Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Viết 3 (Writing - Level 3) là tài liệu học tập lưu hành nội bộ do Khoa Ngoại ngữ - Bộ môn Anh văn không chuyên thuộc Trường Đại học Duy Tân (Đà Nẵng) biên soạn và xuất bản năm 2013. Trong chương trình đào tạo tiếng Anh không chuyên bậc đại học, học phần này giữ vị trí cầu nối quan trọng ở giai đoạn trung cấp, chịu trách nhiệm chuyển tiếp năng lực của người học từ việc tạo lập các câu đơn cơ bản sang việc xây dựng các cấu trúc câu phức tạp, soạn thảo thư tín điện tử thương mại và bước đầu làm quen với bài luận học thuật.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể qua ba trục năng lực:

  1. Nắm vững và ứng dụng chuẩn xác các cấu trúc ngữ pháp nâng cao (mệnh đề quan hệ, mệnh đề danh từ, thể bị động và thể truyền khiến) trong ngữ cảnh viết câu học thuật.
  2. Hình thành kỹ năng phản hồi thư điện tử công vụ/giao tiếp (email responses) với khả năng hướng dẫn quy trình, chỉ đường và xử lý các câu hỏi thông tin theo định dạng chuẩn.
  3. Làm quen với phương pháp xây dựng đoạn mở bài và triển khai luận điểm trong bài luận thể hiện quan điểm cá nhân (opinion essay).

Cấu trúc giáo trình gồm 3 chương với 15 bài học chuyên đề, được tổ chức theo phương pháp sư phạm tiếp cận từ vi mô đến vĩ mô (câu -> đoạn/email -> bài luận). Điểm đặc sắc về mặt sư phạm của giáo trình là sự lồng ghép chặt chẽ giữa hệ thống ngữ pháp chức năng với khung cấu trúc của bài thi đánh giá năng lực quốc tế TOEIC Writing (bao gồm: Part 1 - Viết câu dựa trên tranh gợi ý; Part 2 - Phản hồi thư điện tử; Part 3 - Viết bài luận ngắn), giúp người học vừa củng cố nền tảng ngôn ngữ vừa rèn luyện kỹ năng thực hành theo chuẩn đầu ra chuẩn hóa.


Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung của giáo trình được phân bố qua 3 chương trọng tâm với trình tự phát triển logic:

+-------------------------------------------------------------+
|              CHƯƠNG 1: WRITING SENTENCES (Bài 1 - 6)        |
|  - Mệnh đề quan hệ (Chủ ngữ, Tân ngữ, Sở hữu/Số lượng)      |
|  - Mệnh đề danh từ (that, if/whether, question words)        |
|  - Thể bị động & Thể truyền khiến                           |
|  - Đánh giá: Viết câu mô tả tranh (TOEIC Part 1)            |
+-------------------------------------------------------------+
                              |
                              v
+-------------------------------------------------------------+
|    CHƯƠNG 2: RESPONDING TO AN E-MAIL REQUEST LETTER         |
|                       (Bài 7 - 11)                          |
|  - Cấu trúc thư điện tử & Chỉ dấu trình tự (Signposts)      |
|  - Hướng dẫn thao tác (How to) & Cảnh báo lỗi               |
|  - Chỉ dẫn đường đi (Directions) & Thư hỏi thông tin        |
|  - Đánh giá: Phản hồi email giới hạn 10 phút (TOEIC Part 2) |
+-------------------------------------------------------------+
                              |
                              v
+-------------------------------------------------------------+
|            CHƯƠNG 3: WRITING AN OPINION ESSAY               |
|                      (Bài 12 - 15)                          |
|  - Câu dẫn nhập tổng quát & Đoạn mở bài hoàn chỉnh          |
|  - Cung cấp lý do (reasons) và dẫn chứng (examples)         |
|  - Phát triển ý tưởng cốt lõi cho bài luận quan điểm        |
+-------------------------------------------------------------+
  • Chương 1: Viết câu (Writing Sentences - Lessons 1-6):

    • Lesson 1: Mệnh đề quan hệ làm chủ ngữ sử dụng đại từ quan hệ who, which, that, quy tắc hòa hợp giữa đại từ và động từ theo danh từ đứng trước, phân biệt mệnh đề xác định (restrictive - không dấu phẩy) và không xác định (nonrestrictive - có dấu phẩy); kỹ thuật rút gọn mệnh đề quan hệ thành cụm giới từ, hiện tại phân từ (V-ing) hoặc quá khứ phân từ (V-ed).
    • Lesson 2: Mệnh đề quan hệ làm tân ngữ (whom, which, that, hoặc lược bỏ đại từ) và cấu trúc giới từ đứng trước đại từ quan hệ (to which, about whom, with whom).
    • Lesson 3: Mệnh đề quan hệ chỉ sở hữu với whose và mệnh đề quan hệ chỉ số lượng/chất lượng (some of whom, both of which, all of whom, the best of whom, the oldest of whom).
    • Lesson 4: Mệnh đề danh từ (Noun Clauses) đóng vai trò chủ ngữ hoặc tân ngữ sau danh từ/tính từ, bao gồm: mệnh đề bắt đầu bằng that, mệnh đề if/whether, và mệnh đề bắt đầu bằng từ để hỏi (who, what, where, when, how).
    • Lesson 5: Thể bị động (Passive Voice) ở các thì hiện tại đơn, hiện tại tiếp diễn, hiện tại hoàn thành, quá khứ đơn, tương lai và thể sai khiến/truyền khiến (have someone do something -> have something done).
    • Lesson 6: Bài ôn tập tổng hợp ngữ pháp và hệ thống bài thi thử Mini-test 1 & 2 theo định dạng TOEIC Writing Part 1.
  • Chương 2: Phản hồi thư điện tử yêu cầu thông tin (Responding to an E-mail Request Letter - Lessons 7-11):

    • Lesson 7 & 8: Kỹ năng viết chỉ dẫn thực hiện ("How to" instructions) thông qua các từ nối chỉ trình tự (signposts: First, Next, Then, Finally) và các cấu trúc nhắc nhở, cảnh báo lỗi sai (Be careful not to..., Be sure to..., Don't forget to..., If... then...). Ứng dụng qua các tình huống thực tế như: chuẩn bị bữa sáng kiểu Anh, hướng dẫn làm bánh sinh nhật, chăm sóc giấc ngủ trẻ em, gửi fax tài liệu đường dài.
    • Lesson 9: Kỹ năng viết chỉ dẫn đường đi (Writing directions) bằng các cụm từ định hướng không gian (Follow this street until..., Turn left/right, At the fourth light, If you pass... you've gone too far). Thực hành qua tình huống chỉ đường từ đường cao tốc về nhà riêng hoặc đường đến bưu điện gần nhất.
    • Lesson 10 & 11: Kỹ năng soạn thảo thư hỏi thông tin (Inquiries) sử dụng các mẫu câu gián tiếp lịch sự (I would like to inquire about..., I wonder if...) và kỹ thuật phản hồi các bức thư hỏi đáp trong môi trường công sở.
  • Chương 3: Viết bài luận thể hiện quan điểm (Writing an Opinion Essay - Lessons 12-15):

    • Lesson 12 & 13: Kỹ thuật viết câu dẫn nhập tổng quát (general introductory sentences) và hoàn thiện đoạn mở bài (introductory paragraph) có chứa câu nêu luận điểm (thesis statement).
    • Lesson 14 & 15: Phương pháp phát triển các luận điểm chính thông qua việc cung cấp lý do thuyết phục (reasons) và dẫn chứng minh họa xác thực (examples).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố và hệ thống hóa ba khối kiến thức lý thuyết cơ bản:

  1. Lý thuyết cú pháp câu phức (Complex Sentence Syntax): Xác lập cơ chế kết hợp hai câu đơn thành một câu phức có chứa mệnh đề phụ thuộc (mệnh đề quan hệ hoặc mệnh đề danh từ), nguyên tắc hòa hợp chủ-vị theo đại từ quan hệ và quy tắc tỉnh lược phân từ nhằm tăng tính súc tích trong văn viết.
  2. Khung cấu trúc văn bản hành chính/thương mại (Functional Business Correspondence Framework): Cung cấp cấu trúc chuẩn của một bức thư điện tử phản hồi trong bối cảnh công vụ, xác định mục tiêu văn bản, trật tự diễn đạt tuần tự và cách dùng ngôn từ lịch sự trong giao tiếp kinh doanh.
  3. Mô hình lập luận bài luận ngắn (Essay Argumentation Structure): Xây dựng nền tảng tư duy cấu trúc bài luận quan điểm từ câu chủ đề, luận cứ hỗ trợ đến các ví dụ thực chứng.

Kỹ năng phát triển

  • Kỹ năng kỹ thuật ngôn ngữ (Technical Skills): Khả năng liên kết câu, chuyển đổi linh hoạt giữa thể chủ động và bị động, sử dụng chính xác các liên từ chỉ dấu thời gian và phân từ rút gọn, tránh các lỗi ngữ pháp cú pháp cơ bản.
  • Kỹ năng phân tích (Analytical Skills): Phân tích hình ảnh để xác định hành động chính và danh từ trung tâm trong bài thi TOEIC Part 1; phân tích yêu cầu nhiệm vụ trong thư điện tử (ví dụ: yêu cầu đưa ra tối thiểu 3 bước hướng dẫn hoặc 4 bước chỉ đường).
  • Kỹ năng thực hành ứng dụng (Practical Competencies): Soạn thảo nhanh thư điện tử phản hồi chỉ dẫn kỹ thuật, chỉ dẫn lộ trình giao thông, đặt câu hỏi phỏng vấn vị trí công việc, và xây dựng khung bài viết học thuật mạch lạc.

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình Viết 3 được thiết kế dựa trên mô hình dạy học phân tầng (Scaffolded Learning) kết hợp với phương pháp dạy học ngôn ngữ dựa trên nhiệm vụ (Task-Based Language Teaching). Mỗi đơn vị bài học trong giáo trình đều tuân thủ một chu trình sư phạm 4 bước đồng nhất:

[1. Language Focus] ---> [2. Language Practice] ---> [3. Building / Tactic Practice] ---> [4. Test Practice]
(Tiếp nhận quy tắc ngữ pháp)   (Luyện tập biến đổi câu)   (Thực hành theo ngữ cảnh tranh/tình huống)  (Mô phỏng bài thi TOEIC Writing)
  1. Khám phá ngôn ngữ (Language Focus): Trình bày trực diện quy tắc ngữ pháp kèm theo các bảng tổng hợp và ví dụ mẫu đối chiếu (như các trường hợp hạn định và không hạn định của đại từ quan hệ, hoặc cấu trúc các thì của thể bị động).
  2. Luyện tập ngôn ngữ (Language Practice): Cung cấp các dạng bài tập cấu trúc như kết hợp câu (Sentence Combination), viết lại câu (Sentence Transformation), rút gọn mệnh đề quan hệ (Reducing Relative Clauses), và chuyển đổi chủ động - bị động.
  3. Phát triển chiến thuật và ngữ cảnh (Building Language & Tactic Practice): Yêu cầu người học quan sát tranh mô phỏng đời sống/công sở, hoàn thành câu mô tả, sắp xếp lại các từ xáo trộn (Word Reordering) thành câu hoàn chỉnh, hoặc sắp xếp các câu rời rạc thành đoạn văn quy trình logic (như quy trình làm bình hoa papier-mâché hay công thức món Spiced Oranges).
  4. Thực hành bài thi chuẩn hóa (Test Practice): Áp dụng kiến thức vào việc tạo lập văn bản theo đúng yêu cầu đề thi TOEIC Writing thực tế:
    • Viết một câu hoàn chỉnh dựa trên tranh và hai từ khóa gợi ý (ví dụ: water / boat, stand / across, hat / the same).
    • Viết email phản hồi trong thời gian quy định 10 phút, bắt buộc bao gồm tối thiểu 3 bước hướng dẫn (at least THREE steps).

Về phương pháp tự học và đánh giá, giáo trình trang bị cho sinh viên bảng tiêu chí tự đánh giá (Self-Evaluation Checklist) xuất hiện trực tiếp sau mỗi bài tập tình huống viết email ở Chương 2. Bảng kiểm này bao gồm 5 tiêu chí định lượng:

  • Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nêu trong đề bài (meet the requirements outlined in the directions).
  • Độ đa dạng của các cấu trúc câu (good sentence variety).
  • Tính chính xác của cấu trúc câu (good sentence structures).
  • Tính liên kết và tổ chức bài viết (good overall organization).
  • Tính chính xác và phù hợp của từ vựng (correct and appropriate vocabulary).

Điểm nổi bật và cập nhật

  • Định hướng chuẩn hóa theo bài thi quốc tế TOEIC Writing: Khác với các giáo trình ngữ pháp thuần túy, Viết 3 định hình trực tiếp toàn bộ bài tập thực hành theo các phần của bài thi TOEIC Writing. Hệ thống bài tập miêu tả tranh ở Chương 1 tương ứng với Part 1 (Write a Sentence Based on a Picture), các tình huống viết email ở Chương 2 tương ứng với Part 2 (Respond to a Written Request), và các bài học ở Chương 3 đặt nền tảng cho Part 3 (Write an Opinion Essay).
  • Tích hợp ngữ liệu thực tế và đa dạng: Các ví dụ và bài tập trong giáo trình khai thác ngữ liệu từ các lĩnh vực đời sống, khoa học tự nhiên và môi trường công sở:
    • Khoa học và kiến thức chung: Cấu trúc xoắn kép của DNA, sự phát hiện phân tử Benzene của Faraday, nguyên lý hoạt động của lò vi sóng, tác hại của thuốc lá.
    • Tình huống công việc và đời sống thực tế: Thao tác gửi máy fax tài liệu đường dài tại phòng hành chính, chỉ đường từ đường cao tốc Route 1 North về nhà riêng, hướng dẫn sử dụng bốt điện thoại công cộng tại London, thư hỏi thông tin về vị trí Marketing Supervisor tại New York.
  • Xây dựng hệ thống công cụ định hướng văn bản (Signposts & Error Prevention): Giáo trình cung cấp hệ thống từ ngữ chỉ dấu chuyển tiếp trình tự (First of all, Next, Then, Now finally) giúp tối ưu hóa điểm số tổ chức văn bản, đồng thời cung cấp các mẫu câu cảnh báo chuyên biệt (Be careful not to..., If the paper jams, then clear the paper and turn the copier off) để nâng cao tính thực dụng của bài viết hướng dẫn.

Đối tượng sử dụng giáo trình

  • Sinh viên chuyên mục tiêu: Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên năm thứ 2 hoặc năm thứ 3 không chuyên ngành tiếng Anh tại Trường Đại học Duy Tân đang theo học học phần Viết cấp độ 3. Tài liệu cũng phù hợp cho người học có nhu cầu chuẩn bị cho kỳ thi TOEIC Writing ở mức điểm khởi đầu.
  • Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành học phần Viết 1 và Viết 2, hoặc có trình độ tiếng Anh tương đương bậc A2-B1 theo Khung tham chiếu Châu Âu (CEFR). Người học cần nắm chắc cấu trúc câu đơn, các thành phần ngữ pháp cơ bản (chủ ngữ, vị ngữ, tân ngữ) và hệ thống các thì cơ bản trong tiếng Anh.
  • Giảng viên và phương thức khai thác: Giảng viên sử dụng giáo trình làm khung bài giảng trên lớp theo tiến trình: giảng giải cấu trúc ngữ pháp -> hướng dẫn bài tập kỹ thuật -> tổ chức hoạt động cặp đôi thực hành miêu tả tranh/đóng vai viết email -> chấm chữa bài theo bảng tiêu chí Self-Evaluation.
  • Nghiên cứu và tự học: Người học tự do có thể sử dụng giáo trình như một tài liệu tham khảo có cấu trúc rõ ràng để củng cố kỹ năng tạo câu phức, học cách viết thư tín hành chính và chuẩn bị kỹ năng viết luận theo các tiêu chí đánh giá cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được thiết kế cho sinh viên đại học không chuyên tiếng Anh học cấp độ Viết 3 và người học muốn rèn luyện kỹ năng viết câu phức, viết thư điện tử thương mại và bài luận ngắn bám sát định dạng bài thi TOEIC Writing.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình?

Người học cần có kiến thức cơ bản về ngữ pháp tiếng Anh ở mức độ sơ cấp (A2), bao gồm cách chia động từ ở các thì cơ bản, cách nhận diện từ loại (danh từ, động từ, tính từ, giới từ) và khả năng viết câu đơn hoàn chỉnh.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với các sách ngữ pháp viết thông thường?

Giáo trình không dạy ngữ pháp độc lập mà chuyển hóa các chủ điểm ngữ pháp (mệnh đề quan hệ, mệnh đề danh từ, thể bị động) thành công cụ trực tiếp để giải quyết các bài tập mô tả hình ảnh, viết thư điện tử có kiểm soát thời gian (10 phút) và triển khai cấu trúc bài luận ý kiến.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?

Người học nên học kỹ phần Language Focus, hoàn thành đầy đủ các bài tập ghép câu và sửa câu, sau đó tự bấm giờ 10 phút để viết hoàn chỉnh các bài tập email ở Chương 2 và tự đối chiếu bài viết của mình dựa trên bảng 5 tiêu chí Self-Evaluation Checklist.

5. Giáo trình có bài kiểm tra tổng hợp và tài liệu ôn tập không?

Có. Giáo trình có riêng Lesson 6 dành cho việc ôn tập toàn bộ kiến thức ngữ pháp của Chương 1 kèm theo các đề thi thử Mini-test 1Mini-test 2 với các câu hỏi viết câu miêu tả tranh theo đúng cấu trúc bài thi chuẩn hóa.


Kết luận

Giáo trình Viết 3 (Writing - Level 3) của Bộ môn Anh văn không chuyên, Khoa Ngoại ngữ - Trường Đại học Duy Tân là một tài liệu học tập có tính cấu trúc cao, kết hợp chặt chẽ giữa ngữ pháp tạo câu học thuật và kỹ năng viết văn bản ứng dụng. Thông qua lộ trình 15 bài học được phân bổ thành 3 chương rõ ràng, giáo trình cung cấp cho sinh viên nền tảng cú pháp câu phức, kỹ thuật xử lý thư tín điện tử công sở và phương pháp xây dựng bài luận nêu quan điểm hoàn chỉnh.

Để tối ưu hóa kết quả học tập, người học được khuyến nghị tuân thủ đúng tiến trình từ củng cố ngữ pháp câu ở Chương 1, thực hành viết email theo giới hạn thời gian ở Chương 2, đến phát triển đoạn văn học thuật ở Chương 3, kết hợp sử dụng các đề thi mẫu TOEIC Writing thực tế để hoàn thiện năng lực viết tiếng Anh.