phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo đề tài đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại Cục thuế cấp tỉnh Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại Cục thuế thành phố Hải Phòng Chƣơng 3: Biện pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại Cục thuế thành phố Hải Phòng 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI CỤC THUẾ CẤP TỈNH 1. Tổng quan về chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại Cục thuế cấp tỉnh 1. Khái niệm ngân sách nhà nước * Khái niệm về ngân sách “Ngân sách bao gồm các khoản chi phí và doanh thu theo kế hoạch. Đây là cơ sở xây dựng một kế hoạch ngân sách đảm bảo tiết kiệm và phù hợp với chi tiêu.
Ngân sách là có vị trí trọng yếu trong nền kinh tế quốc dân, trong đó ngân sách đƣợc sử dụng để minh họa cho sự trao đổi, tƣơng tác giữa một hoặc nhiều loại hàng hóa. Ngân sách còn đƣợc hiểu là một kế hoạch tổ chức đƣợc nêu trong các điều khoản tiền tệ” [14]. Ngân sách có hai nguồn cơ bản là nguồn thu ngân sách và nguồn chi ngân sách, các đơn vị tổ chức sử dụng vốn và kinh phí từ ngân sách có nhiệm vụ đáp ứng nền tài chính công, đảm bảo việc sử dụng ngân sách hợp lý, hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế quốc gia. * Khái niệm ngân sách nhà nước Luật NSNN năm 2020 khẳng định: “NSNN là toàn bộ các khoản thu - chi của Nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc” [14].
Thu NSNN gồm các khoản thu từ thuế và các khoản thu khác từ hoạt động sản xuất kinh doanh của địa phƣơng. Chi NSNN gồm các khoản chi về đầu tƣ XDCB, chi cơ sở hạ tầng giao phƣờng đô thị, chi cho các sự nghiệp văn hóa, chi cho giáo dục, chi cho y tế,… để đầu tƣ cho KT-XH phát triển của một đất nƣớc. Quá trình thu, chi NSNN đƣợc triển khai ở các lĩnh vực KT-XH và đƣợc thực hiện nhằm xây dựng quỹ tiền tệ quốc gia bảo đảm nền KT-XH phát 5 triển, tập trung chủ yếu vào xây dựng văn hóa, kinh tế, an ninh quốc phòng. Khái quát chung về Cục thuế cấp tỉnh tr và chức năng c c hu Căn cứ Điều 1 Quyết định 1836/QĐ-BTC quy định về vị trí và chức năng của Cục thuế trực thuộc Tổng Cục thuế nhƣ sau: - Cục thuế ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng (sau đây gọi chung là Cục thuế) là tổ chức trực thuộc Tổng cục thuế, có chức năng tổ chức thực hiện công tác quản lý thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác của ngân sách nhà nƣớc (sau đây gọi chung là thuế) thuộc phạm vi nhiệm vụ của cơ quan thuế quản lý thu trên địa bàn theo quy định của pháp luật.
- Cục thuế có tƣ cách pháp nhân, con dấu riêng, đƣợc mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nƣớc theo quy định của pháp luật. Nhiệm v và quyền hạn c c thu Theo quy định tại Điều 2 Quyết định 1836/QĐ-BTC về nhiệm vụ và quyền hạn của Cục Thuế trực thuộc Tổng Cục Thuế bao gồm: Cục Thuế thực hiện nhiệm vụ quyền hạn trách nhiệm theo quy định của Luật Quản lý thuế 2019 các luật thuế, các quy định pháp luật có liên quan khác và các nhiệm vụ quyền hạn cụ thể sau đây: - Tổ chức, chỉ đạo, hƣớng dẫn và triển khai thực hiện thống nhất các văn bản quy phạm pháp luật về thuế, quản lý thuế và các văn bản quy định của pháp luật khác có liên quan; các quy định, quy trình nghiệp vụ quản lý thuế do Bộ Tài chính, Tổng cục thuế ban hành trên địa bàn tỉnh, thành phố. - Phân tích, tổng hợp, đánh giá công tác quản lý thuế; tham mƣu với cấp ủy, chính quyền địa phƣơng về lập dự toán thu ngân sách nhà nƣớc, về công tác quản lý thuế trên địa bàn; chủ trì và phối hợp chặt chẽ với các ngành, cơ quan, đơn vị liên quan để thực hiện nhiệm vụ đƣợc giao. - Tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế đối với ngƣời nộp thuế thuộc phạm vi quản lý của Cục thuế: đăng ký thuế; khai thuế; tính thuế, thông báo thuế; nộp thuế; hoàn thuế; khấu trừ thuế; miễn thuế, giảm thuế; xoá nợ 6 tiền thuế, tiền phạt; kế toán thuế đối với ngƣời nộp thuế; đôn đốc ngƣời nộp thuế thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nƣớc.
- Quản lý thông tin về ngƣời nộp thuế; xây dựng hệ thống dữ liệu thông tin về ngƣời nộp thuế. - Thực hiện nhiệm vụ cải cách hệ thống thuế theo mục tiêu nâng cao chất lƣợng hoạt động, công khai hoá thủ tục, cải tiến quy trình nghiệp vụ quản lý thuế và cung cấp thông tin để tạo thuận lợi phục vụ cho ngƣời nộp thuế thực hiện chính sách, pháp luật về thuế. - Tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền, hƣớng dẫn, giải thích chính sách thuế của Nhà nƣớc; hỗ trợ ngƣời nộp thuế trên địa bàn thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo đúng quy định của pháp luật. - Tổ chức thực hiện dự toán thu thuế hàng năm đƣợc giao, các biện pháp nghiệp vụ quản lý thuế trực tiếp thực hiện việc quản lý thuế đối với ngƣời nộp thuế thuộc phạm vi quản lý của Cục thuế theo quy định của pháp luật và các quy định, quy trình, biện pháp nghiệp vụ của Bộ Tài chính, Tổng Cục thuế.
- Hƣớng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra các Chi Cục thuế trong việc tổ chức triển khai nhiệm vụ quản lý thuế. - Tổ chức các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro trong hoạt động quản lý thuế; - Trực tiếp thanh tra chuyên ngành thuế, kiểm tra thuế, giám sát việc kê khai thuế, hoàn thuế, khấu trừ thuế, miễn thuế, giảm thuế, nộp thuế và chấp hành chính sách pháp luật về thuế đối với ngƣời nộp thuế; tổ chức và cá nhân quản lý thu thuế, tổ chức đƣợc ủy nhiệm thu thuế thuộc thẩm quyền quản lý của Cục trƣởng Cục thuế. - Tổ chức thực hiện kiểm tra việc chấp hành nhiệm vụ, công vụ của cơ quan thuế, của công chức thuế thuộc thẩm quyền quản lý của Cục trƣởng Cục thuế. 7 - Giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế, khiếu nại tố cáo liên quan đến việc chấp hành trách nhiệm công vụ của cơ quan thuế, công chức thuế thuộc quyền quản lý của Cục trƣởng Cục thuế theo quy định của pháp luật; xử lý vi phạm hành chính về thuế, lập hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền khởi tố các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về thuế.
- Tổ chức thực hiện thống kê, kế toán thuế, quản lý biên lai, ấn chỉ thuế, lập báo cáo về tình hình kết quả thu thuế và báo cáo phục vụ cho việc chỉ đạo, điều hành của cơ quan cấp trên, của UBND đồng cấp và các cơ quan có liên quan; tổng kết, đánh giá tình hình và kết quả công tác của Cục Thuế. - Quyết định hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền quyết định miễn, giảm thuế, hoàn thuế, gia hạn nộp hồ sơ khai thuế, gia hạn nộp thuế, xoá nợ tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp; miễn xử phạt tiền thuế theo quy định. - Đƣợc yêu cầu ngƣời nộp thuế, các cơ quan Nhà nƣớc, các tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp kịp thời các thông tin cần thiết cho việc quản lý thu thuế; đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các tổ chức, cá nhân không thực hiện trách nhiệm trong việc phối hợp với cơ quan thuế để thu thuế. - Đƣợc ấn định thuế, thực hiện các biện pháp cƣỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế theo quy định của pháp luật; thông báo trên các phƣơng tiện thông tin đại chúng đối với ngƣời nộp thuế vi phạm pháp luật thuế.
- Bồi thƣờng thiệt hại cho ngƣời nộp thuế; giữ bí mật thông tin của ngƣời nộp thuế; xác nhận việc thực hiện nghĩa vụ thuế của ngƣời nộp thuế khi có đề nghị theo quy định của pháp luật thuộc phạm vi quản lý của Cục thuế. - Giám định để xác định số thuế phải nộp của ngƣời nộp thuế theo yêu cầu của cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền. - Triển khai các phần mềm ứng dụng, hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý thuế, công tác quản lý nội ngành vào các hoạt động của Cục thuế; 8 - Quản lý bộ máy biên chế, công chức, viên chức, lao động và tổ chức đào tạo bồi dƣỡng đội ngũ công chức, viên chức của Cục thuế theo quy định của Nhà nƣớc, Bộ Tài chính và Tổng Cục thuế. - Quản lý, lƣu giữ hồ sơ, tài liệu, ấn chỉ thuế và kinh phí, tài sản đƣợc giao theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện nhiệm vụ khác do Tổng cục trƣởng Tổng Cục thuế giao. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Cục thuế cấp tỉnh * Khái niệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước “CTX NSNN là nhiệm vụ chi của NSNN nhằm đảm bảo hoạt động của bộ máy NN, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụ thƣờng xuyên của NN về phát triển KT-XH, đảm bảo quốc phòng, an ninh. Nhƣ vậy CTX NSNN tại Cục thuế cấp tỉnh là các khoản chi tiêu của NSNN dành cho các cơ quan để duy trì sự hoạt động của đơn vị trên cở sở thực hiện nhiệm vụ” [19]. * Đặc điểm chi thường xuyên ngân sách nhà nước CTX NSNN là quá trình sử dụng vốn NSNN để đáp ứng nhu cầu CTX trong cơ quan quản lý nhằm đảm bảo cho các cơ quan đơn vị quản lý thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.
CTX NSNN tại Cục thuế cấp tỉnh có các đặc điểm cụ thể: “Một là, bộ phận các khoản CTX NSNN tại Cục thuế cấp tỉnh mang tính ổn định khá rõ nét, với sự phát triển của nền kinh tế đất nƣớc và để thực hiện các mục tiêu ổn định nền kinh tế, tạo điều kiện cho các cán bộ ổn định yên tâm công tác, vì vậy cần phải có khoản đầu tƣ ổn định thƣờng xuyên ngân sách hàng năm nhằm nâng cao, thu hút nguồn nhân lực xây dựng và phát triển kinh tế đất nƣớc ngày một phát triển” [19].