nhau. Nhất là từ khi tiền tệ xuất hiện, bán hàng càng được phổ biến hơn. Người có tiền muốn mua những thứ họ cần, người có hàng muốn bán đi lấy tiền để mua những thứ thiết yếu khác. Luan van xiv Theo quan điểm cổ điển: “Bán hàng là hoạt động thực hiện sự trao đổi sản phẩm hay dịch vụ của người bán chuyển cho người mua để nhận lại từ người mua tiền, vật phẩm hay giá trị trao đổi đã thỏa thuận”.
Theo quan điểm hiện đại, bán hàng được định nghĩa: - Bán hàng là nền tảng trong kinh doanh đó là sự gặp gỡ của người bán và người mua ở những nơi khác nhau giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu nếu cuộc gặp gỡ thành công trong cuộc đàm phám về việc trao đổi sản phẩm. - Bán hàng là quá trình liên hệ với khách hàng tiềm năng tìm hiểu nhu cầu khách hàng, trình bày và chứng minh sản phẩm, đàm phán mua bán, giao hàng và thanh toán. - Bán hàng là sự phục vụ, giúp đỡ khách hàng nhằm cung cấp cho khách hàng những thứ mà họ muốn. Các phương thức bán hàng 1.
Phương thức bán buôn hàng hóa Bán buôn hay bán sỉ là hoạt động mua hàng hóa với khối lượng lớn từ một hay nhiều nhà sản xuất để dự trữ, phân loại, chia nhỏ, và bán lại cho nhiều người bán lẻ với khối lượng nhỏ hơn. Đặc điểm của hàng hóa bán buôn là hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông, chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng, do vậy giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa vẫn chưa được thực hiện. Giá bán biến động tùy thuộc vào số lượng hàng bán và phương thức thanh toán. Có hai phương thức bán buôn hàng hóa chủ yếu là bán buôn hàng hóa qua kho, và bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng.
Phương thức bán buôn hàng hóa qua kho: là phương thức bán buôn hàng hóa và trong đó, hàng hóa phải được xuất từ kho bảo quản của doanh nghiệp. Bán buôn hàng hóa qua kho có thể được thực hiện dưới hai hình thức: - Bán buôn hàng hóa qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo hình thức này, bên mua hàng sẽ cử người đến kho của người bán để nhận hàng trực tiếp. Sau khi giao nhận hàng hóa, đại diện bên mua kí nhận đủ hàng vào chứng từ của người Luan van xv bán, và chấp nhận thanh toán, hoặc chấp nhận nợ, lúc này hàng hóa được xác định đã được tiêu thụ. - Bán buôn hàng hóa qua kho theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này, bên bán sẽ giao hàng cho bên mua hàng tại kho của người mua, hoặc tại một địa điểm trong hợp đồng.
Chi phí vận chuyển người bán chịu hoặc thanh toán hộ người bán theo quy định của hợp đồng. Hàng hóa lúc này vẫn thuộc sở hữu của người bán, cho đến khi bên mua nhận hàng đầy đủ, kí nhận vào chứng từ và chấp nhận thanh toán hoặc chấp nhận nợ, hàng hóa được xác định đã tiêu thụ. Phương thức bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng: là phương thức bán buôn hàng hóa mà sau khi doanh nghiệp thương mại mua hàng, nhận hàng không đưa về nhập kho, mà chuyển bán thẳng cho khách hàng. Phương thức này có thể thực hiện dưới hai hình thức: - Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp (Hình thức giao tay ba): Theo hình thức này, sau khi mua hàng của nhà cung cấp, bên bán hàng sẽ giao hàng trực tiếp cho đại diện bên mua tại kho của nhà cung cấp.
Sau khi hàng hóa được giao cho bên mua, và được bên mua kí nhận đủ hàng, chấp nhận thanh toán hoặc chấp nhận nợ, hàng hóa được xác định là đã tiêu thụ. - Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này, sau khi mua hàng, nhận hàng của nhà cung cấp, bên bán hàng sẽ vận chuyển hàng hóa đến địa điểm giao nhận theo hợp đồng cho người mua. Chi phí vận chuyển do người bán chịu, hoặc trả hộ cho người mua theo quy định của hợp đồng. Hàng hóa lúc này vẫn thuộc sở hữu của người bán.
Sau khi được bên mua nhận hàng, kí nhận và chấp nhận thanh toán hoặc chấp nhận nợ, hàng hóa được xác định là đã tiêu thụ. Phương thức bán lẻ hàng hóa Bán lẻ hàng hóa là phương thức bán hàng mà theo đó hàng hóa sẽ được bán trực tiếp đến tay người tiêu dùng, các tổ chức kinh tế để tiêu dùng nội bộ. Bán hàng theo phương thức này có đặc điểm là hàng hóa đã ra khỏi lĩnh vực lưu thông, đi vào lĩnh vực tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa đã được thực hiện. Bán lẻ Luan van xvi thường bán với sổ lượng nhỏ, giá cả ổn định theo giá thị trường.
Bán lẻ có thể được thực hiện theo các hình thức sau: - Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung : Theo hình thức này, quá trình bán hàng chia làm hai giai đoạn: thu tiền và giao hàng. Theo đó, mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiền làm nhiệm vụ thu tiền của khách, viết hóa đơn để khách đến nhận hàng tại quầy giao hàng. Hết ca bán hàng, nhân viên bán hàng căn cứ hóa đơn, hoặc kiểm kê hàng tồn để xác định số lượng bán và lập báo cáo. Nhân viên thu tiền làm giấy nộp tiền và nộp tiền bán hàng cho thủ quỹ.
- Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp : Theo hình thức này, nhân viên bán hàng sẽ vừa bán hàng, thu tiền và giao hàng cho khách. Hết ca, nhân viên bán hàng nộp tiền cho thủ quỹ, đồng thời kiểm kê số lượng hàng bán để lập báo cáo bán hàng. - Hình thức bán lẻ tự phục vụ: Theo hình thức này, khách hàng sẽ tự chọn hàng hóa, sau đó mang đến quầy tính tiền để tính tiền và thanh toán. Nhân viên thu tiền kiểm tra hàng hóa, tính tiền, lập hóa đơn, thu tiền của khách hàng.
Nhân viên bán hàng có trách nhiệm hướng dẫn khách hàng, bảo quản quầy hàng. - Hình thức bán hàng tự động: Theo hình thức này một số mặt hàng hóa sẽ được bày bán tại các máy bán hàng tự động đặt tại các nơi công cộng. Khách hàng sau khi bỏ tiền vào máy và chọn loại hàng hóa muốn mua, máy bán hàng tự động sẽ đẩy hàng hóa trả cho khách hàng. - Hình thức bán hàng qua đại lý : là phương thức bán hàng mà doanh nghiệp thương mại giao hàng cho cơ sở đại lý, ký gửi để các cơ sở này trực tiếp bán hàng.
Bên nhận làm đại lý, ký gửi sẽ trực tiếp bán hàng, giao hàng, thanh toán tiền hàng và được hưởng hoa hồng đại lý. Số hàng được gửi bán vẫn thuộc sở hữu của doanh nghiệp, cho đến khi doanh nghiệp được cơ sở đại lý thanh toán tiền hàng, hay chấp nhận thanh toán, hoặc thông báo về số hàng đã được bán. - Hình thức bán hàng trả chậm, trả góp : phương thức này người mua hàng được doanh nghiệp thương mại ưu đãi cho trả tiền thành nhiều lần. Theo hình thức này, doanh nghiệp thương mại sẽ được hưởng thêm một khoản chênh lệch giữa giá bán trả góp và giá bán thông thường theo phương thức trả tiền ngay gọi là lãi trả góp.
Đối với hình thức này, về thực chất, người bán chỉ mất quyền sở hữu hàng hóa khi người mua Luan van xvii thanh toán hết tiền hàng. Tuy nhiên về mặt hạch toán, khi giao hàng cho người mua, hàng hóa bán trả góp được coi là đã tiêu thụ, bên bán ghi nhận doanh thu. Các phương thức thanh toán Ngày nay các doanh nghiệp thương mại có thể lợi chọn hai hình thức thanh toán phổ biến là: - Thanh toán trực tiếp (Thanh toán ngay): Sau khi mua hàng, người mua sẽ thanh toán tiền hàng ngay cho người bán bằng tiền mặt, chuyển khoản hay trả bằng hàng hóa. - Thanh toán trả chậm (Thanh toán sau): Sau khi nhận được hàng, người mua chưa trả tiền ngay cho người bán mà ghi nhận nợ.
Nợ phải thu cần được ghi chép chi tiết cho từng lần mua hàng, cho từng đối tượng cụ thể, và cần được theo dõi thường xuyên. Các doanh nghiệp thương mại có thể áp dụng các điều kiện tín dụng ưu đãi cho khách hàng, nếu khách hàng trả tiền sớm sẽ được hưởng chiết khấu, nếu trả muộn sẽ phải chịu lãi suất tín dụng. Yêu cầu quản lý quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Quá trình bán hàng là một yêu cầu thực tế, xuất phát từ mục tiêu của doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp đều xây dựng cho mình kế hoạch ngắn hạn, dài hạn riêng để thực hiện.
Một khi doanh nghiệp quản lý tốt quá trình bán hàng, thì doanh nghiệp mới đảm bảo được chỉ tiêu hoàn thành kế hoạch tiêu thụ và đánh giá chính xác hiệu quả sản xuất kinh doanh. Thứ nhất, để quản lý quá trình bán hàng hiệu quả trước tiên cần quản lý chi tiết các mặt hàng tiêu thụ.