Chương 1: Lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần đầu tư phát triển và xây dựng Hà An. Chương 3: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần đầu tư phát triển và xây dựng Hà An Trong quá trình thực tập, em đã nhận được sự chỉ dẫn và giúp đỡ tận tình của cô TS. Phạm Thị Tuyết Minh cùng với các anh chị trong phòng Tài chính – Kế toán tại Công ty cổ phần đầu tư phát triển và xây dựng Hà An.Tuy nhiên, phạm vi của đề tài rộng, thời gian thực tế chưa nhiều, quá trình tiếp cận thực tế chưa sâu và do trình độ bản thân còn hạn chế nên em khó tránh khỏi những sai sót trong quá trình viết. Em kính mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của các thầy, cô giáo và các anh chị trong phòng Tài chính - Kế toán Công ty cổ phần đầu tư phát triển và xây dựng Hà An để em có điều kiện học hỏi, nâng cao kiến thức của mình hơn.
Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày. năm 2018 Học viên thực hiện Lại Thị Như Linh 8 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. SỰ CẦN THIẾT VÀ NHIỆM VỤ CỦA KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Sự cần thiết của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp Xây dựng cơ bản là một ngành kinh tế độc lập trong hệ thống các ngành kinh tế quốc dân, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây lắp ngoài những đặc điểm của doanh nghiệp sản xuất nói chung còn mang những đặc điểm riêng xuất phát từ tính độc lập của sản phẩm xây lắp, tổ chức sản xuất xây lắp.
Sản phẩm xây lắp của công ty là những công trình, hạng mục công trình, vật kiến trúc. có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian thi công lâu dài và có rất nhiều phương thức kỹ thuật thi công khác nhau. Do vậy, đòi hỏi việc quản lý và hạch toán sản phẩm xây lắp cần phải lập dự toán, phải có dự án thiết kế thi công cụ thể. Ngoài ra, sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, đơn vị xây lắp phải chuyển vật tư lao động theo mặt bằng và vị trí thi công làm cho công tác quản lý, sử dụng, hạch toán tài sản rất phức tạp do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, thời tiết, dễ mất mát hư hỏng.Bên cạnh đó, sản xuất xây lắp của công ty diễn ra ngoài trời nên chịu ảnh hưởng lớn của tự nhiên.
Đặc điểm này đòi hỏi quá trình thi công phải theo một tiến độ thích hợp để tránh các thiệt hại có thể xảy ra. 9 Những đặc điểm của sản phẩm xây lắp và tổ chức sản xuất nói trên phần nào chi phối đến công tác kế toán trong doanh nghiệp. Vì vậy, công tác kế toán của công ty phải được tổ chức hợp lý, tạo điều kiện cho quá trình theo dõi thường xuyên, hạch toán ban đầu các loại chi phí phát sinh cùng với tiến độ thi công của công trình đảm bảo việc phản ảnh, ghi chép đầy đủ chi phí sản xuất tạo điều kiện cho việc tính giá thành sản phẩm được thực hiện một cách phù hợp và chính xác. Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Phản ánh đầy đủ, kịp thời toàn bộ chi phí sản xuất thực tế phát sinh.
Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức chi phí vật tư, chi phí nhân công, chi phí sử dụng máy thi công và các chi phí dự toán khác, phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với định mức, các chi phí khác ngoài kế hoạch, các khoản thiệt thại, mất mát, hư hỏng, … trong sản xuất để đề xuất những ngăn chặn kịp thời. Tính toán hợp lý giá thành công tác xây lắp, các sản phẩm, lao vụ hoàn thành của doanh nghiệp. Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giá thành của doanh nghiệp theo từng công trình, hạng mục công trình, vạch ra khả năng và các biện pháp hạ giá thành một cách hợp lý và có hiệu quả. Xác định đúng đắn và bàn giao thanh toán kịp thời khối lượng công tác xây dựng đã hoàn thành.
Định kỳ kiểm kê và đánh giá khối lượng thi công dở dang theo nguyên tắc quy định. Đánh giá đúng đắn kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh ở từng công trình, hạng mục công trình, từng bộ phân thi công, tổ đội sản xuất,… trong từng thời kỳ sản xuất, kịp thời lập báo cáo về chi phí sản xuất và tính giá thành công trình xây lắp, cung cấp chính xác kịp thời các thông tin hữu dụng 10 về chi phí sản xuất và giá thành phục vụ cho yêu cầu quản lý của lãnh đạo doanh nghiệp. KHÁI QUÁT VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất Trong quá trình sản xuất sản phẩm, doanh nghiệp thường phải bỏ ra những chi phí về các loại đối tượng lao động, tư liệu lao động và sức lao động của con người.
Đây là các yếu tố cơ bản để tiến hành các hoạt động sản xuất, song sự tham gia của mỗi yếu tố này là khác nhau dẫn đến sự hình thành những chi phí tương ứng như: chi phí nguyên liệu, vật liệu (gọi là hao phí về lao động vật hoá), chi phí nhân công (chi phí về lao động sống), chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí khác bằng tiền… Nói cách khác, chi phí sản xuất của doanh nghiệp là toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác biểu hiện bằng tiền mà doanh nghiệp phải chi ra cho việc hoàn thành các công trình xây dựng trong một thời kỳ nhất định. hân loại chi phí sản xuất Có nhiều tiêu thức phân loại chi phí sản xuất. Trong phạm vi đề tài này, nghiên cứu phân loại chi phí sản xuất trên phương diện kế toán tài chính và trên phương diện kế toán quản trị. Phân loại chi phí sản xuất theo quan điểm của kế toán tài chính hân loại chi phí sản xuất theo yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất của doanh nghiệp được chia thành 2 loại: chi phí ban đầu và chi phí luân chuyển nội bộ.
Chi phí ban đầu: chi phí ban đầu là chi phí mà ngay từ đầu quá trình sản xuất doanh nghiệp phải tổ chức chuẩn bị. Chi phí này phát sinh trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp với môi trường kinh tế bên ngoài, do đó còn gọi là 11 chi phí ngoại sinh. Chi phí ban đầu được chia thành các yếu tố chi phí có nội dung kinh tế khác nhau và không thể phân chia được nữa về nội dung kinh tế, vì vậy mỗi yếu tố được gọi là chi phí đơn nhất. Chi phí luân chuyển nội bộ: là các khoản chi phí phát sinh trong quá trình phân công lao động trong nội bộ doanh nghiệp.
Các chi phí này phát sinh do có sự kết hợp các yếu tố đầu vào sau một quá trình sản xuất kinh doanh nhất định. Do đó, chi phí luân chuyển nội bộ là các chi phí tổng hợp được cấu thành bởi nhiều khoản chi phí ban đầu nên còn gọi là chi phí hỗn hợp. hân loại chi phí theo hoạt động và công dụng kinh tế - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất sản phẩm. - Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản phải trả cho người lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, dịch vụ như: lương, các khoản phụ cấp lương, tiền ăn giữa ca và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN).
- Chi phí sử dụng máy thi công: Bao gồm chi phí liên quan đến việc thuê và sử dụng máy thi công. - Chi phí sản xuất chung: Gồm những chi phí phát sinh tại bộ phận sản xuất (phân xưởng, đội, trại sản xuất…), ngoài hai khoản mục trên. hân loại chi phí theo mối quan hệ với khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành - Chi phí khả biến: Là những chi phí có sự thay đổi về lượng tương quan tỉ lệ thuận với sự thay đổi của khối lượng sản phẩm sản xuất trong kỳ như: chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp… - Chi phí bất biến: Là những chi phí không thay đổi về tổng số khi có sự thay đổi khối lượng sản phẩm sản xuất trong mức độ nhất định như chi phí khấu hao TSCĐ theo phương pháp bình quân, chi phí điện thắp sáng… 12 Phân loại chi phí sản xuất theo quan điểm của kế toán quản trị hân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm sản xuất hoàn thành Theo tiêu thức phân loại này, chi phí sản xuất của doanh nghiệp được phân chia thành các lọai sau đây: chi phí biến đổi và chi phí cố định. Chi phí biến đổi (còn gọi là biến phí): là những chi phí khi khối lượng sản phẩm sản xuất hoàn thành thay đổi thì số tiền chi phí cũng thay đổi theo chiều thuận như chi phí về nguyên vật liệu, nhiên liệu, chi phí tiền lương trả theo sản phẩm.
Sự thay đổi của từng loại chi phí tương ứng với sự thay đổi của mức độ hoạt động nên loại chi phí này còn có thể chia thành: chi phí biến đổi thực thụ và chi phí biến đổi cấp bậc. Chi phí cố định (còn gọi là định phí): là những chi phí khi khối lượng sản phẩm thay đổi thì số tiền chi phí không thay đổi nhưng tỷ lệ chi phí thì thay đổi theo chiều ngược lại. Dựa vào mối quan hệ của chi phí cố định và khối lượng hoạt động, có thể chia chi phí cố định thành chi phí cố định tuyệt đối và chi phí cố định tương đối. hân loại chi phí sản xuất theo khả năng quy nạp chi phí vào các đối tượng kế toán chi phí Theo cách phân loại này chi phí sản xuất của doanh nghiệp được tính toán theo các đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất.