Luận văn thạc sĩ về hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueb hoạt động lữ hành quốc tế của việt nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Bùi Vũ An
• Trường học: Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ LỮ HÀNH QUỐC TẾ VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ
• 1.1. Một số vấn đề lý luận chung về lữ hành quốc tế
• 1.1.1. Các khái niệm
• 1.1.2. Phân loại các nghiệp vụ lữ hành quốc tế
• 1.1.3. Các yếu tố tác động tới hoạt động lữ hành quốc tế
• 1.2. Vai trò của lữ hành quốc tế đối với sự phát triển của các quốc gia
• 1.2.1. Vai trò đối với nền kinh tế
• 1.2.2. Vai trò đối với xã hội
• 1.2.3. Vai trò về chính trị
• 1.2.4. Vai trò đối với môi trường
• 1.2.5. Vai trò thúc đẩy hợp tác, giao lưu quốc tế
• 1.3. Kinh nghiệm phát triển lữ hành quốc tế ở một số nước và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.3.1. Kinh nghiệm của Thái Lan
• 1.3.2. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 1.3.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG LỮ HÀNH QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam
• 2.1.2. Giai đoạn 2001 – nay
• 2.2. Phân tích hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam
• 2.2.1. Quy mô và tốc độ tăng trưởng của hoạt động lữ hành quốc tế ở Việt Nam
• 2.2.2. Thị trường của lữ hành quốc tế của Việt Nam
• 2.2.3. Chủ thể của hoạt động lữ hành quốc tế ở Việt Nam
• 2.2.4. Năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong hoạt động lữ hành quốc tế
• 2.3. Đánh giá hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG LỮ HÀNH QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. Cam kết hội nhập của Việt Nam đối với hoạt động lữ hành quốc tế
• 3.2. Cơ hội, thách thức và triển vọng phát triển hoạt động lữ hành quốc tế ở Việt Nam
• 3.2.1. Cơ hội và thách thức
• 3.3. Giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động lữ hành quốc tế ở Việt Nam
• 3.3.1. Về phía các cơ quan quản lý nhà nước
• 3.3.2. Về phía Hiệp hội du lịch Việt Nam
• 3.3.3. Về phía các doanh nghiệp lữ hành
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam

Hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Ngành du lịch đang trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào GDP và tạo ra hàng triệu việc làm. Theo số liệu từ Tổng cục Du lịch, lượng khách quốc tế đến Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua, nhờ vào các chính sách mở cửa và quảng bá du lịch hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm của hoạt động lữ hành quốc tế tại Việt Nam

Hoạt động lữ hành quốc tế tại Việt Nam chủ yếu tập trung vào việc đón khách từ các quốc gia khác đến tham quan, nghỉ dưỡng. Các công ty lữ hành quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức tour, cung cấp dịch vụ và quảng bá điểm đến. Sự đa dạng về sản phẩm du lịch và chất lượng dịch vụ là yếu tố quyết định sự thành công của hoạt động này.

1.2. Vai trò của lữ hành quốc tế trong phát triển kinh tế

Lữ hành quốc tế không chỉ tạo ra nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước mà còn góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế. Ngành này thúc đẩy sự phát triển của nhiều lĩnh vực khác như khách sạn, nhà hàng, vận chuyển và dịch vụ giải trí, từ đó tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân.

II. Thách thức trong hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam

Mặc dù có nhiều tiềm năng, hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, chất lượng dịch vụ chưa cao và sự cạnh tranh từ các quốc gia khác đang gây khó khăn cho sự phát triển. Đặc biệt, việc quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam ra thế giới còn hạn chế, dẫn đến việc lượng khách quay lại không nhiều.

2.1. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ chưa đáp ứng nhu cầu

Cơ sở hạ tầng giao thông, khách sạn và các dịch vụ hỗ trợ du lịch chưa phát triển đồng bộ, ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách du lịch. Việc nâng cấp và đầu tư vào cơ sở hạ tầng là cần thiết để thu hút nhiều khách quốc tế hơn.

2.2. Cạnh tranh từ các điểm đến khác

Việt Nam đang phải cạnh tranh với nhiều điểm đến du lịch nổi tiếng trong khu vực như Thái Lan, Malaysia và Singapore. Các quốc gia này đã có những chiến lược marketing hiệu quả và sản phẩm du lịch đa dạng hơn, khiến Việt Nam cần phải cải thiện để không bị tụt lại phía sau.

III. Phương pháp phát triển hoạt động lữ hành quốc tế tại Việt Nam

Để phát triển hoạt động lữ hành quốc tế, Việt Nam cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc cải thiện chất lượng dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường quảng bá hình ảnh du lịch là những yếu tố quan trọng. Ngoài ra, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp tư nhân để tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển.

3.1. Nâng cao chất lượng dịch vụ lữ hành

Cải thiện chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt để thu hút khách du lịch. Các công ty lữ hành cần đầu tư vào đào tạo nhân lực, nâng cao kỹ năng phục vụ và tạo ra những sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn.

3.2. Tăng cường quảng bá du lịch Việt Nam

Việc quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam ra thế giới cần được thực hiện mạnh mẽ hơn. Sử dụng các kênh truyền thông hiện đại, tham gia các hội chợ du lịch quốc tế và hợp tác với các công ty lữ hành nước ngoài sẽ giúp nâng cao nhận thức về du lịch Việt Nam.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về lữ hành quốc tế

Nghiên cứu về hoạt động lữ hành quốc tế tại Việt Nam đã chỉ ra nhiều điểm mạnh và điểm yếu. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc khai thác chưa hiệu quả. Cần có những giải pháp cụ thể để phát triển bền vững trong tương lai.

4.1. Kết quả đạt được trong hoạt động lữ hành

Trong những năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam đã tăng trưởng ổn định. Các sản phẩm du lịch đa dạng và phong phú đã được phát triển, từ du lịch sinh thái đến du lịch văn hóa, đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng.

4.2. Hạn chế và nguyên nhân cần khắc phục

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng hoạt động lữ hành quốc tế vẫn còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự đồng bộ trong phát triển cơ sở hạ tầng và chất lượng dịch vụ chưa cao. Cần có những biện pháp khắc phục kịp thời để nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động lữ hành quốc tế tại Việt Nam

Hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Để phát triển bền vững, cần có những chiến lược rõ ràng và sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan. Tương lai của ngành lữ hành quốc tế phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

5.1. Tầm nhìn phát triển lữ hành quốc tế

Tầm nhìn phát triển lữ hành quốc tế của Việt Nam trong tương lai cần hướng tới việc trở thành một điểm đến hấp dẫn và bền vững. Cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và phát triển du lịch cộng đồng.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Để đạt được mục tiêu phát triển, cần có các giải pháp cụ thể như tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam ra thế giới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động lữ hành quốc tế, đặc biệt là mảng đón khách quốc tế vào Việt Nam (inbound), giữ vai trò nòng cốt trong chiến lược đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước. Bước ngoặt lịch sử năm 1995 khi Việt Nam chính thức gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ đã mở ra thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Trong giai đoạn 1995–2009, tốc độ tăng trưởng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam đạt mức bình quân 9,35%/năm, quy mô đón khách tăng trưởng vượt bậc từ khoảng 1,35 triệu lượt năm 1995 lên đỉnh cao hơn 4,25 triệu lượt vào năm 2008.

Tuy nhiên, trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ các cường quốc du lịch trong khu vực và các cam kết mở cửa thị trường dịch vụ hậu gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007, ngành lữ hành quốc tế Việt Nam bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Hoạt động xúc tiến quảng bá còn mang tính thụ động, sản phẩm du lịch nghèo nàn, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa còn non trẻ và tỷ lệ khách quốc tế quay trở lại chỉ đạt dưới 15%.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích toàn diện thực trạng phát triển lữ hành quốc tế giai đoạn 1995–2009, nhận diện các yếu tố tác động vĩ mô và vi mô, đối sánh kinh nghiệm phát triển của Thái Lan và Trung Quốc, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh cho du lịch Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp căn cứ khoa học giúp tối ưu hóa nguồn thu ngoại tệ, nâng cao hiệu quả xuất khẩu tại chỗ và định vị thương hiệu quốc gia trên thị trường du lịch quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết kinh tế và quản trị du lịch hiện đại. Trước hết, luận văn vận dụng khung khái niệm chuẩn hóa của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) và Điều 10 Pháp lệnh Du lịch Việt Nam, phân định rõ hai mảng nghiệp vụ: lữ hành quốc tế chủ động (outbound) phục vụ cư dân trong nước đi du lịch nước ngoài và lữ hành quốc tế thụ động (inbound) phục vụ khách nước ngoài và kiều bào về thăm quê hương. Nghiên cứu xác định 4 khái niệm nền tảng: cầu du lịch quốc tế, cung sản phẩm lữ hành, chuỗi giá trị dịch vụ du lịch và năng lực cạnh tranh điểm đến.

Bên cạnh đó, tác giả áp dụng mô hình lợi thế cạnh tranh quốc gia của Michael Porter kết hợp cùng lý thuyết vòng đời điểm đến du lịch (TALC - Tourism Area Life Cycle) của Richard Butler. Mô hình phân tích tác động đa chiều của các nhân tố bên trong (năng lực doanh nghiệp lữ hành, cơ sở hạ tầng giao thông - lưu trú, chất lượng nhân lực, bản sắc văn hóa) và các nhân tố bên ngoài (sự hợp tác của đối tác gửi khách quốc tế, biến động kinh tế toàn cầu, an ninh chính trị, xu hướng tự do hóa dịch vụ theo khung APEC và WTO).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng hệ phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích hoạt động lữ hành trong mối quan hệ vận động của nền kinh tế mở. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện qua chuỗi thời gian 15 năm (1995–2009), bao gồm 14 bảng biểu và chỉ số thống kê chuẩn hóa từ Tổng cục Du lịch Việt Nam, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Tổng cục Thống kê, cùng các báo cáo xếp hạng năng lực cạnh tranh du lịch của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) trên 133 nền kinh tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ dữ liệu thống kê luồng khách quốc tế đến Việt Nam qua 15 năm liên tục, phân bổ theo 3 mục đích chuyến đi chính (du lịch nghỉ dưỡng, công vụ - MICE, thăm thân) và 3 phương thức vận chuyển (đường hàng không, đường biển, đường bộ). Phương pháp chọn mẫu thứ cấp toàn phần được sử dụng nhằm loại bỏ sai số chọn mẫu cục bộ, đảm bảo tính đại diện cao nhất cho toàn ngành. Phương pháp thống kê mô tả kết hợp phân tích chuỗi thời gian và phương pháp đối chuẩn (benchmarking) quốc tế được lựa chọn vì cho phép bóc tách chính xác tác động của các cú sốc ngoại sinh như cuộc khủng hoảng tài chính châu Á (1997–1998), đại dịch SARS (2003) và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (2008–2009) đến tính ổn định của dòng khách inbound.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô luồng khách quốc tế tăng trưởng vượt bậc nhưng thiếu tính bền vững và cực kỳ nhạy cảm trước biến động môi trường quốc tế. Giai đoạn 1995–1996, lượng khách tăng trưởng 18,94%, đạt mức 1,6 triệu lượt nhưng ngay lập tức sụt giảm 11,4% vào năm 1998 do khủng hoảng tài chính khu vực. Sau giai đoạn phục hồi thần tốc 1999–2002 với mức tăng trưởng bình quân 14,75%/năm, dịch SARS năm 2003 khiến lượng khách giảm 7,56% (tương đương giảm 198.600 lượt khách). Ngay khi kiểm soát tốt dịch bệnh, năm 2004 chứng kiến mức tăng trưởng bùng nổ 20,51% và năm 2005 đạt 3,47 triệu lượt khách, vượt mục tiêu Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam 2001–2010 trước thời hạn.

Thứ hai, cơ cấu thị trường nguồn của lữ hành Việt Nam bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng. Khách du lịch từ khu vực Đông Bắc Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc) và ASEAN chiếm tỷ trọng áp đảo trên 65% tổng lượt khách, trong khi thị trường chi tiêu cao từ Tây Âu và Bắc Mỹ chỉ chiếm khoảng 20–25%. Năm 2008, luồng khách quốc tế đạt mốc lịch sử 4,25 triệu lượt, song cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng nổ từ quý 3/2008 đã kéo tụt tốc độ tăng trưởng tháng 12/2008 xuống mức 0,6%. Trong 9 tháng đầu năm 2009, lượng khách quốc tế vào Việt Nam liên tục sụt giảm trung bình 16,27%/tháng, tổng lượng khách 9 tháng chỉ đạt khoảng 2,939 triệu lượt.

Thứ ba, khoảng cách về năng lực cạnh tranh và ngân sách xúc tiến du lịch giữa Việt Nam và các quốc gia láng giềng là rất lớn. Hàng năm, Chính phủ Thái Lan cấp cho Cơ quan Du lịch Thái Lan (TAT) nguồn ngân sách từ 50–80 triệu USD, giúp quốc gia này duy trì chiến dịch "Amazing Thailand" và đón 15,12 triệu lượt khách, thu về 12,76 tỷ USD ngoại tệ. Trong khi đó, Chương trình hành động quốc gia về du lịch của Việt Nam giai đoạn 2006–2010 chỉ được phân bổ 121,1 tỷ đồng (tương đương khoảng 1,5–2 triệu USD/năm). Trung Quốc sau 30 năm mở cửa đã vươn lên vị trí thứ 5 thế giới với nguồn thu 41,484 tỷ USD năm 2008. Theo xếp hạng của WEF năm 2009, Thái Lan đứng thứ 39 và Trung Quốc đứng thứ 47 trên 133 quốc gia, vượt xa các chỉ số cạnh tranh về hạ tầng và xúc tiến của Việt Nam.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả diễn biến qua biểu đồ đường và bảng số liệu chuỗi thời gian của Tổng cục Du lịch, bức tranh lữ hành quốc tế Việt Nam phản ánh rõ sự lệ thuộc vào các hãng lữ hành gửi khách nước ngoài. Các doanh nghiệp trong nước chủ yếu đóng vai trò cung ứng dịch vụ mặt đất (land-tour) giá rẻ, biên lợi nhuận thấp và thiếu sự chủ động tiếp cận nguồn khách gốc.

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ 3 yếu tố:

1. Thiếu một chiến lược thương hiệu điểm đến nhất quán; việc thay đổi khẩu hiệu liên tục từ "Điểm đến của thiên niên kỷ mới" (2001–2004) sang "Hãy đến với Việt Nam" (2004–2005) và "Vẻ đẹp tiềm ẩn" (2006–2010) cho thấy sự lúng túng trong định vị giá trị cốt lõi.
2. Chính sách thị thực còn cứng nhắc; trong khi các quốc gia Schengen và khối ASEAN đã triển khai miễn thị thực nội khối từ năm 2006, Việt Nam mới chỉ áp dụng miễn thị thực đơn phương cho một số ít quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc và 4 nước Bắc Âu.
3. Thiếu mạng lưới văn phòng đại diện du lịch quốc gia tại các thị trường trọng điểm ở nước ngoài, khiến công tác nghiên cứu thị hiếu và xử lý khủng hoảng truyền thông bị đình trệ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và bài học kinh nghiệm quốc tế, hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất thực hiện trong lộ trình 2011–2020:

1. Cải cách chính sách quản lý nhà nước và mở cửa thị thực: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Bộ Ngoại giao cần đẩy mạnh đàm phán mở rộng diện miễn thị thực song phương và đơn phương cho các thị trường có khả năng chi trả cao (Tây Âu, Bắc Mỹ, Úc); đơn giản hóa 100% thủ tục cấp phép lữ hành quốc tế và visa điện tử. Đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng khách quốc tế từ 10–12%/năm, hoàn thành việc thành lập 3–5 văn phòng đại diện du lịch Việt Nam tại các trung tâm du lịch thế giới (Tokyo, Seoul, London, Paris) trước năm 2015.

2. Nâng cao vai trò điều phối của Hiệp hội Du lịch Việt Nam: Thành lập Quỹ xúc tiến du lịch quốc gia với cơ chế hợp tác công - tư (PPP), huy động đóng góp từ các hãng hàng không, tập đoàn khách sạn và công ty lữ hành để gia tăng ngân sách tiếp thị lên tối thiểu 20–30 triệu USD/năm. Chủ trì tổ chức các chương trình kích cầu mùa thấp điểm, giảm giá dịch vụ vận chuyển và lưu trú từ 30–50% tương tự mô hình thành công của chiến dịch kích cầu tại Thái Lan.

3. Tái cấu trúc và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp lữ hành: Các công ty lữ hành quốc tế cần chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình land-tour thụ động sang xây dựng kênh phân phối trực tiếp tại thị trường nguồn; đa dạng hóa sản phẩm sang các dòng tour chuyên biệt có giá trị gia tăng cao như du lịch MICE, du lịch sinh thái biển đảo cao cấp, du lịch di sản văn hóa. Phấn đấu nâng tỷ lệ khách quốc tế quay lại Việt Nam lên mức trên 25% vào năm 2020.

4. Chuẩn hóa chất lượng nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin: Tổng cục Du lịch phối hợp cùng các cơ sở đào tạo chuẩn hóa 100% đội ngũ hướng dẫn viên và điều hành tour theo Tiêu chuẩn nghề Du lịch Việt Nam (VTOS) và Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về nghề du lịch trong ASEAN (MRA-TP). Triển khai đồng bộ phần mềm quản trị doanh nghiệp lữ hành (ERP, CRM) nhằm cắt giảm tối thiểu 15–20% chi phí vận hành văn phòng và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu của luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách du lịch: Cán bộ tại Tổng cục Du lịch, Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch, các Sở Du lịch địa phương tìm thấy cơ sở lý luận và số liệu thực chứng để xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển lữ hành, chiến lược xúc tiến thương hiệu quốc gia và chính sách mở cửa thị thực.

2. Ban lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp lữ hành quốc tế: Các giám đốc điều hành, trưởng phòng inbound của các công ty lữ hành ứng dụng các mô hình đánh giá thị trường nguồn, phương pháp quản trị rủi ro khủng hoảng và chiến lược định giá tour trọn gói mùa thấp điểm để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

3. Chuyên gia marketing điểm đến và xúc tiến thương mại: Các chuyên viên tiếp thị du lịch tham khảo mô hình tổ chức chiến dịch tiếp thị tích hợp (IMC), phương thức liên kết chuỗi cung ứng hàng không - khách sạn - điểm đến học hỏi từ Cơ quan Du lịch Thái Lan (TAT).

4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế, Du lịch: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân tích kinh tế lữ hành quốc tế, khung phân tích năng lực cạnh tranh theo tiêu chuẩn WEF và bức tranh tổng quan lịch sử phát triển du lịch Việt Nam giai đoạn 1995–2010.

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm khác biệt cốt lõi giữa lữ hành quốc tế chủ động và lữ hành quốc tế thụ động là gì? Lữ hành quốc tế chủ động (outbound) khai thác nhu cầu của cư dân trong nước đi ra nước ngoài du lịch, dòng tiền chi tiêu chuyển dịch ra ngoại quốc. Ngược lại, lữ hành quốc tế thụ động (inbound) thu hút khách nước ngoài vào lãnh thổ quốc gia sở tại, đóng vai trò như một ngành xuất khẩu tại chỗ, mang lại nguồn thu ngoại tệ trực tiếp và tạo việc làm nội địa.

2. Bài học lớn nhất từ Thái Lan trong việc phục hồi thị trường lữ hành sau khủng hoảng là gì? Thái Lan chứng minh sự chủ động tuyệt đối thông qua việc dành ngân sách 50–80 triệu USD/năm cho Cơ quan Du lịch Thái Lan (TAT), liên kết chặt chẽ giữa chính phủ, hãng hàng không và khách sạn. Ngay sau biến động chính trị năm 2008, chiến dịch giảm giá vé máy bay 0 đồng của AirAsia và giảm 50–80% giá phòng khách sạn đã lập tức kéo hàng trăm nghìn lượt khách quay trở lại.

3. Tại sao chính sách thị thực (visa) lại là đòn bẩy sống còn đối với lữ hành quốc tế inbound? Thị thực là rào cản hành chính đầu tiên chi phối quyết định lựa chọn điểm đến của du khách quốc tế. Kinh nghiệm của khối Schengen và ASEAN năm 2006 cho thấy việc dỡ bỏ visa giúp lượng khách tăng trưởng từ 15–30%. Việc Việt Nam miễn thị thực cho Nhật Bản, Hàn Quốc và Bắc Âu đã nhanh chóng đưa các quốc gia này vào danh sách nhóm thị trường gửi khách hàng đầu.

4. Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 đã tác động như thế nào đến lữ hành quốc tế Việt Nam? Khủng hoảng khiến sức mua và nhu cầu du lịch toàn cầu suy giảm nghiêm trọng. Mặc dù cả năm 2008 Việt Nam đạt mức kỷ lục 4,25 triệu lượt khách nhờ 6 tháng đầu năm tăng trưởng trên 14,2%, nhưng đến quý 4/2008 tăng trưởng đã giảm sát 0%. Trong 9 tháng đầu năm 2009, lượng khách quốc tế liên tục giảm trung bình 16,27%/tháng, buộc toàn ngành phải tung các gói kích cầu giảm giá đến 35%.

5. Doanh nghiệp lữ hành Việt Nam cần làm gì để thoát khỏi tình trạng phụ thuộc vào hãng gửi khách nước ngoài? Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng nền tảng tiếp thị số đa ngôn ngữ, tham gia trực tiếp vào các hội chợ du lịch quốc tế lớn như ITB Berlin hay WTM London để ký kết hợp đồng đại lý trực tiếp. Đồng thời, doanh nghiệp phải đầu tư vào sản phẩm du lịch độc bản có bản sắc văn hóa cao, nâng tỷ lệ khách lẻ (FIT) đặt dịch vụ trực tiếp lên trên 30%.

Kết luận

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về lữ hành quốc tế inbound và các nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh điểm đến trong điều kiện kinh tế thị trường mở cửa.
2. Phân tích sâu sắc bức tranh tăng trưởng lữ hành quốc tế Việt Nam qua 15 năm (1995–2009), ghi nhận quy mô tăng trưởng từ 1,35 triệu lượt lên hơn 4,25 triệu lượt khách cùng những bài học ứng phó khủng hoảng kinh tế - dịch bệnh.
3. Đúc kết thành công các bài học thực tiễn mang tính điển hình từ mô hình tiếp thị chuyên nghiệp của Thái Lan và quản lý quy hoạch tài nguyên du lịch của Trung Quốc.
4. Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp giữa quản lý nhà nước, vai trò điều phối của hiệp hội ngành nghề và năng lực tự chủ của doanh nghiệp lữ hành.
5. Xác lập khung định hướng chiến lược đến năm 2020 nhằm chuyên nghiệp hóa chuỗi giá trị dịch vụ du lịch, đưa Việt Nam trở thành điểm đến cạnh tranh hàng đầu khu vực Đông Nam Á.

Đóng góp lớn nhất của công trình nghiên cứu là đã cung cấp một luận cứ khoa học vững chắc, liên kết chặt chẽ giữa lý thuyết kinh tế quốc tế và thực tiễn vận hành của ngành lữ hành inbound. Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, bước đi tiếp theo đòi hỏi các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cần bắt tay triển khai ngay các chiến dịch xúc tiến thương hiệu điểm đến chuyên nghiệp, mở rộng chính sách visa thông thoáng và chuẩn hóa chất lượng nhân lực theo tiêu chuẩn quốc tế ngay trong giai đoạn 2011–2015.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đềlýluâ ̣n chung về lữ hành quốc tế vàkinh nghiêṃ quốc tế. - Chương 2: Thưc̣ trang̣ hoạt động lữ hành quốc tế của ViêṭNam. - Chương 3: Giải pháp đẩy mạnh hoạt động lữ hành quốc tế của Việt Nam. MỘT SỐ VẤN ĐỀLÝ LUÂṆ CHUNG VỀ LỮ HÀNH QUỐC TẾ VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ 1.1 Một số vấn đề lý luận chung về lữ hành quốc tế.1 Các khái niệm Để tìm hiểu về lữ hành quốc tế, trước tiên ta đi từ một khái niệm bao trùm mà lữ hành quốc tế là một bộ phận của nó, đó là khái niệm du lịch.

Theo tổ chức du lịch thế giới (WTO), "Du lịch là hoạt động về chuyến đi đến một nơi khác với môi trường sống thường xuyên của con người và ở lại đó để thăm quan, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí hay các mục đích khác ngoài các hoạt động để có thù lao ở nơi đến với thời gian liên tục ít hơn môṭ năm ". [6, tr15] Trong Phap lênḥ du lịch cua ViêṭNam , tại Điều 10, thuâṭngư Du lịch ́ ̉ ̃ đươc̣ hiểu như sau : “Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thương xuyên cua minh nhằm thoa man nhu cầu tham quan , giải trí, nghỉ ̀ ̉ ̀ ̉ ̃ dương trong môṭ khoang thơi gian nhất đinḥ”. [23, tr3] ̃ ̉ ̀ Như vậy , hoạt động du lịch vừa có đặc điểm của ngành kinh tế , lại có đăc̣ điểm cua nganh văn hoa – xã hội. Du lịch co nhiều đăc̣ thu , gồm nhiều ̉ ̀ ́ ́ ̀ thành phần tham gia: hoạt động tổ chức lưu trú , ăn uống , hoạt động lữ hành , hoạt động vận chuyển khách… , trong đó , hoạt động lữ hành đóng vai trò là cầu nối giữa khách du lịch với các dicḥ vu ̣vàcác điểm đến , giúp cho khách du lịch biết tới điểm đến , lữhành cũn g là kênh liên kết các dịch vụ liên quan trong quá trình khách đi du lịch và đảm bảo cho khách có một chuyến đi an toàn, thư giãn.

Có thể hiều hoạt động lữ hành theo khái niệm sau: Lữ hành là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch. Lữhành quốc tế là viêc̣ xây 6 dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch đi ra khỏi nước người đó cư trú thường xuyên. [23, tr4] Chủ thể của hoạt động lữ hành quốc tế là các công ty lữ hành quốc tế, các đơn vị tổ chức sự kiện quốc tế thuộc các thành phần kinh tế khác nhau. Các đơn vị này thực hiện rất nhiều chức năng từ khâu khảo sát, xây dựng chương trình tour đến khâu marketing, giới thiệu, quảng bá sản phẩm mới và bán cho khách du lịch , thực hiện cam kết với khách hàng và tổ chức thực hiện các tour đó.

Chính vì thế , vai trò của các công ty lữ hành quốc tếcó vai trò hết sức quan trọng bởi họ có mặt trong toàn bộ cả quá trình từ khâu khách hàng nhận biết sản phẩm du lịch , tới khâu tư vấn , giới thiệu hình ảnh điểm đến , bán và tổ chức thực hiện chương trình du lịch… Chuyến đi của khách có thành công hay không là phụ thuộc nhiều vào hoạt động của các công ty này. Hoạt động của các công ty lữ hành quốc tếtốt sẽ k huyến khích khách đến với điểm đến nhiều hơn, thúc đẩy du lịch phát triển. Khách du lịch quốc tế là yếu tố quan trọng nhất trong sự phát triển của hoạt động lữ hành quốc tế. Có khách hàng, các công ty lữ hành mới bán được sản phẩm của mình, mới kích thích được sự phát triển của các công ty này cũng như các hoạt động của nó.

Trên góc độ thị trường thì cầu du lịch chính là yêu cầu của khách du lịch về hàng hóa, dịch vụ, còn cung du lịch là sự cung cấp sản phẩm của các nhà kinh doanh du lịch. Có thể hiều khái niệm khách du lịch quốc tế như sau: Khách du lịch quốc tế là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch.2 Phân loaịcác nghiệp vụ lữ hành quốc tế Lƣ̃hành quốc tếchủđông̣ : Là hoạt động lữ hành quốc tế đáp ứng nhu cầu của các khách du lịch từ trong nước đi ra nước ngoài. [6, tr23] 7 Lƣ̃hành quốc tếthụ đông̣ : Là hoạt động lữ hành quốc tế đáp ứng nhu cầu của các khách du lịch từ các quốc gia khác nhau tới du lịch ở nước sở tại. [6, tr23] Trong giới hạn của luận văn này, tác giả chỉ tập trung vào nghiên cứu hoạt động lữ hành quốc tế bị động.3 Các yếu tố tác động tới hoạt động lữ hành quốc tế * Các yếu tố bên trong - Các công ty lữ hành quốc tế Các công ty lữ hành quốc tế đóng vai trò quan trọng trong vi ệc thúc đẩy hoạt động lữ hành quốc tế, bởi ho ̣làchủthểchinh́M của hoaṭđông̣ này.

Đây làcác đơn vi ̣trưc̣ tiếp đứng ra tổchức các dicḥ vu ̣lữhành quốc tếcho khách quốc ,tếtừ khâu thiết kếtour, marketing, liên kết các nhà cung cấp dịch vụ, triển khai dicḥ vu ̣ và thực hiện tour. Hoạt động của các công ty lữ hành quốc tế sẽ khuyến khích khách quốc tếđi du licḥ nhiều hơn từ viêc̣ cung cấp thông tin , tới viêc̣ taọ ra nhu cầu và thúc đẩ y nhu cầu cua khach. Đồng thời , khi dicḥ vu ̣cua cac công ty lư hanh ̉ ́ ̉ ́ ̃ ̀ quốc tếtốt hơn , sẽ gây được thiện cảm tốt của khách tới điểm đến , và thôi thúc khách tìm đến những chuyến đi tiếp theo. Các dịch vụ lữ hành quốc tế hết sức đa dang̣ vàngày càng cónhiều dicḥ vụ mới được ra đời.

Các công ty lữ hành quốc tế sẽ biết kết hợp một cách hiệu quả nhất các dịch vụ với nhau , mang đến cảm giác mới mẻvàthoải mái nhất cho khách hàng. Từ viêc̣ các công ty lữhành quốc tếphát triển , sẽ khuyến khích được khách quốc tế đến nhiều hơn , tiếp đóse ̃làsư ̣hoàn thiêṇ dần vàphát triển hơn của các dịch vụ và cuối cùng , như môṭhê ̣quảtất yếu , khách du lịch quốc tếse ̃ đến với điểm du lịch nhiều hơn. 8 - Cơ sởha ̣tầng nói chung vàcơ sởha ̣tầng cho du licḥ nói riêng Cơ sởha ̣tầng làtất cảcác hê ̣thống giao thông đường hàng không , đương bô ̣, đương thuy , đương sắt cung hê ̣thố ng bến cang , sân bay , các địa ̀ ̀ ̉ ̀ ̀ ̉ điểm lưu tru , hê ̣thống điêṇ, nươc, thông tin liên lac̣ va cac cơ sơ hỗtrơ ̣khac. ́ ́ ̀ ́ ̉ ́ Các cơ sở hạ tầng này sẽ góp phần nâng cao chất lượng chuyến đi của khách , tạo cho khách một cảm giác tiện nghi, an toan va dê ̃chiụ.

̀ ̀ Cơ sơ ha ̣tầng cho du licḥ la hê ̣thống khach saṇ , nhà hàng , hê ̣thống ̉ ̀ ́ phương tiêṇ vâṇ chuyển , các địa điểm vui chơi , giải trí. phục vụ khách du lịch quốc tế. Đây la hê ̣thống co tac đông̣ trưc̣ t iếp va ro rêṭđến hoaṭđông̣ lư ̀ ́ ́ ̀ ̃ ̃ hành quốc tế. Sưc hut cua điểm đến tơi khach du licḥ quốc tếco thểxuất phat ́ ́ ̉ ́ ́ ́ ́ tư nhiều điểm , tư nền văn hoa cua môṭnươc , tư cuôc̣ sống thương ngay cua ̀ ̀ ́ ̉ ́ ̀ ̀ ̀ ̉ người dân, từ các kỳquan thiê n nhiên, di tich́M văn hoá, lịch sử.

tuy nhiên với môṭcơ sởha ̣tầng du licḥ tốt , đa dang̣ vàphát triển thìse ̃góp phần quan trong̣ thúc đẩy hoạt động lữ hành phát triển theo. Bản chất của du lịch là hướng tới sư ̣thoai m ái, thư gian , tìm kiếm tới cái đẹp. Bơi vâỵ, nếu nếu cơ sơ ha ̣tầng ̉ ̃ ̉ ̉ lư hanh quốc tếkem phat triển se la môṭhaṇ chế , ngăn can quyết đinḥ choṇ ̃ ̀ ́ ́ ̃ ̀ ̉ điểm đến cua du khach. ̉ ́ - Nguồn nhân lƣc̣ Yếu tốnguồn nhân lưc̣ quyết đi ̣ nh đong vai tro quyết đinḥ trong viêc̣ ́ ̀ phát triển hoạt động lữ hành quốc tế.

Có nguồn nhân lực tốt thì mới có thể đem đến nhưng san phẩm du licḥ tốt , hấp dâñ , cuốn hut khach hang. Nguồn ̃ ̉ ́ ́ ̀ nhân lưc̣ nay se kết nối , phối hơp̣ cac dicḥ vu ̣khac nhau , ở những địa điểm ̀ ̃ ́ ́ khác nhau. Điều này đòi hỏi người làm lữhành quốc tếphải nắm rõcác dicḥ vụ mà mình cung cấp , có kinh nghiệm trong việc giải quyết các vấn đề phát sinh cho khách hàng mô ̣t cách nhanh chóng vàhiêụ quảnhất. 9 Bên canḥ đo , nguồn nhân lưc̣ cho lư hanh quốc tếcần co môṭtrinh đô ̣ ́ ̃ ̀ ́ ̀ cao, có ngoại ngữ tốt để đáp ứng được các yêu cầu đa dạng từ khắp nơi trên thếgiơi, đăc̣ biêṭla khach hang ơ n hưng nươc phat triển.

́ ̀ ́ ̀ ̉ ̃ ́ ́ Tính ổn định của nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực lữ hành ̣thay mơi quốc tếcung la yếu tốcần ban tơi. Nếu đôịngu nay liên tuc̣ bi va ̃ ̀ ̀ ́ ̃ ̀ ́ ̀ không giư đươc̣ nhưng ngươi co thâm niên , kinh nghiêṃ và trình độ cao thì ̃ ̃ ̀ ́ các công ty trong lĩnh vực lữ hành sẽ mãi là các công ty non trẻ. Vơi nguồn ́ nhân lưc̣ ổn đinḥ , phát triển đều và có sự chuyển giao và truyền kinh nghiệm , hoạt động lữ hành sẽ trở nên bền vững hơn theo hương đổi mơi va tiến bô ̣. ́ ́ ̀ - Văn hoávàcon ngƣời Văn hoá, con người vàbềdày licḥ sử của môṭđất nước chinh́M làmôṭ trong nhưng yếu tốthu hut khach du licḥ quốc tế.

Nhu cầu vềtim hiểu văn ̃ ́ ́ ̀ hoá, lịch sử , đất nước v à con người nơi mình đến là một trong các nhu cầu chủ đạo khi đi du lịch. Môṭđất nước với môṭnền văn hoálâu đời , đăc̣ sắc, với những con người hiền hâụ , thân thiêṇ vàvui vẻse ̃thu hút khách lữhành quốc tếnhiều hơn. Yếu tốnày đươc̣ tich́M lũy qua môṭquátrinh̀f lâu dài , và quá trình tạo mới, thanh loc̣ diêñ ra thương xuyên đểcuối cung kết tinh ra nhưng gia tri ̣ ̀ ̀ ̃ ́ đăc̣ sắc , cuốn hut .