Luận văn về quy trình xuất khẩu mặt hàng rau quả tại Tổng công ty Rau quả Việt Nam

Luận văn phân tích quy trình xuất khẩu mặt hàng rau quả tại Tổng Công ty Rau quả Việt Nam, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: T« Lan Ph­¬ng
• Người hướng dẫn: Cô TS. Đào Thị Bích Hoà
• Trường học: Trường đại học Thương mại
• Đề tài: Hoàn thiện quy trình xuất khẩu rau quả tại Tổng công ty Rau quả Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUY TRÌNH XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH XNK TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1. Khái niệm và vai trò của hoạt động xuất khẩu đối với nền KTTT
• 1.2. Vai trò của hoạt động xuất khẩu
• 1.2.1. Đối với nền kinh tế thế giới
• 1.2.2. Đối với nền kinh tế mỗi quốc gia
• 1.2.3. Đối với một doanh nghiệp
• 1.3. Nhiệm vụ của hoạt động xuất khẩu
• 1.4. Các hình thức xuất khẩu chính thức trong TMQT
• 1.4.1. Xuất khẩu trực tiếp
• 1.4.2. Xuất khẩu uỷ thác
• 1.5. Quy trình xuất khẩu hàng hoá của các doanh nghiệp kinh doanh XNK
• 1.5.1. Nghiên cứu thị trường tìm kiếm đối tác
• 1.5.1.1. Nắm vững thị trường nước ngoài
• 1.5.1.2. Nhận biết mặt hàng kinh doanh trước và lựa chọn mặt hàng kinh doanh
• 1.5.1.3. Tìm kiếm thương nhân giao dịch
• 1.5.2. Lập phương án kinh doanh
• 1.5.2.1. Đánh giá tình hình thị trường và thương nhân
• 1.5.2.2. Lựa chọn mặt hàng thời cơ, phương thức kinh doanh
• 1.5.2.3. Đề ra mục tiêu
• 1.5.2.4. Đề ra biện pháp thực hiện
• 1.5.2.5. Đánh giá hiệu quả của việc kinh doanh
• 1.5.3. Đàm phán và kí kết hợp đồng
• 1.5.3.1. Đàm phán
• 1.5.3.2. Kí kết hợp đồng

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình xuất khẩu rau quả tại Tổng công ty Rau quả Việt Nam

Quy trình xuất khẩu rau quả tại Tổng công ty Rau quả Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế nông nghiệp. Với lợi thế về khí hậu và thổ nhưỡng, Việt Nam có khả năng sản xuất nhiều loại rau quả chất lượng cao. Tuy nhiên, để tối ưu hóa quy trình xuất khẩu, cần có những cải tiến và giải pháp cụ thể. Bài viết này sẽ phân tích các khía cạnh của quy trình xuất khẩu, từ nghiên cứu thị trường đến thực hiện hợp đồng.

1.1. Vai trò của xuất khẩu rau quả trong nền kinh tế

Xuất khẩu rau quả không chỉ tạo ra nguồn thu ngoại tệ mà còn góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Điều này giúp cải thiện đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

1.2. Lợi thế cạnh tranh của rau quả Việt Nam

Việt Nam có nhiều lợi thế trong sản xuất rau quả như điều kiện khí hậu thuận lợi và kinh nghiệm trồng trọt lâu đời. Những yếu tố này giúp sản phẩm rau quả Việt Nam có sức cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.

II. Những thách thức trong quy trình xuất khẩu rau quả hiện nay

Mặc dù có nhiều lợi thế, quy trình xuất khẩu rau quả tại Tổng công ty Rau quả Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như chất lượng sản phẩm, tìm kiếm đối tác và cạnh tranh giá cả đang ảnh hưởng đến hiệu quả xuất khẩu. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Vấn đề chất lượng sản phẩm rau quả

Chất lượng sản phẩm rau quả sau thu hoạch thường bị giảm sút, ảnh hưởng đến khả năng xuất khẩu. Cần có các biện pháp bảo quản và chế biến hợp lý để nâng cao chất lượng sản phẩm.

2.2. Khó khăn trong việc tìm kiếm đối tác xuất khẩu

Việc tìm kiếm và duy trì mối quan hệ với các đối tác xuất khẩu là một thách thức lớn. Cần có chiến lược rõ ràng để phát triển mạng lưới đối tác quốc tế.

III. Phương pháp cải thiện quy trình xuất khẩu rau quả hiệu quả

Để hoàn thiện quy trình xuất khẩu rau quả, Tổng công ty Rau quả Việt Nam cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc cải tiến quy trình từ khâu nghiên cứu thị trường đến thực hiện hợp đồng sẽ giúp nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

3.1. Nghiên cứu thị trường và tìm kiếm đối tác

Nghiên cứu thị trường là bước quan trọng để xác định nhu cầu và xu hướng tiêu dùng. Việc này giúp tìm kiếm đối tác phù hợp và xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong quy trình xuất khẩu

Sử dụng công nghệ hiện đại trong bảo quản và chế biến rau quả sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu tổn thất trong quá trình xuất khẩu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong quy trình xuất khẩu

Việc áp dụng các giải pháp cải thiện quy trình xuất khẩu rau quả đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tổng công ty Rau quả Việt Nam đã ghi nhận sự tăng trưởng trong doanh thu và mở rộng thị trường xuất khẩu.

4.1. Kết quả đạt được từ cải tiến quy trình

Nhờ vào việc cải tiến quy trình xuất khẩu, doanh thu từ xuất khẩu rau quả đã tăng đáng kể, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người nông dân.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn xuất khẩu rau quả sẽ giúp Tổng công ty Rau quả Việt Nam có những điều chỉnh phù hợp trong tương lai, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quy trình xuất khẩu rau quả

Quy trình xuất khẩu rau quả tại Tổng công ty Rau quả Việt Nam cần được hoàn thiện liên tục để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Với những cải tiến và chiến lược đúng đắn, tương lai của ngành xuất khẩu rau quả sẽ rất tươi sáng.

5.1. Triển vọng phát triển ngành xuất khẩu rau quả

Ngành xuất khẩu rau quả có tiềm năng phát triển lớn, đặc biệt khi nhu cầu tiêu thụ rau quả sạch và an toàn ngày càng tăng trên thế giới.

5.2. Định hướng chiến lược cho tương lai

Tổng công ty Rau quả Việt Nam cần xây dựng chiến lược dài hạn để phát triển bền vững, từ đó nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế và đẩy mạnh công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu, ngành nông sản giữ vị trí chiến lược trong việc nâng cao thu nhập ngoại tệ và giải quyết việc làm cho người lao động. Rau quả là nhóm cây trồng có giá trị kinh tế cao của nền nông nghiệp Việt Nam, đồng thời đóng góp tích cực vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Mặc dù sở hữu lợi thế lớn về điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm canh tác lâu đời, ngành rau quả tươi lại gặp trở ngại lớn do đặc tính nhanh suy giảm chất lượng sau thu hoạch, đòi hỏi khâu chế biến công nghiệp và quy trình xuất khẩu phải được tổ chức khoa học, chặt chẽ.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề hoàn thiện từng mắt xích nghiệp vụ trong chuỗi xuất khẩu tại Tổng công ty Rau quả Việt Nam (VEGETEXCO). Mục tiêu cụ thể là đánh giá toàn diện thực trạng quy trình từ nghiên cứu thị trường, giao dịch đàm phán, chuẩn bị hàng hóa, kiểm tra phẩm chất, thuê phương tiện vận tải, mua bảo hiểm đến thanh toán và giải quyết khiếu nại. Phạm vi không gian được thực hiện tại VEGETEXCO với mạng lưới bạn hàng quốc tế, phạm vi thời gian khảo sát thực nghiệm tập trung giai đoạn 1999-2002 và định hướng đến năm 2010. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu, tạo nền tảng vững chắc để doanh nghiệp gia tăng kim ngạch từ mức 25,82 triệu USD năm 2002 lên mục tiêu 100 triệu USD vào năm 2005 và 200 triệu USD vào năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết Lợi thế so sánh của David Ricardo, khẳng định rằng một quốc gia dù ở vị thế bất lợi trong sản xuất hầu hết hàng hóa vẫn có thể hưởng lợi từ thương mại quốc tế bằng cách chuyên môn hóa xuất khẩu các mặt hàng có lợi thế tương đối như rau quả nhiệt đới. Bên cạnh đó, luận văn vận dụng mô hình quy trình kinh doanh xuất nhập khẩu chuẩn hóa trong nền kinh tế thị trường, bao gồm 4 giai đoạn logic kế tiếp: nghiên cứu thị trường và tìm kiếm bạn hàng, lập phương án kinh doanh, đàm phán ký kết hợp đồng, và tổ chức thực hiện hợp đồng.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm: Xuất khẩu trực tiếp (doanh nghiệp tự sản xuất hoặc thu mua để bán trực tiếp cho thương nhân nước ngoài), Xuất khẩu ủy thác (đóng vai trò trung gian thực hiện thủ tục ngoại thương hưởng hoa hồng), Điều kiện thương mại quốc tế Incoterms (trọng tâm là CFR, CIF, FOB quy định rõ phân chia chi phí và rủi ro chuyển giao hàng hóa), cùng các phương thức thanh toán quốc tế cốt lõi như Thư tín dụng chứng từ (L/C) và Nhờ thu kèm chứng từ trả ngay (D/P).

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ có chủ đích đối với 43 hợp đồng ngoại thương xuất khẩu và 20 lượt thuê tàu vận chuyển quốc tế của VEGETEXCO trong khung thời gian 4 năm từ 1999 đến 2002. Cỡ mẫu này đại diện toàn diện cho 4 nhóm mặt hàng chủ lực và phản ánh đầy đủ mọi biến động thực tế phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ báo cáo tổng kết sản xuất kinh doanh thường niên của tổng công ty, hồ sơ đăng ký hải quan mã số 011001756, và dữ liệu xúc tiến thương mại ngành rau quả. Phương pháp phân tích kết hợp giữa thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm theo chuỗi thời gian, và phân tích tình huống thực tiễn (case study) về các tranh chấp thương mại điển hình. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm bóc tách chính xác từng điểm nghẽn nghiệp vụ, đánh giá độ an toàn tài chính và đo lường mức độ ảnh hưởng của biến động giá nguyên liệu đầu vào đối với hiệu quả xuất khẩu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô kim ngạch xuất khẩu và độ phủ thị trường ghi nhận sự tăng trưởng ổn định. Tổng kim ngạch xuất khẩu tăng từ 22,43 triệu USD năm 2000 lên 25,14 triệu USD năm 2001 (tăng 12,1%) và đạt 25,82 triệu USD năm 2002 (tăng 2,8% so với năm 2001). Mạng lưới thương mại mở rộng lên 55 quốc gia vào năm 2002, trong đó có 15 thị trường đạt kim ngạch trên 1 triệu USD, nổi bật là Nhật Bản đạt 12,40 triệu USD và Nga đạt 9,96 triệu USD.

Thứ hai, cơ cấu mặt hàng có sự chuyển dịch rõ rệt sang nhóm chế biến sâu và gia vị nông sản. Nhóm gia vị nông sản giữ tỷ trọng cao nhất, đạt 13,95 triệu USD năm 2002 (tăng 1,6% so với năm 2001). Nhóm rau quả hộp tăng trưởng đều đặn đạt 7,31 triệu USD năm 2002 (tăng 5,5% so với năm 2001). Ngược lại, nhóm rau quả tươi giảm dần tỷ trọng, năm 2002 chỉ đạt 827 nghìn USD do khó khăn trong bảo quản vận chuyển đường dài.

Thứ ba, năng lực thực hiện hợp đồng được nâng cao rõ rệt. Số lượng hợp đồng ký kết và hoàn tất tăng liên tục từ 8 hợp đồng năm 1999 lên 15 hợp đồng năm 2002. Về điều kiện giao hàng, phương thức CFR chiếm ưu thế với 15/28 hợp đồng giai đoạn 1999-2001; 8/11 hợp đồng năm 2001 đã áp dụng phương thức thuê container đóng hàng trực tiếp tại chân hàng để bảo quản phẩm chất.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thúc đẩy xuất khẩu tăng trưởng bắt nguồn từ việc công ty tận dụng tốt cơ hội mở cửa thị trường, tiêu biểu là việc thuế nhập khẩu rau quả vào Mỹ giảm từ 35% xuống 20% sau khi Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ có hiệu lực. Việc linh hoạt sử dụng phương thức thanh toán D/P qua ngân hàng Vietcombank giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thu hồi vốn chỉ trong 3 ngày làm việc, gia tăng tốc độ quay vòng dòng tiền.

Khi phân tích qua bảng theo dõi vướng mắc hợp đồng, số lượng vụ việc phát sinh về chất lượng đã giảm từ 3 hợp đồng năm 1999 xuống còn 2 hợp đồng năm 2002. Biểu đồ cơ cấu cho thấy rau quả chế biến đóng hộp và muối chiếm hơn 42% tổng kim ngạch xuất khẩu, khẳng định định hướng chuyển đổi công nghệ chế biến là hoàn toàn đúng đắn. So với các nghiên cứu cùng ngành, điểm vượt trội của tổng công ty là khả năng duy trì quan hệ bạn hàng truyền thống thông qua việc xử lý khiếu nại thỏa đáng (bồi thường 2% hoặc bù hàng ở lô kế tiếp). Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất vẫn là việc phụ thuộc nhiều vào nghiên cứu thị trường tại bàn, dẫn đến tình trạng bị động về giá nguyên liệu khi thu mua tại các địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, quy hoạch và phát triển vùng nguyên liệu tập trung: Ban lãnh đạo tổng công ty cần chủ động ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn với các nông trường trọng điểm như Nông trường Tam Điệp và các vùng trồng chuyên canh tại Ninh Bình, Hải Dương, Bắc Ninh. Mục tiêu là nâng tỷ lệ tự chủ nguồn nguyên liệu sạch đạt trên 70% vào năm 2005, hạn chế triệt để tình trạng người cung cấp hủy hẹn khi giá thị trường biến động.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình kiểm tra chất lượng và bao bì đóng gói: Phòng Quản lý Sản xuất và Phòng KCS cần siết chặt quy trình kiểm định hai cấp (cơ sở và cửa khẩu) với sự giám định độc lập của Vinacontrol và Cục Kiểm nghiệm Thực vật. Đặt mục tiêu giảm tỷ lệ vướng mắc phẩm chất hàng hóa từ 2 vụ/năm về 0 vụ trong lộ trình 2004-2005.

Thứ ba, đa dạng hóa phương thức nghiên cứu thị trường và xúc tiến thương mại: Phòng Xúc tiến Thương mại cần kết hợp nghiên cứu tại bàn với khảo sát thực địa tại các thị trường trọng điểm như Bắc Mỹ và Tây Âu; đẩy mạnh quảng bá qua hệ thống Business Directory và cổng thông tin điện tử. Mục tiêu đặt ra là gia tăng kim ngạch tại thị trường Mỹ đạt mức tăng trưởng 25%/năm trong giai đoạn 2003-2006.

Thứ tư, tối ưu hóa công tác logistics và thanh toán quốc tế: Phòng Xuất nhập khẩu cần chủ động đàm phán hợp đồng thuê tàu, thuê container theo quý với các hãng vận tải lớn để cắt giảm 8% chi phí lưu thông đường biển, đồng thời áp dụng linh hoạt phương thức L/C không hủy ngang đối với khách hàng mới nhằm loại trừ rủi ro chiếm dụng vốn, hướng tới mốc tổng kim ngạch 100 triệu USD vào năm 2005.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà quản trị doanh nghiệp và cán bộ nghiệp vụ xuất nhập khẩu nông sản: Luận văn cung cấp toàn bộ quy trình thực hiện hợp đồng thực chiến từ khâu lựa chọn điều kiện CFR/CIF đến phương pháp lập hồ sơ hải quan theo mã số chuyên ngành, giúp tối ưu hóa chi phí vận hành.

Nhóm thứ hai là sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Kinh tế quốc tế và Thương mại quốc tế: Nguồn tư liệu chứa 43 bộ hợp đồng thực tế và các case study xử lý tranh chấp khiếu nại là tài liệu tham khảo giá trị cho các học phần Nghiệp vụ Ngoại thương và Quản trị Logistics.

Nhóm thứ ba là các cơ quan quản lý nhà nước và viện nghiên cứu chính sách: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của hiệp định thương mại đối với việc hạ mức thuế từ 35% xuống 20%, làm cơ sở hoạch định chiến lược phát triển vùng nguyên liệu nông nghiệp xuất khẩu.

Nhóm thứ tư là các đơn vị cung ứng dịch vụ logistics và bảo hiểm hàng hải: Luận văn giúp nắm bắt đặc thù vận chuyển rau quả chế biến đóng hộp và đông lạnh, từ đó xây dựng các gói bảo hiểm vận chuyển hàng hóa điều kiện C và dịch vụ đóng container chuyên biệt đạt chuẩn quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao doanh nghiệp xuất khẩu rau quả thường ưu tiên lựa chọn điều kiện CFR hơn điều kiện CIF trong hợp đồng đường biển? Trong 28 hợp đồng giai đoạn 1999-2001, tổng công ty thực hiện 15 hợp đồng theo điều kiện CFR. Việc này giúp bên bán chủ động thuê tàu chở hàng phù hợp với lịch trình đóng hàng mau hỏng, đồng thời tạo điều kiện cho đối tác nước ngoài tự thu xếp bảo hiểm theo mức phí ưu đãi tại quốc gia của họ.

Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ mang lại bước ngoặt gì cho xuất khẩu rau quả của tổng công ty? Sau khi hiệp định có hiệu lực vào năm 2000, thuế suất nhập khẩu mặt hàng rau quả Việt Nam vào Mỹ đã giảm mạnh từ 35% xuống còn 20%. Mức cắt giảm thuế quan này tạo lợi thế cạnh tranh về giá, mở đường cho các đơn hàng dứa hộp và hoa quả nhiệt đới thâm nhập sâu vào thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới.

Phương thức thanh toán D/P mang lại ưu điểm và rủi ro gì trong thực tiễn xuất khẩu nông sản? Thanh toán D/P qua ngân hàng Vietcombank giúp doanh nghiệp thu hồi tiền hàng nhanh chóng trong 3 ngày làm việc, chiếm 6/11 hợp đồng năm 2001. Tuy nhiên, rủi ro xảy ra khi đối tác từ chối nhận chứng từ thanh toán nếu giá nông sản trên thị trường thế giới sụt giảm đột ngột lúc tàu đang trên biển.

Công tác kiểm tra chất lượng hàng rau quả xuất khẩu được tiến hành tại những khâu nào? Quy trình kiểm tra được thực hiện qua hai cấp độ: cấp cơ sở thu mua đóng gói và cấp cửa khẩu. Doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ với Vinacontrol và Cục Kiểm nghiệm Thực vật để giám định độ an toàn, dư lượng và sâu bệnh trước khi hải quan niêm phong kẹp chì container, ngăn chặn tình trạng hàng hóa bị trả về do lưu kho quá hạn.

Doanh nghiệp giải quyết thế nào khi phát sinh khiếu nại về số lượng hoặc chất lượng hàng hóa? Khi đối tác khiếu nại có căn cứ giám định, công ty giải quyết linh hoạt qua hai phương án: bù hàng tương đương ở lô sau hoặc giảm trừ trực tiếp giá trị vào đợt thanh toán. Điển hình như hợp đồng dưa chuột muối năm 2001 xuất sang Nhật Bản, công ty đã trừ tiền lượng hàng thiếu để duy trì quan hệ hợp tác lâu dài.

Kết luận

• Hệ thống hóa khung lý luận về quy trình xuất khẩu 4 bước áp dụng cho ngành hàng rau quả chế biến.
• Đánh giá thực nghiệm 4 năm (1999-2002), ghi nhận mức kim ngạch đỉnh 25,82 triệu USD tại 55 thị trường quốc tế.
• Nhận diện các nút thắt trong khâu kiểm soát chất lượng nguyên liệu và sự phụ thuộc vào phương thức nghiên cứu thị trường tại bàn.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp hoàn thiện chuỗi vận hành logistics, kiểm định KCS và đa dạng hóa thanh toán quốc tế.
• Xác lập mục tiêu chiến lược nâng kim ngạch xuất khẩu đạt mốc 100 triệu USD năm 2005 và 200 triệu USD năm 2010.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là xây dựng mô hình quy trình xuất khẩu rau quả gắn chặt với thực tiễn chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp, cung cấp cẩm nang vận hành chi tiết cho các doanh nghiệp ngoại thương trong giai đoạn hội nhập sâu rộng. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu, các doanh nghiệp nông sản cần chủ động quy hoạch vùng nguyên liệu tiêu chuẩn, ứng dụng công nghệ bảo quản tiên tiến và liên kết chặt chẽ với các hãng logistics chuyên dụng. Hãy tham khảo và áp dụng toàn diện các giải pháp trong công trình nghiên cứu này để nâng tầm vị thế nông sản Việt Nam trên thương trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUY TRÌNH XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH XNK TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG I. Khái niệm và vai trò của hoạt động xuất khẩu đối với nền KTTT. Hoạt động XK là việc bán hàng hoá, dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ để thanh toán. Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hay đối với hai quốc gia.

Mục đích của hoạt động xuất nhập khẩu là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Và khi trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia là có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia vào hoạt động này. Hoạt động xuất khẩu là một hình thức cơ bản của thương mại quốc tế, nó được hình thành từ rất lâu đời và ngày càng phát triển cho đến giai đoạn hiện nay. Hoạt động xuất khẩu sơ khai chỉ là hàng đổi hàng và sau đó phát hiện ra nhiều hình thức khác nhau như xuất khẩu trực tiếp , buôn bán đối lưu, xuất khẩu uỷ thác.

Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên phạm vi rất rộng cả về không gian và thời gian: nó có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn song nó cũng có thể kéo dài hàng năm; nó có thể được tiến hành trên phạm vi một quốc gia hay nhiều quốc gia. Nó diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc thiết bị và công nghệ kỹ thuật cao. Tất cả các hoạt động trao đổi đó đều nhằm mục đích đem lại lợi ích cho các nước tham gia. Vai trò của hoạt động xuất khẩu 2.1 Đối với nền kinh tế thế giới T« Lan Ph­¬ng -LípK35E1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tr­êng §¹i häc Th­¬ng M¹i Là một nội dung chính của hoạt động ngoại thương và là hoạt động đầu tiên của TMQT, xuất khẩu có một vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của từng quốc gia cũng như của toàn thế giới.

Do những điều kiện khác nhau nên một quốc gia có thể mạnh về lĩnh vực này nhưng lại yếu về lĩnh vực khác, vì vậy để có thể khai thác được lợi thế, tạo ra sự cân bằng trong quá trình sản xuất và tiêu dùng các quốc gia phải tiến hành trao đổi với nhau dựa trên lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricacđo, ông nói rằng: “Nếu một quốc gia có hiệu quả thấp hơn so với các quốc gia khác trong sản xuất hầu hết các loại sản phẩm thì quốc gia đó vẫn có thể tham gia vào TMQT để tạo ra lợi ích của chính mình”, và khi tham gia vào TMQT thì “quốc gia có hiệu quả thấp trong sản xuất các loại hàng hoá sẽ tiến hành chuyên môn hoá sản xuất và xuất khẩu những loại mặt hàng mà việc sản xuất ra chúng là ít bất lợi nhất và nhập khẩu những loại mặt hàng mà việc sản xuất ra chúng có bất lợi lớn hơn”. Nói cách khác, một quốc gia trong tình huống bất lợi vẫn có thể tìm ra điểm có lợi để khai thác. Bằng việc khai thác các lợi thế này, các quốc gia tập trung vào sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng có lợi thế tương đối. Sự chuyên môn hoá đó làm cho mỗi quốc gia khai thác được lợi thế của mình một cách tốt nhất giúp tiết kiệm được nguồn nhân lực như vốn, kỹ thuật, nhân lực trong quá trình sản xuất hàng hoá.

Do đó, tổng sản phẩm trên quy mô toàn thế giới cũng sẽ được gia tăng.2 Đối với nền kinh tế mỗi quốc gia Đối với nền kinh tế mỗi quốc gia, xuất khẩu tạo nguồn vốn chính cho nhập khẩu, phục vụ cho công cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Sự tăng trưởng kinh tế của mỗi quốc gia đòi hỏi phải có 4 điều kiện: nhân lực, tài nguyên, vốn và kỹ thuật. Song không phải quốc gia nào cũng có đủ 4 điều kiện đó và để giải quyết tình trạng này buộc họ phải nhập từ bên ngoài những yếu tố mà trong nước chưa có đủ khả năng đáp ứng. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để có đủ ngoại tệ cho việc nhập khẩu này.

T« Lan Ph­¬ng -LípK35E1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tr­êng §¹i häc Th­¬ng M¹i Thực tiễn cho thấy, để có đủ nguồn vốn nhập khẩu, một nước và đặc biệt là các nước đang phát triển có thể sử dụng các nguồn vốn chính như: đầu tư nước ngoài, vay nợ, viện trợ và thu từ hoạt động xuất khẩu. Tầm quan trọng của nguồn vốn đầu tư nước ngoài, vay nợ và viện trợ thì không ai có thể phủ nhận được. Nhưng khi sử dụng những nguồn vốn này thì những nước đi vay phải chấp nhận những thiệt thòi nhất định và dù bằng cách này hay cách khác cũng phải hoàn lại vốn cho nước ngoài. Bởi vậy nguồn vốn quan trọng nhất mà mỗi quốc gia có thể trông chờ là vốn thu được từ hoạt động xuất khẩu.

Vì vậy, xuất khẩu là hoạt động chính tạo tiền đề cho nhập khẩu, quyết định đến quy mô và tăng trưởng của nhập khẩu. Ở các nước kém phát triển, vật cản trở sự tăng trưởng kinh tế là thiếu tiềm lực và vốn. Ngoài vốn huy động từ nước ngoài được coi là cơ sở chính nhưng mọi cơ hội đầu tư hoặc vay nợ từ nước ngoài và các tổ chức quốc tế chỉ tăng lên khi chủ đầu tư và người cho vay thấy khả năng xuất khẩu của các nước đó, vì đây là nguồn chính đảm bảo nước đó có thể trả nợ được. Xuất khẩu góp phần vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển.

Đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu sẽ giúp các nước kém phát triển chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp, phù hợp với xu thế phát triển cuả nền kinh tế thế giới.3 Đối với một doanh nghiệp Thông qua xuất khẩu, các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng sản phẩm – những yếu tố đòi hỏi doanh nghiệp phải hình thành một cơ cấu sản xuất phù hợp với thị trường. Xuất khẩu buộc các doanh nghiệp phải luôn đổi mới và hoàn thiện công tác quản trị kinh doanh, đồng thời có ngoại tệ để đầu tư lại quá trình sản xuất không những về chiều rộng mà cả về chiều sâu. Ngoài ra, sản xuất hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp thu hút được nhiều lao động, tạo thu nhập ổn định cho người lao động tạo ra ngoại tệ để chấp T« Lan Ph­¬ng -LípK35E1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tr­êng §¹i häc Th­¬ng M¹i nhận máy móc thiết bị hiện đại phục vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và đem lại lợi nhuận cao. Nhiệm vụ của hoạt động xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu phải tạo ra được nguồn vốn nước ngoài cần thiết để nhập khẩu vật tư kỹ thuật, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH, thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá.

Thông qua hoạt động xuất khẩu hàng hoá, phải phát huy và sử dụng tốt hơn lao động và tài nguyên của đất nước, tăng giá trị ngày công lao động, tăng thu nhập quốc dân. Xuất khẩu phải phục vụ đắc lực cho công cuộc đổi mới kinh tế nâng cao vật chất và tinh thần cho người lao động. Hoạt động xuất khẩu phải nhằm mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại nâng cao uy tín của nước ta trên thị trường quốc tế, góp phần thực hiện đường lối đối ngoại của Nhà nước. Tất cả các nhiệm vụ trên đối với hoạt động xuất khẩu nói riêng và hoạt động thương mại quốc tế trong giai đoạn hiện nay là góp phần tích cực nhất vào việc thắng lợi đường lối đổi mới và xây dựng kinh tế của nước ta.

CÁC HÌNH THỨC XUẤT KHẨU CHÍNH THỨC TRONG TMQT 1. Xuất khẩu trực tiếp Đây là hình thức xuất khẩu các hàng hoá - dịch vụ do chính doanh nghiệp sản xuất ra hoặc đặt mua từ các đơn vị sản xuất trong nước, sau đó xuất khẩu các sản phẩm này ra thị trường nước ngoài. Người bán và người mua trực tiếp quan hệ với nhau bằng cách gặp mặt, qua thư từ, điện tín. để bàn bạc, thoả thuận một cách tự nguyện.

Nội dung thoả thuận không có sự ràng buộc với lần giao dịch trước việc mua không nhất thiết phải gắn liền với việc bán. Hoạt động xuất khẩu theo phương thức này chỉ khác với hoạt động nôi thương ở chỗ: bên mua và bên bán có quốc tịch khác nhau, đồng tiền thanh toán là ngoại tệ đối với một hoặc cả hai bên, hàng hoá được di chuyển qua T« Lan Ph­¬ng -LípK35E1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tr­êng §¹i häc Th­¬ng M¹i biên giới. Trong giao dịch, người ta làm một loạt các công việc như: nghiên cứu tiếp cận thị trường, người mua hỏi giá và đặt hàng, người bán chào giá. Sau đó 2 bên hoàn giá và chấp nhận giá, cuối cùng là ký kết hợp đồng.

Trong thương mại quốc tế naỳ nay thì hình thức này có xu hướng tăng lên vì nó đảm bảo được các điều kiện an toàn chung hơn cho bên mua và bên bán. Xuất khẩu uỷ thác. Trong hình thức xuất khẩu uỷ thác, đơn vị ngoại thương đóng vai trò trung gian xuất khẩu, làm thay cho đơn vị sản xuất những thủ tục cần thiết để xuất hàng và hưởng phần trăm theo giá trị hàng xuất đã được thoả thuận. QUY TRÌNH XUẤT KHẨU HÀNG HOÁ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH XNK.

Để đảm bảo cho hoạt động xuất khẩu được thực hiện một cách an toànvà thuận lợi đòi hỏi mỗi doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải tổ chức tiến hành theo các khâu sau của quy trình xuất khẩu chung. Trong quy trình gồm nhiều bước có quan hệ chặt chẽ với nhau bước trước là cơ sở, tiền đề để thực hiện tốt bước sau. Tranh chấp thường xảy ra trong tổ chức thực hiện hợp đồng là do lỗi yếu kém ở một khâu nào đó. Để quy trình xuất khẩu được tiến hành thuận lợi thì làm tốt công việc ở các bước là rất cần thiết.

Thông thường một quy trình xuất khẩu hàng hóa gồm một số bước sau.Nghiên cứu thị trường tìm kiếm đối tác. Thị trường là một phạm trù khách quan gắn liền với sản xuất và lưu thông hàng hoá ở đâu có sản xuất và lưu thông và ở đó có thị trường.