CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Tổng quan về đấu thầu.1 Khái niệm đấu thầu và các thuật ngữ trong đấu thầu 1.1 Khái niệm đấu thầu Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.2 Các thuật ngữ trong đấu thầu: Hồ sơ mời thầu là toàn bộ tài liệu sử dụng cho hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, bao gồm các yêu cầu cho một dự án, gói thầu, làm căn cứ để nhà thầu, nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ dự thầu và để bên mời thầu tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu nhằm lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Bên mời thầu là cơ quan, tổ chức có chuyên môn và năng lực để thực hiện các hoạt động đấu thầu, bao gồm: a) Chủ đầu tư hoặc tổ chức do chủ đầu tư quyết định thành lập hoặc lựa chọn; b) Đơn vị dự toán trực tiếp sử dụng nguồn vốn mua sắm thường xuyên; c) Đơn vị mua sắm tập trung; d) Cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc tổ chức trực thuộc do cơ quan nhà nước có thẩm quyền lựa chọn. Chủ đầu tư là tổ chức sở hữu vốn hoặc tổ chức được giao thay mặt chủ sở hữu vốn, tổ chức vay vốn trực tiếp quản lý quá trình thực hiện dự án. Chứng thư số là chứng thư điện tử do tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số cấp để thực hiện đấu thầu qua mạng trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
SVTH: NGUYỄN THỊ THU THẢO Trang 3 LẬP HỒ SƠ DỰ THẦU GVHD: ThS. ĐỖ THỊ ĐAN VÂN Bảo đảm dự thầu là việc nhà thầu, nhà đầu tư thực hiện một trong các biện pháp đặt cọc, ký quỹ hoặc nộp thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập theo pháp luật Việt Nam để bảo đảm trách nhiệm dự thầu của nhà thầu, nhà đầu tư trong thời gian xác định theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu. Cam kết tín dụng (thư hứa) là văn bản cam kết của tổ chức tín dụng (ngân hàng) về việc sẽ cấp tín dụng cho Khách hàng (cho vay, phát hành bảo lãnh) khi tham gia dự thầu nhằm chứng minh năng lực tài chính của nhà thầu. Giá dự thầu là giá do nhà thầu ghi trong đơn dự thầu, báo giá, bao gồm toàn bộ các chi phí để thực hiện gói thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.
Gói thầu là một phần hoặc toàn bộ dự án, dự toán mua sắm; gói thầu có thể gồm những nội dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều dự án hoặc là khối lượng mua sắm một lần, khối lượng mua sắm cho một thời kỳ đối với mua sắm thường xuyên, mua sắm tập trung. Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là hệ thống công nghệ thông tin do cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu xây dựng và quản lý nhằm mục đích thống nhất quản lý thông tin về đấu thầu và thực hiện đấu thầu qua mạng. Thời điểm đóng thầu là thời điểm hết hạn nhận hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất. Thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất là số ngày được quy định trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và được tính kể từ ngày có thời điểm đóng thầu đến ngày cuối cùng có hiệu lực theo quy định trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.
Từ thời điểm đóng thầu đến hết 24 giờ của ngày đóng thầu được tính là 01 ngày.2 Nguyên tắc trong đấu thầu Quá trình thực hiện đấu thầu phải đảm bảo các nguyên tắc sau đây: SVTH: NGUYỄN THỊ THU THẢO Trang 4 LẬP HỒ SƠ DỰ THẦU GVHD: ThS. ĐỖ THỊ ĐAN VÂN - Công bằng: Trong đấu thầu khi có nhiều nhà thầu tham dự thì mức độ cạnh tranh để thắng thầu giữa các nhà thầu là rất cao. Để sự canh tranh của các nhà thầu diễn ra một cách lành mạnh, mang lại hiệu quả thiết thực mọi thà thầu tham dự phải có quyền bình đẳng như nhau. Sự bình đẳng giữa các nhà thầu thể hiện qua nội dung cung cấp cho họ từ phía chủ đầu tư là như nhau, các ý kiến bày tỏ của các nhà thầu trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và trong buổi mở thầu phải được tôn trọng và giải quyết như nhau, hồ sơ dự thầu của các nhà thầu phải được đánh giá công bằng theo một chuẩn mực nhất định và được đánh giá bởi một hội đồng xét thầu có đủ năng lực và phẩm chất.
- Minh bạch: Trong quá trình thực hiện đấu thầu, từ giai đoạn chuẩn bị, lập kế hoạch đấu thầu, soạn thảo hồ sơ mời thầu, mở thầu, chấm thầu và công bố kết quả đấu thầu cần được phải được quy định cụ thể nhiệm vụ của từng bộ phận thực hiện. Tất cả các giai đoạn phải có sự kiểm tra, đánh giá của các cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đấu thầu. - Bí mật: Do trong quá trình thực hiện đấu thầu khi có nhiều nhà thầu tham dự mức độ cạnh tranh để thắng thầu giữa các nhà thầu rất cao vì vậy mọi thông tin như như mức giá dự kiến của chủ đầu tư, hồ sơ dự thầu của các nhà thầu, các thông tin trong quá trình chấm thầu…. trong quá trình thực hiện đấu thầu phải được giữ bí mật.
Việc tiết lộ những thông tin sẽ làm mất đi tính minh bạch trong quá trình thực hiện đấu thầu gây bất lợi cho các nhà thầu khác. - Hiệu quả kinh tế: Mục đích của tổ chức đấu thầu đó là lựa chọn được nhà thầu đáp ứng đầy đủ những yêu cầu mà hồ sơ mời thầu nêu ra với mức giá hợp lý thấp hơn so với mặt bằng giá của thị trường. - Pháp lý: Việc tổ chức đấu thầu phải thực hiện dựa trên các quy định của nhà nước về nội dung, trình tự đấu thầu, công bố kết quả. Các bên tham gia quá trình đấu thầu cần phải nghiêm túc tuân thủ các quy định của pháp luật về đấu thầu.
Mọi vi phạm sẽ bị xử lý theo pháp luật.3 Mục đích và vai trò của công tác đấu thầu SVTH: NGUYỄN THỊ THU THẢO Trang 5 LẬP HỒ SƠ DỰ THẦU GVHD: ThS. ĐỖ THỊ ĐAN VÂN 1.1 Mục đích của công tác đấu thầu: Đối với chủ đầu tư: Thông qua đấu thầu chủ đầu tư sẽ + Lựa chọn được nhà thầu có khả năng đáp ứng được tốt nhất các yêu cầu về kinh tế kĩ thuật, tiến độ đặt ra của công trình. Trên cơ sở đó giúp cho chủ đầu tư vừa sử dụng hiệu quả, tiết kiệm vốn đầu tư; đồng thời vẫn đảm bảo được chất lượng cũng như tiến độ công trình. + Nắm bắt được quyền chủ động quản lý có hiệu quả và giảm thiểu được các rủi ro phát sinh trong qua trình thực hiện dự án đầu tư do toàn bộ quá trình tổ chức đấu thầu và thực hiện kết quả đấu thầu được tuân thủ chặt chẽ theo quy định của pháp luật và sau khi chủ đầu tư đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng đầy đủ về mọi mặt.
+ Nâng cao trình độ và năng lực của cán bộ công nhân viên. Vì để đánh giá đúng các hồ sơ dự thầu đòi hỏi đội ngũ cán bộ thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư phải tự nâng cao trình độ của mình về các mặt Đối với nhà thầu: Cơ hội tự hoàn thiện mình trong môi trường có tính cạnh tranh cao, đồng thời việc tham gia đấu thầu là nhiệm vụ sống còn để nhà thầu phải thắng thầu để quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà thầu. Đối với cơ quan quản lý nhà nước: Thông qua công tác đấu thầu, các cớ quan quản lý nhà nước có thể hướng dẫn, quản lý và kiểm soát được việc sử dụng các nguồn vốn giúp nâng cao hiệu quả sử dụng , hạn chế được thất thoát, lãng phí.2 Vai trò của đấu thầu Việc lựa chọn nhà thầu phù hợp với công việc, đáp ứng được các yêu cầu đặt ra trong hồ sơ mời thầu với giá bỏ thầu hợp lý sẽ mang lại hiệu quả về kinh tế không chỉ đối với chủ đầu tư, với nhà thầu mà còn đối với nền kinh tế. Đối với chủ đầu tư: - Lựa chọn được nhà thầu; - Kiểm soát được chi phí đầu tư; SVTH: NGUYỄN THỊ THU THẢO Trang 6 LẬP HỒ SƠ DỰ THẦU GVHD: ThS.
ĐỖ THỊ ĐAN VÂN - Chủ động trong quản lý, không bị lệ thuộc vào nhà thầu xây dựng, chống lại tình trạng độc quyền về giá; - Tạo môi trường cạnh tranh. Đối với nhà thầu: - Tìm kiếm việc làm; - Hoàn thiện tổ chức, quản lý’ - Đầu tư thiết bị; - Ổn định và lành mạnh tài chính. Đối với cơ quan quản lý nhà nước: - Đảm bảo hiệu quả trong đầu tư công; - Xây dựng, điều chỉnh chính sách hợp lý; - Nâng cao năng lực của doanh nghiệp xây dựng.4 Phân loại đấu thầu Tùy theo phạm vi đấu thầu và phương thức đấu thầu mà người ta phân loại đấu thầu như sau: a. Theo phạm vi: - Đấu thầu trong nước: tổ chức đấu thầu và quá trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam với sự tham gia của các nhà thầu trong nước; - Đấu thầu quốc tế: tổ chức đấu thầu và quá trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam với sự tham gia của các nhà thầu nước ngoài và nhà thầu trong nước.
Theo đối tượng gói thầu, đấu thầu được chia thành các dạng sau: - Đấu thầu mua sắm hàng hóa: máy móc thiết bị, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, hàng tiêu dùng và các dịch vụ không phải là dịch vụ tư vấn; - Đấu thầu tuyển chọn tư vấn, phi tư vấn: + Đối tượng đấu thầu tư vấn là các công việc tư vấn lập, đánh giá báo cáo quy hoạch, kiến trúc; khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đánh giá tác động môi trường; khảo sát, lập thiết kế, dự toán; lập hồ sơ SVTH: NGUYỄN THỊ THU THẢO Trang 7 LẬP HỒ SƠ DỰ THẦU GVHD: ThS.