LỜI MỞ ĐẦU I. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Trong những năm vừa qua, nhiều nguồn lực dành cho đầu tư xây dựng ngày càng được tăng cao. Hàng loạt các công trình xây dựng đã được triển khai xây dựng với công nghệ ngày càng tiên tiến, các giải pháp công trình ngày càng thiết thực, tiện lợi, hiệu quả đạt chất lượng, đáp ứng yêu cầu sản xuất và phục vụ đời sống dân cư, góp phần ổn định sản xuất, nâng cao năng xuất, chất lượng sản phẩm, tăng cường năng lực cạnh trạnh và hội nhập quốc tế. Vì vậy chất lượng công trình xây dựng là vấn đề cần được hết sức quan tâm, có tác động trực tiếp tới sự phát triển bền vững, hiệu quả kinh tế, đời sống và con người.
Trong thời gian qua cùng với sự phát triển ngày càng lớn mạnh của ngành xây dựng thì công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng – yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng công trình xây dựng - đã có nhiều tiến bộ. Với sự tăng nhanh và trình độ được nâng cao của đội ngũ cán bộ được quản lý, với việc sử dụng vật liệu mới có chất lượng cao, việc đầu tư thiết bị thi công hiện đại, sự hợp tác học tập của các nước có nền công nghiệp xây dựng phát triển cùng với việc ban hành các chính sách, các văn bản pháp quy tăng cường công tác quản lý chất lượng xây dựng, chúng ta đã xây dựng được nhiều công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi. đạt chất lượng cao. Tuy nhiên bên cạnh những công trình đạt chất lượng, cũng còn không ít các công trình chất lượng kém, không đáp ứng yêu cầu sử dụng, cá biệt ở một số công trình gây sự cố làm thiệt hại rất lớn đến tiền của và tính mạng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư.
Những năm gần đây nhiều công trình xây dựng đã được quan tâm đầu tư xây dựng góp phần nâng cao phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn. Tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện các dự án đầu tư xây dựng công trình vẫn còn nhiều yếu tố bất cập, tồn tại đặc biệt công tác quản lý chất lượng của các dự án còn có mặt hạn chế dẫn đến tính trạng thất thoát, lãng phí vốn đầu tư còn nhiều, các dự án chưa phát huy được hiệu quả như mục tiêu ban đầu. Nghiên cứu đề suất một số giải pháp để góp phần nâng cao chất lượng xây dựng công trình dân dụng là nội dung lớn đang được các cấp, các ngành quan tâm. Cùng với những 1 phân tích trên và những kiến thức đã được học tập tại nhà trường, kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình công tác tại cơ quan, tôi đã chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng các dự án đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án Sông Hồng” làm đề tài nghiên cứu luận văn của mình.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - Đề xuất các biện pháp hoàn thiện công tác quản lý chất lượng công trình trong các dự án đầu tư xây dựng do Ban Quản lý Dự án Sông Hồng làm Chủ đầu tư. PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU - Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Tập trung nghiên cứu đánh giá về công tác quản lý chất lượng công trình dân dụng do Ban quản lý Dự án Sông Hồng làm chủ đầu tư. - Phạm vi nghiên cứu: Các dự án ĐTXD do Ban quản lý Dự án Sông Hồng làm Chủ đầu tư. CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Cách tiếp cận: Đánh giá thực trạng về công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình trên cơ sở các tài liệu quản lý về chất lượng của Ban, so sánh đối chiếu với các quy chuẩn, tiêu chuẩn, nghị định, thông tư hướng dẫn về quản lý chất lượng.
- Tiếp cận và ứng dụng Luật xây dựng, nghị định, thông tư của nhà nước. - Tiếp cận mô hình quản lý thông qua sách báo và internet. - Tiếp cận các thông tin dự án. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp thu thập, phân tích các tài liệu; - Tổng hợp, kế thừa các kết quả nghiên cứu từ trước đến nay - Phương pháp nghiên cứu lý thuyết và áp dụng thực tế - Nghiên cứu, phân tích các tài liệu, hệ thống văn bản, quy phạm pháp luật của Nhà nước về quản lý dự án đầu tư, quản lý chất lượng xây dựng công trình và các văn bản khác có liên quan; 2 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG Chất lượng và quản lý chất lượng các Dự án đầu tư xây dựng công trình Chất lượng công trình là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến nhiều mặt của xã hội.
Bên cạnh những công trình đạt chất lượng vẫn còn không ít công trình chất lượng thấp nên sau một thời gian đưa vào sử dụng đã có biểu hiện hư hỏng như: nứt, vỡ, lún sụt, thấm dột, bong dộp… phải sửa chữa, gây tốn kém, lãng phí. Nhiều công trình không tiến hành bảo trì hoặc bảo trì không đúng định kỳ làm giảm tuổi thọ công trình. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở các công trình xây dựng chung cư, công trình công cộng, trường học, bệnh viện. Để xảy ra các sự cố công trình, chất lượng công trình yếu kém thì các bên liên quan đều phải chịu trách nhiệm, vấn đề là phải xác định được chính xác nguyên nhân kỹ thuật ở khâu nào vì hệ thống pháp luật hiện nay đã quy định rất đầy đủ trách nhiệm của các bên liên quan như: Nếu Chủ đầu tư không kiên quyết, xử lý hình thức đối với nhà thầu vi phạm, không nâng cao vai trò và trách nhiệm của mình.
Ngoài ra, nếu không phải lỗi từ khâu tư vấn thiết kế, khảo sát mà để xảy ra sự cố trong quá trình thi công, trách nhiệm đầu tiên thuộc về nhà thầu. Sau nhà thầu là trách nhiệm của tư vấn giám sát. Nếu Tư vấn giám sát có đầy đủ trách nhiệm cũng như chuyên môn cao thì không xảy ra vấn đề sai thiết kế, thi công gian dối [1]. Kể cả có lựa chọn được một nhà thầu tốt, nhưng nếu không kiểm tra, giám sát chặt chẽ thì cũng rất ít nhà thầu tự giác thi công đảm bảo chất lượng, còn chưa nhắc đến trường hợp nhà thầu thông đồng với tư vấn giám sát để thi công ẩu.
Hiện lực lượng quản lý xây dựng nói chung và quản lý chất lượng công trình xây dựng nói riêng, chưa đáp ứng được yêu cầu. Cùng với đó còn xảy ra tình trạng chồng chéo và thiếu sự phối hợp trong khâu thực hiện quản lý chất lượng công trình xây dựng. Một trong những lý do dẫn đến tồn tại này là vai trò quản lý nhà nước ở nhiều nơi chưa được coi trọng đúng mức. Việc quản lý đầu tư xây dựng đối với các dự án sử dụng vốn 3 nhà nước, đặc biệt là dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước thường “buông lỏng” hơn so với công trình dùng “vốn tư”.
Mặt khác, trách nhiệm của các bên liên quan đối với chất lượng công trình xây dựng phải đi theo hết cả vòng đời dự án, chứ không chỉ là trong giai đoạn bảo hành dự án. Như đoạn hạ lưu sông Kim Ngưu do đơn vị thi công tắc trách trong quá trình thi công, đơn vị tư vấn giám sát không giám sát chặt chẽ, thiếu trách nhiệm nên để xảy ra sự việc trong quá trình thi công đơn vị thi công để đất đá, vật liệu xây dựng chặn mất 2/3 dòng chảy gây ra những hậu quả rất nghiệm trọng.1: Đoạn hạ lưu sông Kim Ngưu bị đơn vị thi công để đất đá, vật liệu xây dựng chặn 2/3 dòng chảy. Nguồn: Báo tin tức Tuy nhiên, bên cạnh đó việc quản lý chất lượng công trình Xây dựng ngày càng có những dấu hiệu khả quan: Công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng hiện có nhiều chuyển biến, số lượng sự cố giảm so với năm 2017 và sự cố nghiêm trọng không xảy ra nhiều [2]. Chỉ tính riêng 2 quý đầu năm 2018, cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng đã tổ chức kiểm tra 150 đợt đối với các công trình thuộc phạm vi quản lý; 4 Cùng với việc xây dựng các tài liệu kỹ thuật, quy trình bảo trì, kiểm định…đã kịp thời kiểm tra, giải quyết một số sự cố công trình.
Theo Bộ Xây dựng, tình hình chất lượng các công trình xây dựng về cơ bản được đảm bảo; chất lượng các công trình trọng điểm, có quy mô lớn được kiểm soát chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, yêu cầu thiết kế, đưa vào vận hành, khai thác an toàn, hiệu quả. Sự cố công trình xây dựng, mất an toàn trong thi công xây dựng có xu hướng giảm, không xảy ra sự cố nghiêm trọng trong thi công xây dựng công trình. Các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng đã nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý chất lượng công trình xây dựng. Như Dự án xây dựng cầu vượt nút giao đường Cổ Linh và đường đầu cầu Vĩnh Tuy, quận Long Biên.
Cầu vượt được xây dựng bằng kết cấu thép lắp ghép, bề rộng mặt cầu 12m, dài 216m, có xây dựng tường chắn, đường dẫn 2 đầu cầu và hệ thống chiếu sáng hiện đại. Công trình được giao cho Ban quản lý dự án giao thông 3 (Sở GT-VT Hà Nội) làm Chủ đầu tư với tổng mức đầu tư khoảng 160 tỷ đồng đạt chất lượng và tiến độ được giao nên đã giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông, bảo đảm ATGT trên địa bàn TP Hà Nội.2: Thi công hạng mục kết cấu thép cầu vượt nút giao Cổ Linh - đường dẫn cầu Vĩnh Tuy – Nguồn: Hà nội mới 5 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công trình Xây dựng dân dụng Các yếu tố chủ quan Năng lực cán bộ và trình độ tổ chức quản lý Dự án của chủ đầu tư Nhà quản lý có trình độ quản lý, trình độ chuyên môn giỏi sẽ quản lý tốt hơn những nhà quản lý có trình độ chuyên môn, trình độ quản lý kém. Ý thức chấp hành pháp luật trong Quản lý Dự án thể hiện đạo đức của nhà quản lý. Chấp hành tốt pháp luật của nhà quản lý sẽ ảnh hưởng tích cực đến chất lượng, thời gian và chi phí của các công việc được thực hiện của dự án.
Ngược lại, sự vi phạm pháp luật của nhà quản lý đều ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng đạt được của Dự án cũng như làm giảm chất lượng QLDA. Vì thế, có thể nói năng lực Quản lý Dự án của Chủ Đầu tư có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của Dự án và chất lượng QLDA.