Kế hoạch quản lý môi trường cho một số dự án sửa chữa và nâng cấp hồ chứa thủy lợi tại miền Trung

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích hus kế hoạch quản lý môi trường cho một số dự án sửa chữa nâng cấp hồ chứa thủy lợi tại miền trung, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Lê Thị Thanh Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hoàng Liên
• Trường học: Trường Đại học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Kế Hoạch Quản Lý Môi Trường Cho Một Số Dự Án Sửa Chữa, Nâng Cấp Hồ Chứa Thủy Lợi Tại Miền Trung
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.2.1. Mục tiêu chung
• 0.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 0.3. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Cơ sở tài liệu thực hiện luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về kế hoạch quản lý môi trường
• 1.1.1. Kế hoạch quản lý môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường của Việt Nam
• 1.1.2. Khái niệm về kế hoạch quản lý môi trường theo Khung chính sách an toàn của Ngân hàng Thế giới
• 1.1.3. Khái niệm về kế hoạch quản lý môi trường từ một số nước trên Thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập tài liệu
• 2.2.2. Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế
• 2.2.3. Phương pháp phân tích SWOT
• 2.2.4. Phương pháp tổng hợp
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng triển khai lập báo cáo kế hoạch quản lý môi trường của các dự án nghiên cứu
• 3.2. Nghiên cứu vai trò của kế hoạch quản lý môi trường khi thực hiện dự án
• 3.3. Khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả lập kế hoạch quản lý môi trường cho các dự án
• 3.3.1. Khó khăn khi lập kế hoạch quản lý môi trường của các dự án sửa chữa, nâng cấp hồ chứa thủy lợi
• 3.3.2. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả lập Kế hoạch quản lý môi trường cho các dự án sửa chữa, nâng cấp hồ chứa thủy lợi
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế hoạch quản lý môi trường cho dự án nâng cấp hồ chứa

Kế hoạch quản lý môi trường (EMP) là một phần quan trọng trong việc thực hiện các dự án nâng cấp hồ chứa thủy lợi tại miền Trung. Mục tiêu của kế hoạch này là đảm bảo rằng các hoạt động xây dựng không gây ra tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên và xã hội. Việc lập EMP giúp xác định các biện pháp giảm thiểu tác động, giám sát và quản lý môi trường trong suốt quá trình thực hiện dự án. Theo Luật Bảo vệ môi trường của Việt Nam, các dự án phải tuân thủ các quy định về đánh giá tác động môi trường và lập kế hoạch quản lý môi trường để đảm bảo an toàn cho cộng đồng và môi trường.

1.1. Khái niệm về kế hoạch quản lý môi trường theo Luật Việt Nam

Theo Luật Bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13, kế hoạch quản lý môi trường là công cụ hỗ trợ cho việc đánh giá tác động môi trường. Kế hoạch này phải được lập sau khi báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được phê duyệt. Nội dung của kế hoạch bao gồm các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực và giám sát thực hiện các biện pháp này.

1.2. Tầm quan trọng của kế hoạch quản lý môi trường trong dự án

Kế hoạch quản lý môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn cho cộng đồng. Nó giúp xác định các tác động tiềm ẩn của dự án và đưa ra các biện pháp giảm thiểu hiệu quả. Việc thực hiện kế hoạch này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho dự án.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý môi trường cho dự án nâng cấp hồ chứa

Các dự án nâng cấp hồ chứa thủy lợi tại miền Trung đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý môi trường. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hụt nguồn lực và kinh phí cho việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường. Ngoài ra, việc thiếu thông tin và nhận thức về tầm quan trọng của quản lý môi trường cũng là một thách thức lớn. Các tác động từ thiên tai và biến đổi khí hậu cũng làm gia tăng nguy cơ rủi ro cho các dự án này.

2.1. Các vấn đề chính trong quản lý môi trường

Một số vấn đề chính trong quản lý môi trường bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực, khó khăn trong việc thu thập dữ liệu môi trường, và sự không đồng bộ trong các quy định pháp lý. Những vấn đề này có thể dẫn đến việc không thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường trong các dự án.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến dự án

Biến đổi khí hậu gây ra nhiều tác động tiêu cực đến các dự án nâng cấp hồ chứa, bao gồm tăng cường lũ lụt, hạn hán và sự thay đổi trong mô hình thời tiết. Những tác động này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả của dự án mà còn đe dọa đến an toàn của cộng đồng xung quanh.

III. Phương pháp lập kế hoạch quản lý môi trường cho dự án nâng cấp hồ chứa

Lập kế hoạch quản lý môi trường cho dự án nâng cấp hồ chứa cần tuân thủ các bước cụ thể để đảm bảo hiệu quả. Đầu tiên, cần thực hiện đánh giá tác động môi trường để xác định các tác động tiềm ẩn. Sau đó, xây dựng các biện pháp giảm thiểu và giám sát thực hiện. Cuối cùng, cần có một chương trình đào tạo cho các bên liên quan để nâng cao nhận thức về quản lý môi trường.

3.1. Đánh giá tác động môi trường

Đánh giá tác động môi trường là bước đầu tiên trong việc lập kế hoạch quản lý môi trường. Bước này giúp xác định các tác động tiêu cực có thể xảy ra trong quá trình thực hiện dự án và đề xuất các biện pháp giảm thiểu.

3.2. Xây dựng biện pháp giảm thiểu và giám sát

Sau khi đánh giá tác động, cần xây dựng các biện pháp giảm thiểu cụ thể và kế hoạch giám sát để đảm bảo các biện pháp này được thực hiện hiệu quả. Việc giám sát thường xuyên sẽ giúp phát hiện kịp thời các vấn đề phát sinh và điều chỉnh các biện pháp bảo vệ môi trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu từ dự án nâng cấp hồ chứa

Nghiên cứu về kế hoạch quản lý môi trường cho các dự án nâng cấp hồ chứa tại miền Trung đã chỉ ra rằng việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho dự án. Các dự án đã áp dụng các biện pháp như cải thiện hệ thống thoát nước, trồng cây xanh và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.

4.1. Kết quả từ các dự án thực tế

Các dự án nâng cấp hồ chứa đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc bảo vệ môi trường. Việc áp dụng các biện pháp giảm thiểu đã giúp giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng nước trong khu vực. Ngoài ra, các hoạt động giáo dục cộng đồng cũng đã nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các dự án

Các bài học kinh nghiệm từ các dự án nâng cấp hồ chứa cho thấy rằng việc lồng ghép các biện pháp bảo vệ môi trường vào kế hoạch dự án là rất quan trọng. Sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo thành công của kế hoạch quản lý môi trường.

V. Kết luận và tương lai của kế hoạch quản lý môi trường cho dự án nâng cấp hồ chứa

Kế hoạch quản lý môi trường cho các dự án nâng cấp hồ chứa thủy lợi tại miền Trung là một yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn cho cộng đồng và bảo vệ môi trường. Trong tương lai, cần tiếp tục cải thiện các quy định và chính sách liên quan đến quản lý môi trường, đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quá trình thực hiện các dự án.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải thiện quy định

Cải thiện các quy định về quản lý môi trường sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực hiện các dự án nâng cấp hồ chứa. Cần có các chính sách rõ ràng và cụ thể để hướng dẫn các bên liên quan trong việc thực hiện kế hoạch quản lý môi trường.

5.2. Hướng tới sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong quá trình thực hiện các dự án nâng cấp hồ chứa là rất quan trọng. Cần có các chương trình giáo dục và tuyên truyền để nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường và an toàn hồ chứa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam hiện có hơn 6.500 hồ chứa thủy lợi với tổng dung tích trữ khoảng 11 tỷ m3 nước, giữ vai trò huyết mạch trong việc bảo đảm an ninh lương thực, cắt giảm lũ và cung cấp nước sinh hoạt. Tuy nhiên, khoảng 50% số công trình được xây dựng từ những năm 1960 đến 1980 hiện đã xuống cấp nghiêm trọng. Theo thống kê của Ban Quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi, cả nước có khoảng 1.150 hồ đập đối mặt với nguy cơ mất an toàn cao. Để khắc phục thực trạng này, Chính phủ Việt Nam đã phối hợp cùng Ngân hàng Thế giới triển khai chương trình tín dụng hơn 20 tỷ USD hỗ trợ nâng cấp cơ sở hạ tầng, trong đó Dự án Quản lý thiên tai (WB5) giai đoạn 2012-2017 tập trung trọng điểm vào 10 tỉnh miền Trung.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề then chốt: hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi Kế hoạch Quản lý Môi trường (EMP) đối với các dự án nâng cấp hạ tầng thủy lợi có vốn vay quốc tế. Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá thực trạng lập báo cáo, nhận diện sự khác biệt giữa khung chính sách an toàn của Ngân hàng Thế giới với Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam năm 2014, từ đó xây dựng khung giám sát và giảm thiểu rủi ro môi trường - xã hội tối ưu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 03 dự án trọng điểm tại miền Trung: hồ Bản Muỗng (tỉnh Nghệ An, diện tích lưu vực 26,0 km2), hồ Phú Vinh (tỉnh Quảng Bình, dung tích 22 triệu m3) và hồ Chấn Sơn (tỉnh Quảng Nam, lưu vực 2,27 km2). Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, bảo vệ an toàn tính mạng và sinh kế cho hơn 1.000 người dân vùng hạ du, đồng thời thúc đẩy tỷ lệ giải ngân nguồn vốn tài trợ đạt 100% tiến độ cam kết.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết Quản trị Môi trường dự án kết hợp với Khung chính sách an toàn môi trường và xã hội (Safeguard Policies, OP 4.01) của Ngân hàng Thế giới. Mô hình tích hợp này bảo đảm việc kiểm soát tác động môi trường không chỉ dừng lại ở bước đánh giá tĩnh mà vận hành liên tục theo chu trình quản lý dự án khép kín.

Hệ thống lý thuyết được xây dựng dựa trên 04 khái niệm cốt lõi:

1. Kế hoạch Quản lý Môi trường (EMP): Công cụ quản lý môi trường tích hợp, bao gồm chuỗi hành động giảm nhẹ, kế hoạch quan trắc định kỳ, phân công trách nhiệm thể chế và dự toán ngân sách cụ thể.
2. Đánh giá tác động môi trường (ĐTM): Quy trình nhận dạng, dự báo và đánh giá các hệ quả sinh thái, xã hội phát sinh theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13 và Nghị định 18/2015/NĐ-CP.
3. Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia: Hệ thống tiêu chuẩn đối sánh môi trường bắt buộc, bao gồm QCVN 05:2013/BTNMT về không khí xung quanh, QCVN 08:2008/BTNMT (cột A2) về chất lượng nước mặt và QCVN 03:2008/BTNMT về kim loại nặng trong đất.
4. Giám sát môi trường dựa vào cộng đồng (GSCĐ): Cơ chế trao quyền cho người dân địa phương tham gia theo dõi, phản ánh mức độ tuân thủ của các nhà thầu thi công xây lắp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đa dạng nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp từ các cơ quan quản lý nhà nước cùng các đợt khảo sát thực địa trong giai đoạn từ tháng 7/2013 đến tháng 5/2015.

Cỡ mẫu quan trắc môi trường nền được thiết lập đồng bộ:

• Môi trường không khí và tiếng ồn: Thu thập tại 03 vị trí đập chính, tuyến đường vận chuyển và khu dân cư cho mỗi hồ chứa, đo đạc liên tục các thông số bụi tổng, CO, SO2, NO2 theo Thông tư 28/2011/TT-BTNMT.
• Môi trường nước mặt và đất: Lấy mẫu tại 02 vị trí lòng hồ, sau tràn xả lũ và kênh dẫn nước theo Thông tư 29/2011/TT-BTNMT và Thông tư 33/2011/TT-BTNMT; xử lý và kiểm nghiệm tại Trung tâm Phân tích và Thử nghiệm 1 thuộc Vinacontrol.
• Cỡ mẫu điều tra xã hội học: Phỏng vấn cấu trúc đối với 198 hộ gia đình chịu ảnh hưởng trực tiếp (148 hộ tại xã Châu Thái - Nghệ An, 26 hộ tại xã Đại Hưng - Quảng Nam, 24 hộ tại phường Đồng Sơn và xã Thuận Đức - Quảng Bình) bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên, kết hợp 06 cuộc tham vấn bán cấu trúc với lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp xã.

Phương pháp phân tích SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức) được lựa chọn để phân tích chuyên sâu các điểm nghẽn thể chế, giải trình nguyên nhân và xây dựng giải pháp khả thi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu từ 03 tiểu dự án đã chỉ ra 03 phát hiện thực tiễn quan trọng:

Thứ nhất, chất lượng môi trường nền tại khu vực các hồ chứa thủy lợi duy trì ở mức rất tốt nhưng dễ bị tổn thương khi thi công. Toàn bộ các chỉ tiêu chất lượng không khí đều nằm trong ngưỡng cho phép của QCVN 05:2013/BTNMT; hàm lượng kim loại nặng (Pb, Cd, As) trong đất tại hồ Bản Muỗng và hồ Phú Vinh thấp hơn từ 40% đến 60% so với giới hạn của QCVN 03:2008/BTNMT. Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển nguyên vật liệu có nguy cơ làm tăng nồng độ bụi cục bộ lên gấp 2 đến 3 lần tại các trục đường liên thôn.

Thứ hai, mức độ tác động xã hội có sự khác biệt rõ rệt giữa các địa bàn nghiên cứu. Tại hồ Bản Muỗng, 100% trong số 148 hộ dân bị ảnh hưởng thuộc đồng bào dân tộc Thái canh tác nông lâm nghiệp; trong khi tại hồ Phú Vinh (24 hộ) và hồ Chấn Sơn (26 hộ), 100% đối tượng tác động là người Kinh. Hoạt động thi công cống lấy nước và đập dâng tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn nguồn nước tưới phục vụ 150 ha đất nông nghiệp tại Bản Muỗng, 1.672 ha đất canh tác tại Phú Vinh và 25 ha tại Chấn Sơn.

Thứ ba, sự thiếu đồng bộ về khung pháp lý giữa các bên. Tại Việt Nam, quy định về EMP sau phê duyệt ĐTM chỉ mang tính hình thức theo Thông tư 27/2015/TT-BTNMT, chưa bắt buộc thẩm định độc lập; ngược lại, Ngân hàng Thế giới yêu cầu EMP là điều kiện tiên quyết bắt buộc để giải ngân vốn, đòi hỏi công khai minh bạch 100% thông tin trên cổng InfoShop quốc tế.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh rõ sự xung đột giữa kỳ vọng an toàn quốc tế và tập quán quản lý dự án nội địa. Nguyên nhân cốt lõi là các Ban Quản lý dự án cấp tỉnh (PPMU) thường xem EMP là thủ tục hành chính bổ trợ thay vì một công cụ điều hành xuyên suốt.

Dữ liệu ma trận tác động và cơ chế giám sát nên được biểu diễn thông qua sơ đồ luồng trách nhiệm đa bên và bảng phân bổ ngân sách môi trường (thường chiếm từ 1% đến 3% tổng mức đầu tư xây lắp). Khi đối chiếu với các công trình giao thông hoặc thủy điện lớn, dự án nâng cấp hồ chứa có phạm vi ô nhiễm hẹp hơn nhưng tính nhạy cảm về an ninh nguồn nước tưới tiêu cao hơn khoảng 35%. Do đó, nếu thiếu kế hoạch dẫn dòng thi công khoa học, thiệt hại mùa màng của nông dân có thể vượt quá chi phí đầu tư xây lắp của gói thầu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa thể chế và tích hợp khung EMP vào quy trình thẩm định dự án thủy lợi: Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết quy chuẩn lập và phê duyệt EMP độc lập cho các dự án vốn vay quốc tế, hoàn thành trong giai đoạn 2016-2017, đặt mục tiêu 100% tiểu dự án có báo cáo EMP đạt chuẩn trước khi khởi công.
2. Nâng cao năng lực quản lý môi trường chuyên trách: Chủ đầu tư (CPO và PPMU các tỉnh) tổ chức định kỳ 02 khóa tập huấn chuyên sâu mỗi năm cho đội ngũ kỹ sư giám sát và nhà thầu xây lắp về chính sách an toàn môi trường, bảo đảm 100% cán bộ công trường nắm vững quy trình xử lý sự cố rò rỉ dầu mỡ và giảm thiểu bụi.
3. Thực thi nghiêm ngặt biện pháp kỹ thuật giảm thiểu gián đoạn cấp nước: Các nhà thầu thi công cam kết áp dụng giải pháp đắp đập quai, dẫn dòng tạm thời và bố trí lịch thi công lệch vụ tưới tiêu chính, bảo đảm duy trì tối thiểu 85% lưu lượng nước tưới phục vụ sản xuất của người dân hạ lưu trong suốt thời gian 24 tháng thi công.
4. Tăng cường cơ chế giám sát cộng đồng đa thành phần: Ủy ban nhân dân cấp xã thành lập Ban Giám sát cộng đồng với cơ cấu tối thiểu 30% là đại diện phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương, thực hiện kiểm tra hiện trường định kỳ 01 lần/tháng và công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Quản lý Dự án Trung ương và Cấp tỉnh (CPO, PPMU): Nắm vững quy trình xây dựng khung EMP chuẩn hóa, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị hồ sơ vay vốn ODA từ Ngân hàng Thế giới từ 2 đến 3 tháng.
• Các đơn vị Tư vấn Môi trường và Thẩm định: Tiếp cận bộ công cụ khảo sát thực địa, quy trình phân tích SWOT và hệ thống bảng biểu định lượng tác động môi trường chuyên biệt cho các công trình thủy công.
• Cơ quan Quản lý Nhà nước (Sở TN&MT, Sở NN&PTNT): Sử dụng các luận cứ thực tế để hoàn thiện chính sách hài hòa giữa luật pháp bảo vệ môi trường Việt Nam và các điều ước quốc tế.
• Học viên, Nghiên cứu sinh ngành Khoa học và Quản lý Môi trường: Khai thác làm tài liệu tham khảo học thuật giá trị với hệ thống số liệu quan trắc phong phú tại 03 tỉnh Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Nam.

Câu hỏi thường gặp

Kế hoạch Quản lý Môi trường (EMP) khác Báo cáo ĐTM như thế nào?

ĐTM tập trung vào việc dự báo và nhận diện các tác động sinh thái tiềm tàng trước khi phê duyệt dự án. Trong khi đó, EMP là bản kế hoạch hành động chi tiết, quy định rõ biện pháp giảm thiểu, cơ chế kiểm toán, tần suất giám sát và dự toán kinh phí để kiểm soát các tác động đó trong suốt quá trình xây dựng và vận hành.

Tại sao dự án vốn ODA bắt buộc phải lập EMP riêng biệt?

Ngân hàng Thế giới và các nhà tài trợ quốc tế coi EMP là cam kết pháp lý bắt buộc theo Khung chính sách an toàn môi trường (OP 4.01). EMP bảo đảm mọi hoạt động giải ngân vốn vay không gây tổn hại đến hệ sinh thái và cộng đồng bản địa, đồng thời dữ liệu phải được công bố minh bạch trên cổng thông tin quốc tế.

Tác động môi trường lớn nhất khi nâng cấp hồ chứa là gì?

Tác động nghiêm trọng nhất trong giai đoạn thi công là nguy cơ làm gián đoạn nguồn nước tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp của vùng hạ lưu, cùng với hiện tượng gia tăng bùn lắng, xói mòn đất và phát sinh bụi, khí thải từ các phương tiện vận chuyển đất đá đắp đập.

Tham vấn cộng đồng vùng dân tộc thiểu số cần lưu ý những gì?

Tại các dự án như hồ Bản Muỗng (100% người dân tộc Thái), công tác tham vấn cần được tổ chức song ngữ, sử dụng hệ thống truyền thanh thôn bản và họp trực tiếp tại nhà văn hóa cộng đồng để bảo đảm người dân hiểu rõ quyền lợi đền bù, lịch trình thi công và kế hoạch hỗ trợ sinh kế.

Cơ chế giám sát tuân thủ EMP trên công trường vận hành ra sao?

Cơ chế gồm 03 cấp độc lập: Nhà thầu tự thực hiện biện pháp giảm thiểu hằng ngày; Tư vấn Quản lý Môi trường (TQM) kiểm tra và lấy mẫu quan trắc định kỳ; Ban Giám sát Cộng đồng cùng chính quyền địa phương kiểm tra đột xuất và phản hồi trực tiếp tới chủ đầu tư.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng lập và thực thi EMP tại 03 hồ chứa thủy lợi trọng điểm miền Trung: Bản Muỗng, Phú Vinh và Chấn Sơn.
• Chỉ rõ khoảng cách thể chế giữa Luật Bảo vệ Môi trường Việt Nam năm 2014 và Khung chính sách an toàn của Ngân hàng Thế giới.
• Xây dựng thành công hệ thống giải pháp kỹ thuật, cơ chế giám sát cộng đồng và đào tạo nâng cao năng lực cho các bên liên quan.
• Đóng góp nguồn dữ liệu quan trắc môi trường nền chi tiết, phục vụ đắc lực cho công tác quản trị rủi ro thiên tai và an toàn hồ đập.
• Các đơn vị quản lý cần sớm áp dụng khung EMP chuẩn hóa này vào chu kỳ dự án giai đoạn 2016-2020 nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và phát triển nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hồ chứa thủy lợi là công trình xây dựng với mục tiêu chính là cung cấp nƣớc tƣới phục vụ sản xuất nông nghiệp, tham gia điều tiết lũ vùng hạ du, điều hòa khí hậu hay tạo nguồn nƣớc sinh hoạt cho ngƣời dân địa phƣơng. Với mục tiêu quan trọng nhƣ vậy, trong nhiều năm qua Nhà nƣớc và nhân dân đã đầu tƣ xây dựng trên 6.500 hồ chứa thủy lợi với tổng dung tích trữ khoảng 11 tỷ m3. Trong đó, có 560 hồ chứa lớn (có dung tích trữ >3,0 triệu m3 hoặc đập cao >15m); 1.752 hồ có dung tích từ 0,2 triệu m3 đến 3,0 triệu m3 còn lại là những hồ có dung tích nhỏ hơn 0,2 triệu m3 [10].

Do đặc điểm về địa chất, địa hình khác nhau ở từng vùng, miền nên các hồ chứa thủy lợi có sự phân bố không đồng đều trên phạm vi toàn quốc, phần lớn tập trung tại các tỉnh miền Bắc và miền Trung của nƣớc ta. Chiếm khoảng 50% tổng số hồ chứa thủy lợi ở nƣớc ta đƣợc đầu tƣ xây dựng trong thời kỳ khôi phục đất nƣớc (giai đoạn những năm 1960 ÷ 1980), nhằm đáp ứng nhu cầu cấp nƣớc phục vụ sản xuất nông nghiệp, phòng chống lũ, phát điện, cấp nƣớc sinh hoạt, bảo vệ môi trƣờng… Tuy nhiên, do hạn chế về nguồn kinh phí xây dựng, thiết bị kỹ thuật và biện pháp thi công lạc hậu, vật liệu sử dụng thi công chủ yếu là các loại vật liệu ở địa phƣơng (đất, đá), các hạng mục công trình đƣợc đầu tƣ xây dựng không đồng bộ (tràn xả lũ không đủ năng lực xả, đập mái thƣợng lƣu chƣa đƣợc gia cố, hồ chứa không có đƣờng quản lý…)… nên đến nay nhiều hạng mục công trình của hồ chứa thủy lợi đã bị hƣ hỏng, xuống cấp nghiêm trọng. Theo báo cáo kết quả điều tra của Ban Quản lý Trung ƣơng các dự án thủy lợi (CPO) tại Hội thảo Đảm bảo an toàn hồ đập - Thực trạng, thách thức và giải pháp diễn ra tại Hà Nội vào ngày 10/7/2014, hiện cả nƣớc còn khoảng 1.150 hồ đập bị xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro và cần triển khai các giải pháp cấp bách để đảm bảo an toàn cho đời sống ngƣời dân trong khu vực xung quanh hồ. Những tồn tại trong thiết kế, thi công và cách thức quản lý, vận hành hồ chứa, cùng với những biến đổi bất thƣờng về khí hậu đã làm cho các tác động xấu diễn biến thêm trầm trọng, gia tăng nguy cơ mất an toàn, làm vỡ đập, gây nhiều hậu 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quả nghiêm trọng cho khu vực hạ du, không những làm ngƣng trệ sản xuất, mà còn gây những tổn thất nặng nề về tính mạng và tài sản của ngƣời dân vùng hạ lƣu đập, gây thiệt hại to lớn về kinh tế, quốc phòng và an ninh của đất nƣớc… Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của việc duy trì, đảm bảo an toàn về tính mạng, tài sản và góp phần ổn định, tăng trƣởng kinh tế của ngƣời dân sinh sống tại lƣu vực các hồ chứa, từ năm 2003 Chính phủ Việt Nam đã khởi động chƣơng trình sửa chữa và nâng cao an toàn hồ, đập thủy lợi có vốn hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới (WB).

Các dự án sửa chữa, nâng cấp hồ chứa thủy lợi sẽ đƣợc hỗ trợ đầu tƣ xây dựng đảm bảo an toàn kết cấu của hồ, nhằm giảm thiểu những nguy cơ rủi ro từ thiên tai và những tác động tiêu cực khác gây ảnh hƣởng tới điều kiện phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội của vùng dự án.