LE NGA - DANG THI THUY - NGUYEN LY TUONG HUGNG DAN LAM BAI KIEM TRA DINH KI DE GIAO LUU HOC SINH GIOI NGU VAN 8 (Theo Chương trình giáo dục phố thông 2018) NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA HA NOI LOI MO DAU Quy thây cô, quý phụ huynh và các em hoc sinh thân mến! Nói tiếp cuốn Hướng dẫn làm bài kiểm tra định kì, đề giao lưu học sinh giỏi Ngữ kiểm tra văn lớp 6, lớp 7, chúng tôi tiếp tục biên soạn cuốn sách Hướng dẫn làm bài làm các dạng đề giữa định kì, đề giao lưu học sinh giỏi Ngữ văn 8 để hướng dẫn kĩ năng nội dung kiến thức và kì, cuối kì, đề giao lưu học sinh giỏi; g1úp học sinh chuẩn bị về định hình kĩ năng làm bài, nâng cao chất lượng bài làm môn Ngữ văn. Cuốn sách được cấu trúc gồm 3 phân: bản của chương Phần A: Tìm hiểu chung về đặc trưng thể loại và các kiểu văn trình lớp 8. Phần B: Rèn luyện kỹ năng làm bài gồm: - Cầu trúc đề kiểm tra định kỳ và đề giao lưu học sinh giỏi Ngữ văn 8 - Kỹ năng làm bài đọc hiểu - Kỹ năng viết đoạn văn - Kỹ năng viết bài văn Phần C: Hệ thống đề thực hành: - Đề kiểm tra định kì - Đề giao lưu học sinh giỏi văn lớp để giáo Hệ thông đề được sắp xếp theo thể loại của chương trình Ngữ năm vững kiến thức và kỹ năng viên và học sinh thuận tiện cho việc ôn luyện, củng cố, làm bài. gian dài trăn trở, tìm Cuốn sách là tâm huyết của các tác giả trong một khoảng thời định hướng để quý thầy cô tòi.
Tuy nhiên những nội dung trong cuốn sách chỉ mang tính hoạt và sáng tạo cho phù giáo, các em học sinh tham khảo, khi vận dụng cần phải linh có nhiều điều mới mang hợp với đối tượng và tình huống của đề thi. Hơn nữa, cuốn sách tính mở đường, vì thế chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. hồi của quý thầy cô, Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp, phản được hoàn thiện hơn! các bậc phụ huynh và các em học sinh để cuốn sách ngày càng viết, tác phẩm hay, Trong cuốn sách này chúng tôi có sử dụng, trích dẫn một số bài với mục đích phục vụ cho giàu ý nghĩa của các trang báo mạng, của cá nhân các tác giả xin phép trực tiếp. Cuốn giảng dạy và học tập mà chúng tôi chưa có cơ hội gặp gỡ để Chúng tôi xin bày tỏ lòng sách xuất bản và mong nhận được sự cho phép, tạo điều kiện.
biết ơn đến quý vi! NHÓM TÁC GIÁ HUONG DAN LAM BAI KIEM TRA DINH KY, DE GIAO LUU HSG NGU VAN LOP 8 TIM HIEU CHUNG VE DAC TRUNG CUA CAC THE LOAI VAN HOC VA CAC KIEU VAN BAN CUA CHUONG TRINH NGU VAN 8 Bee MOT SO THE LOAI VAN HOC TRONG CHUONG TRINH NGU VAN 8 1. Truyén Trong chương trình Ngữ văn lớp 8, học sinh được học nhiều thê loại truyện như truyện cười, truyện ngắn, truyện lịch sử. Đề giúp các em có hướng tiếp cận văn bản theo đúng đặc trưng thê loại, đặc biệt là những học sinh giỏi, chúng tôi tập trung trình bày những đặc trưng cơ bản và những kiến thức chuyên sâu cần lưu ý của những thể loại này. Khái niệm: Truyện cười là một thê loại truyện chứa đựng yếu tố gây cười nhằm mục đích giải trí hoặc phê phán, châm biếm, đả kích những thói hư, tật xâu trong xã hội.
Truyện cười gồm có truyện cười dân gian và truyện cười hiện đại. Một số yếu tố của truyện cười - Truyện cười thường rất ngắn gọn, cốt truyện đơn giản, ít nhân vật. - Cốt truyện của truyện cười thường xoay quanh những tình huống, hành động có tác dụng gây cười. - Truyện cười có kết câu chặt chẽ.
Mọi chỉ tiết trong truyện cười đều hướng vào mục đích gây cười. Truyện bao giờ cũng đặt cái đáng cười vào một tình huống để nó diễn biến tự nhiên, nhanh chóng đi đến chỗ “gay cắn” rồi kết thúc bat ngờ. Có truyện làm người ta cười nhiều lần, có truyện chỉ gây cười ở chỗ kết thúc. Thông thường, truyện làm bật tiếng cười đích đáng nhất là ở phần kết.
Đó là lúc cái đáng cười được phơi bày, phát hiện một cách bản chất nhất, sinh động nhất và cũng bắt ngờ nhất. Nội dung truyện cười thường có 3 phan: Phần 1: Giới thiệu tình huống gây cười, cách nhân vật xuất hiện. Phần 2: Phát triển chỉ tiết gây cười, đây mâu thuẫn lên cao trào. Phần 3: Phơi bày những chỉ tiết đáng cười, câu chuyện kết thúc.
LE NGA - DANG THI THUY - NGUYEN LY TUONG - Bối cảnh truyện cười thường không được miêu tả cụ thể, ti mi, co thé là bối cảnh không xác định, cũng có thể là bối cảnh gần gũi, thân thuộc thể hiện đặc điểm thiên nhiên, văn hóa, phong tục gắn với từng truyện. - Truyện cười có rất ít nhân vật. Nhân vật chính trong truyện cười là đối tượng gây cười chủ yếu. Truyện cười không kế về cuộc đời, số phận nhân vật như truyện cổ tích.
Nó cũng không miêu tả chân dung động cơ, hành động của nhân vật. Nhân vật trong truyện cười làm vang lên tiếng cười qua hoàn cảnh, hành vi, ngôn ngữ gây cười cụ thể. Nhân vật thường có hai kiêu: + Những nhân vật mang thói xấu phổ biến trong xã hội như: lười biếng, tham ăn, keo kiệt,. hoặc mang thói xấu gắn với bản chất của một tầng lớp xã hội cụ thé.
+ Những nhân vật tích cực dùng trí thông minh, sự sắc sảo, khôn ngoan dé vạch trần, chế giễu, đả kích những hiện tượng và những thói xấu của xã hội phong kiến hoặc dùng khiếu hài hước để thể hiện niềm vui sống, tỉnh thần lạc quan trước sự trù phú của môi trường thiên nhiên hay những thách thức do chính môi trường sống mang lại. - Ngôn ngữ của truyện cười giản dị, ngắn gọn, súc tích nhưng rất tinh tế, rất sắc sảo, đậm chất dân gian, đậm tính địa phương, nhất là ngôn ngữ nhân vật ở phần kết thúc truyện vì đây là yếu tố bất ngờ làm bộc lộ cái đáng cười. - Các thủ pháp gây cười thường gặp: + Tạo tình huống trào phúng bằng một trong hai cách sau hoặc kết hợp cả hai cách: tô đậm mâu thuẫn giữa bên trong và bên ngoài, giữa thật và giả, giữa lời nói và hành động. + Kết hợp khéo léo giữa lời người kế chuyện và lời nhân vật hoặc lời của các nhân vật, tạo nên những liên tưởng, so sánh bất ngờ, hài hước, thú vị.
Đồng thời sử dụng các biện pháp tu từ giàu tính trào phúng như: lối nói khoa trương, phóng đại, chơi chữ,. - Truyện cười được chia ra làm ba nhóm truyện: + Mang tính giải trí, mua vui: Đã là truyện cười thì phái khôi hài và giải trí, song vẫn có một vài chỉ tiết được lồng ghép vào nhằm phê phán những quan niệm lệch lạc, những hành động ngược đời hay những điều tưởng chừng như vô hại nhưng lại lầm lỡ, hớ hênh. Có thể thấy điều đó ở những tác phẩm như “Tay ải tay ai”, 439 66 “Ăn vụng gặp nhau” hay “Tam đại con gà”,. HUONG DAN LAM BAI KIEM TRA DINH KY, DE GIAO LUU HSG NGU VAN LOP 8 + Mang tính phê bình, giáo dục: Mục đích này thường xuất hiện nhiều trong thể loại truyện trào phúng để nói lên những thói hư, tật xấu, những điều trái với luân thường, đạo lý.
Có thể kế đến những tác phẩm như “Lợn cưới áo mới”, “ Sợ quá nói nhiều”, “ Hội sợ vợ”,. + Mang tính đả kích: Yếu tố phê phán trong những câu chuyện cười mang tính đả kích lại được nâng lên một bậc. Không đơn thuần chỉ là châm biếm mà còn là sự vạch trần những tội ác của một bộ phận trong xã hội phong kiến. Thời kỳ còn vua chúa là thời kỳ đỉnh cao của thể loại truyện này mà đặc trưng nhất chính là truyện “Trạng Quỳnh”.
Một số lưu ý khi tìm hiểu các văn bản thuộc thể loại truyện cười - Chú ý các yếu tố thuộc về nội dung của truyện cười: nhân vật mang thói xấu phô biến trong xã hội hay nhân vật tích cực dùng trí thông minh, sự sắc sảo, khôn ngoan để vạch trần, chế giễu, đả kích những hiện tượng và những thói xấu trong xã hội; các yếu tô thuộc về hình thức của truyện: thủ pháp gây cười, ngôn ngữ, chỉ tiết gây cười, tình huống gây cười,. - Cần lưu tâm đến các phương diện quan trọng trong nội dung và nghệ thuật của truyện cười khi tiếp cận tác phâm để từ đó nhận diện mục đích của truyện cười đó là mang tính giải trí, mua vui hay mang tính phê bình, giáo dục hoặc mang tính đả kích, châm biếm những thói hư, tật xấu trong xã hội. - Truyện cười vừa có ý nghĩa mua vui vừa có ý nghĩa phê phán nên khi tạo ra những tiếng cười “truyện cười” đồng thời cũng gián tiếp hướng người nghe, người đọc tới những điều tốt đẹp đối lập với những hiện tượng đáng cười. Vậy nên khi đọc hiểu truyện cười cần chú ý điều này để rút ra bài học, thông điệp, ý nghĩa nhân sinh, ý nghĩa xã hội sắc bén mà tác giả truyện cười muốn gửi gắm.
- Với đối tượng học sinh khá, giỏi, các em có thé tìm hiểu, luyện tập chuyên sâu hơn với các nội dung: + Phân tích một tác phẩm truyện Cười. + Viết văn nghị luận về một vẫn đề của đời sống được gợi ra từ truyện Cười, trình bày rõ vấn đề và ý kiến (đồng tình hay phản đối) của người viết về vấn đề đó. Truyện ngắn (Tham khảo cuốn Hướng dân làm bài kiểm tra định kì, đề giao lưu học sinh giỏi 7, Lê Nga - Đặng Thị Thúy - Nguyễn Lý Tưởng, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2022) xây DE LE NGA - DANG THỊ THÚY - NGUYÊN LÝ TƯỞNG 1. Truyện lịch sử 1.
Khái niệm: Truyện lịch sử là loại truyện có nội dung liên quan đến lại các sự các nhân vật và sự kiện lịch sử có thật và đã từng xảy ra. Trong khi kê động kiện, nhân vật, truyện lịch sử thường làm sống dậy bức tranh rộng lớn, sinh người về một thời đã qua mà không làm thay đổi quá khứ, lịch sử và mang lại cho đọc những nhận thức mới mẻ hay bài học sâu sắc. Một số yếu tô của truyện lịch sử - Cốt truyện của truyện lịch sử là hệ thông các sự kiện liên quan đến quá một trình hình thành, sự hưng thịnh hay diệt vong của dân tộc được sắp xếp theo nào ý đồ nhất định của tác giả nhằm thê hiện nội dung,ý nghĩa, chủ đề tư tưởng đó của tác phâm.