Hướng Dẫn Sử Dụng Từ Loại Trong Ngữ Pháp Tiếng Việt

Khám phá giáo trình ngữ pháp tiếng Việt chi tiết, giúp người học nắm vững cấu trúc ngôn ngữ và nâng cao kỹ năng giao tiếp hiệu quả.

Trường đại học

Đại học Huế

Chuyên ngành

Ngữ pháp tiếng Việt

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

sách
194
6
0

Phí lưu trữ

45 Point

Mục lục chi tiết

LỜI NÓI ĐẦU

1. PHẦN MỘT: TỪ LOẠI

1.1. A - KHÁI QUÁT VỀ TỪ LOẠI TIẾNG VIỆT

1.1.1. I - TIÊU CHUẨN ĐỊNH LOẠI

1.1.2. II - DANH SÁCH CÁC TỪ LOẠI

1.2. B - MIÊU TẢ CÁC TỪ LOẠI CỤ THỂ

1.3. VIII - TÌNH THÁI TỪ

2. PHẦN HAI: CỐM TỪ

2.1. CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ CỐM TỪ

2.1.1. I - TẬP HỢP TỪ TỰ DO

2.1.2. II - CỐM TỪ VÀ NGỮ CỮ ĐỊNH

2.1.3. III - CỐM TỪ NỬA CỮ ĐỊNH HAY LÀ "NGỮ"

2.1.4. IV - CỐM TỪ CHỈ VỊ, CỐM TỪ ĐỘNG LẬP, CỐM TỪ CHÍNH PHỦ

2.1.5. V - CẤU TẠO CHUNG CỦA CỐM TỪ

2.1.6. VI - THÀNH TẾ CHÍNH CỦA CỐM TỪ

2.1.7. VII - THÀNH TẾ PHỤ CỦA CỐM TỪ

2.1.8. VIII - PHÂN TÍCH CẤU RA THÀNH CỐM TỪ

2.2. CHƯƠNG II: CỐM DANH TỪ

2.2.1. I - NHẬN XÉT CHUNG VỀ CỐM DANH TỪ

2.2.2. II - PHẦN TRUNG TÂM CỐM DANH TỪ. NHỮNG LỚP CON DANH TỪ - THÀNH TẾ CHÍNH CÓ THỂ ĐỨNG LIỀN SAU SẼ TỪ SẼ KHÔNG CẦN TỪ CHỠ LOẠI

2.2.3. III - PHẦN PHỤ TRỰC CỦA CỐM DANH TỪ. VỊ TRÍ TỪ CHỠ XUẤT (VỊ TRÍ - 1). VỊ TRÍ TỪ CHỠ SẼ LƯỢNG (VỊ TRÍ - 2). VỊ TRÍ TỪ CHỠ TĂNG LƯỢNG (VỊ TRÍ - 3)

2.2.4. IV - PHẦN PHỤ SAU CỦA CỐM DANH TỪ. VỊ TRÍ TỪ NÊU ĐẶC TRƯNG MIÊU TẢ (VỊ TRÍ 1). VỊ TRÍ TỪ CHỠ ĐỊNH (VỊ TRÍ 2)

2.3. CHƯƠNG III: CỐM ĐỘNG TỪ

2.3.1. I - NHẬN XÉT CHUNG VỀ CỐM ĐỘNG TỪ

2.3.2. II - PHẦN TRUNG TÂM CỦA CỐM ĐỘNG TỪ. Động từ không độc lập về cộng vị thành tế chính cốm động từ. Động từ độc lập về cộng vị thành tế chính cốm động từ

2.3.3. III - PHẦN PHỤ TRỰC CỦA CỐM ĐỘNG TỪ. NHỮNG PHÓ TỪ LÀM THÀNH TẾ PHỤ TRỰC CỐM ĐỘNG TỪ. NHỮNG THỨC TỪ LÀM THÀNH TẾ PHỤ TRỰC CỐM ĐỘNG TỪ

2.3.4. IV - PHẦN PHỤ SAU CỦA CỐM ĐỘNG TỪ. VỀ CHỨC VÔ CÓ PHÁP CỦA THÀNH TẾ PHỤ SAU CỐM ĐỘNG TỪ. THÀNH TẾ PHỤ SAU CỐM ĐỘNG TỪ XÉT Ở PHƯƠNG DIỆN TỪ LOẠI. KIỂU CẤU TẠO CỦA THÀNH TẾ PHỤ SAU CỐM ĐỘNG TỪ. CÁCH LIÊN KẾT CỦA THÀNH TẾ PHỤ SAU VỚI ĐỘNG TỪ - THÀNH TẾ CHÍNH

2.4. CHƯƠNG IV: CỐM TÍNH TỪ

2.4.1. I - NHẬN XÉT CHUNG VỀ CỐM TÍNH TỪ

2.4.2. II - PHẦN TRUNG TÂM CỦA CỐM TÍNH TỪ

2.4.3. III - PHẦN PHỤ TRỰC CỦA CỐM TÍNH TỪ

2.4.4. IV - PHẦN PHỤ SAU CỦA CỐM TÍNH TỪ

3. PHẦN BA: CẤU TẠO NGỮ PHÁP CỦA CÂU

3.1. II - CÁC PHƯƠNG DIỆN NGHIÊN CỨU CÂU

3.2. B - KHÁI QUÁT VỀ CẤU TẠO NGỮ PHÁP CỦA CÂU

3.3. I - CẤU ĐỊNH HAI THÀNH PHẦN

3.4. II - CÂU ĐƠN ĐẶC BIỆT

3.5. III - CÂU TỎNG LƯỢC

4. CHƯƠNG II: CÂU PHỨC

4.1. I - PHÂN BIỆT CÂU PHỨC VỚI CÂU ĐƠN VÀ CÂU GHÉP

4.2. II - CÁC KIỂU CÂU PHỨC

5. CHƯƠNG III: CÂU GHÉP

5.1. I - ĐỊNH NGHĨA CÂU GHÉP

5.2. II - CÁC KIỂU CÂU GHÉP

5.3. III - NỘI DUNG MỐI QUAN HỆ NGHĨA GIỮA CÁC VỊ TRÍ TRONG CÂU GHÉP VÀ CÁCH DIỄN ĐẠT CHÓNG

PHẦN BỔN: CÁC THÀNH TẾ NGHĨA TRONG CÂU

B.1. I - KHÁI QUÁT VỀ CÁC THÀNH TẾ NGHĨA TRONG CÂU

B.2. II - NGHĨA MIÊU TẢ CỦA CÂU

B.3. III - NGHĨA TÌNH THÁI

PHẦN NĂM: CÂU TRONG HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP

N.1. I - KHÁI NIỆM “HÀNH ĐỘNG NÓI”

N.2. II - CÁC KIỂU CÂU PHÂN LOẠI THEO MỤC ĐÍCH NÓI VÀ CÁCH THỰC HIỆN HÀNH ĐỘNG NÓI

N.3. III - CÁCH THỰC HIỆN HÀNH ĐỘNG NÓI

N.4. IV - CÂU PHÂN ĐỊNH VÀ HÀNH ĐỘNG PHÂN ĐỊNH

N.5. V - CÂU TRÓC TIN TRONG CÂU

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Sử Dụng Từ Loại Trong Ngữ Pháp Tiếng Việt

Từ loại là một trong những khái niệm cơ bản trong ngữ pháp tiếng Việt. Việc hiểu rõ về từ loại trong ngữ pháp tiếng Việt giúp người học nắm bắt được cách sử dụng từ một cách chính xác và hiệu quả. Trong bài viết này, sẽ trình bày tổng quan về các loại từ, cách phân loại và ứng dụng của chúng trong giao tiếp hàng ngày.

1.1. Tổng Quan Về Từ Loại Trong Tiếng Việt

Từ loại trong tiếng Việt được chia thành nhiều nhóm khác nhau như danh từ, động từ, tính từ, và các loại từ khác. Mỗi loại từ có chức năng và cách sử dụng riêng, ảnh hưởng đến cấu trúc câu và ý nghĩa của câu.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Từ Loại Trong Ngữ Pháp

Việc phân loại từ giúp người học nhận biết và sử dụng từ một cách chính xác. Điều này không chỉ giúp cải thiện khả năng viết mà còn nâng cao kỹ năng giao tiếp trong tiếng Việt.

II. Phân Loại Từ Trong Tiếng Việt Cách Nhận Biết và Ứng Dụng

Phân loại từ trong tiếng Việt là một nhiệm vụ quan trọng để hiểu rõ hơn về ngữ pháp. Các loại từ chính bao gồm danh từ, động từ, tính từ, và phó từ. Mỗi loại từ có những đặc điểm riêng biệt và cách sử dụng khác nhau trong câu.

2.1. Danh Từ Đặc Điểm và Cách Sử Dụng

Danh từ là từ chỉ người, vật, địa điểm hoặc khái niệm. Chúng có thể được chia thành danh từ riêng và danh từ chung. Việc nhận biết danh từ giúp người học xây dựng câu một cách chính xác.

2.2. Động Từ Chức Năng và Cách Nhận Biết

Động từ là từ chỉ hành động hoặc trạng thái. Chúng thường được sử dụng để diễn tả hành động trong câu. Việc phân biệt động từ giúp người học hiểu rõ hơn về cấu trúc câu.

2.3. Tính Từ Vai Trò Trong Câu

Tính từ là từ chỉ đặc điểm, tính chất của danh từ. Chúng thường đứng trước danh từ để bổ nghĩa cho danh từ đó. Việc sử dụng tính từ đúng cách giúp làm phong phú thêm ngôn ngữ.

III. Các Vấn Đề Thường Gặp Khi Sử Dụng Từ Loại

Trong quá trình học và sử dụng tiếng Việt, người học thường gặp phải một số vấn đề liên quan đến việc phân loại và sử dụng từ loại. Những vấn đề này có thể gây khó khăn trong việc giao tiếp và viết.

3.1. Nhầm Lẫn Giữa Các Loại Từ

Nhiều người học thường nhầm lẫn giữa danh từ và động từ, hoặc giữa động từ và tính từ. Việc này có thể dẫn đến việc sử dụng từ không chính xác trong câu.

3.2. Khó Khăn Trong Việc Phân Biệt Từ Loại

Một số từ có thể thuộc nhiều loại khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh. Điều này gây khó khăn cho người học trong việc xác định đúng loại từ khi sử dụng.

IV. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Sử Dụng Từ Loại

Để khắc phục những vấn đề liên quan đến việc sử dụng từ loại, người học có thể áp dụng một số phương pháp học tập hiệu quả. Những phương pháp này giúp cải thiện khả năng nhận biết và sử dụng từ loại trong tiếng Việt.

4.1. Thực Hành Thường Xuyên

Việc thực hành thường xuyên giúp người học củng cố kiến thức về từ loại. Có thể thực hiện qua việc viết câu, làm bài tập ngữ pháp hoặc tham gia các hoạt động giao tiếp.

4.2. Sử Dụng Tài Liệu Học Tập

Sử dụng sách giáo khoa, tài liệu tham khảo và các nguồn học tập trực tuyến giúp người học nắm vững kiến thức về từ loại. Các tài liệu này thường cung cấp ví dụ và bài tập thực hành.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Từ Loại Trong Giao Tiếp

Việc hiểu và sử dụng đúng từ loại không chỉ giúp cải thiện khả năng viết mà còn nâng cao kỹ năng giao tiếp. Trong giao tiếp hàng ngày, việc sử dụng từ loại chính xác giúp truyền đạt ý nghĩa một cách rõ ràng và hiệu quả.

5.1. Tăng Cường Khả Năng Giao Tiếp

Sử dụng từ loại đúng cách giúp người nói truyền đạt ý tưởng một cách rõ ràng. Điều này rất quan trọng trong các tình huống giao tiếp hàng ngày.

5.2. Cải Thiện Kỹ Năng Viết

Việc nắm vững từ loại giúp người viết xây dựng câu văn mạch lạc và logic. Điều này rất cần thiết trong việc viết văn, báo cáo hay các tài liệu học thuật.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Từ Loại Trong Ngữ Pháp Tiếng Việt

Từ loại đóng vai trò quan trọng trong ngữ pháp tiếng Việt. Việc hiểu rõ về từ loại không chỉ giúp người học nắm bắt ngôn ngữ một cách hiệu quả mà còn góp phần vào việc phát triển ngôn ngữ trong tương lai.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Từ Loại Trong Giáo Dục

Giáo dục ngôn ngữ cần chú trọng đến việc dạy và học từ loại. Điều này giúp học sinh có nền tảng vững chắc trong việc sử dụng tiếng Việt.

6.2. Xu Hướng Phát Triển Ngôn Ngữ

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc sử dụng từ loại chính xác sẽ giúp người học tiếng Việt giao tiếp hiệu quả hơn với người nước ngoài và trong các tình huống quốc tế.

13/07/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

®¹i häc huÕ Trung t©m ®µo t¹o tõ xa GS. diÖp quang ban gi¸o tr×nh ng÷ ph¸p tiÕng viÖt (S¸ch dïng cho hÖ ®µo t¹o tõ xa) nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc 1 môc lôc trang Lêi nãi ®Çu. 5 PhÇn mét: Tõ LO¹I. 6 A  KH¸I Qu¸t VÒ Tõ Lo¹i TIÕNG viÖT.

6 I - Tiªu chuÈn ®Þnh lo¹i. 6 II - Danh s¸ch c¸c tõ lo¹i. 7 B - MiªU T¶ C¸C Tõ LO¹I Cô THÓ. 32 VIII - T×NH TH¸I Tõ.

38 PhÇn hai: CôM Tõ. 40 Ch-¬ng I: KH¸I QU¸T VÒ côM Tõ. 40 I - Tæ HîP tõ Tù DO. 40 II - côm tõ vµ NG÷ Cè §ÞNH.

40 III - CôM tõ NöA Cè §ÞNH HAY Lµ "NG÷”. 41 IV - CôM Tõ CHñ VÞ, CôM Tõ §¼NG LËP, CôM Tõ CHÝNH PHô. 42 V - CÊU T¹O CHUNG CñA CôM Tõ. 45 VI - THµNH Tè CHÝNH CñA CôM Tõ.

46 VII - THµNH Tè PHô CñA CôM Tõ. 46 VIII - PH¢N TÝCH C¢U RA THµNH CôM Tõ. 49 Ch-¬ng II: CôM dANH Tõ. 50 I - NHËN XÐT CHUNG VÒ CôM DANH Tõ.

50 II - PHÇN TRUNG T¢M CôM DANH Tõ. NH÷NG LíP CON DANH Tõ - THµNH Tè CHÝNH Cã THÓ §øNG liÒn SAU sè tõ sè §ÕM. DïNG DANH tõ SAU Sè Tõ KH¤NG CÇN Tõ CHØ LO¹I. 53 III - PHÇN PHô TR¦íC CñA CôM DANH Tõ.

vÞ tRÝ tõ CHØ XUÊT (VÞ TRÝ - 1). VÞ TRÝ tõ CHØ Sè LUîNG (VÞ TRÝ - 2). VÞ TRÝ tõ ChØ TæNG L¦îNG (VÞ TrÝ - 3). 58 IV - PHÇN PHô SAU CñA CôM DANH Tõ.

VÞ TRÝ tõ N£U §ÆC TR¦NG MiªU T¶ (VÞ TRÝ 1). VÞ TRÝ Tõ CHØ §ÞNH (VÞ TRÝ 2). 62 Ch-¬ng III: CôM §éNG Tõ. 63 I - NHËN XÐT CHUNG VÒ CôM §éNG Tõ.

63 II - PHÇN TRUNG T¢M CñA CôM §éNG Tõ. §éng tõ kh«ng ®éc lËp ë c-¬ng vÞ thµnh tè chÝnh côm ®éng tõ. §éng tõ ®éc lËp ë c-¬ng vÞ thµnh tè chÝnh côm ®éng tõ. 66 III - PHÇN PHô TR-íc CñA CôM §éNG Tõ.

NH÷NG PHô tõ LµM THµNH Tè PHô TR-íC CôM §éNG Tõ. NH÷NG THùC Tõ LµM THµNH Tè PHô TR¦íC CôM ®éNG Tõ. 70 IV - PhÇN PHô SAU CñA CôM §éNG Tõ. vÒ CHøC Vô Có PH¸P CñA THµNH Tè PHô SAU CôM §éNG Tõ.

THµNH Tè PHô SAU CôM §éNG Tõ XÐT ë PH-¥NG DIÖN tõ LO¹I. KiÓu CÊU T¹O CñA THµNH Tè PHô SAU CôM §éNG Tõ. C¸CH Liªn KÕT CñA THµNH Tè PHô SAU Víi §éNG tõ - THµNH Tè CHÝNH. 80 Ch-¬ng IV: CôM TÝNH Tõ.

82 I - NHËN xÐt CHUNG vÒ CôM tÝNH Tõ. 82 II - PHÇN TRUNG T¢M CñA CôM TÝNH Tõ. 82 III - PHÇN PHô TR-íC CñA CôM tÝNH Tõ. 83 IV - PHÇN PHô SAU CñA CôM tÝNH Tõ.

84 PhÇn ba : CÊU T¹O NG÷ PH¸P CñA C¢U. 86 II - C¸c ph-¬ng diÖn nghiªn cøu c©u. 87 B  Kh¸i qu¸t vÒ cÊu t¹o ng÷ ph¸p cña c©u. 90 I - C¢U §¥N HAI THµNH PHÇN.

90 II - C©u ®¬n ®Æc biÖt. 108 3 III - C¢U TØNH L¦îC. 111 Ch-¬ng II : C¢U PHøC. 115 i - Ph©n BIÖT C¢U Phøc Víi c©u ®¬N Vµ c©u GHÐP.

115 II - C¸C KiÓU C¢U PHøC. 115 Ch-¬ng III: C¢U GHÐP. 119 I - §ÞNH NGHÜA C¢U GHÐP. 119 II - C¸C KIÓU C¢U GHÐP.

120 III - Néi DUNG Mèi QUAN HÖ NGHÜA GI÷A C¸C VÕ TRONG C¢U GHÐP Vµ C¸CH DIÔN §¹T CHóNG. 137 PhÇn bèn: C¸C ThµNH Tè NGHÜA TRONG C©u. 142 i - KH¸I Qu¸t vÒ c¸c thµnh Tè NGHÜA TRONG C¢U. 142 II - NGHÜA MIªu T¶ CñA C¢U.

144 III - NGHÜA T×NH TH¸I. 151 PhÇn n¨m: C¢U TRONG HO¹T §éNG GIAO TiÕP. S¥ L¦îC VÒ C¢U Vµ PH¸T NG¤N. KIÓU C¢U PH¢N LO¹I THEO MôC ®Ých Nãi Vµ C¸CH thùc HIÖN HµNH ®éNG Nãi.

C©u phñ ®Þnh vµ HµNH §éNG PHñ §ÞNh. 159 i - KH¸I NIÖM “HµNH §éNG Nãi”. 159 II - C¸C KiÓu C©U PH¢N LO¹I THEO MôC §ÝCH NãI. 160 III - C¸CH THùC HIÖN HµNH §éNG Nãi.

173 IV - C¢U PHñ §ÞNH Vµ HµNH §éNG PHñ §ÞNH. 177 V - CÊU TRóC TiN TRONG C¢U. 185 4 Lêi nãi ®Çu Ng«n ng÷ häc ph¸t triÓn m¹nh mÏ trong mÊy chôc n¨m qua vµ c¸c thµnh tùu cña nã ®ang ®-îc ph¶n ¸nh vµo s¸ch häc tõ bËc §¹i häc cho ®Õn bËc TiÓu häc. HiÖn nay, trong xu thÕ më cöa, héi nhËp víi thÕ giíi vÒ kinh tÕ, v¨n hãa, khoa häc - kÜ thuËt,.

ngµnh ng«n ng÷ häc ViÖt Nam ®· cã ®-îc c¬ héi thuËn lîi tiÕp thu c¸c thµnh tùu cña ng«n ng÷ häc thÕ giíi. Cïng víi sù tiÕp thu ®ã lµ nh÷ng khã kh¨n to lín : thay ®æi néi dung m«n häc vµ ph-¬ng ph¸p d¹y, ph-¬ng ph¸p häc. §· cã thay ®æi néi dung tÊt ph¶i cã c¸i míi. Mµ xu h-íng c¸ch t©n cña ng«n ng÷ häc thÕ giíi lµ ®i s©u vµo mÆt nghÜa vµ sö dông cña ng«n ng÷, cho nªn c¸c hiÖn t-îng ®-îc ®-a ra kh¶o s¸t ®Òu ®i vµo h-íng chi tiÕt vµ g¾n víi c¶nh huèng sö dông, còng cã nghÜa lµ cµng thªm phøc t¹p vµ tinh vi.

Phøc t¹p vµ tinh vi lµ nh÷ng c¸i Ýt ®uîc -a chuéng ! Tr-íc t×nh h×nh ®ã, gi¸o tr×nh dïng ë bËc ®¹i häc ph¶i ®ñ tÇm cì, kh«ng nÐ tr¸nh c¸c vÊn ®Ò phøc t¹p vµ tinh vi. §Ó gi¶m khã kh¨n cho ng-êi dïng s¸ch, sau nh÷ng phÇn vµ nh÷ng ch-¬ng cÇn thiÕt cã hÖ thèng c¸c c©u hái t-¬ng øng nh»m vµo nh÷ng néi dung c¬ b¶n cÇn n¾m. Ngoµi nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n ®ã, phÇn chi tiÕt trong s¸ch cã thÓ gi÷ vai trß nh÷ng tµi liÖu tham kh¶o tèi thiÓu gióp ng-êi dïng s¸ch gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò gÆp ph¶i trong s¸ch gi¸o khoa Ng÷ v¨n Trung häc c¬ së vµ Trung häc phæ th«ng. Cuèi cïng, ng-êi viÕt xin c¶m ¬n b¹n ®äc, vµ mong muèn ®-îc nhËn nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp tõ phÝa quý vÞ vµ quý b¹n.

§Æc biÖt xin c¶m ¬n Trung t©m §µo t¹o tõ xa cña §¹i häc HuÕ ®· t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó s¸ch ®-îc ra ®êi. T¸c gi¶ : DiÖp Quang Ban 5 PhÇn mét: Tõ LO¹I A  KH¸I Qu¸t VÒ Tõ Lo¹i TIÕNG viÖT Tõ lo¹i ®-îc coi lµ vÊn ®Ò thuéc ph¹m trï tõ vùng - ng÷ ph¸p, hiÓu gi¶n ®¬n lµ ph¹m trï ng÷ ph¸p cña c¸c tõ. Trong tuyÖt ®¹i ®a sè c¸c tõ ®Òu võa cã phÇn nghÜa thuéc ng÷ ph¸p võa cã phÇn nghÜa liªn quan ®Õn tõ vùng. Nãi ®Õn tõ lo¹i lµ nãi ®Õn sù ph©n líp c¸c tõ trong vèn tõ vùng cña mét ng«n ng÷.

Nh÷ng vÊn ®Ò lín trong viÖc nghiªn cøu tõ lo¹i gåm cã : - Tiªu chuÈn ®Þnh lo¹i - Danh s¸ch c¸c tõ lo¹i - HiÖn t-îng chuyÓn di tõ lo¹i. I - Tiªu chuÈn ®Þnh lo¹i TiÕng ViÖt lµ ng«n ng÷ thuéc lo¹i h×nh ®¬n lËp. Nh÷ng ng«n ng÷ thuéc lo¹i h×nh nµy cã nh÷ng ®Æc tr-ng c¬ b¶n lµ : - TÝnh ®¬n tiÕt : mçi ©m tiÕt ®-îc t¸ch riªng ra khi ®äc (còng nh- trªn ch÷ viÕt). - HiÖn t-îng kh«ng biÕn h×nh tõ : mçi tõ ®Òu cã h×nh th¸i gièng nhau ë mäi vÞ trÝ trong c©u vµ víi mäi hµnh vi có ph¸p cña tõ ®ã.

Ch¼ng h¹n ®éng tõ ®äc bao giê còng lµ ®äc, kh«ng thªm g×, kh«ng bít g×, kh«ng thay ®æi g× trong b¶n th©n nã. Víi tõ s¸ch ch¼ng h¹n, t×nh h×nh còng nh- vËy. Do ®Æc ®iÓm lo¹i h×nh nh- vËy mµ viÖc ®Þnh lo¹i tõ tiÕng ViÖt ngµy nay tu©n theo 3 tiªu chuÈn sau ®©y :  ý nghÜa kh¸i qu¸t (cßn gäi lµ ý nghÜa ph¹m trï).  Kh¶ n¨ng kÕt hîp  Chøc vô có ph¸p (hay thµnh phÇn c©u).

VÒ tiªu chuÈn ý nghÜa kh¸i qu¸t ý nghÜa kh¸i qu¸t ë ®©y lµ ý nghÜa ng÷ ph¸p chung cho mçi líp tõ nhÊt ®Þnh, nh- ý nghÜa chØ vËt ë danh tõ, ý nghÜa chØ hµnh ®éng ë mét kiÓu ®éng tõ, ý nghÜa chØ tÝnh chÊt ë tÝnh tõ. Nãi ®óng h¬n lµ : khi cã mét tõ nµo ®ã mang ý nghÜa chØ “vËt” th× tõ ®ã lµ danh tõ, mét tõ nµo ®ã mang ý nghÜa chØ “hµnh ®éng” th× tõ ®ã lµ mét kiÓu ®éng tõ, mét tõ nµo ®ã mang ý nghÜa chØ “tÝnh chÊt” th× tõ ®ã lµ tÝnh tõ. Tuy nhiªn, chØ riªng ý nghÜa kh¸i qu¸t kh«ng mµ th«i th× ch-a ®ñ ®Ó x¸c ®Þnh mét tõ nµo ®ã thuéc vµo tõ lo¹i nµo. VÒ tiªu chuÈn kh¶ n¨ng kÕt hîp Tõ tiÕng ViÖt kh«ng biÕn ®æi h×nh th¸i, do ®ã ph¶i lÊy kh¶ n¨ng kÕt hîp cña tõ nµy víi tõ (nh÷ng tõ) kh¸c lµm tiªu chuÈn (dÊu hiÖu h×nh thøc trong viÖc ®Þnh lo¹i).

Víi nh÷ng líp tõ lín (vÒ sè l-îng) nh- danh tõ, ®éng tõ, tÝnh tõ, ng-êi ta ®· t×m ®-îc nh÷ng h- tõ cã t¸c dông ®Þnh lo¹i. 6 Víi danh tõ, nh÷ng h- tõ nh- vËy gåm cã nh÷ng, c¸c, mét (phiÕm ®Þnh) ®øng tr-íc danh tõ, vµ nµy, kia, Êy, nä ®øng sau nã. Víi ®éng tõ, cã h·y, ®õng, chí ®øng tr-íc ®éng tõ, vµ råi, xong ®øng sau nã. Víi tÝnh tõ, cã rÊt, qu¸ ®øng tr-íc tÝnh tõ, vµ l¾m, qu¸ ®øng sau nã.

Kh¶ n¨ng kÕt hîp ®Æc biÖt cã Ých cho viÖc nhËn ra ý nghÜa chØ vËt hay ý nghÜa chØ hµnh ®éng, chØ tÝnh chÊt ë nh÷ng tõ cã vá ©m thanh gièng nhau. Ch¼ng h¹n víi tõ hµnh ®éng, mÆc dï cã thÓ biÕt ®-îc ®ã lµ tõ ghÐp, nh-ng trong tiÕng ViÖt nã cã thÓ lµ tõ thuéc ®éng tõ mµ còng cã thÓ thuéc danh tõ. So s¸nh hai vÝ dô sau ®©y : (a) Nh÷ng hµnh ®éng Êy thËt ®¸ng kÝnh phôc. (b) Hä ®· hµnh ®éng mét c¸ch dòng c¶m.

Trong vÝ dô (a), tr-íc hµnh ®éng lµ nh÷ng vµ sau nã lµ Êy, v× vËy hµnh ®éng lµ danh tõ. Trong vÝ dô (b), tõ hµnh ®éng ®-îc dïng t-¬ng ®-¬ng víi tõ hµnh ®éng trong c©u sau ®©y : (c) H·y hµnh ®éng mét c¸ch dòng c¶m. §èi chiÕu (b) víi (c), cã thÓ rót ra kÕt luËn hµnh ®éng ë (b) vµ ë (c) ®Òu lµ ®éng tõ, xÐt theo kh¶ n¨ng kÕt hîp víi h·y, ®õng, chí. Qua ®ã, râ rµng lµ tõ hµnh ®éng ë (a) chØ "vËt”, cßn ë (b, c) hµnh ®éng chØ hµnh ®éng ; ý nghÜa chØ vËt vµ ý nghÜa chØ hµnh ®éng nµy ®-îc hiÓu theo ý nghÜa kh¸i qu¸t cã t¸c dông ph©n lo¹i (ý nghÜa ng÷ ph¸p).

VÒ tiªu chuÈn chøc vô có ph¸p Chøc vô có ph¸p cßn ®-îc gäi lµ thµnh phÇn c©u. Nh÷ng chøc vô có ph¸p cã liªn quan ®Õn sù ph©n ®Þnh tõ lo¹i th-êng ®-îc nh¾c ®Õn trong c©u tiÕng ViÖt lµ chñ ng÷, vÞ ng÷, bæ ng÷.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ