Luận án tiến sĩ: Hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở Việt Nam

Luận án tiến sĩ nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở việt nam những vấn đề lý luận và thực, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng

• Tác giả: Phạm Thị Kim Anh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Đức Long
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc Tế
• Đề tài: Hoàn Thiện Pháp Luật Về Nuôi Con Nuôi Có Yếu Tố Nước Ngoài Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đánh giá tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.3. Những vấn đề đặt ra cần được tiếp tục nghiên cứu
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NUÔI CON NUÔI CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI
• 2.1. Khái niệm về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
• 2.2. Các trường hợp nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
• 2.3. Phân biệt với nuôi con nuôi quốc tế
• 2.4. Bản chất pháp lý của việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
• 2.4.1. Nuôi con nuôi là một sự kiện luật tịch
• 2.4.2. Nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài là một quan hệ pháp luật
• 2.5. Công nhận quyết định cho trẻ em Việt Nam làm con nuôi người nước ngoài và hệ quả phát sinh ở nước ngoài
• 2.6. Đương nhiên công nhận quyết định nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài được thực hiện theo Công ước La Hay 1993
• 2.7. Công nhận quyết định nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài được thực hiện ngoài thủ tục Công ước La Hay 1993
• 2.8. Hệ quả của việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài đã được giải quyết tại các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam
• 2.9. Tiến hành lại thủ tục nhận con nuôi hoặc chuyển đổi hình thức nhận con nuôi
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ TÁC ĐỘNG ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆC GIẢI QUYẾT VIỆC NUÔI CON NUÔI CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI Ở NƯỚC TA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1. Thực trạng nội luật hóa Công ước La Hay 1993 trong hệ thống pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở nước ta
• 3.2. Thiếu quy định xác định phạm vi áp dụng Công ước La Hay 1993
• 3.3. Xung đột pháp luật về các trường hợp nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài giữa các nước
• 3.4. Quy định về thủ tục giải quyết việc nuôi con nuôi theo Công ước La Hay 1993
• 3.5. Kết quả của việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
• 3.6. Thực trạng triển khai thực hiện Công ước La Hay 1993 ở nước ta
• 3.7. Yêu cầu của Công ước La Hay 1993 đối với việc giải quyết nuôi con nuôi nước ngoài
• 3.8. Tình hình thực hiện những nguyên tắc
• 3.9. Ảnh hưởng của thực trạng pháp luật tới thực tiễn giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở Việt Nam
• 3.9.1. Lẩn tránh áp dụng Công ước La Hay 1993 và thủ tục giải quyết nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
• 3.9.2. Lạm dụng việc với trẻ em khuyết tật, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo
• 3.9.3. Việc giải quyết nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài còn gắn với hỗ trợ tài chính có tính chất nhân đạo
• 3.10. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ NUÔI CON NUÔI CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI Ở NƯỚC TA TRONG TÌNH HÌNH MỚI
• 4.1. Quan điểm, ý nghĩa và sự cần thiết hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở nước ta
• 4.2. Quan điểm hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
• 4.3. Ý nghĩa của việc hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
• 4.4. Những yêu cầu hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
• 4.5. Đề nghị pháp hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở nước ta trong tình hình mới
• 4.5.1. Nội luật hóa Công ước La Hay 1993
• 4.5.2. Hoàn thiện các quy phạm xung đột pháp luật
• 4.5.3. Tăng cường cơ chế bảo đảm thực hiện Công ước La Hay 1993
• 4.5.4. Hoàn thiện thiết chế thực hiện Công ước La Hay 1993
• 4.5.5. Đào tạo nguồn cán bộ công tác xã hội trong lĩnh vực nuôi con nuôi
• 4.6. Kết luận
• DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về pháp luật nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài

Pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ những năm 70 của thế kỷ XX, Việt Nam đã bắt đầu tiếp nhận trẻ em làm con nuôi ở nước ngoài. Đến nay, hoạt động này đã trở thành một phần quan trọng trong chính sách bảo vệ trẻ em. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để đảm bảo quyền lợi của trẻ em. Các quy định pháp luật hiện hành chưa hoàn thiện, dẫn đến việc thực hiện quyền lợi của trẻ em trong quá trình nuôi con nuôi nước ngoài còn gặp nhiều khó khăn. Việc hoàn thiện pháp luật là cần thiết để phù hợp với các quy định quốc tế, đặc biệt là Công ước La Hay 1993.

1.1. Tính cấp thiết của việc hoàn thiện pháp luật

Việc hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Sự gia tăng số lượng trẻ em Việt Nam được nhận làm con nuôi ở nước ngoài cho thấy nhu cầu cấp thiết về một khung pháp lý rõ ràng và hiệu quả. Các quy định hiện hành chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, dẫn đến việc nhiều trẻ em không được bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Hơn nữa, việc thực hiện các cam kết quốc tế cũng đòi hỏi Việt Nam phải có những điều chỉnh phù hợp trong hệ thống pháp luật của mình.

II. Thực trạng pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài

Thực trạng pháp luật hiện hành về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam cho thấy nhiều bất cập. Các quy định pháp luật chưa đồng bộ, dẫn đến việc áp dụng không nhất quán. Nhiều trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt vẫn chưa được giải quyết cho làm con nuôi, trong khi đó, các quy trình thủ tục còn phức tạp và thiếu minh bạch. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của trẻ em mà còn làm giảm niềm tin của các gia đình nước ngoài trong việc nhận con nuôi. Cần có sự đánh giá toàn diện về thực trạng này để đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.1. Các vấn đề pháp lý trong nuôi con nuôi

Các vấn đề pháp lý trong nuôi con nuôi nước ngoài bao gồm sự thiếu hụt trong quy định về thủ tục, quyền lợi của trẻ em và trách nhiệm của các bên liên quan. Nhiều quy định không rõ ràng dẫn đến việc thực hiện không hiệu quả. Hơn nữa, sự xung đột giữa các quy định pháp luật trong nước và quốc tế cũng gây khó khăn trong việc giải quyết các trường hợp cụ thể. Cần thiết phải rà soát và điều chỉnh các quy định này để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả trong hoạt động nuôi con nuôi.

III. Đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật

Để hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nội luật hóa các quy định của Công ước La Hay 1993 vào hệ thống pháp luật Việt Nam. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo nguồn nhân lực cho các cơ quan thực thi pháp luật, nhằm nâng cao hiệu quả trong việc giải quyết các trường hợp nuôi con nuôi. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan để đảm bảo quyền lợi của trẻ em được bảo vệ một cách tốt nhất.

3.1. Nội luật hóa Công ước La Hay 1993

Nội luật hóa Công ước La Hay 1993 là một bước quan trọng trong việc hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài. Điều này không chỉ giúp Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế mà còn tạo ra một khung pháp lý rõ ràng cho các hoạt động nuôi con nuôi. Cần thiết phải rà soát và điều chỉnh các quy định hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong việc thực hiện các quy định này.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ luật học "Hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn" được nghiên cứu sinh Phạm Thị Kim Anh thực hiện tại Trường Đại học Luật Hà Nội dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Vũ Đức Long và TS. Bùi Xuân Như, bảo vệ thành công trước Hội đồng chấm luận án cấp Trường năm 2019.

Về tính cấp thiết, hoạt động cho và nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài (YTNN) tại Việt Nam bắt nguồn từ thực tiễn lịch sử cuối những năm 70 của thế kỷ XX với chiến dịch Babylift (đưa hơn 3.000 trẻ em bị bỏ rơi, mồ côi, thất lạc cha mẹ ra nước ngoài làm con nuôi tại Pháp, Canada, Thụy Điển...). Trong giai đoạn từ năm 2003 đến 2015, Việt Nam tiếp tục giải quyết cho hơn 12.000 trẻ em làm con nuôi ở nước ngoài, chủ yếu tại các quốc gia phát triển như Pháp, Mỹ, Canada, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Đan Mạch, Italy, Tây Ban Nha. Việt Nam giữ vai trò là "Nước gốc" (nước cho trẻ em làm con nuôi), đối lập với các "Nước nhận".

Từ ngày 01/02/2012, Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Công ước La Hay ngày 29/5/1993 về bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực con nuôi quốc tế (CULH 1993), chuyển đổi cơ chế hợp tác từ quan hệ song phương sang đa phương. Cùng với sự ra đời của Hiến pháp năm 2013 và các đạo luật mới (Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Bộ luật Dân sự 2015, Luật Hộ tịch 2014, Luật Trẻ em 2016), Luật Nuôi con nuôi năm 2010 cùng Nghị định số 19/2011/NĐ-CP đã bộc lộ những khoảng trống, bất cập. Hoạt động cho nhận con nuôi có YTNN giảm mạnh về số lượng trong khi số trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại cộng đồng hoặc cơ sở nuôi dưỡng (CSND) cần tìm gia đình thay thế vẫn còn lớn; về chất lượng, quy trình giải quyết vẫn còn tình trạng gắn với các khoản hỗ trợ tài chính, nhân đạo, chưa đáp ứng đầy đủ nguyên tắc bắt buộc chung (jus cogens) của CULH 1993. Do đó, việc hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có YTNN là yêu cầu cấp thiết phục vụ việc sửa đổi Luật Nuôi con nuôi.

Mục đích nghiên cứu của luận án là đánh giá toàn diện hệ thống pháp luật về nuôi con nuôi có YTNN của Việt Nam trong mối tương quan với CULH 1993, pháp luật của các Nước nhận và hệ thống pháp luật trong nước; từ đó xác định sự cần thiết và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện. Để đạt mục đích này, tác giả thực hiện 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Làm sáng tỏ cơ sở lý luận cơ bản của pháp luật về nuôi con nuôi có YTNN: khái niệm, chủ thể, điều kiện, hệ quả pháp lý và việc công nhận quyết định nuôi con nuôi ở Nước nhận.
2. Phân tích thực trạng pháp luật, mức độ nội luật hóa CULH 1993 và đánh giá tác động của thực trạng pháp luật tới thực tiễn giải quyết nuôi con nuôi có YTNN tại Việt Nam.
3. Làm rõ các quan điểm, định hướng, ý nghĩa và sự cần thiết hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có YTNN.
4. Đề xuất các giải pháp đồng bộ hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có YTNN trong tình hình mới.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu được xác định gồm:

• Câu hỏi 1: Mối quan hệ giữa pháp luật nuôi con nuôi nói chung và nuôi con nuôi có YTNN nói riêng với pháp luật về trẻ em được điều chỉnh như thế nào để bảo đảm nuôi con nuôi là biện pháp chăm sóc thay thế vì lợi ích tốt nhất của trẻ em?
• Câu hỏi 2: Có nên xã hội hóa một số nhiệm vụ trong quá trình giải quyết việc nuôi con nuôi không?
• Câu hỏi 3: Pháp luật về nuôi con nuôi có YTNN có cần điều chỉnh hệ quả pháp lý của việc nuôi con nuôi không?

Tương ứng với các câu hỏi trên, luận án xây dựng 4 giả thuyết nghiên cứu:

1. Nuôi con nuôi có YTNN là giải pháp cuối cùng vì lợi ích tốt nhất của trẻ em cần tìm gia đình thay thế; tuy nhiên việc gắn với hỗ trợ nhân đạo tác động mạnh tới việc trẻ em bị bỏ rơi hoặc tách khỏi gia đình.
2. Pháp luật hiện hành chưa liên thông giữa chế định nuôi con nuôi trong nước và nuôi con nuôi có YTNN; chính sách bảo trợ xã hội chưa đủ mạnh để bảo đảm nguyên tắc ưu tiên nuôi con nuôi trong nước.
3. Pháp luật thiếu vắng quy định xác định luật áp dụng đối với điều kiện, hệ quả pháp lý của việc nuôi con nuôi có YTNN, thẩm quyền và công nhận quyết định nuôi con nuôi, làm ảnh hưởng đến cơ chế bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam ở nước ngoài.
4. Việc thiếu quy định về tổ chức con nuôi trong nước dẫn đến quy trình giải quyết chưa phù hợp với thông lệ quốc tế và chưa đáp ứng yêu cầu khi Việt Nam đã gia nhập CULH 1993.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định của Luật Nuôi con nuôi 2010, Nghị định số 19/2011/NĐ-CP, các thông tư hướng dẫn và văn bản pháp luật liên quan (dân sự, hôn nhân và gia đình, hộ tịch, trẻ em); thực tiễn giải quyết nuôi con nuôi có YTNN; mối quan hệ phụ thuộc giữa pháp luật Nước gốc và pháp luật Nước nhận.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu pháp luật Việt Nam và pháp luật của một số Nước nhận nhiều trẻ em Việt Nam như Pháp, Tây Ban Nha, Italy, Thụy Sĩ, Canada.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát các quy định pháp luật và số liệu thực tiễn từ cuối những năm 70 của thế kỷ XX đến năm 2019.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã phân tích và điểm lại hai nhóm công trình nghiên cứu chính trên thế giới và trong nước:

Về tình hình nghiên cứu trên thế giới:

• Báo cáo của Hội nghị Tư pháp quốc tế La Hay (1993) về việc cho nhận trẻ em có nguồn gốc nước ngoài làm con nuôi, đặt nền tảng cho CULH 1993.
• Các báo cáo của Nghị viện Pháp (Báo cáo số 410 và Báo cáo số 2370) phê chuẩn Hiệp định hợp tác về nuôi con nuôi giữa CH Pháp và CHXHCN Việt Nam; Báo cáo năm 2008 của Chính phủ Pháp đánh giá việc nuôi con nuôi có YTNN tại Việt Nam gắn với hỗ trợ nhân đạo.
• Báo cáo năm 2009 của Dịch vụ Xã hội Quốc tế (ISS) và UNICEF về tình hình cho nhận con nuôi tại Việt Nam; Bản góp ý dự thảo Luật Nuôi con nuôi năm 2010 của ISS; các báo cáo đánh giá khiếm khuyết của Luật Nuôi con nuôi giai đoạn sau 2011 của ISS liên quan đến trẻ em khuyết tật, mắc bệnh hiểm nghèo và hỗ trợ tài chính.
• Các công trình cá nhân quốc tế: Selman Peter (thống kê dữ liệu nuôi con nuôi quốc tế); Smolin David và Nigel Cantwell (nghiên cứu phòng ngừa mua bán trẻ em); Boechat Hervé (nghiên cứu vấn đề "tẩy rửa" giấy tờ trẻ em làm con nuôi); Báo cáo 20 năm thực thi CULH 1993 của Ban Thường trực Hội nghị La Hay (2015); các phân tích của Cơ quan con nuôi Pháp (AFA) và phán quyết của Tòa sơ thẩm Paris về công nhận con nuôi giản đơn và con nuôi trọn vẹn.

Về tình hình nghiên cứu trong nước:

• Giai đoạn trước Luật Nuôi con nuôi 2010: Nghiên cứu của TS. Dương Thanh Mai và ThS. Đinh Bích Hà (thập niên 1990) về điều ước quốc tế nuôi con nuôi; Vũ Ngọc Bình (2000) về nuôi con nuôi như một biện pháp bảo trợ xã hội; đề tài cấp Bộ của TS. Vũ Đức Long (2005) về hoàn thiện pháp luật trước yêu cầu gia nhập CULH 1993; các nghiên cứu và bình luận khoa học của TS. Nguyễn Công Khanh (2000, 2005) về xung đột pháp luật và hệ thuộc luật (lex nationalis, lex domicilii); các luận án tiến sĩ của Nguyễn Hồng Bắc, Nguyễn Công Khanh về quan hệ dân sự, hôn nhân gia đình có YTNN; luận án tiến sĩ của Nguyễn Phương Lan về chế định nuôi con nuôi ở Việt Nam (đề xuất bổ sung hủy bỏ nuôi con nuôi và hình thức nuôi con nuôi trọn vẹn); nghiên cứu của TS. Nông Quốc Bình về nguyên tắc lex loci actus.
• Giai đoạn sau khi Luật Nuôi con nuôi 2010 có hiệu lực: Các luận văn thạc sĩ luật học của Vũ Kim Dung (2013), Nguyễn Thị Phương Thu (2014); các đề tài nghiên cứu cấp Bộ của Bộ Tư pháp về xây dựng Luật Tư pháp quốc tế, thực thi cam kết quốc tế về quyền con người; Hội nghị sơ kết 6 năm thi hành Luật Nuôi con nuôi và CULH 1993 do Cục Con nuôi - Bộ Tư pháp tổ chức năm 2016.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết: Phần lớn các công trình trong nước trước đây tập trung vào các văn bản quy phạm pháp luật đã hết hiệu lực (Luật HN&GĐ 2000, BLDS 2005, Nghị định 68/2002/NĐ-CP), tiếp cận nuôi con nuôi có YTNN thuần túy lồng ghép trong quan hệ hôn nhân gia đình mà chưa phân tích chuyên sâu dưới góc độ tư pháp quốc tế đa phương. Mặt khác, các nghiên cứu quốc tế chủ yếu dừng lại ở việc phản ánh thực trạng và khuyến nghị chính sách bằng tiếng Anh/tiếng Pháp mà chưa luận giải toàn diện cơ chế xung đột pháp luật, mối quan hệ phụ thuộc giữa Nước gốc và Nước nhận, sự thiếu liên thông giữa nuôi con nuôi trong nước và nước ngoài, cũng như việc nội luật hóa các nguyên tắc jus cogens của CULH 1993 vào hệ thống pháp luật Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin (chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử), quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước về hoàn thiện hệ thống pháp luật, trọng tâm là Nghị quyết số 48/2005/NQ-TW của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020.

Khung lý thuyết của luận án tiếp cận hệ thống pháp luật nuôi con nuôi qua 4 yếu tố trụ cột: hệ thống nguồn luật thực định, thiết chế bảo đảm thực hiện, tổ chức thi hành pháp luật và đào tạo nhân lực chuyên môn. Luận án vận dụng các lý thuyết tư pháp quốc tế về xung đột pháp luật và hệ thuộc luật (lex nationalis - luật quốc tịch, lex domicilii - luật nơi cư trú, lex loci actus - luật nơi thực hiện hành vi), cùng các nguyên tắc bắt buộc chung (jus cogens) theo CULH 1993 và Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em (nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em, nguyên tắc nuôi con nuôi có YTNN là biện pháp thay thế cuối cùng, và nguyên tắc tách bạch giữa giải quyết nuôi con nuôi với các khoản hỗ trợ tài chính, nhân đạo).

Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:

• Phương pháp phân tích và bình luận: Làm rõ các quy định thực định của Luật Nuôi con nuôi 2010, sự khác biệt giữa nuôi con nuôi trong nước và có YTNN, tính tương thích với CULH 1993.
• Phương pháp luật học so sánh: So sánh đối chiếu pháp luật Việt Nam với CULH 1993 và pháp luật của các Nước nhận (Pháp, Tây Ban Nha, Italy, Thụy Sĩ, Canada) về điều kiện, thủ tục và hệ quả pháp lý của nuôi con nuôi.
• Phương pháp tổng hợp và hệ thống hóa: Khái quát hóa thực tiễn giải quyết nuôi con nuôi có YTNN, cấu trúc lại các vấn đề lý luận và xây dựng hệ thống giải pháp logic, đồng bộ.
• Phương pháp rà soát văn bản và phân tích thực tiễn: Đánh giá quá trình thi hành pháp luật qua các thời kỳ, khảo cứu các số liệu từ các báo cáo quốc tế và tài liệu thống kê của Bộ Tư pháp.

Nguồn dữ liệu và tư liệu thống kê của luận án:

Danh mục phụ lục	Nội dung dữ liệu thống kê cụ thể	Giai đoạn / Năm dữ liệu
Phụ lục A (Số liệu giải quyết con nuôi có YTNN ở Việt Nam)	- Số liệu trẻ em Việt Nam làm con nuôi nước ngoài (Bảng 1, Biểu đồ 1) - Số lượng trẻ em được giải quyết làm con nuôi nước ngoài theo đối tượng trẻ em (Bảng 2, Biểu đồ 2) - Diện trẻ em được cho làm con nuôi nước ngoài (Biểu đồ 3) - Tổng số trẻ em Việt Nam làm con nuôi nước ngoài	- 1990 - 1996 - 2011 - 2018 - 2011 - 2018 - 2003 - 2015 (>12.000 trẻ em)
Phụ lục B (Số liệu giải quyết con nuôi quốc tế trên thế giới)	- Tỷ lệ giải quyết nuôi con nuôi quốc tế (Bảng 1, Biểu đồ 1) - Số liệu giải quyết con nuôi quốc tế ở Châu Á (Bảng 2, Biểu đồ 2) - Số liệu giải quyết con nuôi quốc tế ở Châu Phi (Bảng 3, Biểu đồ 3) - Số liệu giải quyết con nuôi quốc tế ở Đông Âu (Bảng 4, Biểu đồ 4) - Số liệu giải quyết con nuôi quốc tế ở Châu Mỹ La-tinh (Bảng 5, Biểu đồ 5)	- Các năm 2005, 2007, 2009 - 2003 - 2013 (VN chiếm ~8% Châu Á) - 2003 - 2013 - 2003 - 2013 - 2003 - 2013

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu

Chương 1 tổng kết các công trình khoa học trong và ngoài nước, chỉ rõ những kết quả đã đạt được và những hạn chế về mặt lý luận, thực tiễn. Tác giả chỉ ra rằng hoạt động nuôi con nuôi có YTNN trên thế giới đã chuyển từ việc thỏa thuận dân sự cá nhân sang nhiệm vụ trách nhiệm của Nhà nước (Affaire d'État), đòi hỏi sự hợp tác đa phương theo CULH 1993.

Chương này xác định ba vấn đề lớn cần tiếp tục giải quyết:

1. Tiếp tục nội luật hóa các nguyên tắc bắt buộc chung (jus cogens) của CULH 1993 vào pháp luật Việt Nam (nguyên tắc ưu tiên nuôi con nuôi trong nước, nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ em, tách bạch nuôi con nuôi với hỗ trợ nhân đạo, bổ sung chế định tổ chức con nuôi trong nước và quy định chuyển đổi hình thức nuôi con nuôi).
2. Xây dựng cơ chế bảo đảm thi hành pháp luật, đặc biệt là cơ chế tài chính minh bạch và cơ chế liên thông giữa nuôi con nuôi trong nước với nuôi con nuôi có YTNN, chuyển đổi các biện pháp chăm sóc thay thế.
3. Tăng cường chức năng, thẩm quyền của cơ quan quản lý nhà nước, chuyên môn hóa và xã hội hóa một số nhiệm vụ trong quy trình giải quyết nuôi con nuôi.

Chương 2: Cơ sở lý luận về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài

Chương 2 làm rõ bản chất pháp lý của nuôi con nuôi có YTNN dưới hai góc độ: vừa là một sự kiện hộ tịch làm thay đổi tình trạng nhân thân, vừa là một quan hệ pháp luật dân sự - hôn nhân gia đình có yếu tố nước ngoài.

Theo khoản 5 Điều 3 Luật Nuôi con nuôi 2010, nuôi con nuôi có YTNN bao gồm việc nuôi con nuôi giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường trú ở Việt Nam, giữa công dân Việt Nam với nhau mà một bên định cư ở nước ngoài. Điều 28 Luật Nuôi con nuôi 2010 phân chia cụ thể thành các trường hợp: (i) Người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài thường trú ở nước là thành viên điều ước quốc tế với Việt Nam; (ii) Nhận con nuôi đích danh (cha dượng, mẹ kế; cô, cậu, chú, bác ruột; nhận trẻ em khuyết tật, nhiễm HIV/AIDS, mắc bệnh hiểm nghèo; người nước ngoài làm việc, học tập tại Việt Nam từ 01 năm trở lên); (iii) Công dân Việt Nam thường trú trong nước nhận trẻ em nước ngoài làm con nuôi.

Chương này phân tích sâu mối quan hệ giữa pháp luật Nước gốc và Nước nhận trong việc công nhận quyết định nuôi con nuôi và hệ quả pháp lý:

• Việc đương nhiên công nhận quyết định nuôi con nuôi theo CULH 1993 giữa các quốc gia thành viên.
• Việc công nhận ngoài khuôn khổ CULH 1993.
• Xử lý xung đột pháp luật về hình thức nuôi con nuôi giữa pháp luật Việt Nam và Nước nhận (như việc phân biệt giữa con nuôi đơn giản và con nuôi trọn vẹn theo pháp luật Cộng hòa Pháp, dẫn đến việc phải tiến hành lại thủ tục hoặc chuyển đổi hình thức nuôi con nuôi tại Nước nhận).

Chương 3: Thực trạng pháp luật và tác động ảnh hưởng tới việc giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

Chương 3 tập trung phân tích những bất cập trong việc nội luật hóa CULH 1993 và thực tiễn thi hành:

• Bất cập về lập pháp: Thiếu quy định xác định rõ phạm vi áp dụng của CULH 1993; thiếu quy phạm xung đột giải quyết các trường hợp nuôi con nuôi có YTNN giữa các nước; thủ tục giải quyết chưa đồng bộ; thiếu vắng quy định về hệ quả pháp lý của việc nuôi con nuôi có YTNN đối với quyền và nghĩa vụ của các bên sau khi sang Nước nhận.
• Thực trạng triển khai CULH 1993: Phân tích việc tuân thủ các nguyên tắc của Công ước và thực tế quản lý người nước ngoài nhận con nuôi.
• Tác động tiêu cực tới thực tiễn:
  1. Hiện tượng lẩn tránh áp dụng CULH 1993 và quy trình giới thiệu con nuôi thông thường thông qua việc lạm dụng quy định cho nhận con nuôi đích danh đối với diện trẻ em khuyết tật, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.
  2. Tình trạng giải quyết nuôi con nuôi có YTNN vẫn bị ràng buộc hoặc gắn liền với các khoản hỗ trợ tài chính mang tính nhân đạo của cha mẹ nuôi hoặc tổ chức con nuôi nước ngoài cho các cơ sở nuôi dưỡng, vi phạm nguyên tắc tách bạch tài chính.
  3. Thiếu sự liên thông giữa hệ thống bảo trợ xã hội, các biện pháp chăm sóc thay thế trong nước với quy trình tìm gia đình thay thế ở nước ngoài.

Chương 4: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở nước ta trong tình hình mới

Chương 4 xác định các quan điểm hoàn thiện pháp luật theo định hướng bảo vệ quyền trẻ em, tuân thủ cam kết quốc tế và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Tiếp tục nội luật hóa CULH 1993: Sửa đổi Luật Nuôi con nuôi để cụ thể hóa các nguyên tắc bắt buộc chung, quy định rõ phạm vi áp dụng, điều kiện chuyển đổi hình thức nuôi con nuôi và hệ quả pháp lý của nuôi con nuôi có YTNN.
2. Hoàn thiện các quy phạm xung đột pháp luật: Xây dựng hệ thuộc luật rõ ràng để xác định luật áp dụng cho điều kiện nuôi con nuôi và hệ quả quan hệ nuôi con nuôi giữa Nước gốc và Nước nhận.
3. Tăng cường cơ chế bảo đảm thực hiện: Tách bạch triệt để hoạt động hỗ trợ nhân đạo ra khỏi quy trình giải quyết nuôi con nuôi; gắn kết chính sách nuôi con nuôi với chính sách bảo trợ xã hội và chăm sóc thay thế nhằm thực thi nguyên tắc ưu tiên nuôi con nuôi trong nước.
4. Hoàn thiện thiết chế thực thi: Tăng cường chức năng, quyền hạn của Bộ Tư pháp (Cục Con nuôi); bổ sung chế định tổ chức con nuôi trong nước nhằm xã hội hóa một số khâu nghiệp vụ theo chuẩn mực quốc tế.
5. Đào tạo nguồn nhân lực: Xây dựng và chuẩn hóa chức danh cán bộ công tác xã hội chuyên trách trong lĩnh vực nuôi con nuôi để đánh giá tâm lý, hoàn cảnh gia đình trẻ em và cha mẹ nuôi một cách chuyên nghiệp.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án tự xác định 5 điểm mới và đóng góp khoa học chính:

1. Phát hiện sự thiếu gắn kết trong chính sách bảo vệ trẻ em: Chỉ ra sự thiếu đồng bộ giữa biện pháp nuôi con nuôi và các biện pháp chăm sóc thay thế khác trong hệ thống bảo trợ xã hội, làm cơ sở đề xuất hoàn thiện chính sách ưu tiên nuôi con nuôi trong nước trước khi tìm gia đình thay thế ở nước ngoài.
2. Chỉ rõ sự thiếu liên thông giữa hai chế định: Phân tích sự tách rời giữa chế định nuôi con nuôi trong nước và nuôi con nuôi có YTNN trong hệ thống pháp luật hiện hành, gây ảnh hưởng đến việc bảo vệ toàn diện quyền lợi của trẻ em.
3. Luận giải mối quan hệ phụ thuộc giữa pháp luật Nước gốc và Nước nhận: Phân tích cơ chế xung đột pháp luật và yêu cầu công nhận quyết định nuôi con nuôi giữa hai hệ thống pháp luật, khẳng định tính tất yếu của việc bổ sung quy định về hệ quả pháp lý của nuôi con nuôi có YTNN.
4. Tiếp cận quyền nhận con nuôi theo xu hướng nhân quyền quốc tế: Đề cập đến quyền nhận con nuôi của các đối tượng theo chuẩn mực tôn trọng quyền con người và quyền dân sự trong xu thế phát triển chung của thế giới.
5. Đề xuất xã hội hóa và chuyên nghiệp hóa thiết chế con nuôi: Đề xuất bổ sung chế định tổ chức con nuôi trong nước và xây dựng chức danh cán bộ công tác xã hội chuyên sâu trong lĩnh vực nuôi con nuôi nhằm nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế:

• Một số văn bản quy phạm pháp luật được khảo cứu trong quá trình nghiên cứu đã hết hiệu lực thi hành hoặc được thay thế (như BLDS 2005, Luật HN&GĐ 2000, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em 2004).
• Nguồn tài liệu chuyên sâu quốc tế chủ yếu bằng tiếng Anh và tiếng Pháp, việc tiếp cận các vụ việc thực tế điển hình tại các Tòa án nước ngoài còn gặp rào cản nhất định về dữ liệu lưu trữ.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Tiếp tục theo dõi, đánh giá thực tiễn sửa đổi, bổ sung Luật Nuôi con nuôi năm 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Nghiên cứu sâu cơ chế công nhận và thi hành phán quyết chuyển đổi hình thức nuôi con nuôi giữa Việt Nam và các quốc gia thành viên CULH 1993 không có cùng hệ thống pháp luật (Civil Law và Common Law).

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với:

• Cơ quan hoạch định chính sách và lập pháp: Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp cho Bộ Tư pháp, Ban soạn thảo dự án sửa đổi Luật Nuôi con nuôi và các cơ quan quản lý nhà nước trong việc nội luật hóa CULH 1993 và hoàn thiện cơ chế quản lý con nuôi có YTNN.
• Cơ quan tư pháp và hành chính: Hỗ trợ cán bộ làm công tác tư pháp, hộ tịch, cơ sở nuôi dưỡng và các tổ chức xã hội nắm vững quy trình xác minh, giải quyết việc nuôi con nuôi bảo đảm nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.
• Cơ sở đào tạo và nghiên cứu: Phục vụ công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu các môn Tư pháp quốc tế, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Trẻ em tại các trường đại học khối ngành luật và khoa học xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Công ước La Hay 1993 về nuôi con nuôi quốc tế từ thời điểm nào và thay đổi bản chất hợp tác ra sao?
Việt Nam chính thức trở thành thành viên của CULH 1993 từ ngày 01/02/2012. Việc gia nhập này đánh dấu bước chuyển đổi căn bản trong hoạt động giải quyết con nuôi có YTNN tại Việt Nam: từ cơ chế quan hệ hợp tác song phương chuyển sang quan hệ hợp tác đa phương trên phạm vi toàn cầu.

2. Giai đoạn 2003 - 2015 có bao nhiêu trẻ em Việt Nam được giải quyết cho làm con nuôi ở nước ngoài và chiếm tỷ lệ như thế nào ở khu vực Châu Á?
Từ năm 2003 đến năm 2015, có khoảng hơn 12.000 trẻ em Việt Nam được giải quyết cho làm con nuôi ở nước ngoài (chủ yếu tại các nước phát triển như Pháp, Mỹ, Canada, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Đan Mạch, Italy, Tây Ban Nha). Trong giai đoạn 2003 - 2013, số liệu nuôi con nuôi quốc tế của Việt Nam chiếm gần 8% tổng số trẻ em làm con nuôi nước ngoài của các nước Châu Á (gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Philippines, Thái Lan và Việt Nam).

3. Bất cập lớn nhất trong quy định về cho nhận con nuôi đích danh theo Điều 28 Luật Nuôi con nuôi 2010 được luận án chỉ ra là gì?
Luận án chỉ ra tình trạng lẩn tránh quy trình giới thiệu con nuôi thông thường thông qua việc lạm dụng quy định nhận con nuôi đích danh đối với trẻ em khuyết tật, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo. Đồng thời, hoạt động cho nhận con nuôi vẫn còn bị gắn kết với các khoản hỗ trợ tài chính, nhân đạo của người nhận con nuôi hoặc tổ chức con nuôi nước ngoài, đi ngược lại nguyên tắc bắt buộc chung (jus cogens) của CULH 1993.

4. Luận án đề xuất giải pháp thiết chế và nhân lực mới nào để hoàn thiện quy trình giải quyết nuôi con nuôi tại Việt Nam?
Tác giả đề xuất hai giải pháp thiết chế trọng tâm: một là bổ sung chế định "tổ chức con nuôi trong nước" được cấp phép để thực hiện xã hội hóa một số nhiệm vụ trong thủ tục nuôi con nuôi; hai là xây dựng và đào tạo chức danh chuyên trách "cán bộ công tác xã hội trong lĩnh vực nuôi con nuôi" nhằm đánh giá độc lập, chuyên nghiệp hoàn cảnh trẻ em và gia đình nhận nuôi.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Phạm Thị Kim Anh là công trình nghiên cứu hệ thống và toàn diện về pháp luật nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam dưới góc độ tư pháp quốc tế và các chuẩn mực của Công ước La Hay 1993. Tác giả đã làm rõ các cơ sở lý luận, chỉ ra những bất cập thực định của hệ thống pháp luật hiện hành và đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ từ nguồn luật, quy phạm xung đột, cơ chế tài chính đến thiết chế và nhân lực. Các kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ trực tiếp cho quá trình sửa đổi Luật Nuôi con nuôi và nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết quốc tế của Việt Nam về bảo vệ quyền trẻ em.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1- Tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đến dé tải vả những van đất ra cẩn tiếp tục nghiên cứu trong luận an Chương 2: Cơ si lý luận v nuôi con nuôi có yêu tổ nước ngoài Chương 3: Thực trạng pháp luật vả tác động ảnh hưởng tới thực tiễn giãi quyết việc nuôi con nuôi có yêu tổ nước ngoai 6 nước ta trong giai đoạn hiện nay Chương 4: Để xuất một s6 giải pháp hoàn thiện pháp luật về nui con nuối có yếu tổ nước ngoài ở nước ta trong tinh hình mới. ul CHUONG1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN DE TÀI VA NHỮNG VAN DE ĐẶT RA CAN TIẾP TỤC NGHIÊN CUU 1. Danh giá tinh hình nghiên cứu trên thé giới Thực trang cho nhận trẻ em Việt Nam lam con nuôi ở nước ngoài đã được phan ánh trong một số công trình nghiên cứu của các cơ quan, tô chức quốc tế va của một số nước. Trong bồi cảnh chung trên thé giới và thực tiễn cho nhận tré em.

làm con nuôi nước ngoải 6 những nước như Rumani, Colombia vao những năm 80 của thé kỹ XX đã khiến các nước phương Tây va các tổ chức quốc tế về quyển trẻ em lo ngại. Trước thực trang đó, Hồi nghị Tư pháp La Hay đã xây dựng "Báo cáo về việc cho nhận trẻ em có nguồn gốc nước ngoài lêm con nuối” [54] dé đánh giá thực tiễn của hoạt động cho nhận trẻ em có nguôn gốc nước ngoài làm con nuôi Bao cáo tổng thể vẻ tình hình cho trễ em có nguồn gốc nước ngoài lâm con nuôi đã phản anh thực trang giãi quyết nuối con nuôi nước ngoái và quy định pháp luật quốc gia về nuôi con nuôi của các nước, nhằm phục vu cho việc xây dựng nội dung. dự thảo CULH 1993 'Vào cuối những năm 90 của thé kỷ trước, Việt Nam va CH Pháp đã chuẩn bị cho việc thiết lập khuôn khổ hop tác song phương vé nuôi con nuôi. Trong bồi cảnh đó, Nghị viên Pháp đã xay dưng vả thông qua "Báo cáo số 410 vé dự án luật phê chuẩn Hiệp định hợp tác về nuôi con nuôi giữa CH Pháp va CH XHCN Việt Nam [71] và "Báo cáo số 2370 về dự án luật phé chuẩn Hiệp định hợp tác về nuôi cho nhận con nuôi quốc tế ở Việt Nam vào những năm 90 của thé kỹ XX, đánh giá mốt số hạn chế của quy định pháp luật có liên quan như việc cho tré em lâm con nuôi không bão đảm yếu tố tự nguyên của cha, me dé hoặc người giám hô của tré em.

Trong quá trình thực hiện Hiếp đính hợp tác song phương giữa Việt Nam và Pháp, Chính phủ Pháp đã xây dựng “Bảo cáo vẻ muối con nuôi năm 2008” [42] 2 đánh giá thực trang việc nuôi con nuối quốc tế ở một số Nước gốc trong đó có tỉnh. hình cho nhân con nuôi ở Việt Nam Theo đó, việc giải quyết nuôi con nuôi có YTNN4 nước ta còn gắn bỏ mật thiết với các khoản hỗ trợ nhân đạo, các tổ chức con nuôi nước ngoài có ngiĩa vụ thực hiện hỗ trợ nhân đạo đồng thời với hoạt đồng nuôi con nuôi Trước thực tiễn một sô nước như Mỹ, Thụy Điển, Ailen không tiếp tục gia hạn Hiệp định hợp tác song phương về nuôi con nuối với Việt Nam, ISS và Quy bảo vệ nhỉ đồng của LHQ đã lập báo cáo đánh gia tinh hình cho nhận con nuôi ở Việt Nam “Bao cáo năm 2009 vẻ tình hình cho nhận con nuôi ở Việt Nam: những phat hiện va khuyến nghĩ [66] Báo cáo năm 2009 đã đánh giá thực trang giãi quyết việc nuôi con nuôi nước ngoài ở Việt Nam, chỉ ra những điểm hạn chế cơ bản của các quy định pháp luật về nuôi con nuôi nói chung và nuôi con nuôi có YTNN nói riêng và đưa ra một số khuyến nghị nhằm cải thiện tình hình cho nhận con nuôi nước ngoài ở Việt Nam, tiến tới hoán thiện pháp luật. Nhằm góp ý hoản thiện dự án Luật nuôi con nuôi, ISS đã xây dựng “Ban góp ý du án Luật nuôi con nuôi [67], theo đó tổ chức quốc tế nay khuyến nghị Việt ‘Nam không nên dua van dé khuyến khich hỗ trợ nhân đạo trong dự án luật. Van dé hỗ trợ nhân dao nên được điều chỉnh trong một văn bản QPPL khác.

Sau khi Luật nuôi con nuôi có hiệu lực thi hảnh, ISS đã đảnh giá tỉnh hình giãi quyết việc nuôi con nuôi có YTNN ở Việt Nam và nêu ra một số khiếm khuyết của Luật nuôi con. nuôi [68], [69], [70] như vẫn để cho trẻ em khuyét tất, trẻ em mắc bệnh hiểm. nghèo lâm con nuôi, vẫn để giải quyết nuôi con nuôi trong gia đình ho hàng và hỗ trợ nhân đạo Về các công trình nghiên cứu cả nhân, Selman Peter đã thống kê số liệu trẻ em trên thé giới va trẻ em Việt Nam được cho lam con nuôi của các nước trên thé giới [53]. Số liêu giải quyết việc nuôi con nuôi của các nước trên thể giới vả Việt Nam đã được đăng tai trên trang thông tin điện từ của Hội nghị TPQT La Hay va số liêu trích dẫn tại các bảng, biểu của luận án.

Số liệu nuôi con nuôi quốc tế của 'Việt Nam từ năm 2003 đến 2013 chiếm gan 8% tổng số trẻ em được giải quyết lam 13 con nuối nước ngoài của các nước châuA bao gồm Trung Quốc, Han Quốc, An Độ, Philippines, Thai Lan va Việt Nam. Smolin David [52] và Nigel Cantwell [60] đã nghiên cửu và lập báo cáo vẻ tình hình mua bán trẻ em để cho lảm con nuôi trên thể giới. Boechat Hervé [40] nghiên cứu “Những ving 2am trong việc cho nhân nuôi con nuối quốc tế", đã đề cập dén van dé “tay rửa” (blanchissement) tré em để cho làm con nuôi, trong đó có nên một số vụ việc cụ thể như ở Nam Định Nigel Cantwell [68] nghiên cứu việc cho trẻ em khuyt tật, trễ em mắc bệnh hiểm nghèo (hay còn goi là trễ em có nhủ cầu chăm sóc đặc biét) làm con nuôi quốc té, trong đó có một số đánh giá vẻ hoạt đồng cho nhận con nuôi quốc té ở Việt Nam. CULH 1993 là ĐƯỢT đa phương quan trọng, có khoảng hơn 98 nước thánh viên và có hiệu lực thi hảnh được 25 năm.

Đánh gia 20 năm tỉnh hình thực thi Công ước, Ban Thường trực CULH năm 2015 đã zây dựng "Báo cáo 20 năm thực thi Công ước La Hay 1993” [63] đánh giá kết quả và những thách thức thực hiện Công ước, tác động của Công tước tới thực trang hiến nay, theo đó số lượng trẻ em trước ngoài được giải quyết cho lam con nuối quốc tế giảm mạnh trong khi đó chỉ ất việc nuôi con nuôi quốc tế lại tăng và thời gian giải quyết lai kéo dài Các công trình nghiên cứu nêu trên đã đánh giá sâu sắc thực trạng giải quyết cho tré em nước ngoài làm con nuôi ở những nước phát triển của Châu Âu va Châu Mỹ, trong đó có trễ em Việt Nam; đẳng thời chỉ ra những lam dung trong qua trình. giải quyết nuôi con nuôi có YTNN vào cuối những năm 90 của thế kỷ 2X [45], [S1] Việc cho nhân con nuôi không tuân thủ điều kiện của trẻ em được cho lam con nuôi, ý kiến đồng ý của cha me dé và van dé thiểu minh bach tài chỉnh trong việc tiếp nhận các khoản hỗ trợ nhân đao. Các công trình nghiên cửu đã phân tích sâu sắc thực trang thiểu bao đăm pháp lý trong việc giải quyết nuôi con nuôi có Y TNN ở nước ta trong những giai đoạn. trước khi Nghị định số 68/2002/NĐ-CP có hiệu lực thí hành.

Trước thực trang đáng cảnh báo đó, các cơ quan có t quyển của Việt Nam đã đứng cho trễ em 4 lâm con nuôi ở nước ngoài để chân chỉnh vả thay đổi quy định pháp luật có liên quan Qua “Bao cáo năm 2009 vẻ tình hình cho nhận con nuôi ở Việt Nam: những phát hiện và khuyến nghỉ" của ISS [66] cho thay nhu cầu nhân con nuôi của người nước ngoài đã có ảnh hưởng to lớn đổi với việc giải quyết cho tré em Việt Nam lâm con nuôi nước ngoai trong những giai đoạn trước năm 2010 [66]. Trước sức ép của nhu cầu nhận con nuôi của người nước ngoài, một số lượng lớn trễ em được cho làm con nuôi ở nước ngoài đều thuộc điện tré em bị bổ rơi "Nhu cầu nhận con nuôi của người nước ngoài va việc cho nhân con nuôi gắn với các khoản tải chính lả những yêu tổ gây tác đông manh tới nguôn gốc tré em bị bö rơi được cho làm cơn nuôi ở nước ngoài. Quy trình giãi quyét việc nuôi cơn audi có YTNN ở Việt Nam trước khi Luật nuôi con nuôi có hiệu lực thi hành được. cho là không phủ hợp với chuẩn mực quốc tế, không nhằm đáp ứng nhu cầu và lợi ích của trẻ em mả ngược lại vi nhu cầu của người nhận con nuôi.

Nói cách khác, pháp luật nước ta cho phép người nước ngoài trực tiép đi tim kiếm tré em để nhận. lâm con nuôi, chứ không phải tim một gia đỉnh phủ hợp cho trẻ em. Quy đính tại khoản 3 Điều 58 của Nghỉ định số 68/2002/NĐ-CP yêu cầu các tổ chức con nuôi nước ngoải hoạt động về nuôi cơn nuôi ở Việt Nam phải có chương trình, du án hoạt động nhân dao, hỗ trợ kỹ thuật. Điều nay dẫn đến thực trang việc giải quyết nuôi con nuôi có YTNN gin trực tiếp với các khoản hố trợ nhân đạo.

Quy đính này cũng trai với nguyên tắc jus cogens của CULH 1993, theo đó việc giải quyết nuôi con nuôi phải tách bạch với các khoản hỗ trợ nhân dao. Các công trình nghiên cửu quốc tế chỉ cho chúng ta thấy vai trò của Bộ Tư pháp với tư cách là cơ quan trung ương về nuối con nuôi quốc tế còn có nhiễu han chế, cần phải tăng cường chức năng, nhiêm vụ va thẩm quyển trong việc quản ly nhà nước về nuôi con nuối có YTNN và theo dối thi hành pháp luật [67] Qua các công trình nghiên cửu quốc tế cho thay nuôi con nuôi có YTNN 1a một vấn để phức tap, liên quan trực tiếp đến quyển vả lợi ích của trẻ em là đổi tương yếu thé dé bị xâm hai. Theo các tổ chức quốc tế như LHQ, Viện nhất thể hóa từ pháp (Unidroit), Héi đồng châu Âu, việc cho nhân con nuôi quốc té phải có sự 15 can thiệp, kiểm tra và giám sát chất chế của các nước. Vi vậy, các nước phải có sự hợp tác, chia sé thông tin va kip thời ngăn chấn những cách thức thực hiến trái pháp luật và chuẩn mực quốc tế Về lý luân TPQT, các công tình nghiên cửu đã chỉ cho thấy trong qua trình.