CHƯƠNG 1: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU Căn cứ vào mục tiêu nghiên cứu của đề tài, học viên thực hiện nghiên cứu theo quy trình sau (Sơ đồ 1.1: Quy trình nghiên cứu 10 1. CÁC NGUỒN DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU 1.1 Các nguồn dữ liệu Nguồn dữ liệu phục vụ cho đề tài nghiên cứu bao gồm dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp 1.1 Nguồn dữ liệu sơ cấp Dữ liệu sơ cấp là những dữ liệu chưa có sẵn, được thu thập lần đầu, do chính người nghiên cứu thu thập. Trong thực tế, khi dữ liệu thứ cấp không đáp ứng được yêu cầu nghiên cứu, hoặc không tìm được dữ liệu thứ cấp phù hợp thì các nhà nghiên cứu sẽ phải tiến hành thu thập dữ liệu sơ cấp.
Các dữ liệu sơ cấp sẽ giúp giải quyết cấp bách và kịp thời những vấn đề đặt ra. Dữ liệu sơ cấp là do trực tiếp thu thập nên phù hợp với mục tiêu nghiên cứu, độ tin cậy cao, và có tính cập nhật. Tuy nhiên, dữ liệu sơ cấp phải qua quá trình nghiên cứu thực tế mới có được, vì vậy việc thu thập dữ liệu sơ cấp thường tốn nhiều thời gian và chi phí. Vì vậy, các nhà nghiên cứu sẽ phải cân nhắc khi nào sẽ phải thu thập dữ liệu sơ cấp và lựa chọn phương pháp thu thập hiệu quả để hạn chế nhược điểm này.
Các bước thu thập dữ liệu sơ cấp: 1. Xác định vấn đề cần nghiên cứu. Thiết lập kế hoạch nghiên cứu. Tiến hành thu thập dữ liệu.
Phân tích dữ liệu thu thập được. Phân bổ các kết quả phân tích. Dữ liệu sơ cấp bao gồm các nguồn sau: Tác giả khảo sát, thu thập số liệu, thông tin bằng bảng hỏi: Đối tượng điều tra là các cán bộ quản lý, kế toán trưởng, nhân viên kế toán, trưởng phòng, 11 nhân viên kinh doanh. đang làm việc tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Lương An.
Việc xây dựng các câu hỏi trong bảng hỏi được dựa trên quá trình nghiên cứu xem xét các khái niệm và tổng quan lý thuyết về vấn đề nghiên cứu. Ngoài ra, để thu thập dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành quan sát qua đó mô tả kết quả quan sát trong nghiên cứu của mình. Quan sát được thực hiện liên quan đến hoạt động kinh doanh cụ thể, hoạt động của phòng tài chính kế toán, hoạt động của các bộ phận khác có liên quan. Qua quan sát để có cái nhìn đúng đắn hơn về các mặt hoạt động của công ty cũng như giúp tác giả đưa ra những nhận định đúng đắn và chính xác hơn về đối tượng nghiên cứu.2 Nguồn dữ liệu thứ cấp Dữ liệu thứ cấp là dữ liệu đã có sẵn, không phải do mình thu thập, đã công bố nên dễ thu thập, ít tốn thời gian, tiền bạc trong quá trình thu thập.
Dữ liệu thứ cấp Chỉ cung cấp các thông tin mô tả tình hình, chỉ rõ qui mô của hiện tượng chứ chưa thể hiện được bản chất hoặc các mối liên hệ bên trong của hiện tượng nghiên cứu. Vì dữ liệu thứ cấp, dù thu thập từ bên trong hoặc bên ngoài doanh nghiệp, nó cũng là những thông tin đã được công bố nên thiếu tính cập nhật, đôi khi thiếu chính xác và không đầy đủ. Các bước thu thập dữ liệu thứ cấp: 1. Xác định dữ liệu cần có cho cuộc nghiên cứu 2.
Xác định dữ liệu thứ cấp có thể thu thập từ nguồn bên trong 3. Xác định dữ liệu thứ cấp có thể thu thập từ nguồn bên ngoài 4. Tiến hành thu thập dữ liệu thứ cấp 5. Tiến hành nghiên cứu chi tiết giá trị dữ liệu 6.
Hình thành các nguồn dữ liệu cần thu thập từ các nguồn tư liệu gốc Dữ liệu thứ cấp bao gồm các nguồn sau: 12 * Dữ liệu thứ cấp bên ngoài công ty gồm: Học viên thu thập các công trình nghiên cứu trước có liên quan đến kế toán doanh thu, chi phí, kế toán doanh thu chi phí, xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại đã được công bố như giáo trình, sách tham khảo, các bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành, bài báo đăng trên kỷ yếu hội thảo khoa học, các luận văn, luận án tiến sĩ. * Dữ liệu thứ cấp bên trong Khi tìm kiếm dữ liệu thứ cấp nên bắt đầu từ các nguồn bên trong tổ chức. Hầu hết các tổ chức đều có những nguồn thông tin rất phong phú, vì vậy có những dữ liệu có thể sử dụng ngay lập tức. Chẳng hạn như dữ liệu về doanh thu bán hàng và chi phí bán hàng hay các chi phí khác sẽ được cung cấp đầy đủ thông qua các bảng báo cáo thu nhập của doanh nghiệp.
Những thông tin khác có thể tìm kiếm lâu hơn nhưng thật sự không khó khăn khi thu thập loại dữ liệu này. Có hai thuận lợi chính khi sử dụng dữ liệu thứ cấp bên trong doanh nghiệp là thu thập được một cách dễ dàng và có thể không tốn kém chi phí. Đối với công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Lương An các nguồn dữ liệu thứ cấp bên trong công ty mà tác giả thu thập cho việc nghiên cứu bao gồm các tư liệu đã được công bố như: thông tin kế toán trên hệ thống sổ chi tiết, tổng hợp về doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh, các báo cáo thường niên, thông tin nội bộ, các văn bản công bố tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Lương An trong năm 2023. Tác giả đã tập hợp và sử dụng các số liệu này phục vụ cho bài đề án tốt nghiệp.
- Hệ thống kế toán của doanh nghiệp Báo cáo tài chính năm 2023; Hệ thống chứng từ; Quy trình xử lý chứng từ liên quan đến đề tài, Hệ thống sổ kế toán (sổ chi tiết, sổ tổng hợp) liên quan đến đề tài; Hệ thống tài khoản sử dụng liên quan đến đề tài; Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh các năm 2023. 13 - Tổ chức bộ máy kế toán của công ty - Các quy chế quản lý, chế độ quản lý của đơn vị; Bộ máy kế toán; Phân công chức năng, nhiệm vụ của từng thành viên - Ngành nghề sản xuất kinh doanh - Quy trình kinh doanh, đặc thù quy trình kinh doanh - Các nguồn tài liệu khác có liên quan,.2 Phương pháp thu thập dữ liệu 1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp Tác giả thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua một số cách: + Phương pháp điều tra trực tiếp: Đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp qua đối tượng nghiên cứu. Tác giả đã thực hiện phỏng vấn các nhân viên và Kế toán trưởng tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Lương An về phần hành Kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh. Các thông tin thu được thông qua quá trình phỏng vấn đã giúp tác giả có được cái nhìn tổng quát về công tác kế toán tại đơn vị cũng như thực trạng của phần hành kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh.
+ Phương pháp quan sát: Tác giả thực hiện việc quan sát thao tác thực hiện công việc của các nhân viên tại phòng kế toán đặc biệt là cách các nhân viên vào sổ, định khoản và luân chuyển chứng từ giữa các cá nhân thực hiện các phần hành khác nhau. Quan sát quy trình kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại phòng kế toán của công ty bao gồm xuất hóa đơn GTGT, xuất kho hàng hóa, thu tiền, nhập dữ liệu trên phần mềm kế toán, …. Thông qua 2 phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp tác giả đã có thể hiểu được tương đối chi tiết về thực trạng kế toán tại đơn vị đặc biệt là phần hành mà tác giả đang nghiên cứu. Phương pháp phỏng vấn là phương pháp cơ bản được áp dụng trong thu 14 thập dữ liệu sơ cấp.
Tác giả đã đặt ra các câu hỏi cho các đối tượng điều tra và thông qua sự trả lời của họ để nhận được thông tin mong muốn. Việc phỏng vấn được thực hiện thông qua hình thức phỏng vấn trực tiếp giám đốc, kế toán trưởng, nhân viên kế toán đang làm việc tại công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Lương An.2 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp Tác giả thu thập dữ liệu thứ cấp bằng cách đọc và sao chép từ các kênh thông tin như mạng Internet, sách, báo, tạp chí, các công trình nghiên cứu, quy chế, sổ sách và chứng từ tại công ty.3 PHƯƠNG PHÁP TỔNG HỢP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU 1.1 Phương pháp so sánh Phương pháp so sánh là phương pháp được sử dụng phổ biến trong phân tích để xác định xu hướng thực hiện công tác kế toán của doanh nghiệp. Sau khi tiến hành đồng bộ hóa các tài liệu thu thập được với các chế độ kế toán theo từng giai đoạn, tác giả tiến hành so sánh tính phù hợp và tính tuân thủ của chế độ kế toán mà doanh nghiệp đang thực hiện với chế độ kế toán của nhà nước. Ngoài ra, phương pháp so sánh còn được thực hiện trong quá trình phân tích số liệu giữa các năm, giữa kế hoạch và thực tế thực hiện của doanh nghiệp.
Việc so sánh sẽ đưa ra được cái nhìn tổng quan về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, xác định được những biến động để từ đó, làm cơ sở để phân tích chi tiết nguyên nhân và đưa ra giải pháp hoàn thiện công tác kế toán cho doanh nghiệp để kiểm soát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp được tốt hơn 1.2 Phương pháp phân tích Phương pháp phân tích sử dụng mọi nguồn thông tin có khả năng lý giải và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính, hoạt động sản xuất kinh 15 doanh của doanh nghiệp, phục vụ cho quá trình dự đoán, đánh giá, lập kế hoạch. Nó bao gồm với những thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài, những thông tin kế toán và thông tin quản lý khác, những thông tin về số lượng và giá trị. Trong đó các thông tin kế toán là quan trọng nhất, được phản ánh tập trung trong các báo cáo tài chính doanh nghiệp, đó là những nguồn thông tin đặc biệt quan trọng. Do vậy, phương pháp phân tích trên thực tế chủ yếu là phân tích các số liệu kế toán của doanh nghiệp.
Từ đó, nắm rõ được về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp.3 Phương pháp tổng hợp Từ những thông tin thu thập được, tác giả tiến hành tổng hợp và đưa ra những đánh giá tổng quát cho toàn bộ tình hình kinh doanh của doanh nghiệp.
