CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM , TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KIẾN TRÚC TIÊU ĐIỂM 1. Đặc điểm sản phẩm xây lắp của Công ty 1. Danh mục sản phẩm Thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trên các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh đã đăng ký, hoạt động của Công ty rất đa dạng, tuy chỉ là trong lĩnh vực xây dựng cơ bản nhưng các sản phẩm rất phong phú, từ loại hình sản phẩm đến địa bàn sản xuất, kết cấu và giá trị công trình. Tuy nhiên, chúng có thể được chia thành các nhóm sản phẩm xây dựng chính như sau: - Trụ sở hoạt động của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức kinh tế xã hội: là một đơn vị lâu năm và có uy tín nên Công ty luôn được các cơ quan Nhà nước, các doanh nghiệp tín nhiệm chọn làm nhà thầu thi công các công trình quan trọng, có ý nghĩa lớn, ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức, có thể kể đến các công trình tiêu biểu như: Doanh trại cảnh sát cơ động C22 – Bộ Công an xây dựng ở Hưng Yên (14.140 tỷ đồng, 2008 – 2010), Trụ sở UBND Đống mác - HBT,… - Công trình nhà ở: Sản phẩm nổi bật trong lĩnh vực này là các khu chung cư cao tầng, biệt thự, nhà vườn, khu đô thị.
Các công trình tiêu biểu như Nhà ở 11 tầng CT5 Dự án Khu đô thị mới Định Công. Chung cư CT10 Khu đô thị mới Việt Hưng (88 tỷ, 2010 – 2012), … Phần lớn các công trình Công ty nhận thi công đều ở Hà Nội, ngoài ra có một số công trình ở các tỉnh lần cận như Hải Dương và Quảng Ninh. - Công trình đường xá – hạ tầng cơ sở: giao thông và hạ tầng cơ sở luôn luôn là một lĩnh vực quan trọng, đóng góp không nhỏ vào sự phát triển kinh tế và cảnh quan Đô thị, làm tiền đề cho sự phát triển này. Nắm được quy luật đó, Công ty đã chú trọng đầu tư vào lĩnh vực này từ rất lâu và hoạt động liên tục với nhiều công trình được thi công trong năm.
Biểu hiện rất rõ là trong số 233 công trình tiêu biểu của Công ty từ khi thành lập đến nay có đến 48 công trình thuộc loại sản phẩm này, chiếm tới gần 22% với tổng giá trị lên tới 291,752 tỷ đồng, nhìn chung giá trị của các công trình này có biên độ dao động rất lớn, từ 417 triệu đồng (bãi đỗ xe Định Công) đến hơn 41 tỷ. 2 Qua trình bày trên, ta thấy được sự đa dạng về các loại sản phẩm xây lắp của Công ty Cổ phần Kiến trúc Tiêu Điểm, từ các sản phẩm truyền thống như các công trình công nghiệp, đến các sản phẩm đã được mở rộng như các khu chung cư, nhà ở, khu đô thị, trang trí nội thất,… Sản phẩm xây lắp là những công trình, vật kiến trúc, … có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất sản phẩm xây lắp kéo dài. Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (thiết bị thi công, người lao động,…) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm. Chính vì những đặc trưng này nên địa bàn hoạt động và sự di chuyển của các bộ phận trong Công ty không được linh hoạt như một số ngành nghề khác.
Do đó, thị trường chủ yếu của Công ty là các tỉnh trung tâm của miền Bắc như Hà Nội, Hải Dương, Quảng Ninh và một số tỉnh lân cận như Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Bắc Giang, Phú Thọ,… Dự kiến, trong thời gian tới, Công ty vẫn sẽ duy trì lợi thế kinh nghiệm, uy tín để tập trung khai thác và phát triển thị trường này hơn nữa. Tiêu chuẩn chất lượng Hiện nay, Công ty Cổ phần Kiến trúc Tiêu Điểm đang áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2010. Công ty được chứng nhận áp dụng hệ thống quản lý phù hợp với tiêu chuẩn nói trên lần đầu theo số chứng nhận đăng ký 44100102383 ngày 28/12/ 2012 của TUV NORD CERT GmbH. ISO 9001 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng do Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) phát triển và ban hành.
ISO 9001:2010 là tiêu chuẩn ISO 9001 được ban hành lần thứ 4 vào 15/11/2010và cũng là phiên bản mới nhất của tiêu chuẩn ISO 9001. ISO 9001:2010 không đưa ra các yêu cầu mới so với phiên bản năm 2000 đã bị thay thế, mà chỉ làm sáng tỏ những yêu cầu hiện có của ISO 9001:2000 dựa vào kinh nghiệm áp dụng trong 8 năm qua và đưa ra những thay đổi hướng vào việc cải thiện nhằm tăng cường tính nhất quán với tiêu chuẩn ISO 14001: 2006 về hệ thống quản lý môi trường. Việc nâng cấp từ ISO 9001:2000 lên ISO 9001:2010 là việc cần thiết đối với Công ty vì không những điều đó phù hợp với tiến trình cải tiến và nâng cao yêu cầu đối với hệ thống quản lý chất lượng mà còn nhằm hướng tới các mục đích: Chứng tỏ khả năng đáp ứng yêu cầu cung cấp một cách ổn định sản phẩm đáp ứng các yêu cầu của khách hàng cũng như các yêu cầu của luật định liên quan đến sản phẩm. 3 Muốn nâng cao sự thỏa mãn của khách hàng thông qua việc áp dụng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2010.
Việc duy trì bao gồm việc cải tiến liên tục hệ thống nhằm dảm bảo sự phù hợp với các yêu cầu của khách hàng và yêu cầu luật định liên quan đến sản phẩm. Tăng lợi nhuận, tăng sản phẩm, giảm sản phẩm hư hỏng, giảm lãng phí. Tính chất của sản phẩm Sản phẩm xây lắp là sản phẩm được tạo thành từ sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế. Sản phẩm xây lắp là những công trình xây dựng, vật kiến trúc,… có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc.
Mỗi sản phẩm xây lắp được sản xuất theo một thiết kế riêng, tùy từng loại sản phẩm, có thể trong mỗi nhóm sản phẩm đều có những đặc trưng cơ bản giống nhau ví dụ như các công trình nhà ở, khu dân cư bao gồm phần móng, phần nền, phần thân, phần mái và đều được thi công bởi các loại vật liệu cơ bản như cát đen, cát vàng, sắt, thép các loại, vôi, vữa, xi măng, … nhưng mỗi công trình lại khác nhau về kích cỡ, kết cấu, thiết kế, yêu cầu kỹ thuật,… một khu biệt thự nhà vườn đương nhiên sẽ khác hẳn với một khu chung cư, một công trình đường hạ tầng trong khu công nghiệp nhất định sẽ khác với một công trình đường giao thông liên tỉnh,… nhất là trong điều kiện hiện nay khi mà tính thẩm mỹ và các công nghệ được áp dụng trong ngành xây dựng ngày càng đa dạng và đòi hỏi của khách hàng ngày càng cao. Trong ngành xây dựng, mỗi công trình là một sản phẩm độc nhất. Loại hình sản xuất Một đặc điểm cơ bản chi phối nhiều đến việc tổ chức sản xuất của ngành xây dựng là thuộc loại hình sản xuất đơn chiếc, nghĩa là khả năng chuyên môn hóa sản xuất không cao, việc tổ chức sản xuất theo phương pháp dây chuyền không thuận lợi, ảnh hưởng rất lớn đến việc nâng cao năng suất lao động trong xây dựng. Vì vậy, khi thiết kế tổ chức thi công cần chủ động tạo điều kiện phân chia những công việc gần giống nhau về cấu tạo sản phẩm, về phương pháp sản xuất vào từng nhóm như nhóm công việc cốt thép, nhóm công việc bê tông, …để tiện cho việc sản xuất chuyên môn hóa sản phẩm hay chi tiết sản phẩm.
4 Lượng sản phẩm trong dây chuyền sản xuất công nghiệp, do không phải sản xuất theo đặt hàng, nên luôn đạt được số lượng nhiều và không bị hạn chế, mà chủ yếu phụ thuộc vào năng lực sản xuất của lực lượng sản xuất. Còn trong xây lắp, ngoại trừ những sản phẩm được chủ định sản xuất để kinh doanh như khu nhà ở, chung cư cao tầng để bán, cho thuê còn lại hầu hết các sản phẩm đều là sản xuất theo hợp đồng (cũng là theo đơn đặt hàng), số lượng hợp đồng nhận được trong năm phụ thuộc vào sự linh hoạt của phòng Kinh tế thị trường cũng như khả năng sản xuất của cán bộ công nhân viên và sự phối hợp giữa các phòng ban. Trong dây chuyền sản xuất công nghiệp, lực lượng sản xuất (nhân lực và vật lực (máy móc) được bố trí đứng tại chỗ trong các phân xưởng ở nhà máy, mỗi phân xưởng thực hiện một công đoạn sản xuất, còn sản phẩm thì được di chuyển không ngừng trên các băng chuyền từ phân xưởng này sang phân xưởng khác, từ nguyên vật liệu đầu vào qua phân xưởng đầu tiên đến phân xưởng cuối cùng sản phẩm dần được hình thành, thành phầm của phân xưởng sản xuất trước là đầu vào của phân xưởng sản xuất sau. Cuối phân đoạn cuối cùng, hàng loạt sản phẩm cùng loại xuất xưởng.
Ngược lại với dây chuyền sản xuất công nghiệp, trong dây chuyền xây dựng sản phẩm là các phân đoạn nằm cố định tại một vị trí xác định, tổ lao động chuyên nghiệp và máy móc sản xuất của từng công tác chuyên môn lần lượt di chuyển từ phân đoạn này sang phân đoạn khác để thực hiện công tác. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý, sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp do chịu ảnh hưởng của điều kiện thiên nhiên, thời tiết và dễ mất mát, hư hỏng,… Không những vậy, trong quy trình công nghệ sản xuất xây không dựng không liên tục như dây chuyền công nghiệp mà thường chứa các gián đoạn công nghệ (còn gọi là các gián đoạn kỹ thuật) mang tính bắt buộc và khách quan nên quá trình thi công trên từng phân đoạn (sản phẩm) đều chứa các gián đoạn này. Những gián đoạn này chỉ tiêu tốn một nguồn tài nguyên đặc biệt không tái tạo đó là thời gian ngoài ra không sử dụng bất kỳ một nguồn tài nguyên thông thường nào khác.Thời gian sản xuất Sản phẩm xây lắp từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn giao đưa vào sử dụng thường kéo dài, có thể từ vài tháng đến vài năm, nó phụ thuộc vào tính chất, quy mô, tính phức tạp về kỹ thuật của từng công trình.