Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên

Quản lý tài chính trong trường cao đẳng là một hệ thống các hoạt động liên quan đến… 103 trang · Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên · 2022.

• Tác giả: Vũ Thị Tươi
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Văn Quang
• Trường học: Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn cao học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hưng Yên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.1. Những vấn đề chung về đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2. Công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.4.1. Kinh nghiệm về quản lý tài chính từ một số đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.4.2. Bài học kinh nghiệm rút ra về công tác quản lý tài chính cho trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT TÔ HIỆU HƯNG YÊN
• 2.1. Khái quát về trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của nhà trường
• 2.1.2. Chức năng và nhiệm vụ của nhà trường
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức và nguồn nhân lực tại nhà trường
• 2.1.4. Ngành nghề đào tạo và quy mô công tác đào tạo tại nhà trường
• 2.2. Thực trạng Công tác quản lý tài chính tại trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• 2.2.1. Mục tiêu quản lý tài chính tại nhà trường
• 2.2.2. Nguyên tắc quản lý tài chính tại nhà trường
• 2.2.3. Nội dung quản lý tài chính tại nhà trường
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý tại chính tại trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• 2.3.1. Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng tới công tác quản lý tại chính tại trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• 2.3.2. Các yếu tố khách quan ảnh hưởng tới công tác quản lý tại chính tại trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• 2.4. Đánh giá chung về công tác quản lý tài chính tại trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• 2.4.1. Kết quả đạt được
• 2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT TÔ HIỆU HƯNG YÊN
• 3.1. Định hướng và mục tiêu phát triển của nhà trường
• 3.1.1. Định hướng và mục tiêu phát triển giáo dục nghề nghiệp của Việt Nam giai đoạn 2021-2030
• 3.1.2. Định hướng và mục tiêu phát triển của trường Cao đẳng KTKT Tô Hiệu Hưng Yên
• 3.2. Thời cơ và thách thức
• 3.2.1. Thách thức
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại trường
• 3.3.1. Phương hướng hoàn thiện công tác quản lý tài chính
• 3.3.2. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Tài Chính Trường Cao Đẳng Khái Niệm Vai Trò

Quản lý tài chính trong trường cao đẳng là một hệ thống các hoạt động liên quan đến việc lập kế hoạch, tổ chức, điều hành, kiểm soát và phân tích các nguồn lực tài chính của nhà trường. Mục tiêu chính là đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực, đáp ứng nhu cầu hoạt động và phát triển của trường. Quản lý tài chính hiệu quả giúp trường chủ động trong việc thực hiện các nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và các hoạt động khác. Nó cũng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và uy tín của trường. Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên cũng không nằm ngoài quy luật này, việc quản lý tài chính hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của quản lý tài chính trường học

Quản lý tài chính trường học bao gồm việc quản lý các nguồn thu (học phí, ngân sách nhà nước, tài trợ,...) và các khoản chi (lương, cơ sở vật chất, hoạt động chuyên môn,...). Đặc điểm của quản lý tài chính trường học là tính phi lợi nhuận, hướng đến mục tiêu phục vụ giáo dục. Các quyết định tài chính cần tuân thủ các quy định của pháp luật và đảm bảo tính minh bạch, công khai. Quy định về quản lý tài chính cần được tuân thủ nghiêm ngặt.

1.2. Vai trò của quản lý tài chính hiệu quả trong trường cao đẳng

Quản lý tài chính hiệu quả giúp trường cao đẳng chủ động trong việc đầu tư vào cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và phát triển chương trình đào tạo. Nó cũng tạo điều kiện để trường thu hút sinh viên giỏi và mở rộng hợp tác quốc tế. Nâng cao hiệu quả quản lý tài chính là yếu tố quan trọng để trường phát triển bền vững và đáp ứng yêu cầu của xã hội.

II. Thách Thức Quản Lý Tài Chính Tại Trường Cao Đẳng Điểm Nghẽn

Các trường cao đẳng hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác quản lý tài chính. Nguồn ngân sách nhà nước cấp có hạn, trong khi nhu cầu chi tiêu ngày càng tăng. Việc huy động các nguồn lực tài chính khác gặp nhiều khó khăn do cơ chế chính sách chưa thực sự thông thoáng. Bên cạnh đó, năng lực quản lý tài chính của một số cán bộ còn hạn chế, dẫn đến tình trạng lãng phí, thất thoát. Thực trạng quản lý tài chính tại nhiều trường còn nhiều bất cập, cần có giải pháp khắc phục.

2.1. Hạn chế về nguồn lực tài chính và cơ chế tự chủ

Nguồn ngân sách nhà nước cấp cho các trường cao đẳng thường không đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu. Cơ chế tự chủ tài chính còn nhiều hạn chế, khiến các trường khó khăn trong việc huy động các nguồn lực tài chính khác. Tài chính công cần có sự đổi mới để tạo điều kiện cho các trường phát triển.

2.2. Yếu kém trong kiểm soát tài chính và minh bạch thông tin

Hệ thống kiểm soát tài chính tại một số trường còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng lãng phí, thất thoát. Thông tin tài chính chưa được công khai, minh bạch, gây khó khăn cho việc giám sát và đánh giá. Kiểm soát tài chính cần được tăng cường để đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực.

2.3. Thiếu hụt nhân lực và năng lực quản lý tài chính chuyên nghiệp

Đội ngũ cán bộ quản lý tài chính tại một số trường còn thiếu kinh nghiệm và năng lực chuyên môn. Việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ tài chính chưa được quan tâm đúng mức. Bồi dưỡng nghiệp vụ tài chính là cần thiết để nâng cao năng lực quản lý.

III. Cách Hoàn Thiện Quy Trình Quản Lý Tài Chính Giải Pháp Nào

Để hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại trường cao đẳng, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc tăng cường nguồn lực tài chính, hoàn thiện cơ chế tự chủ đến nâng cao năng lực quản lý. Cần xây dựng quy trình quản lý tài chính khoa học, minh bạch và hiệu quả. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính cần được triển khai một cách toàn diện.

3.1. Xây dựng quy trình lập kế hoạch tài chính bài bản và chi tiết

Quy trình lập kế hoạch tài chính cần dựa trên mục tiêu phát triển của trường và dự báo chính xác các nguồn thu, chi. Kế hoạch tài chính cần được xây dựng chi tiết, cụ thể cho từng hoạt động và được phê duyệt bởi cấp có thẩm quyền. Ngân sách trường học cần được lập kế hoạch một cách khoa học.

3.2. Tăng cường kiểm soát chi tiêu và quản lý tài sản công hiệu quả

Cần có hệ thống kiểm soát chi tiêu chặt chẽ, đảm bảo các khoản chi đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả. Quản lý tài sản công cần được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, tránh tình trạng lãng phí, thất thoát. Tài sản công cần được quản lý một cách chặt chẽ.

3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính

Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp tự động hóa các quy trình quản lý tài chính, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả công việc. Các phần mềm quản lý tài chính giúp theo dõi, kiểm soát các nguồn thu, chi một cách chính xác và kịp thời. Phần mềm quản lý tài chính trường học là công cụ hỗ trợ đắc lực.

IV. Bí Quyết Nâng Cao Nguồn Thu Tài Chính Trường Cao Đẳng

Để giảm bớt áp lực từ ngân sách nhà nước, các trường cao đẳng cần chủ động tìm kiếm các nguồn thu khác. Việc đa dạng hóa nguồn thu giúp trường có thêm nguồn lực để đầu tư vào các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển. Nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đi đôi với việc tăng cường nguồn thu.

4.1. Mở rộng các hoạt động dịch vụ và liên kết đào tạo

Các trường có thể mở rộng các hoạt động dịch vụ như tư vấn, đào tạo ngắn hạn, cho thuê cơ sở vật chất,... Đồng thời, tăng cường liên kết với các doanh nghiệp để đào tạo theo nhu cầu của thị trường. Tài chính dịch vụ có thể đóng góp đáng kể vào nguồn thu của trường.

4.2. Tăng cường xã hội hóa và huy động tài trợ từ các tổ chức doanh nghiệp

Các trường cần chủ động tìm kiếm các nguồn tài trợ từ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Việc xã hội hóa giáo dục giúp huy động nguồn lực từ cộng đồng để phát triển nhà trường. Tài chính xã hội hóa là một kênh quan trọng để tăng nguồn thu.

4.3. Quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn thu từ học phí

Học phí là nguồn thu quan trọng của các trường cao đẳng. Cần có chính sách học phí phù hợp, đảm bảo quyền lợi của người học và tạo nguồn thu ổn định cho nhà trường. Thu chi tài chính trường học cần được quản lý một cách minh bạch.

V. Ứng Dụng Quản Lý Tài Chính Hiệu Quả Kinh Nghiệm Thực Tế

Nghiên cứu kinh nghiệm quản lý tài chính của các trường cao đẳng khác có thể giúp Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên học hỏi và áp dụng các mô hình quản lý hiệu quả. Việc đánh giá hiệu quả quản lý tài chính giúp nhà trường nhận diện những điểm mạnh, điểm yếu và đưa ra các giải pháp cải thiện.

5.1. Phân tích mô hình quản lý tài chính thành công tại các trường khác

Nghiên cứu các mô hình quản lý tài chính thành công tại các trường cao đẳng khác, đặc biệt là các trường có điều kiện tương đồng với Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên. Học hỏi kinh nghiệm về lập kế hoạch tài chính, kiểm soát chi tiêu và huy động nguồn lực.

5.2. Đánh giá hiệu quả quản lý tài chính hiện tại của trường

Thực hiện đánh giá hiệu quả quản lý tài chính hiện tại của trường, xác định những điểm mạnh, điểm yếu và các vấn đề cần cải thiện. Sử dụng các chỉ số tài chính để đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đánh giá hiệu quả quản lý tài chính là cơ sở để đưa ra các giải pháp cải thiện.

5.3. Đề xuất giải pháp điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế

Dựa trên kết quả đánh giá, đề xuất các giải pháp điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của trường. Các giải pháp cần khả thi, hiệu quả và có tính bền vững. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính cần được điều chỉnh phù hợp với từng trường.

VI. Tương Lai Quản Lý Tài Chính Chuyển Đổi Số Tại Trường Cao Đẳng

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý tài chính là xu hướng tất yếu. Tài chính số giúp nâng cao hiệu quả, minh bạch và giảm thiểu rủi ro trong quản lý tài chính. Các trường cao đẳng cần chủ động tiếp cận và ứng dụng các giải pháp công nghệ mới.

6.1. Ứng dụng công nghệ blockchain trong quản lý tài chính

Công nghệ blockchain giúp tăng cường tính minh bạch và bảo mật trong các giao dịch tài chính. Ứng dụng blockchain trong quản lý học phí, tài trợ và các khoản thu khác.

6.2. Sử dụng trí tuệ nhân tạo AI để phân tích và dự báo tài chính

AI có thể giúp phân tích dữ liệu tài chính, dự báo các xu hướng và đưa ra các quyết định tài chính thông minh. Ứng dụng AI trong lập kế hoạch tài chính, quản lý rủi ro và tối ưu hóa chi phí.

6.3. Xây dựng hệ sinh thái tài chính số cho trường cao đẳng

Xây dựng hệ sinh thái tài chính số, kết nối các hoạt động tài chính của trường với các đối tác bên ngoài. Tạo ra một môi trường tài chính minh bạch, hiệu quả và bền vững. Chuyển đổi số trong tài chính là xu hướng tất yếu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới cơ chế quản lý kinh tế tại Việt Nam, việc chuyển đổi mô hình quản lý tài chính từ cơ chế bao cấp sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo tinh thần Nghị định 16/2015/NĐ-CP và Nghị định 60/2021/NĐ-CP là xu thế tất yếu đối với hơn 1.900 cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên cả nước. Quản lý tài chính không đơn thuần là công tác hạch toán thu chi mà đóng vai trò đòn bẩy kinh tế chiến lược, quyết định trực tiếp đến quy mô đào tạo, chất lượng chuyên môn và mức thu nhập của đội ngũ cán bộ, giảng viên.

Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên, hoạt động theo cơ chế tự bảo đảm một phần chi thường xuyên. Trong giai đoạn 2018–2021, nhà trường đối mặt với nhiều áp lực lớn: nguồn ngân sách nhà nước cấp có xu hướng tinh giản, trong khi nguồn thu sự nghiệp từ học phí và dịch vụ đào tạo còn hạn hẹp, chiếm tỷ trọng bình quân chưa tới 35% tổng nguồn thu. Thực tế này đòi hỏi nhà trường phải tái cấu trúc toàn diện công tác quản trị tài chính.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích chuyên sâu thực trạng quản lý thu, chi, tài sản công và hệ thống quỹ tại trường trong 4 năm (2018–2021), từ đó đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp tài chính đồng bộ cho giai đoạn 2022–2025. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giúp đơn vị tối ưu hóa từ 10% đến 15% chi phí quản lý hành chính, đa dạng hóa các dòng thu từ liên kết doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực công.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý tài chính công hiện đại và khung pháp lý về tự chủ đơn vị sự nghiệp công lập tại Việt Nam. Về mặt lý thuyết, quản lý tài chính công được vận hành dựa trên 4 nguyên tắc trụ cột: nguyên tắc tập trung dân chủ (xương sống trong phân bổ nguồn lực), nguyên tắc hiệu quả (kết hợp hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và giá trị xã hội), nguyên tắc quản lý thống nhất theo pháp luật và nguyên tắc công khai, minh bạch.

Các khái niệm và cơ chế cốt lõi được vận dụng bao gồm:

• Đơn vị sự nghiệp công lập: Tổ chức do cơ quan nhà nước thành lập, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ sự nghiệp công theo quy định tại Luật Viên chức năm 2010.
• Cơ chế tự chủ tài chính: Quy định tại Nghị định 43/2006/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP, phân loại đơn vị sự nghiệp thành 4 nhóm theo mức độ tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư.
• Chu trình quản lý tài chính: Bao gồm tổ chức bộ máy kế toán (theo Thông tư 107/2017/TT-BTC), lập và giao dự toán thu - chi, chấp hành dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước, quản lý tài sản công (theo Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017) và cơ chế trích lập 4 quỹ sự nghiệp bắt buộc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và khoa học:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Toàn bộ báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán thu - chi ngân sách nhà nước, quy chế chi tiêu nội bộ và báo cáo tuyển sinh của trường giai đoạn 2018–2021. Dữ liệu đối chiếu được thu thập từ các đơn vị đào tạo nghề tương đồng như Trường Cao đẳng nghề Hải Dương và Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu dữ liệu sơ cấp: Khảo sát 45 cán bộ quản lý, giảng viên khoa chuyên môn và nhân viên kế toán (trên tổng số hơn 120 cán bộ, viên chức của nhà trường) bằng phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích. Phương pháp này giúp thu thập các đánh giá chuyên sâu về tính phù hợp của quy chế chi tiêu nội bộ và mức chi trả thu nhập tăng thêm.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tuyệt đối và so sánh tương đối (phân tích biến động liên hoàn và định gốc) để đánh giá tốc độ tăng trưởng của các khoản thu chi. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này nhằm làm rõ xu hướng chuyển dịch cơ cấu nguồn thu và mức độ đạt dự toán qua từng năm tài chính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2018–2021 tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

• Cơ cấu nguồn thu còn phụ thuộc nặng nề vào ngân sách: Nguồn kinh phí do ngân sách nhà nước cấp chiếm tỷ trọng áp đảo, dao động từ 65,8% đến 71,2% tổng nguồn thu hàng năm. Nguồn thu sự nghiệp (chủ yếu là học phí các hệ cao đẳng, trung cấp và sơ cấp) chỉ đóng góp khoảng 28,8% đến 34,2% tổng thu của trường.
• Tỷ lệ thực hiện dự toán thu chưa đạt kỳ vọng: Tỷ lệ hoàn thành dự toán thu sự nghiệp hàng năm chỉ đạt mức trung bình 87,5% so với kế hoạch ban đầu, chủ yếu do biến động trong công tác tuyển sinh các ngành kỹ thuật nông nghiệp và cơ khí động lực. Ngược lại, dự toán thu từ nguồn ngân sách đạt tỷ lệ 100% theo chỉ tiêu phân bổ.
• Cơ cấu chi thường xuyên tập trung lớn vào chi con người: Chi thanh toán cho cá nhân (tiền lương ngạch bậc, phụ cấp, các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp) chiếm tỷ trọng từ 63,4% đến 67,1% tổng chi thường xuyên. Khoản chi cho hoạt động chuyên môn, dịch vụ và mua sắm sửa chữa tài sản phục vụ giảng dạy chỉ chiếm khoảng 32,9% đến 36,6%.
• Hiệu quả trích lập và sử dụng các quỹ còn khiêm tốn: Do chênh lệch thu lớn hơn chi hàng năm còn thấp (dao động khoảng 300 triệu đến 650 triệu đồng mỗi năm), Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp chỉ được trích lập ở mức tối thiểu 15%. Quỹ bổ sung thu nhập chi trả cho cán bộ, giáo viên chỉ đạt mức bình quân 0,35 lần mức lương cấp bậc, chưa tạo được động lực bứt phá mạnh mẽ.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu phân tích thu chi có thể được trình bày rõ ràng thông qua hệ thống biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu nguồn thu qua 4 năm và bảng đối chiếu chênh lệch giữa dự toán và thực hiện. Kết quả nghiên cứu phản ánh sự nỗ lực của nhà trường trong việc duy trì ổn định bộ máy với hơn 60 năm lịch sử, đảm bảo quyền lợi cơ bản cho người lao động.

Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi khiến nguồn tài chính chưa có sự bứt phá bắt nguồn từ hai yếu tố:

• Yếu tố chủ quan: Công tác lập dự toán còn mang tính lịch sử, chưa áp dụng triệt để phương pháp dự toán theo kết quả đầu ra; quy chế chi tiêu nội bộ chậm đổi mới; việc khai thác cơ sở vật chất và hợp tác đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp còn rời rạc.
• Yếu tố khách quan: Sự cạnh tranh gay gắt từ các trường đại học, cao đẳng trong khu vực Đồng bằng sông Hồng và mức trần học phí công lập chưa bù đắp đủ chi phí đào tạo thực tế.

Khi so sánh với mô hình của Trường Cao đẳng nghề Hải Dương (hợp tác với gần 40 doanh nghiệp và tận dụng hiệu quả nguồn vốn ODA Hàn Quốc, Nhật Bản) và Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội (tự chủ chi thường xuyên với nguồn thu dịch vụ chiếm trên 65%), Trường Tô Hiệu cần khẩn trương mở rộng liên kết cung ứng nhân lực cho các khu công nghiệp trọng điểm tại Hưng Yên để tạo nguồn thu bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính giai đoạn 2022–2025, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Đa dạng hóa và gia tăng nguồn thu sự nghiệp: Chủ động mở rộng các chương trình đào tạo nghề ngắn hạn, đào tạo nâng cao kỹ năng theo đơn đặt hàng của 30 đến 40 doanh nghiệp tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. Mục tiêu nâng tỷ trọng nguồn thu sự nghiệp lên mức 40% - 45% tổng nguồn thu vào năm 2025. Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu phối hợp Trung tâm Tuyển sinh và Quan hệ Doanh nghiệp.
• Tối ưu hóa dự toán và kiểm soát chi thường xuyên: Đổi mới quy trình lập dự toán thu chi dựa trên định mức kinh tế - kỹ thuật của từng ngành nghề đào tạo; thực hiện chính sách tiết kiệm chi hành chính từ 10% đến 15% để dành nguồn lực bổ sung cho chi hoạt động chuyên môn. Chủ thể thực hiện: Phòng Tổ chức - Hành chính - Quản trị và Phòng Kế toán.
• Khai thác hiệu quả tài sản công và tăng cường trích lập quỹ: Tiến hành rà soát, kiểm kê toàn bộ nhà xưởng, khu thực nghiệm nông nghiệp theo Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 nhằm khai thác tối đa công suất; nâng tỷ lệ trích Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp lên 20% - 25% để hiện đại hóa xưởng thực hành. Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu và Hội đồng trường.
• Hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ và cơ chế tự kiểm tra: Gắn mức chi trả thu nhập tăng thêm từ Quỹ bổ sung thu nhập với chỉ số đánh giá hiệu quả công việc của từng giảng viên; định kỳ 6 tháng một lần thực hiện tự kiểm tra tài chính nhằm phòng ngừa sai sót kế toán. Chủ thể thực hiện: Phòng Thanh tra - Kiểm định chất lượng và Bộ phận Tài chính - Kế toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám hiệu và lãnh đạo các trường cao đẳng, trung cấp nghề: Cung cấp khung tham chiếu toàn diện để đánh giá sức khỏe tài chính đơn vị và xây dựng lộ trình nâng cao mức độ tự chủ từ nhóm 3 lên nhóm 2 theo quy định của Chính phủ.
• Cán bộ làm công tác tài chính - kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập: Vận dụng bộ phương pháp lập dự toán thu chi, kỹ thuật phân tích số liệu tài chính theo Thông tư 107/2017/TT-BTC và cơ chế trích lập các quỹ đúng quy chuẩn pháp luật.
• Các cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh (Sở Lao động - Thương binh & Xã hội, Sở Tài chính): Sử dụng làm cơ sở thực tiễn để xây dựng cơ chế đặt hàng đào tạo nghề, phân bổ ngân sách giao nhiệm vụ và ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật phù hợp với đặc thù địa phương.
• Giảng viên, học viên cao học chuyên ngành Quản lý Kinh tế, Tài chính công: Tài liệu nghiên cứu chuyên khảo phong phú, cung cấp case study thực chứng về quản trị tài chính giáo dục nghề nghiệp phục vụ hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Câu hỏi thường gặp

• Cơ chế trích lập các quỹ tại đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi thường xuyên được quy định thế nào? Theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP, sau khi hạch toán chi phí và hoàn thành nghĩa vụ thuế, phần chênh lệch thu lớn hơn chi được trích lập: Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp tối thiểu 15%, Quỹ bổ sung thu nhập tối đa không quá 2 lần quỹ tiền lương ngạch bậc, Quỹ khen thưởng và phúc lợi tối đa không quá 2 tháng lương thực hiện.

• Làm cách nào để một trường cao đẳng công lập giảm phụ thuộc vào ngân sách nhà nước? Nhà trường cần chuyển dịch mô hình đào tạo từ định hướng cung sang định hướng cầu, chủ động liên kết với doanh nghiệp trong các khu công nghiệp để mở lớp đào tạo theo đơn đặt hàng, khai thác dịch vụ khoa học kỹ thuật và tối ưu hóa chi phí vận hành hành chính.

• Vai trò cốt lõi của quy chế chi tiêu nội bộ trong quản lý tài chính trường học là gì? Quy chế chi tiêu nội bộ là văn bản pháp lý nội bộ xác lập các định mức, tiêu chuẩn sử dụng kinh phí, tạo quyền chủ động cho thủ trưởng đơn vị, thực hiện quyền làm chủ của cán bộ viên chức và là căn cứ để cơ quan kho bạc kiểm soát thanh toán.

• Phương pháp lập dự toán nào giúp khắc phục tình trạng chênh lệch lớn giữa kế hoạch và thực tế? Áp dụng phương pháp lập dự toán dựa trên kết quả đầu ra kết hợp phân tích chuỗi số liệu thực hiện của 3 năm liền kề. Điều này giúp dự báo sát quy mô tuyển sinh thực tế và gắn kết trực tiếp định mức chi với khối lượng công việc hoàn thành.

• Mô hình hợp tác đào tạo với doanh nghiệp mang lại lợi ích tài chính trực tiếp nào? Hợp tác doanh nghiệp giúp trường gia tăng nguồn thu từ học phí đào tạo theo địa chỉ, nhận nguồn tài trợ trang thiết bị dạy nghề thực tế, giảm chi phí đầu tư phòng thực hành và nhận kinh phí trích lại khi sinh viên tham gia thực tập sản xuất tại nhà máy.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết và thực tiễn về quản trị tài chính công trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện cơ chế tự chủ.
• Phân tích chi tiết thực trạng tài chính Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên giai đoạn 2018–2021, chỉ rõ mức độ phụ thuộc ngân sách khoảng 68,5% và cơ cấu chi cho con người chiếm trên 63%.
• Xác định rõ nguyên nhân hạn chế về năng lực dự báo tuyển sinh, tính linh hoạt của quy chế chi tiêu nội bộ và hiệu quả liên kết doanh nghiệp.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp khả thi với lộ trình triển khai từ năm 2022 đến năm 2025 nhằm tăng tỷ trọng thu sự nghiệp lên mức 40% - 45% và tối ưu hóa 15% chi phí quản lý.
• Đóng góp nguồn tài liệu tham khảo khoa học có giá trị cao cho các trường cao đẳng kỹ thuật đang trong lộ trình chuyển đổi tự chủ tài chính tại Việt Nam.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần chủ động rà soát quy chế chi tiêu, tái cấu trúc danh mục ngành nghề đào tạo và đẩy mạnh liên kết đào tạo theo nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1.1 Những vấn đề chung về đơn vị sự nghiệp công lập 1.1 Khái niệm và đặc điểm các đơn vị sự nghiệp công lập Theo quy định tại Điều 9, Luật 58/2010/QH12 quy định: “Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước”[6]. Từ khái niệm chúng ta có thể thấy các đơn vị sự nghiệp công lập có đặc điểm sau: Thứ nhất, đơn vị sự nghiệp công lập là đơn vị thuộc các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, trong đó chủ yếu là các cơ quan nhà nước. Thứ hai, đơn vị sự nghiệp công lập là nhà nước đầu tư, xây dựng cơ sở vật để hoạt động. Tùy từng loại đơn vị sự nghiệp mà nhà nước có sự hỗ trợ ngân sách ở những mức độ khác nhau.

Thứ ba, các đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập nhằm cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công trong những lĩnh vực mà Nhà nước chịu trách nhiệm cung ứng chủ yếu cho nhân dân hoặc trong những lĩnh vực mà khu vực phi nhà nước không có khả năng đầu tư hoặc không quan tâm đầu tư. Thứ tư, cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập đang ngày càng được đổi mới theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm và hạch toán độc lập. Theo tiêu chí cơ chế hoạt động, đơn vị sự nghiệp công lập có thể chia thành hai loại: đơn vị sự nghiệp công lập chưa được giao quyền tự chủ hoàn toàn về thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, nhân sự và đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ hoàn toàn về tài chính, tổ chức bộ máy, nhân sự. Thứ năm, những đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động theo chế độ thủ trưởng.

Tuy nhiên, để đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ, tránh tình trạng lạm quyền, vượt quyền đồng thời phòng chống tham nhũng, pháp luật quy định việc thành lập Hội đồng 6 quản lý tại các đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư và các đơn vị sự nghiệp công lập khác trong trường hợp cần thiết. Thứ sáu, nhân sự tại đơn vị sự nghiệp công lập chủ yếu được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc theo hợp đồng làm việc, được quản lý, sử dụng với tư cách là viên chức. Trong khi đó, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập (và trong nhiều trường hợp gồm cả thành viên trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị) là công chức. Người lao động làm việc cho các đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc được gọi là viên chức và hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập 1.2 Phân loại các đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo tiêu chí mức độ tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập: Nghị định số 16/2015/NĐ - CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập đã chia ĐVSNCL thành 4 loại (điều 12,13,14,15)[2] + Đơn vị SNCL tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư; + Đơn vị SNCL tự bảo đảm chi thường xuyên; + Đơn vị SNCL tự bảo đảm một phần chi thường xuyên; + Đơn vị SNCL được Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên.