Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về quy trình thủ tục hải quan nhập khẩu của doanh nghiệp giao nhận vận tải Chương 3: Thực trạng quy trình thủ tục hải quan nhập khẩu hàng hóa tại công ty Vinh Vân Minh Vân Hà Nội Chương 4: Định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan nhập khẩu hàng hóa tại công ty Vinh Vân Minh Vân Hà Nội LUAN VAN CHAT LUONG download4 : add luanvanchat@agmail.com CHƯƠNG 2 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN NHẬP KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN TẢI 2.1 Các khái niệm cơ bản về quy trình thủ tục hải quan nhập khẩu 2.1 Khái niệm hải quan Theo Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ban hành ngày 23/06/2014: +Hồ sơ hải quan gồm tờ khai hải quan, các chứng từ phải nộp hoặc xuất trình cho cơ quan hải quan theo quy định của Luật này. +Kiểm tra hải quan là việc cơ quan hải quan kiểm tra hồ sơ hải quan, các chứng từ, tài liệu liên quan và kiểm tra thực tế hàng hóa, phương tiện vận tải. +Thông quan là việc hoàn thành các thủ tục hải quan để hàng hóa được nhập khẩu, xuất khẩu hoặc đặt dưới chế độ quản lý nghiệp vụ hải quan khác. +Thông tin hải quan là những thông tin, dữ liệu về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; tổ chức, cá nhân tham gia các hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và các thông tin khác liên quan đến hoạt động hải quan.
+Thủ tục hải quan là các công việc mà người khai hải quan và công chức hải quan phải thực hiện theo quy định của Luật này đối với hàng hóa, phương tiện vận tải. +Hải quan Việt Nam có nhiệm vụ thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa, phương tiện vận tải; phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; tổ chức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; thống kê hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; kiến nghị chủ trương, biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Khái niệm thủ tục hải quan Theo quy định tại Điều 4 của Luật Hải Quan nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2001, sửa đổi, bổ sung ngày 14 tháng 5 năm 2005: Thủ tục hải quan là các công việc mà người khai hải quan và công chức hải quan phải thực hiện theo đúng quy định đối với đối tượng làm thủ tục hải quan. Hay: Thủ tục hải quan là những việc phải làm của người có hàng hóa xuất LUAN VAN CHAT LUONG download5 : add luanvanchat@agmail.com khẩu, nhập khẩu, có phương tiện vận tải xuất cảng, nhập cảnh hoặc của người được ủy quyền (gọi tắt là người khai hải quan) theo quy định của luật hải quan và các luật khác có liên quan.3 Người khai hải quan Người khai hải quan được quy định tại điều 5 nghị định 154/2005/NĐ-CP cụ thể như sau: - Chủ hàng xuất khẩu, nhập khẩu - Tổ chức được chủ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu ủy thác - Người được ủy quyền hợp pháp (áp dụng trong trường hợp hàng hóa, vật phẩm xuất khẩu, nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại) - Người được điều khiển phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh - Đại lý làm thủ tục hải quan - Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính, dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế Quyền và nghĩa vụ của người khai hải quan được quy định tại Điều 23 luật hải quan cụ thể như sau: - Người khai hải quan có quyền: +Được cơ quan hải quan cung cấp thông tin liên quan đến việc khai hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và hướng dẫn làm thủ tục hải quan.
+Xem trước hàng hóa lấy mẫu hàng hóa dưới sự giám sát của công chức hải quan để đảm bảo việc khai hải quan được chính xác. +Đề nghị cơ quan hải quan kiểm tra lại thực tế hàng hóa đã kiểm tra, nếu không đồng ý với quyết định của cơ quan hải quan, trong trường hợp hàng hóa chưa được thông quan. + Khiếu nại, tố cáo việc làm trái pháp luật của cơ quan hải quan, công chức hải quan. +Yêu cầu bồi thường thiệt hại phát sinh do cơ quan hải quan, công chức hải quan gây ra theo quy định của pháp luật.
- Người khai hải quan có nhiệm vụ: + Khai hải quan và thực hiện đúng nghĩa vụ hải quan tại khoản 1 điều 16, các LUAN VAN CHAT LUONG download6 : add luanvanchat@agmail.com điều 18, 20, 68 của Luật hải quan. +Chịu trách nhiệm trước pháp luật về sự xác thực nội dung đã khai và các chứng từ đã nộp xuất trình. +Thực hiện các quyết định và yêu cầu của cơ quan hải quan, công chức hải quan trong việc làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải theo quy định của luật hải quan. +Lưu giữ sổ sách, chứng từ kế toán và các chứng từ khác có liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đã được thông quan trong thời hạn 5 năm, kể từ khi ngày đăng kí tờ khai hải quan; cung cấp thông tin, chứng từ liên quan khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra theo quy định tại các điều 28, 32 và 68 của Luật này.
+Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phải được làm thủ tục hải quan, chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan, vận chuyển đúng tuyến đường, qua cửa khẩu theo quy định của pháp luật.4 Hồ sơ hải quan Hồ sơ hải quan bao gồm: - Tờ khai hải quan. - Hóa đơn thương mại. - Hợp đồng mua bán hàng hóa. - Giấy phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh mà theo quy định của pháp luật phải có giấy phép.
- Các chứng từ khác theo quy định của pháp luật đối với từng mặt hàng mà khi người khai hải quan phải nộp hoặc xuất trình cho cơ quan hải quan.5 Địa điểm khai hải quan Địa điểm làm thủ tục hải quan là trụ sở chi cục hải quan cửa khẩu, trụ sở chi cục hải quan ngoài cửa khẩu. Trong trường hợp thực hiện thủ tục hải quan điện tử thì nơi tiếp nhận, xử lý hồ sơ hải quan có thể là trụ sở hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Trong trường hợp cần thiết, việc kiểm tra thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có thể đươc thực hiện tại địa điểm khác do tổng cục hải quan quyết định. LUAN VAN CHAT LUONG download7 : add luanvanchat@agmail.2 Quy trình thủ tục hải quan nhập khẩu hàng hóa của doanh nghiệp Chuẩn bị bộ chứng từ làm thủ tục hải quan Khai và nộp tờ khai hải quan Lấy kết quả phân luồng Vàng Đỏ Xanh Phải xuất trình tờ Chuẩn bị hồ sơ như luồng vàng, đăng ký khai hải quan, hóa Mang tờ khai thông kiểm hóa, làm thủ tục đơn thương mại, giấy quan xuống cảng hạ hàng vào khu kiểm kiểm tra chất hóa, rồi liên hệ cán bộ thanh lý và làm thủ lượng… khi xuống hải quan xuống kiểm tục lấy hàng cảng thanh lý và lấy tra (kiểm tra từ 10- hàng 100%) Kiểm tra chứng từ, giá, thuế Kiểm tra chứng từ, giá, thuế Không hợp lệ Hợp lệ Kiểm tra hàng Nộp thuế và lệ phí hóa Thông quan hàng hóa Sơ đồ 2.1: Quy trình làm thủ tục hải quan nhập khẩu hàng hóa (Nguồn: Phòng xuất nhập khẩu) 2.1 Chuẩn bị bộ chứng từ làm thủ tục hải quan LUAN VAN CHAT LUONG download8 : add luanvanchat@agmail.com Việc chuẩn bị bộ chứng từ là khâu quan trọng nhất trong quá trình làm thủ tục hải quan.
Có thể nói việc chuẩn bị chứng từ sớm và chuẩn xác sẽ đóng góp đến 95% tiến độ cũng như chi phí làm hải quan cho các doanh nghiệp. Bộ chứng từ thông quan gồm các giấy tờ cơ bản sau: - Hợp đồng thương mại (Purchase Order or Contract): 01 bản sao y - Hóa đơn thương mại (Invoice): 01 bản gốc - Phiếu đóng gói (Packing List): 01 bản gốc - Vận tải đơn (Airway Bill/ Bill of lading).2 Khai và nộp tờ khai hải quan Trước đây, tờ khai hải quan được lập theo mẫu quy định và các doanh nghiệp sẽ viết tay theo mẫu đã in sẵn. Trong thời kì công nghệ phát triển mạnh ở nước ta, hầu hết các Chi cục đã chuyển sang khai và nộp tờ khai theo hình thức hải quan điện tử bằng các phần mềm: ECUS, VNACCS… 2.3 Lấy kết quả phân luồng Sau khi các Chi cục kiểm tra bộ hồ sơ hải quan thì sẽ trả cho doanh nghiệp kết quả phân luồng hàng hóa như sau: Luồng xanh: Khi nhận được kết quả do Hải quan trả về là luồng xanh thì về lý thuyết, các doanh nghiệp chỉ cần xuống cảng lấy hàng sau khi nộp thuế (nếu có), mà không phải làm gì thêm. Tuy vậy, trên thực tế ở các chi cục Hải quan, người khai vẫn phải xuống hải quan để kiểm tra xem thuế đã nổi trong tài khoản kho bạc của hải quan hay chưa.
Đồng thời cán bộ hải quan cũng kiểm tra xem tờ khai có vấn đề gì hay không. Nếu phát hiện thấy sai sót (nghiêm trọng) trong khai báo, hải quan vẫn có thể dừng thủ tục lại, và đề nghị lãnh đạo chuyển luồng (nếu cần). Do đó, doanh nghiệp vẫn nên đem theo bộ chứng từ hàng hóa, để giải trình khi cần. Luồng vàng: LUAN VAN CHAT LUONG download9 : add luanvanchat@agmail.com Nếu nhận được kết quả là luồng vàng, người khai hải quan phải xuất trình bộ hồ sơ giấy, gồm những chứng từ như: - Tờ khai hải quan (in từ phần mềm, không cần đóng dấu) - Hóa đơn thương mại (GĐ doanh nghiệp ký, đóng dấu tròn + chức danh) - Chứng từ khác: Vận đơn, C/O, giấy kiểm tra chất lượng (kiểm tra chuyên ngành)… Theo thông tư 38, thì hồ sơ hải quan đã đơn giản hơn, không cần Hợp đồng ngoại thương và Chi tiết đóng gói, tuy nhiên người khai hải quan nên chuẩn bị bản photo sẵn sàng để tham khảo tra cứu số liệu khi cần.
Luồng đỏ: Khi gặp phải luồng đỏ, người khai hải quan phải kiểm tra thực tế hàng hóa sau khi kiểm tra xong hồ sơ giấy.