CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI NHỎ VÀ VỪA.Bán hàng và xác định kết quả bán hàng Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu về hàng hoá, thành phẩm, dịch vụ cho khách hàng, doanh nghiệp thu tiền hoặc được quyền thu tiền hay một loại hàng hóa khác và hình thành doanh thu bán hàng. Bán hàng là quá trình vận động của vốn kinh doanh từ vốn thành phẩm hàng hoá sang vốn bằng tiền và xác định kết quả kinh doanh thương mại. Bán hàng là một chức năng chủ yếu của doanh nghiệp, bên cạnh đó nó còn nhiều chức năng khác như mua hàng, dự trữ hàng,.Bất kỳ một doanh nghiệp thương mại nào cũng phải thực hiện hai chức năng mua và bán. Hai chức năng này có sự liên hệ với nhau mua tốt sẽ tạo điều kiện cho bán tốt.
Để thực hiện tốt các nghiệp vụ trên đòi hỏi phải có sự tổ chức hợp lý các hoạt động, đồng thời tổ chức nghiên cứu thị trường, nghiên cứu nhu cầu người tiêu dùng. Như vậy tiêu thụ sản phẩm là tổng thể các biện pháp về mặt tổ chức và nắm bắt nhu cầu của thị trường. Chỉ có thông qua việc bán hàng - giá trị sản phẩm dịch vụ mới được thực hiện do đó mới có điều kiện để thực hiện mục đích của nền sản xuất hàng hoá và tái sản xuất kinh doanh không ngừng được mở rộng. Doanh thu bán hàng sẽ bù đắp được các chi phí bỏ ra, đồng thời kết quả bán hàng sẽ quyết định hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Kết quả cuối cùng của thương mại tính bằng mức lưu chuyển hàng hoá mà việc mức lưu chuyền hàng hoá lại phụ thuộc vào mức bán hàng nhanh hay chậm. Doanh nghiệp càng tiêu thụ được nhiều hàng hoá thì sức mạnh của doanh nghiệp càng tăng lên. Như vậy bán hàng sẽ quyết định sự sống còn của doanh nghiệp, có bán được hàng hoá thì doanh nghiệp mới có khả năng tái sản xuất. 9 Sv: Đinh Thị Thu Hương Lớp:CQ50/21.08 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Tiêu thụ hàng hoá có ý nghĩa trong nền quốc dân nói chung và với doanh nghiệp nói riêng: Nền kinh tế quốc dân thực hiện bán hàng là tiền đề cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa tiền - hàng trong lưu thông.
Đặc biệt là đảm bảo cân đối giữa các nghành, các khu vực trong nền kinh tế. Các đơn vị trong nền kinh tế thị trường, không thể tồn tại và phát triển một cách độc lập mà giữa chúng có mối quan hệ qua lại khăng khít với nhau. Quá trình bán sản phẩm có ảnh hưởng trực tiếp tới quan hệ cân đối sản xuất giữa các ngành, các đơn vị với nhau nó tác động đến quan hệ cung cầu trên thị trường. Bản thân doanh nghiệp, thực hiện tốt khâu bán hàng là phương pháp gián tiếp thúc đẩy sản xuất phát triển, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, tạo điều kiện mở rộng tái sản xuất.
Trong doanh nghiệp kế toán sử dụng như một công cụ sắc bén và có hiệu lực nhất. Kế toán bán hàng là một trong những nội dung chủ yếu của công tác kế toán trong doanh nghiệp thương mại. Qua những điều trên ta thấy rằng bán hàng có vai trò vô cùng quan trọng. Bất kỳ một doanh nghiệp nào muốn tồn tại và phát triển đều không thể thiếu đi chức năng này.
Xác định kết quả bán hàng là việc so sánh giữa chi phí kinh doanh đã bỏ ra và thu nhập kinh doanh thu về trong kỳ, nếu thu nhập lớn hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lãi, nếu thu nhập nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lỗ. Việc xác định kết quả bán hàng được tiến hành vào cuối kỳ( cuối tháng, cuối quý, cuối năm) tùy thuộc vào đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp.2 Yêu cầu quản lý quá trình bán hàng, kết quả bán hàng Thoả mãn nhu cầu tiêu thụ của xã hội là mục tiêu mà tất cả các doanh nghiệp đều hướng tới, do đó sản phẩm phải đưa đến tay người tiêu dùng. Công việc này được thông qua quá trình tiêu thụ sản phẩm. Nó là khâu cuối cùng trong chu trình sản xuất hay kinh doanh của doanh nghiệp, hoạt động này nhằm thảo mãn nhu cầu của các cá nhân hay tập thể trong và ngoài doanh nghiệp.
10 Sv: Đinh Thị Thu Hương Lớp:CQ50/21.08 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa là việc đưa các thành phẩm này từ lĩnh vực sản xuất vào lĩnh vực lưu thông. Thông qua công tác này doanh nghiệp có cơ hội thu hồi lại vốn mà doanh nghiệp đã bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất hay kinh doanh và được thêm một khoản thặng dư nữa để có thể tiếp tục đầu tư vào sản xuất hay kinh doanh hay tái sản xuất mở rộng, đảm bảo được sự tồn tại và phát triển cao hơn, nâng cao cuộc sống của cán bộ công nhân viên,… Cũng như sản phẩm, hàng hóa, quá trình bán hàng và kết quả bán hàng cũng cần có sự quản lý chặt chẽ của doanh nghiệp, do đó cần phải đảm bảo các yêu cầu quản lý sau trong quá trình tiêu thụ: - Nắm bắt được từng loại sản phẩm hay hàng hóa và sự vận động của nó trong quá trình nhập - xuất - tồn kho trên các chỉ tiêu số lượng, chất lượng cũng như giá trị. - Nắm bắt được các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của tổng hoạt động trong doanh nghiệp đồng thời theo dõi chặt chẽ từng phương thức bán hàng, tổng thể thanh toán, tổng thể khách hàng, đôn đốc thu hồi nhanh tiền bán hàng không để tình trạng chiếm dụng vốn. - Tính toán và xác định đúng đắn kết quả của từng loại hoạt động và thực hiện nghiêm túc cơ chế lợi nhuận.3 Nhiệm vụ công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Nhiệm vụ quan trọng và bao trùm nhất của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là cung cấp một cách kịp thời, chính xác cho nhà quản lý và những người quan tâm đến hoạt động của doanh nghiệp thông tin về kết quả hoạt động kinh doanh, lợi nhuận đạt được của doanh nghiệp.
Từ đó nhà quản lý có thể phân tích, đánh giá và đưa ra những quyết định kinh doanh đúng đắn cho doanh nghiệp. Những nhiệm vụ cụ thể của kế toán bán hàng và XĐKQKD bao gồm: Theo dõi và phản ánh kịp thời, chi tiết hàng hoá ở tất cả các trạng thái: hàng trong kho, hàng gửi bán, hàng đang đi trên đường,. đảm bảo tính đầy đủ cho hàng hoá ở cả chỉ tiêu hiện vật và giá trị. Đồng thời giám sát chặt chẽ kết quả tiêu thụ của từng mặt hàng, sản phẩm, dịch vụ cụ thể.
11 Sv: Đinh Thị Thu Hương Lớp:CQ50/21.08 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Phản ánh chính xác doanh thu bán hàng, doanh thu thuần để xác định chính xác kết quả kinh doanh: Kiểm tra, đôn đốc, đảm bảo thu đủ, thu nhanh tiền bán hàng, tránh bị chiếm dụng vốn bất hợp pháp. Phản ánh chính xác, đầy đủ, trung thực các khoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý phát sinh nhằm xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ. Phản ánh và giám sát tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch về bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp như mức bán ra, lãi thuần,.Cung cấp đầy đủ số liệu, lập quyết toán kịp thời, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước.2 Kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa.1 Các phương thức bán hàng Tuỳ theo góc độ xem xét mà quá trình bán hàng có thể khái quát thành các phương thức bán hàng sau: 1.1 Phương thức bán buôn hàng hóa * Nội dung Bán buôn là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, các doanh nghiệp sản xuất,… để thực hiện bán ra hoặc để gia công, chế biến bán ra. * Đặc điểm - Hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông, chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng.
- Hàng hóa được bán theo lô hàng hoặc bán ra với số lượng lớn. - Giá bán biến động tùy thuộc vào khối lượng hàng bán và phương thức thanh toán. * Các phương thức bán buôn: + Phương thức bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn hàng hóa mà trong đó hàng bán phải được xuất từ kho bảo quản của doanh nghiệp. Phương thức này có thể được thực hiện dưới hai hình thức: + Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hoá giao trực tiếp cho đại diện bên mua sau khi đai diện bên 12 Sv: Đinh Thị Thu Hương Lớp:CQ50/21.08 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính mua nhận đủ hàng, thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì hàng hoá được xác nhận tiêu thụ.
+ Bán buôn hàng hoá qua kho theo phương thức chuyển hàng: Theo phương thức này căn cứ vào hợp đồng đã ký doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hoá dùng phương tiện vận tải vận chuyển hàng đến địa điểm giao hàng do bên mua quy định trong hợp đồng hàng hoá lúc này vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại nó chỉ được coi là tiêu thụ sau khi bên mua kiểm nhận thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Chi phí vận chuyển thì do sự thoả thuận giữa hai bên - Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng: doanh nghiệp sau khi mua hàng, nhận hàng mua, không đưa về nhập kho mà chuyển bán thẳng cho bên mua. Phương thức này có thể được thực hiện dưới 2 hình thức: - Bán buôn hàng hoá vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp (hình thức tay ba) theo hình thức này doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, giao trực tiếp cho đại diên bên mua tại kho người bán. Hàng hoá được chấp nhận thanh toán.
- Bán buôn hàng hoá vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng: theo hình thức này doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng nhận hàng mua và dùng phương tiện vận tải chuyển hàng đến giao cho bên mua tại địa điểm giao hàng do bên mua quy định trường hợp này hàng hóa chỉ không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại khi bên mua nhận hàng thanh toán hoặc chấp nhân thanh toán và hàng hoá được chấp nhận là tiêu thụ.