Chương 1 KHÁI QUÁT CHUNG VE DIEU KIỆN NUÔI CON NUÔI nuôi con nuôi 1. Khái niệm nudi con nuôi Trẻ em cần được sống trong gia đính góc của mình nhưng vì một số lý. do ma tré em không thé ing chung với gia định ruột thit của mình Vi vậy, các em can được nuôi day trong một gia đỉnh khác để có thé thay thé gia đình gốc. Việc nuôi con nuôi đã tôn tại từ lâu trong zã hội, mang tính nhân đạo sâu.
sắc khi đảm bao cho người được nhên làm con nuôi được trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục phủ hợp với đao đức sã hội. Việc nhận con nuôi trong đời sống zã hội Việt Nam đã tổn tại từ lâu va dan trở nên phổ biển. Dưới gúc đô pháp lý, nuôi con nuôi là việc zác lap quan hệ cha, me, con giữa những người nhận nuôi con nuôi và người được nhận làm con nuôi Nuôi con nuôi là việc sắc lập quan hệ cha, me và con lâu dài, bén vững giữa cha nuôi, me nuôi va con nuối thông qua viée đăng ký tại cơ quan nhà nước co thẩm quyền khi các bên có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, vì lợi ích tốt nhất của người được nhân làm con nuôi, bảo dém trẻ em được yêu thương, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trong môi trường gia đình thay thế. Nếu như quan hệ pháp luật giữa cha mẹ để và con dé được phát sinh do sự kiện sinh dé thi quan hệ pháp luật giữa cha mẹ nuôi va con nuôi được phát sinh do sự kiện nhân con nuôi.
Việc xác lập quan hệ cha mẹ con căn cử vào sự kiên nuôi dưỡng nay sẽ làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ giữa cha me nuôi va con nuôi và việc nuôi con nuôi chỉ có giá trị pháp lý khi đã đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Cha mẹ nuối là người nhận con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan nha nước có thẩm. Con nuôi là người được nhận lam con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan có thẩm quyền đăng ký. Đây la hai chủ thể quan trong 10 nhất của quan hệ nuôi con nuôi.
Người nhân con nuôi, có thé la một cặp vơ chống co quan hé hôn nhân hop pháp, cổng có thé là người độc thân (nam. hoặc nữ) có đũ điều kiến nuôi con nuôi theo quy định của pháp luật. Nour vậy, đưới góc độ là một sự kiện pháp lý, nuôi con nuôi được hiểu là việc một người hoặc hai người là vợ chẳng nhân nuôi một người khác không do ho sinh ra, nhằm xác lập quan hé cha mẹ và con giữa người nhận nuôi và người được nhận nuôi trên cơ sở phù hợp với các quy định của pháp luật Tir đó, có thé đưa ra khái niềm nuôi con nuôi như sau: Nuôi con nuối là sur kiên pháp lý nhằm zác lép quan hệ cha, me, con giữa những người nhân nuôi con nuôi và người được nhận làm con nuôi khi các bên tuân thủ các điều kiên do pháp luật quy định va được cơ quan có thẩm quyển công nhân 1. Nguyên tắc điều chỉnh việc nuôi con nuôi.
'Việc xác lập quan hệ nuôi con nuôi phai tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau đây, Thứ nhất, việc nuôi con mudi phải tuân thủ nguyên tắc bdo vệ quyén con người, quyển trẻ em. Nguyên tắc này có giả trị chỉ phối toàn bộ quá trình. giải quyết và thực hiện việc nuôi con nuôi ở Việt Nam. Nói cách khác, bắt kỷ quan hé nuôi con nuôi nào do pháp luật điều chỉnh cũng phải hướng đến mục tiêu thiết lập mỗi quan hé pháp ly gắn bó, dn định lâu dai giữa cha, me va con.
Nguyên tắc xuyên suốt của việc nuôi con nuối là bao đầm phủ hợp với chủ trương, đường lồi của Đăng va pháp luật của Nha nước vé công tac bảo vệ tré em, vi lợi ích tốt nhất của trẻ em. Trong khi giãi quyết viée nuôi con nuôi phải bao dém rằng việc nuôi con nuôi là biện pháp tim gia đính thay thé cho trẻ em, vi lợi ích tốt nhất của tré. Mục dich của việc nuôi con nuối nhằm sắc lập quan hệ cha, mẹ vả con lâu dài, bên vững, vi lợi ích tốt nhất của người được nhận làm con nuôi, bão dam cho con nuôi được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo duc trong mỗi trường gia ul đính (có cha, có me), được cha mẹ yêu thuong Đây cũng lả mục tiểu ma Công ước Lahay ngảy 29/5/1993 về bao vệ trẻ em va hợp tác trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế (sau đây goi là Công ước Lahay) đặt ra. Tint hai, kit giải quyết việc nuôi con mudi cần tôn trong quyền của trễ em được séng trong môi trường gia đình gốc.
Thực chat việc nuôi con nuôi là việc tìm gia đính thay thé để trẻ em được chăm sóc, nuôi dưỡng trong môi trường tốt nhất nên nguyên tắc trẻ được sống trong môi trường gốc có thể nói 1à quan trong nhất, Khi giải quyết việc nuôi con nuôi phải tôn trọng quyển của trẻ em được sông với cha me dé, người thân thích, ruột thịt của mình, không được đưa trẻ em ra khỏi môi trường gia đỉnh gốc tréi với lợi ich của trẻ em. Con nuôi có quyển được biết về nguôn gốc của mình, không ai được căn trỡ con nuôi được biết vẻ nguồn gốc của mảnh. Quy định nảy hoàn toàn phù hop với nội dung Công ước Lahay tại Khodn 2 Điều 30 của Công ước và các van kiện quốc tế về van để nuôi con nuôi ma Việt Nam ky kết "Tuân thủ nguyên tắc này, thứ tư đổi tương ưu tiên được lưa chon làm. Gia dinh thay thé sẽ căn cứ vào mức độ xa gần của quan hệ huyết thing.
Theo Luật Nuôi con nuôi của Việt Nam thi thứ tự ưu tiên 1a: @) cha đượng, mẹ kế, cô, câu, di, chú, bác ruột của người được nhận lam con nuôi, (ii) công dân Việt Nam thường trú ở trong nước, (ii) người nước ngoài thường trú ở Việt Nam, (iv) công dân Viết Nam định cư ở nước ngoài, (v) người nước ngoài thường trủ nước ngoài (Điều 5 Luật Nuôi con nuôi năm 2010). Trường hợp có nhiễu người cing hing wu tiên xin nhân một người làm con nuôi thi xem xét, giải quyết cho người có điều kiên nuối đưỡng, chăm sóc, giáo đục con nuôi tốt nhất. Nguyên tắc nảy xuất phát từ quan điểm chính trị, pháp lý nhân vin. Gia inh nơi trễ em sinh ra được coi là môi trường lý tưởng nhất cho sự phát triển.
của tré em Do còn non nét về thé chất và trí tué, nên tré em cân được bao vệ 12 vả chấm sóc đặc biết trong béu không khí yêu thương, hạnh phúc va cảm thông của những thanh viên trong gia đính. Đây là một nguyên tắc được thừa nhận chung trong cộng đông quốc tế. Điều 3 tuyên bổ của Liên hợp quốc về các nguyên tắc pháp lý và zã hội liên quan đến phúc lợi và bão vé trễ em ghi nhận “Uu tiên hang dau đổi với trẻ em là phải được cha mẹ đẻ chấm sóc” Lời nói đầu Công ước của Liên hợp quốc về quyển trẻ em “tin tưởng ring, gia inh với tự cách là nhóm xã hội cơ bản va là môi trường tự nhiên cho su phát triển va hạnh phúc của tat cả các thành viên gia đính, đặc biệt la trẻ em cần có sự bảo vệ và giúp đỡ cần thiết có thé đảm đương đây đủ các trách nhiệm của minh trong công đồng”. Lời nói đâu Công ước Lahay vẻ nuôi con nuôi quốc tế "nhắc lại rằng, mỗi nước cân phải tụ tiên tiền hành các biện pháp thích hop để trẻ em có thé được chăm sóc trong gia đính gốc của mình”.
Thứ ba, việc môi con nuôi phat bảo đấm quyên và lợi ich hợp pháp cũa người được nhận làm con nuôi và người nhậm con môi. Giữa người nhân con nuôi vả người được nhận làm con nuôi hoàn toản bình đẳng, không phan biết nam nữ, không trai pháp luật và đạo đức xã hội. Trong quả trình nuôi con nuôi, lợi ich của tré em phải được tính đến trước tiên trong mối tương quan. với lợi ích của cha mẹ nuôi.
Việc nuôi con nuối phải được thực hiện trên tỉnh thân tự nguyện của các bên liên quan, không phân biệt giữa người nhận con nuôi là nam hay nit, đơn thân hay đã kết hôn, déng thời không phân biết giữa con nuôi là trai hay gai. Khi nhận con nuôi thì người nhân con nuôi sé được lâm cha làm me, người được nhận làm con nuôi là con, không có bat kỳ sự phân biệt nào về cả tình thương lẫn sự giáo duc dành cho tré em. Ngược lại, trẻ được nhân lam con nuôi cũng sẽ có quyển có được một gia đỉnh mới thay thể, được yêu thương, chăm sóc tron ven như những đứa con ruột thit Va điều quan trong hơn hết la việc nui con nuôi nảy được dua hoàn toán vào sự tự nguyện của cả hai bên, cha mẹ nuôi thật sự muỗn nuôi đứa trẻ như những đứa con ruột va dam bão cho đứa trẻ đó có được sự chăm sóc, day đỗ từ cha 13 mẹ. Con mudi cũng coi cha me nuéi cia minh như cha me ruốt, yêu thương, phụng dưỡng cha me.
Thứ te chi cho làm con người nước ngoài lâu không thé tim được gia inh thay thé ở trong nước. Đây cũng là nguyên. ắc được thừa nhận trong các. văn kiện pháp lý quốc tế.
Lời nói đầu của Công ước Lahay vé nuôi con nuôi quốc tế đã "Công nhân rằng, nuôi con nuôi quốc tế có lợi thé 1a dem lại mai âm gia dinh lâu dai cho trễ em không tim được mét gia đình thích hợp tai nước gốc của mình”, vả “nhắc lại rằng, mỗi nước cẩn ưu tiền tiền hành các. biện pháp thích hop dé tré em có thể được chăm sóc trong gia đình gốc của trình”. Với nguyên tắc nay, khi giải quyết việc nuối con nuôi, mu tiên cho tré được nhận làm con nuôi ỡ gia đính trong nước và việc cho trẻ lâm con nuôi người nước ngoài chỉ được xem lả biện pháp cuối cùng Mỗi đứa trẻ được sinh ra đều thuộc một dân tốc nhất định vả khi được nbn lâm con nuôi của người nước ngoài thi sẽ lam thay đổi dân tộc của đứa tré. Vi vậy, việc thay đổi nguồn gốc cia tré sẽ vi phạm nguyên tắc được sống trong môi trường gốc của trẻ “Nếu việc nuôi dưỡng trong phạm vi gia đính không thể thực hiên được thì phải tính đến các biên pháp chăm sóc thay thể ở trong nước, trong đó có việc nuôi con nuôi.