Huy động vốn đầu tư khu vực kinh tế tư nhân cho phát triển ở Việt Nam

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp huy động vốn đầu tư khu vực kinh tế tư nhân cho đầu tư phát triển ở việt nam, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề

• Người hướng dẫn: Cô Giáo Nguyễn Thị Ái Liên
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Huy Động Vốn Đầu Tư Khu Vực Kinh Tế Tư Nhân Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề Án Môn Học

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN
• 1.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ CỦA NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ
• 1.2. Phân loại nguồn vốn đầu tư
• 1.2.1. Nguồn vốn đầu tư trong nước
• 1.2.1.1. Nguồn vốn nhà nước
• 1.2.1.2. Nguồn vốn không thuộc nhà nước
• 1.2.2. Nguồn vốn nước ngoài
• 1.3. Mối quan hệ giữa nguồn vốn trong nước và nguồn vốn nước ngoài

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn đầu tư khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam

Huy động vốn đầu tư khu vực kinh tế tư nhân là một trong những yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy sự phát triển kinh tế tại Việt Nam. Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đã có sự chuyển biến tích cực, với nhiều dấu hiệu khởi sắc. Môi trường kinh doanh thuận lợi đã thu hút không chỉ các nhà đầu tư nước ngoài mà còn cả các nhà đầu tư trong nước. Tuy nhiên, việc huy động vốn từ khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Khái niệm và vai trò của huy động vốn đầu tư

Huy động vốn đầu tư là quá trình thu hút và sử dụng các nguồn lực tài chính từ khu vực tư nhân nhằm phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế. Vai trò của nguồn vốn này rất quan trọng, góp phần tăng cường năng lực sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

1.2. Tình hình huy động vốn đầu tư hiện nay

Hiện nay, Việt Nam đang đối mặt với tình trạng vốn nhàn rỗi lớn từ các doanh nghiệp tư nhân và hộ gia đình. Theo thống kê, có khoảng 30.000 tỷ đồng vốn nhàn rỗi chưa được huy động, điều này đặt ra thách thức lớn cho các nhà hoạch định chính sách.

II. Những thách thức trong huy động vốn đầu tư khu vực kinh tế tư nhân

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc huy động vốn đầu tư từ khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu thông tin, rủi ro trong đầu tư và chính sách chưa đồng bộ là những yếu tố cản trở sự phát triển của khu vực này.

2.1. Thiếu thông tin và minh bạch trong đầu tư

Nhiều nhà đầu tư vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin về các dự án đầu tư. Sự thiếu minh bạch trong các quy trình đầu tư cũng làm giảm niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường.

2.2. Rủi ro và bất ổn trong môi trường đầu tư

Môi trường đầu tư tại Việt Nam vẫn còn nhiều rủi ro, bao gồm sự biến động của chính sách và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Điều này khiến cho các nhà đầu tư e ngại khi quyết định rót vốn vào các dự án.

III. Phương pháp huy động vốn đầu tư hiệu quả cho khu vực tư nhân

Để tăng cường huy động vốn đầu tư từ khu vực kinh tế tư nhân, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Các giải pháp như cải cách chính sách, tăng cường hỗ trợ từ nhà nước và phát triển các kênh huy động vốn là rất cần thiết.

3.1. Cải cách chính sách đầu tư

Cải cách chính sách đầu tư nhằm tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp tư nhân. Điều này bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và giảm thiểu các rào cản pháp lý.

3.2. Tăng cường hỗ trợ từ nhà nước

Nhà nước cần có các chương trình hỗ trợ cụ thể cho các doanh nghiệp tư nhân, bao gồm các gói tín dụng ưu đãi và các chính sách khuyến khích đầu tư.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về huy động vốn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc huy động vốn đầu tư từ khu vực kinh tế tư nhân có thể mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế. Các doanh nghiệp tư nhân đã đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GDP và tạo ra nhiều việc làm.

4.1. Kết quả từ các dự án đầu tư tư nhân

Các dự án đầu tư từ khu vực tư nhân đã giúp cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Điều này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn cải thiện đời sống của người dân.

4.2. Tác động đến tăng trưởng kinh tế

Huy động vốn từ khu vực tư nhân đã góp phần quan trọng vào việc tăng trưởng kinh tế bền vững. Nguồn vốn này giúp tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của huy động vốn đầu tư

Huy động vốn đầu tư khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam có nhiều tiềm năng nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Để phát triển bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả từ cả nhà nước và các doanh nghiệp.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với những cải cách chính sách và sự hỗ trợ từ nhà nước, khu vực kinh tế tư nhân có thể phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai. Điều này sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

5.2. Vai trò của khu vực tư nhân trong nền kinh tế

Khu vực kinh tế tư nhân sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo ra việc làm. Sự phát triển của khu vực này sẽ là động lực chính cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế, việc huy động các nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển đóng vai trò then chốt đối với sự tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Theo các phân tích thực tiễn, nguồn vốn đầu tư đóng góp trực tiếp khoảng 50% - 55% vào mức tăng trưởng kinh tế hàng năm. Để duy trì tốc độ phát triển nhanh, bền vững và hạn chế sự phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài, việc khai thác tối đa nguồn nội lực trong nước là yêu cầu cấp thiết. Nguồn vốn trong nước bao gồm hai khu vực cơ bản: khu vực nhà nước và khu vực kinh tế tư nhân.

Mặc dù khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc gia tăng năng lực sản xuất, giải quyết việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thực tế vẫn tồn tại nghịch lý: nền kinh tế đang thiếu vốn cho đầu tư phát triển nhưng khối lượng vốn nhàn rỗi trong khu vực tư nhân chưa được khai thông. Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu kinh tế, tại thời điểm khảo sát, Việt Nam còn khoảng 30.000 tỷ đồng vốn nhàn rỗi của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và trên 40.000 tỷ đồng (ở giai đoạn tiếp theo ước tính khoảng 48.000 tỷ đồng) tiền tiết kiệm của dân cư chưa được huy động vào quá trình tái sản xuất xã hội.

Đề tài tập trung giải quyết các nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về nguồn vốn đầu tư phát triển và vai trò của nguồn vốn khu vực kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
2. Đánh giá thực trạng huy động vốn đầu tư phát triển tại Việt Nam, phân tích cơ cấu nguồn vốn, hiệu quả sử dụng vốn của khu vực kinh tế tư nhân so với khu vực nhà nước và khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
3. Làm rõ các hạn chế, khó khăn và xác định 9 nhóm nguyên nhân chủ yếu cản trở việc bỏ vốn đầu tư của khu vực tư nhân.
4. Đề xuất hệ thống các giải pháp và kiến nghị chính sách nhằm khơi thông dòng vốn nhàn rỗi từ các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và tầng lớp dân cư.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động huy động và sử dụng nguồn vốn đầu tư phát triển của khu vực kinh tế tư nhân (bao gồm doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần không do nhà nước chi phối, hộ kinh doanh cá thể và dân cư).
• Phạm vi nghiên cứu: Không gian nền kinh tế Việt Nam; thời gian tập trung vào giai đoạn từ năm 1991 đến giai đoạn 2000 - 2008, đối chiếu qua các mốc thực thi Luật Khuyến khích đầu tư trong nước (1994), Luật Doanh nghiệp (1999), Luật Doanh nghiệp (2005) và Luật Đầu tư (2005).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và quan điểm kinh tế

Tác giả tiếp cận vấn đề huy động vốn dựa trên lịch sử tư tưởng kinh tế học:

• Kinh tế học cổ điển: Trích dẫn luận điểm của Adam Smith trong tác phẩm Của cải của các dân tộc (1776), khẳng định tiết kiệm là nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng tư bản; lao động tạo ra của cải nhưng không có tiết kiệm thì tích lũy vốn không thể hình thành.
• Kinh tế học chính trị Mác - Lênin: Sử dụng mô hình tái sản xuất mở rộng trong nền kinh tế đóng gồm hai khu vực (Khu vực I: sản xuất tư liệu sản xuất; Khu vực II: sản xuất tư liệu tiêu dùng) với cơ cấu giá trị $C + V + M$. Để tái sản xuất mở rộng diễn ra liên tục, điều kiện cân đối bắt buộc là $(V + M)I \ge C{II}$ hay $(C + V + M)I > C_I + C{II}$ và $(C + V + M)_{II} > (V + M)I + (V + M){II}$. Điều này khẳng định nguồn lực cho tái sản xuất mở rộng xuất phát từ phát triển sản xuất và thực hành tiết kiệm ở cả hai khu vực.
• Kinh tế học hiện đại (Trường phái Keynes): Dựa trên tác phẩm Lý thuyết tổng quát về việc làm, lãi suất và tiền tệ của John Maynard Keynes:
  • Nền kinh tế đóng: $GDP = C + I$ và $GDP = C + S \implies I = S$ (Đầu tư bằng tiết kiệm).
  • Nền kinh tế mở: $GDP = C + I + X - IM \implies I = S + (IM - X) = S + F$ (với $F = IM - X$ là nguồn vốn tài trợ từ nước ngoài).

Khung pháp lý và chính sách

Nghiên cứu căn cứ vào các văn kiện và văn bản quy phạm pháp luật:

• Luật Khuyến khích đầu tư trong nước ngày 22/6/1994 (hiệu lực 1/1/1995).
• Luật Doanh nghiệp năm 1999 (hiệu lực 1/1/2000).
• Luật Doanh nghiệp năm 2005 và Luật Đầu tư năm 2005 (hiệu lực từ 1/7/2006).
• Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa IX và Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa IX về phát triển kinh tế tư nhân.
• Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp phân tích - tổng hợp, thống kê mô tả, phương pháp so sánh đối chiếu số liệu theo chuỗi thời gian và phân tích cơ cấu.
• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp thu thập từ Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Cục Phát triển Doanh nghiệp vừa và nhỏ, Trung tâm Thông tin Doanh nghiệp, Thời báo Kinh tế Việt Nam; dữ liệu điều tra thực tiễn quản trị tại 91 doanh nghiệp miền Bắc do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) phối hợp với Công ty Tư vấn Quản lý MCG thực hiện từ tháng 8 đến tháng 11 năm 2006; số liệu khảo sát 63.000 doanh nghiệp trên cả nước của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Những vấn đề chung về nguồn vốn đầu tư phát triển

Phần này làm rõ các khái niệm, phân loại nguồn vốn và xác định vị trí của khu vực tư nhân:

• Khái niệm và bản chất: Nguồn vốn đầu tư là phần tích lũy của xã hội, các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ, tiền tiết kiệm của dân và vốn huy động khác được đưa vào quá trình tái sản xuất xã hội nhằm duy trì và mở rộng tiềm lực kinh tế. Bản chất nguồn vốn đầu tư chính là phần tiết kiệm được chuyển hóa thành đầu tư.
• Phân loại nguồn vốn:
  • Nguồn vốn trong nước: Gồm vốn ngân sách nhà nước (giai đoạn 2001 - 2005 chiếm khoảng 22,3% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, tăng thu bình quân 15%, tỷ lệ huy động vào ngân sách đạt gần 23% GDP), vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước (tăng từ 5,6% tổng vốn đầu tư xã hội giai đoạn 1991 - 1995 lên 14% giai đoạn 2001 - 2005), vốn doanh nghiệp nhà nước tự đầu tư và vốn ngoài quốc doanh.
  • Nguồn vốn nước ngoài: Gồm tài trợ phát triển chính thức (ODF/ODA), tín dụng ngân hàng thương mại quốc tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và thị trường vốn quốc tế. Giai đoạn 1993 - 2000, cam kết ODA đạt 18.740 triệu USD nhưng chỉ mới giải ngân được 8.057 triệu USD (dưới 50%).
• Mối quan hệ: Nguồn vốn trong nước giữ vai trò quyết định, nguồn vốn nước ngoài giữ vai trò quan trọng, hỗ trợ bổ sung thiếu hụt vốn, chuyển giao công nghệ và tạo đà tích lũy ban đầu.
• Cấu thành và vai trò khu vực kinh tế tư nhân: Bao gồm doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH tư nhân, công ty cổ phần không do nhà nước chi phối, hộ kinh doanh cá thể và nhân dân. Khu vực này tạo ra 60% - 70% việc làm, cung cấp hàng hóa linh hoạt, thúc đẩy cạnh tranh và hình thành các hiệp hội ngành nghề (thép, xi măng, dệt may, da giày, cà phê, bán lẻ...).

---

Phần II: Huy động vốn khu vực kinh tế tư nhân cho đầu tư phát triển

Phần II tập trung phân tích thực trạng huy động vốn, so sánh hiệu quả giữa các khu vực sở hữu và chỉ ra các rào cản nội tại lẫn ngoại cảnh.

1. Thực trạng huy động và biến động cơ cấu vốn

• Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 1991 - 1997 tăng từ 13.471 tỷ đồng lên mức cao, chững lại năm 1998 và phục hồi từ năm 2000.
• Cơ cấu vốn giai đoạn 2002 - 2003 và 2006 - 2008 cho thấy tỷ trọng vốn tư nhân trong nước có chiều hướng sụt giảm: từ 37,3% (năm 2006) xuống 32,3% (năm 2007) và ước còn 31% (năm 2008). Trong khi đó, tỷ lệ thâm hụt tiết kiệm nội địa/GDP ở mức cao (11,7% năm 2006; 16,7% năm 2007; ước 10% năm 2008).
• Vốn FDI giải ngân tăng mạnh từ 15,9% (2006) lên 24,8% (2007) và 24,7% (ước 2008), tuy nhiên có tới 89% vốn đăng ký trong nửa đầu 2008 tập trung vào bất động sản và khai thác tài nguyên, tiềm ẩn nguy cơ bất ổn vĩ mô khi FDI sụt giảm.

Chỉ tiêu so sánh theo khu vực sở hữu	Doanh nghiệp Nhà nước (DNNN)	Doanh nghiệp ngoài quốc doanh	Doanh nghiệp có vốn FDI
Tổng vốn (31/12/2003)	1.003 nghìn tỷ đồng (58,7%)	337 nghìn tỷ đồng (19,7%)	369 nghìn tỷ đồng (21,6%)
Vốn bình quân / Doanh nghiệp	207 tỷ đồng	5,2 tỷ đồng (bằng 2,5% DNNN)	139,7 tỷ đồng
Lao động bình quân / Doanh nghiệp	421 lao động	31 lao động	299 lao động
Tài sản cố định bình quân / Lao động	142,9 triệu đồng	50,2 triệu đồng (bằng 35,1% DNNN)	244,0 triệu đồng
Doanh thu tạo ra trên 1 đồng vốn (2003)	0,71 đồng doanh thu	1,66 đồng doanh thu (gấp 2,33 lần DNNN)	—

Bảng tổng hợp số liệu điều tra của Tổng cục Thống kê và Trung tâm Thông tin Doanh nghiệp

• Hiệu quả cổ phần hóa: Khảo sát 850 doanh nghiệp sau 1 năm hoàn thành cổ phần hóa cho thấy: vốn điều lệ bình quân tăng 44%, doanh thu tăng 23,6%, lợi nhuận thực hiện tăng 139,76%, nộp ngân sách tăng 24,9%, thu nhập người lao động tăng 12%, lao động tăng 6,6%, cổ tức bình quân 17,11% (71,4% số DN có cổ tức cao hơn lãi suất tiền gửi ngân hàng).

2. Các hạn chế và 9 nguyên nhân chủ yếu

• Hạn chế: Doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ (trên 85% có vốn dưới 1 tỷ đồng), công nghệ lạc hậu từ thập niên 60 - 70; khó khăn gay gắt về mặt bằng sản xuất; kinh tế trang trại có quy mô vốn thấp và phân bổ không đều (trang trại vùng núi phía Bắc chỉ đạt 96 triệu đồng/trang trại, chênh lệch giữa các vùng hơn 6 lần).
• 9 nguyên nhân cản trở bỏ vốn đầu tư:
  1. Hệ thống pháp luật thiếu đồng bộ: Văn bản chồng chéo, hướng dẫn dưới luật ban hành chậm.
  2. Thủ tục hành chính rườm rà: Bộ máy cồng kềnh, cơ chế "nhiều cửa" làm lỡ cơ hội đầu tư.
  3. Biến động kinh tế thế giới và khu vực: Rủi ro thị trường khiến nhà đầu tư e ngại mất vốn.
  4. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật yếu kém: Giao thông khó khăn làm tăng chi phí vận chuyển và giá thành.
  5. Kênh huy động vốn sơ khai: Hệ thống ngân hàng vận hành thủ công, thị trường chứng khoán và các quỹ đầu tư chưa phát triển đồng bộ.
  6. Định kiến và đánh giá thấp kinh tế tư nhân: Phân biệt đối xử trong tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi và tham gia đấu thầu công trình nhà nước.
  7. Thiếu tổ chức liên kết: Chưa có cơ quan chuyên trách làm cầu nối liên kết vốn giữa các doanh nghiệp tư nhân.
  8. Thu nhập, tích lũy dân cư thấp và trình độ quản trị yếu: 43% chủ doanh nghiệp có trình độ từ THPT trở xuống; 45% chủ trang trại tốt nghiệp PTCS, 18% tốt nghiệp PTTH, chỉ 12% có trình độ đại học.
  9. Thiếu thông tin thị trường và quy hoạch: Nhà đầu tư tư nhân thiếu dữ liệu định hướng ngành nghề và dự án.

---

Phần III: Một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động huy động vốn khu vực kinh tế tư nhân cho đầu tư phát triển

Tác giả đề xuất hệ thống 9 giải pháp mang tính chiến lược và đồng bộ:

1. Hoàn thiện cơ chế tài chính: Cho phép các doanh nghiệp tư nhân đủ điều kiện được phát hành cổ phiếu, trái phiếu và tham gia thị trường tài chính trong nước và quốc tế.
2. Xóa bỏ triệt để hiện tượng "ba loạn": Chấm dứt tình trạng thu phí loạn, phạt loạn và buôn bán loạn nhằm giảm nhũng nhiễu từ cơ quan thừa hành.
3. Bảo vệ tài sản hợp pháp: Cụ thể hóa các quy định hiến định về quyền sở hữu tài sản, xây dựng môi trường pháp lý bình đẳng thông qua hoàn thiện Luật Doanh nghiệp chung.
4. Cải cách thủ tục hành chính: Chuyển đổi tư duy quản lý nhà nước từ can thiệp sang phục vụ; giải quyết nhanh các vướng mắc về mặt bằng sản xuất và giao đất.
5. Nâng cao quy chuẩn quản lý nội bộ: Hướng dẫn doanh nghiệp tư nhân chuyển đổi từ phương thức quản trị thuận tiện sang quản trị khoa học, minh bạch sổ sách kế toán.
6. Xóa bỏ cơ chế "xin - cho": Hỗ trợ phát triển nhưng kiên quyết không bao cấp, đảm bảo sự cạnh tranh công bằng.
7. Nâng cao năng lực quản trị doanh nhân: Đào tạo đội ngũ quản lý nhằm phát huy ưu thế độ tuổi lao động sung sức (khảo sát nhân khẩu học cho thấy 62,1% doanh nhân ở độ tuổi 30 - 49; 80,5% đã qua đào tạo đại học và chuyên môn gồm 28,4% đại học, 36,8% cử nhân, 15,3% chứng chỉ chuyên ngành; 0,6% thạc sĩ; 0,8% tiến sĩ; 11,7% chưa tốt nghiệp THPT).
8. Kiểm soát và xử lý sai phạm thương mại: Ngăn chặn các hành vi gian lận thuế, buôn lậu, làm hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ và gây ô nhiễm môi trường.
9. Đổi mới nhận thức xã hội: Xóa bỏ định kiến tiêu cực đối với kinh tế tư nhân, khẳng định đây là thành phần kinh tế có vị trí khách quan, lâu dài.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Tổng hợp và đối chiếu bức tranh toàn cảnh về cơ cấu phân bổ vốn tại Việt Nam: khu vực kinh tế tư nhân đóng góp trên 45% GDP (vượt mức 39% của khu vực nhà nước), giải quyết 60% - 70% việc làm và vượt khối DNNN về kim ngạch xuất khẩu vào năm 2005.
• Chứng minh bằng số liệu định lượng về hiệu quả sử dụng vốn vượt trội của khu vực tư nhân (1 đồng vốn tạo 1,66 đồng doanh thu, so với 0,71 đồng của khu vực nhà nước).
• Đo lường chi tiết sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp sau các mốc cải cách thể chế: giai đoạn 2000 - 2004 có 73.000 doanh nghiệp đăng ký mới (tăng 3,75 lần so với cả giai đoạn 1991 - 1999).

Đóng góp của đề tài

• Làm rõ tính tất yếu của việc khơi thông nguồn vốn nội sinh thay vì phụ thuộc quá mức vào dòng vốn FDI (vốn có xu hướng dịch chuyển lệch sang bất động sản và suy giảm khả năng hấp thụ).
• Xây dựng hệ thống giải pháp gắn kết giữa cải cách hành chính nhà nước với nâng cao năng lực quản trị nội tại của cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu nghiên cứu tập trung vào giai đoạn kinh tế Việt Nam từ trước năm 2000 đến năm 2008. Một số chỉ tiêu phân tích chủ yếu dựa trên số liệu tổng hợp vĩ mô và khảo sát khu vực miền Bắc, chưa đi sâu vào từng ngành sản xuất cụ thể hoặc các công cụ tài chính phái sinh phức tạp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế huy động vốn thông qua các định chế tài chính mới (quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ tín thác bất động sản) và đánh giá tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đối với năng lực cạnh tranh của kinh tế tư nhân.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Giảng viên, sinh viên các ngành Kinh tế đầu tư, Quản lý kinh tế, Tài chính - Ngân hàng và các nhà hoạch định chính sách phát triển doanh nghiệp.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Khung lý luận kinh tế học về tiết kiệm và tích lũy vốn đầu tư (mô hình Mác và Keynes).
  • Chuỗi dữ liệu lịch sử về quá trình chuyển đổi thể chế kinh tế Việt Nam giai đoạn ban hành Luật Doanh nghiệp 1999 và 2005.
  • Các phát hiện định lượng từ khảo sát thực tiễn quản trị của CIEM - MCG đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả sử dụng vốn của khu vực kinh tế tư nhân so với doanh nghiệp nhà nước được số liệu chứng minh như thế nào?

Theo số liệu điều tra của Tổng cục Thống kê tính đến cuối năm 2003, tổng vốn sản xuất kinh doanh của DNNN là 932.942 tỷ đồng (gấp 3,2 lần khu vực tư nhân), nhưng tổng doanh thu chỉ cao hơn 38%. Bình quân trong một năm, một đồng vốn của DNNN chỉ tạo ra 0,71 đồng doanh thu, trong khi một đồng vốn của khu vực tư nhân tạo ra tới 1,66 đồng doanh thu (hiệu suất cao hơn gấp 2,33 lần).

2. Tình hình giải ngân nguồn vốn ODA giai đoạn 1993 - 2000 đạt mức bao nhiêu?

Từ năm 1993 đến năm 2000, tổng số vốn ODA các nước và tổ chức quốc tế cam kết tài trợ cho Việt Nam đạt 18.740 triệu USD. Tuy nhiên, tổng khối lượng vốn thực tế giải ngân chỉ đạt 8.057 triệu USD (chưa đạt 50% tổng số vốn đã cam kết).

3. Khảo sát 850 doanh nghiệp sau 1 năm hoàn thành cổ phần hóa ghi nhận các chỉ số tăng trưởng ra sao?

Thực tế hoạt động sau 1 năm cổ phần hóa của 850 doanh nghiệp ghi nhận: vốn điều lệ bình quân tăng 44%, doanh thu tăng 23,6%, lợi nhuận thực hiện tăng 139,76%, nộp ngân sách tăng 24,9%, thu nhập người lao động tăng 12%, số lượng lao động tăng 6,6% và tỷ lệ cổ tức bình quân đạt 17,11% (trong đó 71,4% doanh nghiệp có mức chi trả cổ tức cao hơn lãi suất tiền gửi ngân hàng).

4. Cơ cấu trình độ học vấn của các chủ doanh nghiệp tư nhân theo khảo sát trong văn bản như thế nào?

Theo khảo sát của Bộ Kế hoạch và Đầu tư trên 63.000 doanh nghiệp, có 43% chủ doanh nghiệp có trình độ học vấn từ phổ thông trung học trở xuống. Phân tích chi tiết về trình độ chuyên môn của đội ngũ doanh nhân cho thấy: 11,7% chưa tốt nghiệp phổ thông 12 năm; 28,4% có bằng đại học; 15,3% có chứng chỉ đào tạo chuyên ngành; 36,8% có bằng cử nhân; 0,6% có bằng thạc sĩ và 0,8% có bằng tiến sĩ (tổng tỷ lệ đã qua đào tạo đại học và chuyên môn đạt 80,5%).

5. Những rào cản nội tại chủ yếu mà doanh nghiệp tư nhân giai đoạn tăng trưởng gặp phải là gì?

Kết quả khảo sát của CIEM và MCG đối với các doanh nghiệp vừa và lớn tại miền Bắc cho thấy: 63% doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân tài, 55% gặp trở ngại trong việc sử dụng và giữ chân nhân lực giỏi, 55% gặp khó khăn khi mở rộng thị trường mới, 42% lúng túng trong quản lý sản xuất quy mô lớn và 39% gặp khó khăn trong huy động vốn chủ sở hữu.

---

Kết luận

Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò động lực của khu vực kinh tế tư nhân trong việc huy động vốn cho đầu tư phát triển tại Việt Nam. Thông qua việc phân tích chuỗi dữ liệu thực chứng giai đoạn 1991 - 2008, nghiên cứu đã chỉ rõ hiệu quả vượt trội của dòng vốn tư nhân cùng những điểm nghẽn thể chế, hạ tầng và quản trị đang cản trở việc giải phóng nguồn lực này. Hệ thống 9 giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, cung cấp cơ sở khoa học thiết thực cho công tác hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU: Những năm gần đây,nền kinh tế nước ta đã có sự chuyển biến và có nhiều dấu hiệu khởi sắc. môi trường kinh doanh trong nước thuận lợi không những thu hút được nhiều nhà đầu tư nươc ngoài mà còn tào đà khôi phục và thúc đẩy nhiều nhà đầu tư trong nước giúp nền kinh tế trong nước ngày càng sôi nổi mạnh mẽ. Nhằm đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng phát triển kinh tế xã hội đất nước trong giai doạn hiện nay, nhiệm vụ đặt ra là phải tăng cường huy động mọi nguồn lực trong nước và mọi nguồn lực từ nước ngoài để đầu tư phát triển.Trong giai đoạn 2000 khối lượng vốn đầu tư được huy động đều tăng qua các năm đã giải quyết được phần nào nhu cầu về vốn cho đầu tư phát triển.Để đảm bảo cho tốc độ tăng trưởng nhanh và bền vững cả về số lượng và chất lượng, đồng thời hạn chế đến mức tối đa sự phụ thuộc bên ngoài .Chúng ta cần huy động nguồn lực trong nước.Nguồn vốn này bao gồm: vốn đầu tư của nhà nước, vốn đâu tư của khu vực kinh tế tư nhân. Nếu như nguồn vốn nhà nước chủ yếu được sử dụng để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội và dùng để thu hút các nguồn vốn khác, thì vốn khu vực kinh tế tư nhân góp phần quyết định vào sự gia tăng năng lực sản xuất của nền kinh tế.

Trong những năm qua, hoạt động huy động vốn khu vực kinh tế tư nhân cho đầu tư phát triển đã thu được những kết quả nhất định.Vai trò của khu vực này đối với sự tăng trưởng của kinh tế là không thể phủ nhận. Tuy nhiên bên cạnh những điều đã đạt được vẫn tồn tại những vấn đề phải quan tâm,trong đó phải kể đến hiện tượng vốn còn nhưng lại không huy động được, trong khi đó nền kinh tế đất nước thì đang cần vốn để phát triển. Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu kinh tế thì hiện nay ở việt nam còn khoảng 30.000 tỷ đồng vốn nhàn rỗi của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và trên 40.000 tỷ đồng tiền tiết kiệm của dân cư chưa được huy động, Có thể nói đây là một khối lượng vốn không phải là nhỏ. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để huy động được nguồn vốn nhàn rỗi này? Đây là một câu hỏi lớn không những đối với các nhà làm chính sách mà còn với tất cả mọi thành viên quan tâm tới nền kinh tế.

Vì vậy, để góp phần vào việc lý giải câu hỏi trên thì chúng ta cần phải hiểu rõ thực trạng,hạn chế,và những nguyên nhân của vấn đề, em đi vào nghiên cứu đề tài: “ Huy động vốn đầu tư khu vực kinh tế tư nhân cho đầu tư phát triển ở việt nam”. 1 Nội dung đề tài gồm có 3 phần lớn: Phần I: Những vấn đề chung về nguồn vốn đầu tư phát triển Phần II: Huy động vốn khu vực kinh tế tư nhân cho đầu tư phát triển Phần III: Một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động huy động vốn khu vực kinh tế tư nhân cho đầu tư phát triển Mỗi phần sẽ được chia thành các mục khác nhau để có thể tiếp cận đến vấn đề một cách cụ thể, qua đó chúng ta có thể thấy được những mặt được và chưa được trong hoạt động huy động vốn khu vực kinh tế tư nhân hiện nay để từ đó có những biện pháp góp phần đảy mạnh hoạt động huy động vốn trong khu vực này. Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong bộ môn,cô giáo Nguyễn Thị Ái Liên, các bạn đã có những góp ý quý báu về nội dung của đề tài giúp em hoàn thiẹn tốt bản đề án này. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu không tránh khỏi những thiếu sót em rất mong tiếp tục nhận được những góp ý,bổ sung của các thầy cô và các bạn.

B- PHẦN NỘI DUNG CHÍNH: PHẦN I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN Hịên nay, nguồn vốn đầu tư đóng góp khoảng 50%-55% tăng trưởng kinh tế hằng năm. Bởi vậy huy động vốn cho đầu tư phát triển kinh tế-xã hội là vấn đề rất quan trọng. Thế nhưng để thực hiện tốt điều đó thì chúng ta phải đi sâu vào nghiên cứu từng nội dung của vấn đề này. KHÁI NIỆM,BẢN CHẤT,VAI TRÒ CỦA NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ.

Khái niệm: Nguồn vốn dầu tư chính là phần tích luỹ của xã hội,của các cơ sở sản xuất,kinh doanh dịch vụ, là tiền tiết kiệm của dân và vốn huy động từ các nguồn khác được đưa vào sử dụng trong quá trình tái sản xuất xã hội nhằm duy trì tiềm lực sẵn có và tạo tiềm lực mới cho nền sản xuất xã hội. Ở tầm vi mô vốn đầu tư bao gồm của các đơn vị phi lợi nhuận, tổ chức ngoài quốc doanh,tổ chức quốc doanh. Bản chất của nguồn vốn đầu tư 2 Xét về bản chất, nguồn hình thành vốn đầu tư chính là phần tiết kiệm hay tích luỹ mà nền kinh tế có thể huy động được để đưa vào quá trình tái sản xuất xã hội. Điều này được cả kinh tế học cổ điển, kinh tế học chính trị Mác- Lênin và kinh tế học hiện đại chứng minh.

Theo kinh tế học cổ điện: Trong tác phẩm “của cải của các dân tộc”(1776),Adam Smith, một đại diện điển hình của trường phái kinh tế học cổ điển đã khẳng định:”tiết kiệm là nguyên nhân trực tiếp gia tăng vốn.Lao động tạo ra sản phẩm để tích luỹ cho quá trình tiết kiệm.Nhưng dù có tạo ra bao nhiêu chăng nữa, nhưng không có tiết kiệm thì vốn không bao giờ tăng lên”. Theo kinh tế học Mác: Với giả định về một nền kinh tế đóng,khi nghiên cứu về cân đối kinh tế, về các mối quan hệ giữa các khu vực của nền sản xuất xã hội,về các vấn đề có liên quan trực tiếp đến tích luỹ, C.Mác đẫ chứng minh rằng: Trong một nền kinh tế với hai khu vực: Khu vực I: sản xuất tư liệu sản xuất Khu vực II: sản xuất tư liệu tiêu dùng Tổng giá trị của từng khu vực đều bằng : C+V+M trong đó: C: phần tiêu hao vạt chất V+M: là phần giá trị mới sáng tạo Để đảm bảo quá trình tái sản xuất mở rộng diễn ra liên tục thì : (V+M)I >=CII hay (C+V+M)I > CI+CII Tức là tư liệu sản xuất được tạo ra ở khu vực I không những đủ bồi hoàn cho những tiêu hao vật chất CI và CII ở cả hai khu vực mà còn phải dư thừa để đầu tư làm tăng quy mô tư liệu sản xuất trong quá trình sản xuất tiếp theo.Đối với khu vực sản xuất tư liệu tiêu dùng thì : (C+V+M)II >(V+M)I+(V+M)II Tiêu dùng do khu vực II tạo ra phải đảm bảo tiêu dùng ở cả hai khu vực và phải có dư thừa để đáp ứng nhu cầu tư liệu tiêu dùng tăng thêm do quy mô sản xuất tăng thêm. Để có tư liệu sản xuất dư thừa cần phải tăng cường sản xuất ở khu vực I.Đồng thời phải sử dụng tiết kiệm ở cả hai khu vực.Để có tư liệu tiêu dùng dư thừa thì phải tăng cường sản xuất tư liệu tiêu dùng ở khu vực II và tiết kiệm ở cả hai khu vực .Như vậy, để đảm bảo quá trình tái sản xuất mở rộng thì phải tiết kiệm ở cả hai khu vực. 3 Với phân tích như trên, chúng ta thấy rằng theo quan điểm của C.Mác, con đường cơ bản và quan trọng về lâu dài để tái sản xuất mở rộng là phát triển sản xuất và thực hành tiết kiệm ở cả trong sản xuất và tiêu dùng.

Hay nói cách khác, nguồn lực cho đầu tư tái sản xuất mở rộng chỉ có thể được đáp ứng do sụ gia tăng sản xuât và tích luỹ của nền kinh tế. Theo kinh tế học hiện đại: 2. Đối với nền kinh tế đóng Trong tác phẩm nổi tiếng “ lý thuyết tổng quát về việc làm, lãi suất và tiền tệ” của mình, John Maynad Keynes đã chứng minh được rằng : Đầu tư chính bằng phần thu nhập mà không chuyển vào tiêu dùng. Đồng thời ông cũng chỉ ra rằng, tiết kiệm chính là phần dôi ra của thu nhập so với tiêu dùng: Ta có : GDP=C+I Trong đó : GDP: Tổng sản phẩm quốc nội C: Tiêu dùng của nhân dân và của chính phủ I: Tiêu dùng của doanh nghiệp(đầu tư) Trong nền kinh tế đóng thì đầu tư của doanh nghiệp cũng chính là phần mà doanh nghiệp tiết kiệm được.

Như vậy: GDP=C+S Trong đó : S: Lá phần tiết kiệm của doanh nghiệp Khi GDP tăng làm cho C+I hoặc C+S cũng tăng theo và đầu tư tăng càng nhiều thì sản xuất càng tăng mạnh.2 Đối với nền kinh tế mở Ta có : GDP=C+I+X-IM Trong đó: X:Giá trị hàng xuất khẩu IM: Giá trị hàng nhập khẩu Theo trên thì GDP= C+S => S=I+X-IM =>I=S+M+X Hay I=S+F với F=IM-X tiền đầu tư từ nước ngoài và I:Đầu tư của đất nước S: Tiết kiệm trong nước 4 Theo đó quá trình tái sản xuất mở rộng trong nền kinh tế mở nguồn vốn được sử dụng để đầu tư bao gồm cả tiền tiết kiệm được trong nước và tiền huy động từ nước ngoài nếu như nguồn tiết kiệm trong nước không đáp ứng đủ.Phân loại nguồn vốn đầu tư Trên góc độ toàn bộ nền kinh tế, nguồn vốn đầu tư bao gồm nguồn vốn đầu tư trong nước và nguồn vốn đầu tư nước ngoài.Nguồn vốn đầu tư trong nước Nguồn vốn đầu tư trong nước là phần tích luỹ của nội bộ nền kinh tế bao gồm tiết kiệm của khu vực dân cư,các tổ chức kinh tế,các doanh nghiệp và tiết kiệm của chính phủ được huy động vào quá trình tái sản xuấ xã hội. Trong quá trình đổi mới nền kinh tế đất nước một vấn đề khó khăn đặt ra đó là sự thiếu vốn để đầu tư. Để đảm bảo vừa có thể đẩy nhanh tốc dộ tăng trưởng kinh tế,vừa tránh được sự lệ thuộc vào bên ngoài chúng ta cần phải tận dụng và phát huy mọi nguồn lực trong nước.Nguồn vốn trong nước được huy động cho đầu tư phát triển hiện nay bao gồm:  Vốn tín dụng ngân sách nhà nước  Vốn tín dụng  Nguồn vốn của doanh nghiệp Nhà nước  Nguồn vốn của khu vực kinh tế tư nhân Bên cạnh việc đẩy mạnh huy động nguồn nội lực thì Đảng và Nhà nước ta cũng tiến hành mở rộng hợp tác quốc tế để tranh thủ sự giúp đỡ,ủng hộ của bên ngoài,góp phần đẩy mạnh công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất nước.Phấn đấu đến năm 2000 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp. Với mục tiêu này và chủ trương hội nhập nền kinh tế đát nước.

Ngày 22/6/1994,Quốc hội nước cộng hoà XHCN Việt Nam( khoá IX, kỳ họp thứ 5) đã ban hành luật khuyến khích đầu tư trong nước.