Hoàn thiện kiểm soát nội bộ chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định

Chuyên khảo phân tích Luận văn hoàn thiện kiểm soát nội bộ chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại bảo hiểm xã hội tỉnh bình, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Lê Thị Hoa Đào
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kiểm Soát Nội Bộ Chính Sách Bảo Hiểm Thất Nghiệp Tại Bảo Hiểm Xã Hội Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG KHU VỰC CÔNG
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ
• 1.1.1. Định nghĩa về kiểm soát nội bộ
• 1.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của kiểm soát nội bộ
• 1.1.3. Vai trò của kiểm soát nội bộ trong hệ thống quản lý
• 1.1.4. Các bộ phận cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ
• 1.2. KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG KHU VỰC CÔNG
• 1.2.1. Lịch sử hình thành và phát triển của INTOSAI
• 1.2.2. Định nghĩa về kiểm soát nội bộ theo INTOSAI
• 1.2.3. Mục tiêu của kiểm soát nội bộ theo INTOSAI
• 1.2.4. Các yếu tố cấu thành của kiểm soát nội bộ trong khu vực công
• 1.3. KIỂM SOÁT NỘI BỘ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TRONG CÁC ĐƠN VỊ BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.3.1. Chính sách Bảo hiểm thất nghiệp
• 1.3.2. Mục tiêu kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách Bảo hiểm thất nghiệp
• 1.3.3. Các yếu tố cơ bản của hoạt động kiểm soát thực hiện chính sách Bảo hiểm thất nghiệp trong các đơn vị Bảo hiểm xã hội
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT NỘI BỘ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. GIỚI THIỆU VỀ CƠ QUAN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Chức năng và nhiệm vụ
• 2.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý
• 2.2. NỘI DUNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.2.1. Sơ lược về chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 2.2.2. Thu Bảo hiểm thất nghiệp
• 2.2.3. Chi Bảo hiểm thất nghiệp
• 2.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT NỘI BỘ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.3.1. Tình hình thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp giai đoạn 2018-2019
• 2.3.2. Nhận diện các loại rủi ro trong thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 2.3.3. Các thủ tục kiểm soát nội bộ đối phó với rủi ro trong quá trình thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 2.3.4. Hệ thống thông tin phục vụ cho kiểm soát nội bộ trong quá trình thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 2.3.5. Ảnh hưởng của môi trường kiểm soát đến công tác kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 2.3.6. Ảnh hưởng của hoạt động giám sát đến công tác kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 2.4. ĐÁNH GIÁ TÍNH HỮU HIỆU CỦA HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.4.1. Phương pháp thực hiện đánh giá tính hữu hiệu của hoạt động kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 2.4.2. Kết quả đánh giá tính hữu hiệu của kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT NỘI BỘ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP
• 3.1.1. Nhận xét về những ưu điểm và hạn chế của kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định
• 3.1.2. Định hướng của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định về kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 3.1.3. Quan điểm hoàn thiện kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT NỘI BỘ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
• 3.2.1. Hoàn thiện môi trường kiểm soát
• 3.2.2. Hoàn thiện thủ tục và quy trình kiểm soát
• 3.2.3. Hoàn thiện nhận dạng rủi ro
• 3.2.4. Hoàn thiện cơ sở dữ liệu và thông tin phục vụ cho công tác kiểm soát
• 3.2.5. Hoàn thiện công tác giám sát
• 3.3. ĐIỀU KIỆN ĐỂ THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Soát Nội Bộ BHTN Tại Bình Định

Cách mạng công nghiệp 4.0 tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt trong lĩnh vực an sinh xã hội (ASXH) và thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Việc máy móc thay thế lao động làm gia tăng thất nghiệp, đòi hỏi giải pháp tạo việc làm và đào tạo nghề. BHTN đóng vai trò trụ cột trong hệ thống ASXH, hỗ trợ người lao động mất việc, giúp ổn định cuộc sống và tái hòa nhập thị trường lao động. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách BHTN gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi phải có kiểm soát nội bộ chặt chẽ. Theo Luật Việc làm số 38/2013/QH13, BHTN mang tính nhân văn sâu sắc, vì con người, phục vụ con người. BHTN hỗ trợ một phần thu nhập cho người lao động khi họ bị mất việc làm, giúp họ tạm thời ổn định cuộc sống; tạo cơ hội việc làm để họ tiếp tục tham gia thị trường lao động, đảm bảo nguồn nhân lực không bị lãng phí và giảm thiểu các tệ nạn do thất nghiệp gây ra cho xã hội.

1.1. Định Nghĩa và Mục Tiêu của Kiểm Soát Nội Bộ BHTN

Kiểm soát nội bộ trong BHTN là một hệ thống các chính sách, quy trình và hoạt động được thiết kế để đảm bảo tính hiệu quả, hiệu lực của hoạt động BHTN, bảo vệ tài sản của quỹ BHTN và tuân thủ các quy định pháp luật. Mục tiêu chính là ngăn ngừa và phát hiện sai sót, gian lận, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý và sử dụng quỹ BHTN. Kiểm soát nội bộ giúp cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) quản lý rủi ro và đạt được các mục tiêu hoạt động, báo cáo và tuân thủ. Theo INTOSAI, kiểm soát nội bộ là một phần không thể thiếu của quản lý công.

1.2. Vai Trò Của Kiểm Soát Nội Bộ Trong Quản Lý Quỹ BHTN

Kiểm soát nội bộ đóng vai trò then chốt trong việc quản lý quỹ BHTN một cách hiệu quả và minh bạch. Nó giúp đảm bảo rằng các khoản thu và chi BHTN được thực hiện đúng quy định, ngăn ngừa thất thoát và lãng phí. Kiểm soát nội bộ cũng giúp đánh giá hiệu quả của các chương trình BHTN và đưa ra các điều chỉnh cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động. Kiểm soát nội bộ giúp cơ quan BHXH tuân thủ các quy định pháp luật và chuẩn mực kế toán, đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy của thông tin tài chính. Quản lý quỹ bảo hiểm thất nghiệp Bình Định hiệu quả là yếu tố then chốt.

II. Thực Trạng Kiểm Soát Nội Bộ Chính Sách BHTN Tại Bình Định

Thực tế tại BHXH tỉnh Bình Định cho thấy, việc thực hiện chính sách BHTN còn nhiều bất cập. Cán bộ làm công tác BHTN còn thiếu, kiêm nhiệm và trình độ còn hạn chế. Đối tượng tham gia BHTN chưa bao phủ hết, tỷ lệ tham gia so với lực lượng lao động chưa cao do nhận thức của người lao động và người sử dụng lao động còn hạn chế. Chế tài xử lý vi phạm pháp luật về BHTN chưa đủ mạnh, dẫn đến tình trạng trốn đóng, nợ đọng vẫn còn kéo dài. Khó kiểm soát được tình trạng việc làm của người lao động để kịp thời cắt giảm trợ cấp thất nghiệp. Tỷ lệ người lao động thất nghiệp và hưởng BHTN ngày càng tăng cao, dẫn đến nguy cơ bội chi quỹ BHTN. Cần có đánh giá khách quan về thực trạng kiểm soát nội bộ bảo hiểm thất nghiệp để đưa ra giải pháp phù hợp.

2.1. Rủi Ro Trong Kiểm Soát Nội Bộ BHTN Tại BHXH Bình Định

Các rủi ro trong kiểm soát nội bộ BHTN tại BHXH Bình Định bao gồm: rủi ro về gian lận trong chi trả trợ cấp thất nghiệp, rủi ro về sai sót trong tính toán và thu BHTN, rủi ro về quản lý thông tin và dữ liệu, rủi ro về tuân thủ pháp luật và quy định. Cần có các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro để bảo vệ quỹ BHTN và đảm bảo quyền lợi của người lao động. Rủi ro trong kiểm soát nội bộ bảo hiểm thất nghiệp cần được nhận diện và đánh giá thường xuyên.

2.2. Đánh Giá Tính Hữu Hiệu Của Kiểm Soát Nội Bộ BHTN Hiện Tại

Việc đánh giá tính hữu hiệu của kiểm soát nội bộ BHTN hiện tại cần dựa trên các tiêu chí như: tính đầy đủ và phù hợp của các chính sách và quy trình, tính hiệu quả của các hoạt động kiểm soát, tính chính xác và đáng tin cậy của thông tin, tính tuân thủ pháp luật và quy định. Kết quả đánh giá sẽ giúp xác định các điểm yếu và lỗ hổng trong hệ thống kiểm soát nội bộ và đề xuất các giải pháp cải thiện. Cần có phương pháp đánh giá khách quan và toàn diện về hiệu quả kiểm soát nội bộ bảo hiểm thất nghiệp.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Kiểm Soát Nội Bộ BHTN Tại Bình Định

Để hoàn thiện kiểm soát nội bộ chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại BHXH tỉnh Bình Định, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm: hoàn thiện môi trường kiểm soát, hoàn thiện thủ tục và quy trình kiểm soát, hoàn thiện nhận dạng rủi ro, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và thông tin phục vụ cho công tác kiểm soát, hoàn thiện công tác giám sát. Các giải pháp cần được thực hiện một cách có hệ thống và liên tục để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan để đảm bảo sự thành công của các giải pháp.

3.1. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Làm Công Tác BHTN

Nâng cao năng lực cán bộ làm công tác BHTN là một yếu tố quan trọng để hoàn thiện kiểm soát nội bộ. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, cập nhật kiến thức về pháp luật, quy định và quy trình BHTN. Cần có chính sách đãi ngộ phù hợp để thu hút và giữ chân cán bộ có năng lực. Cơ quan bảo hiểm xã hội Bình Định cần chú trọng đầu tư vào nguồn nhân lực.

3.2. Tăng Cường Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Vào Kiểm Soát BHTN

Ứng dụng công nghệ thông tin vào kiểm soát BHTN giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý BHTN hiện đại, kết nối với các cơ quan liên quan như trung tâm giới thiệu việc làm, sở lao động, thương binh và xã hội. Cần áp dụng các biện pháp bảo mật thông tin để bảo vệ dữ liệu cá nhân của người lao động. Hoàn thiện cơ sở dữ liệu và thông tin là yếu tố then chốt.

3.3. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Việc Thực Hiện Chính Sách BHTN

Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách BHTN giúp phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm. Cần xây dựng quy trình kiểm tra, giám sát rõ ràng, minh bạch. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong công tác kiểm tra, giám sát. Kiểm toán nội bộ bảo hiểm thất nghiệp cần được thực hiện định kỳ và đột xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu KSNB BHTN

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng đối với BHXH tỉnh Bình Định. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng và triển khai các giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ BHTN, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng quỹ BHTN, bảo vệ quyền lợi của người lao động. Nghiên cứu cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan, tổ chức khác trong lĩnh vực an sinh xã hội. Cần có sự tuân thủ chính sách bảo hiểm thất nghiệp để đảm bảo tính bền vững của hệ thống.

4.1. Đề Xuất Quy Trình Kiểm Soát Nội Bộ BHTN Mới

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đề xuất quy trình kiểm soát nội bộ BHTN mới, bao gồm các bước: nhận diện rủi ro, đánh giá rủi ro, xây dựng biện pháp kiểm soát, thực hiện kiểm soát, giám sát và đánh giá hiệu quả kiểm soát. Quy trình mới cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm và điều kiện thực tế của BHXH tỉnh Bình Định. Quy trình kiểm soát nội bộ bảo hiểm thất nghiệp cần được chuẩn hóa và áp dụng thống nhất.

4.2. Xây Dựng Hệ Thống Báo Cáo Kiểm Soát BHTN

Xây dựng hệ thống báo cáo kiểm soát BHTN giúp cung cấp thông tin kịp thời và chính xác cho việc quản lý và ra quyết định. Hệ thống báo cáo cần bao gồm các chỉ số quan trọng như: số lượng người tham gia BHTN, số lượng người hưởng trợ cấp thất nghiệp, số tiền chi trả trợ cấp thất nghiệp, tỷ lệ thất nghiệp, tỷ lệ bội chi quỹ BHTN. Đánh giá kiểm soát nội bộ bảo hiểm thất nghiệp cần dựa trên hệ thống báo cáo này.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Kiểm Soát Nội Bộ BHTN

Việc hoàn thiện kiểm soát nội bộ BHTN là một quá trình liên tục và không ngừng. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp kiểm soát nội bộ tiên tiến, phù hợp với sự phát triển của kinh tế - xã hội và sự thay đổi của thị trường lao động. Cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kiểm soát BHTN để học hỏi kinh nghiệm và nâng cao năng lực. Giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ cần được cập nhật thường xuyên.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Kiểm Soát Nội Bộ Trong Bối Cảnh Mới

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của công nghệ, kiểm soát nội bộ ngày càng trở nên quan trọng. Kiểm soát nội bộ giúp các tổ chức, doanh nghiệp quản lý rủi ro, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường khả năng cạnh tranh. Kiểm soát nội bộ cũng giúp đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, góp phần xây dựng một nền kinh tế phát triển bền vững.

5.2. Hướng Phát Triển Kiểm Soát Nội Bộ BHTN Trong Tương Lai

Hướng phát triển kiểm soát nội bộ BHTN trong tương lai là: áp dụng các phương pháp kiểm soát dựa trên rủi ro, tăng cường sử dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường hợp tác quốc tế. Kiểm soát nội bộ cần được tích hợp vào quy trình quản lý và hoạt động của tổ chức, trở thành một phần không thể thiếu của văn hóa tổ chức.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách bảo hiểm thất nghiệp là một trong những trụ cột then chốt của hệ thống an sinh xã hội quốc gia, được chính thức áp dụng tại Việt Nam từ ngày 01/01/2009 theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2006 và hiện nay vận hành theo Luật Việc làm số 38/2013/QH13 có hiệu lực từ ngày 01/01/2015. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và biến động thị trường lao động, số lượng người lao động mất việc làm có xu hướng gia tăng, tạo áp lực rất lớn lên công tác thu, chi và quản lý quỹ an sinh xã hội. Thực tiễn công tác quản lý cho thấy, tình trạng doanh nghiệp trốn đóng, nợ đọng kéo dài cùng các hành vi khai báo không trung thực để trục lợi tiền trợ cấp thất nghiệp đang diễn biến phức tạp.

Tại địa bàn tỉnh Bình Định, bộ máy cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh quản lý 10 đơn vị cấp huyện, thị xã cùng 10 phòng nghiệp vụ chuyên môn với quy mô 254 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, công tác kiểm soát nội bộ trong thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại đơn vị vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn: lực lượng cán bộ chuyên trách còn mỏng, phần lớn phải đảm nhiệm chế độ kiêm nhiệm; cơ chế phối hợp chia sẻ dữ liệu liên ngành chưa đồng bộ; chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kế toán của tác giả Lê Thị Hoa Đào dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tiến tại Trường Đại học Quy Nhơn tập trung nghiên cứu toàn diện thực trạng kiểm soát nội bộ chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2018 - 2019. Mục tiêu trọng tâm là vận dụng chuẩn mực quốc tế để nhận diện các kẽ hở kiểm soát, phân tích rủi ro thất thoát quỹ và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao tính hữu hiệu, minh bạch và an toàn tài chính cho quỹ bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận kiểm soát nội bộ hiện đại, kết hợp chặt chẽ giữa khuôn khổ quản trị quốc tế và các quy định pháp lý chuyên ngành trong nước.

Thứ nhất, khung lý thuyết kiểm soát nội bộ tích hợp theo báo cáo của Ủy ban các Tổ chức Tài trợ thuộc Hội đồng quốc gia chống gian lận báo cáo tài chính Hoa Kỳ phiên bản năm 1992 và cập nhật năm 2013. Mô hình này xác lập 5 bộ phận cấu thành thiết yếu bao gồm: Môi trường kiểm soát, Đánh giá rủi ro, Hoạt động kiểm soát, Thông tin và truyền thông, và Hoạt động giám sát, được cụ thể hóa thành 17 nguyên tắc nền tảng áp dụng xuyên suốt cho các mục tiêu hoạt động, báo cáo và tuân thủ.

Thứ hai, chuẩn mực kiểm soát nội bộ trong khu vực công do Tổ chức quốc tế các cơ quan kiểm toán tối cao ban hành qua các năm 1992, 2004 và 2013. Khung chuẩn mực này định hình rõ 4 nhóm mục tiêu cốt lõi của đơn vị công vụ: thúc đẩy hoạt động trật tự và hiệu quả; bảo vệ nguồn lực công không bị thất thoát, lãng phí; bảo đảm tính tuân thủ pháp luật; và cung cấp thông tin tài chính - quản lý kịp thời, đáng tin cậy.

Thứ ba, hệ thống quy định pháp lý hiện hành tại Việt Nam bao gồm Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 400, Điều 39 Luật Kế toán năm 2015 và Quyết định số 65/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ chế quản lý tài chính đối với bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích thực chứng nhằm đánh giá sâu sắc bản chất của hệ thống kiểm soát nội bộ.

Về phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích với cỡ mẫu khảo sát sơ cấp gồm 45 cán bộ quản lý và chuyên viên trực tiếp phụ trách mảng bảo hiểm thất nghiệp, bao gồm đại diện Ban Giám đốc, lãnh đạo 10 phòng chức năng và lãnh đạo của 10 cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp huyện, thị xã trên địa bàn tỉnh Bình Định. Việc lựa chọn mẫu có chủ đích này bảo đảm người tham gia khảo sát có kiến thức chuyên sâu và trải nghiệm thực tiễn đầy đủ về quy trình nghiệp vụ.

Về nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu khảo sát đánh giá theo thang đo mức độ cùng các cuộc phỏng vấn sâu chuyên gia. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo quyết toán tài chính, báo cáo thống kê thu - chi quỹ bảo hiểm thất nghiệp, văn bản quy phạm nội bộ và hồ sơ nhân sự của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định trong khoảng thời gian từ năm 2018 đến năm 2019.

Lý do lựa chọn phương pháp: Việc kết hợp đối chiếu dữ liệu thứ cấp với phỏng vấn sâu định tính giúp giải thích thỏa đáng nguyên nhân gốc rễ của những tồn tại trong quản lý, bù đắp cho hạn chế của các con số kế toán đơn thuần và mang lại cái nhìn khách quan, đa chiều về mức độ hữu hiệu của từng thành phần kiểm soát nội bộ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực tế tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định giai đoạn 2018 - 2019 mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về môi trường kiểm soát và nguồn nhân lực: Toàn ngành Bảo hiểm xã hội tỉnh có tổng số 254 nhân sự, trong đó có 186 cán bộ thuộc diện biên chế chính thức chiếm 73.23%, còn lại 68 người là hợp đồng lao động theo Nghị định 68, tạm tuyển trung cấp và tạm tuyển chiếm tỷ lệ 26.77%. Đội ngũ cán bộ làm công tác bảo hiểm thất nghiệp phần lớn phải thực hiện nhiệm vụ kiêm nhiệm, khối lượng công việc giải quyết chế độ gia tăng nhanh chóng trong khi chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng kiểm soát rủi ro chỉ tiếp cận được khoảng 30% nhân sự định kỳ hàng năm.

Thứ hai, về hoạt động kiểm soát thu và xử lý nợ đọng: Công tác kiểm soát phát hiện các đơn vị sử dụng lao động chậm đóng, nợ đọng kéo dài vẫn gặp nhiều trở ngại. Tỷ lệ nợ đọng bảo hiểm thất nghiệp tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm khoảng 4.5% đến 6.2% tổng số phải thu hàng năm. Quy trình đối chiếu danh sách lao động giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội và cơ quan Thuế chưa diễn ra liên tục, khiến việc khai thác đối tượng tham gia mới chỉ đạt khoảng 75% tiềm năng thực tế.

Thứ ba, về kiểm soát chi trả và rủi ro trục lợi chính sách: Quy trình chi trả trợ cấp thất nghiệp bộc lộ lỗ hổng lớn do việc tiếp nhận hồ sơ, giải quyết hưởng trợ cấp do Trung tâm Dịch vụ việc làm thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện, trong khi cơ quan Bảo hiểm xã hội chỉ thực hiện chức năng chi tiền. Việc thiếu vắng cơ chế chia sẻ thông tin thời gian thực khiến ước tính có khoảng 8% đến 12% trường hợp người lao động đã tìm được việc làm mới và có giao kết hợp đồng lao động nhưng vẫn tiếp tục nộp hồ sơ hoặc nhận tiền trợ cấp thất nghiệp hàng tháng.

Thứ tư, về thông tin truyền thông và giám sát: Hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin chưa tạo được sự liên thông đồng bộ khép kín giữa các bộ phận thu, cấp sổ thẻ và chi trả chế độ. Công tác tự kiểm tra nội bộ và thanh tra chuyên ngành đột xuất mới chỉ bao phủ được khoảng 55% các đơn vị trực thuộc và doanh nghiệp có nguy cơ cao trong năm 2019.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu đã làm sáng tỏ mối liên hệ trực tiếp giữa cơ cấu tổ chức phân tán và hiệu quả kiểm soát tài chính công. Nguyên nhân chủ yếu của các hạn chế bắt nguồn từ sự phân tách trách nhiệm giữa hai cơ quan: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chịu trách nhiệm xét duyệt điều kiện hưởng, còn cơ quan Bảo hiểm xã hội phụ trách chi trả nguồn quỹ nhưng không có thẩm quyền kiểm tra trực tiếp tình trạng việc làm thực tế của người lao động tại thời điểm hưởng.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với nghiên cứu của tác giả Lê Minh Lý năm 2013 tại tỉnh Bình Dương khi chỉ ra rằng kẽ hở pháp lý và thiếu đồng bộ liên ngành là mảnh đất dung dưỡng cho hành vi trục lợi quỹ an sinh. Đồng thời, nghiên cứu cũng củng cố kết luận của Hồ Thị Minh Tân năm 2018 về sự suy giảm hiệu lực kiểm soát khi các thành phần của hệ thống COSO không được vận hành đồng đều.

Để minh họa trực quan cho các phát hiện, dữ liệu nghiên cứu có thể được biểu diễn hiệu quả thông qua biểu đồ cột chồng so sánh cơ cấu lao động theo vị trí việc làm tại 10 huyện, thị xã, kết hợp biểu đồ đường thể hiện tương quan giữa tỷ lệ gia tăng người hưởng trợ cấp và số tiền chi trả sai sót được phát hiện. Bên cạnh đó, một bảng ma trận rủi ro 5x5 sẽ phân loại rõ các cấp độ rủi ro phát sinh trong từng khâu nghiệp vụ từ tiếp nhận, xét duyệt, hạch toán kế toán đến chi trả thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao tính hữu hiệu của kiểm soát nội bộ đối với chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao:

Một là, củng cố môi trường kiểm soát và phát triển năng lực nhân sự: Ban Giám đốc cùng Phòng Tổ chức cán bộ cần tiến hành rà soát, cơ cấu lại vị trí việc làm, chuyển đổi mô hình cán bộ kiêm nhiệm sang bố trí tối thiểu 01 đến 02 cán bộ chuyên trách bảo hiểm thất nghiệp tại mỗi đơn vị cấp huyện. Đặt mục tiêu 100% cán bộ nghiệp vụ được bồi dưỡng chuyên sâu về nhận diện sai sót và chuẩn mực đạo đức công vụ trong vòng 12 tháng.

Hai là, tái thiết lập thủ tục kiểm soát và chuẩn hóa quy trình nhận diện rủi ro: Phòng Chế độ Bảo hiểm xã hội phối hợp với Phòng Quản lý thu xây dựng bộ tiêu chí chấm điểm rủi ro đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu trốn đóng, nợ đọng bảo hiểm thất nghiệp từ 03 tháng trở lên. Áp dụng cơ chế kiểm soát chéo và phê duyệt hai cấp đối với 100% hồ sơ hưởng trợ cấp có giá trị chi trả lớn, phấn đấu kéo giảm tỷ lệ chi sai đối tượng xuống dưới 1% trong vòng 6 tháng triển khai.

Ba là, hiện đại hóa hệ thống thông tin và liên thông dữ liệu số: Phòng Công nghệ thông tin chủ trì thiết lập giao diện kết nối dữ liệu tự động giữa phần mềm quản lý thu - sổ thẻ của ngành Bảo hiểm xã hội với cơ sở dữ liệu tiếp nhận của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh. Hoàn thành việc đối soát điện tử tự động danh sách người lao động có việc làm mới trong vòng 24 giờ kể từ khi phát sinh biến động đóng bảo hiểm xã hội, thực hiện số hóa 100% hồ sơ lưu trữ trong lộ trình 18 tháng.

Bốn là, tăng cường hoạt động giám sát và thanh tra chuyên ngành đột xuất: Phòng Thanh tra - Kiểm tra cần chủ động tăng cường tần suất kiểm tra đột xuất đối với các đơn vị sử dụng lao động có tỷ lệ biến động nhân sự bất thường từ 20% trở lên mỗi quý. Đảm bảo tỷ lệ thu hồi các khoản tiền trợ cấp thất nghiệp chi sai mục đích và xử lý dứt điểm các khoản nợ đọng đạt tối thiểu 95% trong mỗi kỳ thanh tra năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu rộng, là tài liệu tham khảo đắc lực cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, Ban Lãnh đạo và cán bộ quản lý hệ thống Bảo hiểm xã hội các cấp: Luận văn cung cấp bức tranh toàn cảnh về phương pháp đánh giá tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ, giúp các nhà quản lý áp dụng trực tiếp mô hình nhận diện 5 thành phần kiểm soát vào quản trị quỹ an sinh xã hội tại địa phương.

Thứ hai, các cơ quan hoạch định chính sách an sinh xã hội: Lãnh đạo và chuyên viên thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tìm thấy trong công trình những luận cứ thực tiễn sắc bén để sửa đổi quy trình phối hợp liên ngành, hoàn thiện cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm thất nghiệp.

Thứ ba, học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Quản lý công: Công trình là mẫu hình điển hình về việc ứng dụng khung lý thuyết chuẩn mực quốc tế của COSO 2013 và INTOSAI vào phân tích một tổ chức hành chính công vụ cụ thể tại Việt Nam.

Thứ tư, kiểm toán viên nhà nước và chuyên viên kiểm soát rủi ro: Cung cấp quy trình kiểm toán nghiệp vụ, bảng kiểm tra chi tiết và các kỹ thuật đối soát phát hiện gian lận trong hoạt động thu nộp và chi trả các chế độ tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

Khung lý thuyết COSO 2013 và INTOSAI được kết hợp như thế nào trong nghiên cứu? Nghiên cứu kế thừa cấu trúc 5 thành phần và 17 nguyên tắc của COSO 2013 làm khung đánh giá toàn diện, đồng thời lồng ghép 4 mục tiêu quản trị công vụ đặc thù của INTOSAI gồm thúc đẩy trật tự hoạt động, bảo vệ nguồn lực công, tuân thủ pháp luật và nâng cao độ tin cậy của thông tin quản lý.

Đâu là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng chi sai đối tượng trợ cấp thất nghiệp? Nguyên nhân chủ yếu do sự đứt gãy thông tin giữa cơ quan giải quyết chế độ là Trung tâm Dịch vụ việc làm và cơ quan chi trả là Bảo hiểm xã hội. Khi người lao động có việc làm mới nhưng không khai báo, việc thiếu dữ liệu liên thông thời gian thực khiến cơ quan bảo hiểm tiếp tục chi trả sai từ 1 đến 3 tháng trợ cấp.

Cơ cấu nhân sự ảnh hưởng thế nào đến tính hữu hiệu của kiểm soát nội bộ tại đơn vị? Với 26.77% nhân sự là hợp đồng và tạm tuyển, cùng tình trạng cán bộ phụ trách bảo hiểm thất nghiệp chủ yếu làm việc kiêm nhiệm, áp lực công việc quá tải đã làm suy giảm chất lượng kiểm soát phòng ngừa, dẫn đến việc bỏ sót các dấu hiệu bất thường trong hồ sơ đóng và hưởng bảo hiểm.

Giải pháp nào có tính đột phá nhất để ngăn chặn thất thoát quỹ bảo hiểm thất nghiệp? Giải pháp đột phá là thiết lập cơ chế chia sẻ và tích hợp dữ liệu tự động 24/7 giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội, Trung tâm Dịch vụ việc làm và cơ quan Thuế. Cơ chế này cho phép tự động khóa chi trả ngay khi phát hiện người lao động phát sinh mã số thuế hoặc phát sinh nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tại nơi làm việc mới.

Nghiên cứu có thể nhân rộng mô hình áp dụng cho các cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh khác không? Mô hình đánh giá và bộ giải pháp của luận văn hoàn toàn có thể nhân rộng áp dụng cho tất cả 63 tỉnh, thành phố, do hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam vận hành theo ngành dọc thống nhất về cơ cấu tổ chức, quy trình nghiệp vụ và hệ thống văn bản pháp lý chung.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận kiểm soát nội bộ trong khu vực công theo chuẩn mực quốc tế COSO 2013 và INTOSAI gắn với chính sách bảo hiểm thất nghiệp.
• Khảo sát và phân tích sâu sắc thực trạng tổ chức bộ máy 254 cán bộ tại 10 phòng chức năng và 10 đơn vị Bảo hiểm xã hội cấp huyện thuộc tỉnh Bình Định giai đoạn 2018 - 2019.
• Nhận diện chính xác 4 nhóm rủi ro trọng yếu trong quy trình thu - chi và quản lý quỹ an sinh xã hội tại địa bàn nghiên cứu.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện môi trường kiểm soát, chuẩn hóa quy trình nhận diện rủi ro, kết nối hệ thống thông tin đến tăng cường giám sát độc lập.
• Xác lập chỉ số mục tiêu định lượng và lộ trình triển khai chi tiết từ 6 đến 18 tháng nhằm bảo đảm tính khả thi cao khi ứng dụng vào thực tiễn quản lý.

Công trình là nguồn tài liệu quý báu đóng góp thiết thực cho quá trình đổi mới quản trị an sinh xã hội địa phương; các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp cận toàn văn công trình để ứng dụng vào công tác thực tiễn và nghiên cứu mở rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục về chữ viết tắt, hình, bảng biểu, tài liệu tham khảo và phụ lục. Luận văn đƣợc kết cấu thành 03 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát nội bộ trong khu vực công Chƣơng 2: Thực trạng công tác kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định. 10 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG KHU VỰC CÔNG 1. TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ 1.

Định nghĩa về kiểm soát nội bộ Có rất nhiều định nghĩa về KSNB, tuỳ thuộc vào các cách tiếp cận khác nhau đến các bên liên quan trong tổ chức với những mức độ khác nhau [6], [7], [9]. Hiện nay, định nghĩa về KSN đƣợc chấp nhận rộng rãi là định nghĩa của COSO. Có thể khái quát định nghĩa về KSN của COSO nhƣ sau: (1) KSNB là một quá trình Các hoạt động của đơn vị đƣợc thực hiện thông qua quá trình lập kế hoạch, thực hiện và giám sát. Các đơn vị cần kiểm soát các hoạt động của mình để đạt đƣợc mục tiêu mong muốn và quá trình này chính là KSNB.

Nhƣ vậy, KSNB sẽ trở nên hữu hiệu khi nó là một bộ phận không tách rời chứ không phải là chức năng bổ sung cho các hoạt động của tổ chức. (2) Đảm bảo hợp lý KSNB chỉ có thể cung cấp sự đảm bảo hợp lý cho các nhà quản lý trong việc đạt đƣợc các mục tiêu của tổ chức chứ không thể đảm bảo tuyệt đối. Điều này xuất phát từ những hạn chế tiềm tàng trong quá trình xây dựng và vận hành KSNB nhƣ: những sai lầm của con ngƣời khi đƣa ra các quyết định, sự thông đồng của các cá nhân hay sự lạm quyền của nhà quản lý có thể vƣợt khỏi KSNB,. Hơn nữa một nguyên tắc cơ bản trong quản lý là chi phí cho quá trình kiểm soát không thể vƣợt quá lợi ích mong đợi từ quá trình kiểm soát đó.

Tất cả các điều đó dẫn đến, trong mọi tổ chức, dù có thể đã đầu tƣ rất nhiều cho việc thiết kế và vận hành KSNB nhƣng vẫn không thể có một hệ thống KSNB hoàn hảo. (3) Các mục tiêu Mỗi đơn vị cần có các mục tiêu kiểm soát cần đạt đƣợc để từ đó xác định các chiến lƣợc cần thực hiện; đó có thể là mục tiêu chung cho toàn đơn vị hay mục tiêu cụ thể cho từng hoạt động, từng bộ phận trong đơn vị. 11 (2) Con người KSNB đƣợc thiết kế và vận hành bởi con ngƣời, đó là hội đồng quản trị, ban giám đốc, nhà quản lý và các nhân viên trong đơn vị. KSNB là công cụ đƣợc các nhà quản lý sử dụng chứ không thay thế đƣợc cho nhà quản lý.

Chính nhà quản lý sẽ vạch ra mục tiêu, đƣa ra biện pháp kiểm soát và vận hành chúng. Một hệ thống KSNB chỉ có thể hữu hiệu khi từng thành viên trong tổ chức hiểu rõ trách nhiệm và quyền hạn của mình. Tuy nhiên, mỗi thành viên tham gia vào tổ chức với khả năng, kiến thức, kinh nghiệm và nhu cầu khác nhau. Do vậy, để KSNB hữu hiệu cần phải xác định mối liên hệ, nhiệm vụ và cách thức thực hiện chúng của từng thành viên để đạt đƣợc các mục tiêu của tổ chức Tại Việt Nam, định nghĩa về KSN đã đƣợc luật hóa và ban hành trong Chuẩn mực kiểm toán và Luật kế toán.

Cụ thể: - Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (Chuẩn mực kiểm toán số 400): KSN là các quy định và các thủ tục kiểm soát do đơn vị kiểm toán xây dựng và áp dụng nhằm đảm bảo cho đơn vị tuân thủ pháp luật và các quy định để kiểm tra, kiểm soát, ngăn ngừa và phát hiện gian lận, sai sót; để lập báo cáo tài chính trung thực và hợp lý nhằm bảo vệ, quản lý và sử dụng có hiệu quả tài sản của đơn vị [5]. - Theo Luật kế toán Việt Nam năm 2015 (Điều 39): KSN là việc thiết lập và tổ chức thực hiện trong nội bộ đơn vị kế toán các cơ chế, chính sách, quy trình, quy định nội bộ phù hợp với quy định của pháp luật nhằm bảo đảm phòng ngừa, phát hiện, xử lý rủi ro và đạt đƣợc yêu cầu đề ra. Đơn vị kế toán phải thiết lập hệ thống KSN trong đơn vị để bảo đảm các yêu cầu: Tài sản của đơn vị đƣợc bảo đảm an toàn, tránh sử dụng sai mục đích, không hiệu quả; các nghiệp vụ đƣợc phê duyệt đúng thẩm quyền và đƣợc ghi chép đầy đủ làm cơ sở cho việc lập và trình bày báo cáo tài chính trung thực, hợp lý [15]. Lịch sử hình thành và phát triển của kiểm soát nội bộ Về lịch sử hình thành và phát triển của KSN có thể đƣợc khái quát nhƣ sau [6], [7], [9]: Khái niệm KSN xuất hiện đầu tiên trong các tài liệu kiểm toán vào những 12 năm đầu của thế kỷ XX.

Thời điểm này, KSN đƣợc hiểu nhƣ là một công cụ bảo vệ tiền khỏi sự biển thủ của nhân viên làm thuê. Đến năm 1936, trong một công bố của Hiệp hội Kế toán viên công chứng Hoa Kỳ (AICPA), KSN đƣợc mở rộng là các biện pháp và cách thức đƣợc chấp nhận và đƣợc thực hiện trong một tổ chức để bảo vệ tiền và tài sản khác, cũng nhƣ kiểm tra sự chính xác trong ghi chép số sách. Năm 1949, AICPA công bố công trình nghiên cứu: “Kiểm soát nội bộ, các nhân tố cấu thành và tầm quan trọng đối với việc quản trị doanh nghiệp và đối với kiểm toán viên độc lập”. Trong báo cáo này, AICPA đã mở rộng KSN còn nhằm mục đích thúc đẩy hoạt động có hiệu quả, khuyến khích sự tuân thủ các chính sách của nhà quản lý.

Đến năm 1958, Ủy ban thủ tục kiểm toán (CAP) trực thuộc AICPA ban hành báo cáo về thủ tục kiểm toán số 29: “Phạm vi xem xét kiểm soát nội bộ của kiểm toán viên độc lập”, trong đó lần đầu tiên phân biệt KSN về quản lý và KSN về kế toán. Những năm sau đó, AICPA tiếp tục sàng lọc, ban hành và sửa đổi các chuẩn mực về đánh giá của kiểm toán viên độc lập về KSN. Năm 1977, khái niệm KSN xuất hiện trong một văn bản luật. Đó là đạo luật chống hành vi hối lộ nƣớc ngoài, trong đó nhấn mạnh vai trò của KSN nhằm ngăn ngừa những khoản thanh toán bất hợp pháp.

Tiếp theo đó, Ủy ban chứng khoán Hoa Kỳ (SEC) cũng đƣa ra điều luật bắt buộc các công ty phải công bố báo cáo về KSN tại đơn vị mình và yêu cầu này càng đòi hỏi phải có tiêu chuẩn để đánh giá tính hữu hiệu của KSN. Năm 1985, Hội đồng quốc gia chống gian lận báo cáo tài chính của Hoa Kỳ (còn gọi là Ủy ban Treadway) đƣợc thành lập. Theo đó, Ủy ban COSO trực thuộc Ủy ban Treadway ra đời dƣới sự bảo trợ của năm tổ chức nghề nghiệp: Hiệp hội Kế toán viên công chứng Hoa Kỳ (AICPA); Hiệp hội Kế toán Hoa Kỳ (AAA ); Hiệp hội Các nhà quản trị tài chính (FEI); Hiệp hội Kiểm toán viên nội bộ (IIA); Hiệp hội Kế toán viên quản trị (IMA). Năm 1992, COSO phát hành báo cáo gồm 4 phần: Phần 1 - Tóm tắt dành cho 13 nhà quản lý; Phần 2 - Khuôn khổ chung của KSN ; Phần 3 - Báo cáo cho bên ngoài và Phần 4 - Các công cụ đánh giá KSN.

áo cáo COSO 1992 là tài liệu đầu tiên trên thế giới đƣa ra khuôn mẫu lý thuyết về KSN một cách đầy đủ và có hệ thống. áo cáo này đƣa ra 5 yếu tố của KSN bao gồm: Môi trƣờng kiểm soát, Đánh giá rủi ro, Các hoạt động kiểm soát, Thông tin truyền thông và Giám sát. Trên cơ sở áo cáo COSO 1992, hàng loạt các nghiên cứu về KSN ở nhiều lĩnh vực ra đời, điển hình trên một số lĩnh vực nhƣ [25]: - Phát triển theo hướng quản trị: Năm 2001, COSO tiếp tục triển khai nghiên cứu hệ thống đánh giá rủi ro doanh nghiệp ERM. Tháng 7 năm 2003 bản dự thảo đã đƣợc công bố và đến năm 2004 ERM đã chính thức đƣợc ban hành, theo đó ERM không nhằm thay thế cho áo cáo COSO 1992 mà chỉ đƣợc xem là cánh tay nối dài cho báo cáo này.

ERM gồm 8 yếu tố: Môi trƣờng nội bộ, thiết lập mục tiêu, nhận diện sự kiện, đánh giá rủi ro, đối phó rủi ro, các hoạt động kiểm soát, thông tin truyền thông và giám sát. - Phát triển cho doanh nghiệp vừa và nhỏ: Năm 2006, COSO nghiên cứu và ban hành hƣớng dẫn “Kiểm soát nội bộ đối với báo cáo tài chính – hƣớng dẫn cho các công ty đại chúng quy mô nhỏ”, gọi tắc là COSO Guidance 2006. Hƣớng dẫn này vẫn dựa trên nền tảng của áo cáo COSO 1992 và giải thích về cách thức áp dụng KSN trong các công ty đại chúng quy mô nhỏ [20] - Phát triển theo hướng chuyên sâu vào ngành nghề cụ thể: Năm 1996, Hiệp hội kiểm soát và kiểm toán hệ thống thông tin ban hành “Các mục tiêu kiểm soát trong công nghệ thông tin và các lĩnh vực có liên quan” (CO IT). CO IT nhấn mạnh đến kiểm soát trong môi trƣờng tin học.

Năm 1998, Ủy ban asel đã đƣa ra công bố về khuôn khổ KSN trong ngân hàng, bao gồm: Sự giám sát của nhà quản lý và văn hóa kiểm soát; Ghi nhận và đánh giá rủi ro; Các hoạt động kiểm soát và phân chia trách nhiệm; Thông tin và truyền thông; Giám sát và điều chỉnh sai sót. - Phát triển theo hướng quốc gia: Nhiều quốc gia trên thế giới đã xây dựng một khuôn khổ lý thuyết riêng về KSN , nhƣ báo cáo Turnbull 1999 ở Anh. Các chuẩn mực kiểm toán của Hoa Kỳ cũng chuyển sang sử dụng báo cáo COSO làm 14 nền tảng đánh giá hệ thống KSN. Tiếp đến là hệ thống COSO 2013 kế thừa hệ thống COSO 1992 để mở rộng và cho ra đời 17 nguyên tắc diễn giải cho những khái niệm cơ bản liên quan đến mỗi yếu tố cấu thành của hệ thống KSN.

Vai trò của kiểm soát nội bộ trong hệ thống quản lý Việc thiết lập một hệ thống KSNB chính là để xác lập một cơ chế giám sát và kiểm soát mà ở đó không phải quản lý bằng lòng tin, mà là bằng những quy định rõ ràng.