BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM -------------------- GIAÛNG NGOÏC HUY VAÄN DUÏNG HÔÏP ÑOÀNG TÖÔNG LAI CHÖÙNG KHOAÙN VAØO THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN VIEÄT NAM LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ TP.Hoà Chí Minh – Naêm 2009 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM -------------------- GIAÛNG NGOÏC HUY VAÄN DUÏNG HÔÏP ÑOÀNG TÖÔNG LAI CHÖÙNG KHOAÙN VAØO THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh : Kinh Teá Taøi Chính - Ngaân Haøng Maõ soá : 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: GS-TS NGUYEÃN THANH TUYEÀN TP.Hoà Chí Minh – Naêm 2009 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MUÏC LUÏC WX Trang phuï bìa Muïc luïc Danh muïc caùc chöõ vieát taét vaø tieáng nöôùc ngoaøi Danh muïc caùc bieåu ñoà vaø ñoà thò 1. Ñoà thò dieãn bieán VN-Index naêm 2007. Toång soá chöùng khoaùn nieâm yeát qua caùc naêm töø 2000 Æ 2007. Toång soá coâng ty chöùng khoaùn qua caùc naêm töø 2000 Æ 2007.
Toång soá taøi khoaûn giao dòch qua caùc naêm töø 2000 Æ 2007. Dieãn bieán VN-Index 01/01/08 Æ 31/10/08. Khoái löôïng giao dòch bình quaân 01/01/08 Æ 31/10/08. Giaù trò giao dòch bình quaân 01/01/08 Æ 31/10/08.
Chæ soá giaù tieâu duøng (CPI) 2008. Dieãn bieán giaù xaêng Vieät Nam 2008. Dieãn bieán giaù daàu theá giôùi 2008. 32 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG MOÄT: TOÅNG QUAN HÔÏP ÑOÀNG TÖÔNG LAI CHÖÙNG KHOAÙN .1 Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn .1 Khaùi nieäm hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn.2 Caùc ñaëc tính kyõ thuaät .3 Lôïi ích cuûa vieäc söû duïng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn.
4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com a) Ñoái vôùi nhaø ñaàu tö, ñaàu cô. 4 b) Ñoái vôùi cô quan quaûn lí .2 Caùc saøn giao dòch hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn phoå bieán treân theá giôùi hieän nay.3 Kinh nghieäm aùp duïng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn taïi OneChicago .1 Moâ taû ñaëc ñieåm hôïp ñoàng. 6 a) Khaùi quaùt veà SSF. 6 b) Ñaëc ñieåm kyõ thuaät .2 Caùc loaïi leänh thöôøng ñöôïc thöïc hieän trong quaù trình giao dòch.3 Thôøi gian giao dòch – Ngaøy ñaùo haïn.
13 a) Thôøi gian giao dòch. 13 b) Ngaøy ñaùo haïn .4 Thanh toaùn vaø giao haøng. 13 a) Giaù thöïc hieän. 14 b) Thanh toaùn vaø giao haøng.5 Quy trình giao dòch .4 Ruûi ro cuûa vieäc giao dòch hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn - Baøi hoïc kinh nghieäm cho Vieät Nam.1 Ruûi ro bò thanh lyù hôïp ñoàng tröôùc haïn .2 Ruûi ro khoâng theå ñoùng vò theá tröôùc khi hôïp ñoàng ñaùo haïn .3 Ruûi ro heä thoáng bò hö hoûng hoaëc bò keû xaáu phaù hoaïi .4 Ruûi ro khi giaù cuûa hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn khoâng phaûn aùnh giaù cuûa chöùng khoaùn treân thò tröôøng cô sôû.
20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHÖÔNG HAI: HÔÏP ÑOÀNG TÖÔNG LAI CHÖÙNG KHOAÙN VAØ THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN VIEÄT NAM .1 Toång quan veà thöïc traïng thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam .1 Sô löôïc quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam.2 Toång quan veà thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam naêm 2007. 23 a) Toùm taét tình hình kinh teá vó moâ 2007. 23 b) Thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam naêm 2007.3 Thöïc traïng thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam giai ñoaïn töø 01/01/2008 ñeán 31/10/2008 .2 Ñieàu kieän caàn ñeå aùp duïng thaønh coâng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn .1 Quy moâ thò tröôøng chöùng khoaùn .2 Cô sôû vaät chaát haï taàng-kyõ thuaät .4 Cô sôû phaùp lyù. 47 CHÖÔNG BA: GIAÛI PHAÙP AÙP DUÏNG HÔÏP ÑOÀNG TÖÔNG LAI CHÖÙNG KHOAÙN VAØO VIEÄT NAM.1 Chuû tröông cuûa Chính phuû veà phaùt trieån thò tröôøng voán vaø thò tröôøng chöùng khoaùn .2 Döï baùo khaû naêng aùp duïng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn vaøo Vieät Nam.
50 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Caùc giaûi phaùp chuû yeáu ñeå aùp duïng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn vaøo Vieät Nam .1 Taêng quy moâ cho thò tröôøng chöùng khoaùn .2 Cô sôû vaät chaát haï taàng-coâng ngheä. 52 a) Veà phía UBCKNN. 52 b) Veà phía HOSE, HASTC. 54 c) Veà phía caùc coâng ty chöùng khoaùn.
54 d) Veà phía doanh nghieäp nieâm yeát .3 Giaûi phaùp ñoái vôùi nguoàn nhaân löïc. 56 a) Veà phía UBCKNN, HOSE, HASTC. 56 b) Veà phía coâng ty chöùng khoaùn. 57 c) Veà phía nhaø ñaàu tö chöùng khoaùn .4 Taïo haønh lang phaùp lyù vöõng chaéc baûo veä nhaø ñaàu tö .4 Loä trình aùp duïng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn vaøo Vieät Nam.
67 PHAÀN KEÁT LUAÄN. 69 Taøi lieäu tham khaûo. 71 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -i- DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT VAØ TIEÁNG NÖÔÙC NGOAØI WX • UÛy ban chöùng khoaùn Nhaø nöôùc: UBCKNN • Sôû giao dòch chöùng khoaùn Hoà Chí Minh: HOSE • Trung taâm giao dòch chöùng khoaùn Haø Noäi: HASTC • Saøn giao dòch hôïp ñoàng töông lai Chicago: CME • Saøn giao dòch hôïp ñoàng töông lai vaø quyeàn choïn Luaân Ñoân: LIFFE (London International Financial Futures and Options Exchange) • Saøn giao dòch hôïp ñoàng quyeàn choïn Chicago: CBOE (Chicago Board Option Exchange) • Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn taïi OneChicago: SSF (Single Stock Future) • Uûy ban Hôïp Ñoàng Töông Lai Haøng hoùa Myõ: CFTC (Commodities Future Trading Commission) • Uûy ban chöùng khoaùn Myõ: SEC (Securities and Exchange Commission) • Trung taâm thanh toaùn buø tröø: OCC (Option Clearing Corporation) • Ñieàu chænh theo thò tröôøng: MTM (Mark- To-Market) Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn WX Giaûng Ngoïc Huy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - ii - PHAÀN MÔÛ ÑAÀU WX 1. Lí do choïn ñeà taøi Thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam thôøi gian gaàn ñaây (ñaëc bieät giai ñoaïn cuoái 2006 ñaàu 2007) ñaõ chöùng kieán söï taêng tröôûng ñaùng khích leä caû veà löôïng vaø chaát.
Soá löôïng/khoái löôïng coå phieáu nieâm yeát khoâng ngöøng taêng leân, soá löôïng nhaø ñaàu tö-caû trong vaø ngoaøi nöôùc-tham gia giao dòch ngaøy moät nhieàu vaø chuyeân nghieäp hôn, vieäc quaûn lyù vó moâ cuûa caùc cô quan Nhaø nöôùc ngaøy caøng chaët cheõ…laø nhöõng minh chöùng roõ neùt nhaát cho söï phaùt trieån cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn nöôùc nhaø. Tuy nhieân coù moät ñieàu caàn phaûi thaúng thaén nhìn nhaän-chöùng khoaùn khoâng phaûi laø lónh vöïc ñaàu tö deã daøng “haùi ra tieàn” nhö ngöôøi ta laàm töôûng. Beân caïnh nhöõng ngöôøi “ñoåi ñôøi” nhôø chöùng khoaùn thì cuõng coù khoâng ít ngöôøi “taùn gia baïi saûn” cuõng bôûi chöùng khoaùn. Noùi nhö vaäy ñeå thaáy raèng ñaàu tö chöùng khoaùn laø phaûi chaáp nhaän möùc ñoä ruûi ro raát cao.
Vôùi muïc ñích chính nhaèm baûo veä nhaø ñaàu tö phoøng ngöøa ruûi ro chöùng khoaùn vaø cuõng laø moät coâng cuï ñaàu cô, töø laâu treân theá giôùi ñaõ aùp duïng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn. ÔÛ nöôùc ta, tuy hôïp ñoàng töông lai ñaõ ñöôïc aùp duïng khaù phoå bieán trong caùc giao dòch vaøng vaø ngoaïi teä nhöng noù vaãn chöa töøng xuaát hieän trong kinh doanh chöùng khoaùn, do nhieàu haïn cheá khaùch quan laãn chuû quan. Coù theå noùi hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn laø moät lónh vöïc raát môùi meû taïi Vieät Nam. Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn WX Giaûng Ngoïc Huy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - iii - Cho neân ñeà taøi naøy ñöôïc vieát khoâng naèm ngoaøi muïc ñích nghieân cöùu tìm hieåu veà hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn treân theá giôùi, qua ñoù ñeà ra moät soá giaûi phaùp nhaèm töøng böôùc aùp duïng vaøo thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam.
Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu • Nghieân cöùu hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn taïi saøn giao dòch OneChicago (Myõ) • Nghieân cöùu veà thöïc traïng thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam naêm 2008. Töø ñoù suy ra caùc ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå coù theå aùp duïng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn vaøo Vieät Nam. Boá cuïc ñeà taøi Ñeà taøi goàm 3 phaàn: Chöông Moät: Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn treân theá giôùi Chöông Hai: Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn vaø thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam Chöông Ba: Moät soá giaûi phaùp nhaèm töøng böôùc aùp duïng hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn vaøo Vieät Nam Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn WX Giaûng Ngoïc Huy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Trang 1 - CHÖÔNG MOÄT TOÅNG QUAN HÔÏP ÑOÀNG TÖÔNG LAI CHÖÙNG KHOAÙN WX 1.1 Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn 1.1 Khaùi nieäm hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn laø moät loaïi hôïp ñoàng baèng vaên baûn giöõa ngöôøi baùn vaø ngöôøi mua, trong ñoù quy ñònh roõ: ngöôøi baùn phaûi giao moät soá löôïng chöùng khoaùn cuï theå cho ngöôøi mua vaøo moät ngaøy cuï theå trong töông lai, vôùi möùc giaù ñöôïc hai beân thoûa thuaän vaøo thôøi ñieåm kyù keát hôïp ñoàng. Thuaät ngöõ “töông lai” chæ ra raèng vieäc giao haøng vaø thanh toaùn ñöôïc thöïc hieän ôû moät thôøi ñieåm töông lai, ñaây laø moät trong nhöõng ñieåm ñaëc tröng cuûa loaïi hôïp ñoàng naøy.
Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn quy ñònh raát chaët cheõ quyeàn vaø nghóa vuï phaùp lyù cuûa caùc beân tham gia. Vaøo thôøi ñieåm ñaùo haïn, ngöôøi baùn baét buoäc phaûi giao haøng (ngöôïc laïi ngöôøi mua baét buoäc phaûi nhaän haøng) ñaõ kyù keát. Tuy nhieân noù linh hoaït ôû choã: cho pheùp caùc beân thanh lyù hôïp ñoàng tröôùc thôøi haïn. Ngöôøi mua khoâng nhaát thieát phaûi giöõ hôïp ñoàng ñeán thôøi ñieåm ñaùo haïn, maø coù theå baùn laïi hôïp ñoàng ñaõ mua cho beân thöù ba neáu nghó raèng trong töông lai anh ta coù theå mua trôû laïi chöùng khoaùn ñoù vôùi giaù thò tröôøng reû hôn so vôùi giaù thoûa thuaän trong hôïp ñoàng.
Ñöông nhieân khi ñoù toaøn boä quyeàn vaø nghóa vuï cuûa anh ta ñöôïc chuyeån cho ngöôøi mua laïi. Vaø dó nhieân ngöôøi naøy laïi coù theå baùn hôïp ñoàng ñoù cho ngöôøi khaùc. Nhôø ñöôïc Hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn WX Giaûng Ngoïc Huy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Trang 2 - mua baùn deã daøng maø hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn coù tính thanh khoaûn raát cao. Cuøng vôùi hôïp ñoàng kyø haïn vaø hôïp ñoàng quyeàn choïn, noù ñöôïc giao dòch roäng raõi nhö moät haøng hoùa treân moät thò tröôøng ñaëc bieät-thò tröôøng caùc coâng cuï phaùi sinh chöùng khoaùn.
Ngöôøi mua hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn goïi laø ôû vaøo vò theá mua (long position). Ngöôøi baùn hôïp ñoàng töông lai chöùng khoaùn goïi laø ôû vaøo vò theá baùn (short position). Ngöôøi mua/ngöôøi baùn ñöôïc pheùp ñoùng laïi vò theá cuûa mình tröôùc khi hôïp ñoàng ñeán haïn, baèng caùch tham gia vaøo vò theá ngöôïc laïi vôùi vò theá ban ñaàu. Nghóa laø: ngöôøi mua seõ thöïc hieän baùn hôïp ñoàng vaø ngöôøi baùn seõ thöïc hieän mua hôïp ñoàng vôùi caùc ñaëc tính gioáng nhö hôïp ñoàng maø hoï tham gia ban ñaàu.