CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM XÂY DỰNG, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT, GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SÔNG ĐÀ 10. Đặc điểm sản phẩm xây dựng tại Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 - Danh mục sản phẩm: + Trong những năm qua Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 đã hoàn thành và bàn giao cho chủ đầu tư rất nhiều sản phẩm xây dựng như sau: Bảng 1.1: Danh sách công trình hoàn thành bàn giao STT Mã sản phẩm Tên sản phẩm xây dựng Năm thi công – hoàn thành 1 NOITHATHOAPHAT1 Thi công xây dựng và lắp đặt thiết 2007-2010 bị nhà văn phòng 2 NOITHATHOAPHAT2 Tư vấn, thi công lắp đặt và hệ 2008-2011 thống nhà văn phòng 3 MAITHU Sửa chữa lớn, xây dựng nhỏ và cải 2010-2011 tạo nhà xưởng sản xuất 4 RTD1 Xây dựng và lắp đặt hệ thống xử 2009-2011 lý nhà máy sản xuất 5 RTD2 Xây dựng và lắp đặt thiết bị phòng 2010-2012 cháy chữa cháy 6 TANVIET&BIENBAC Xây dựng và lắp đặt thiết bị chiếu 2011-2012 sáng văn phòng … … … (Nguồn: Phòng Tài chính Kế toán) SVTH: Lưu Thị Thanh Phượng 3 Lớp: Kế toán VB2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán - Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm: Sản phẩm xây dựng của Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 được thiết kế và thi công tuân thủ theo đúng tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về công trình xây dựng do Bộ Xây dựng quy định. Ngoài ra, tùy vào đặc điểm, mục đích sử dụng của từng công trình, hạng mục công trình mà chủ đầu tư đưa ra các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. - Tính chất của sản phẩm: Tính chất của sản phẩm xây dựng của Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 được thể hiện: Sản phẩm xây dựng khi Công ty hoàn thành thường được bán theo giá dự toán hoặc giá thoả thuận với chủ đầu tư hoặc nhà thầu.
Sản phẩm xây dựng của Công ty thường có giá trị lớn kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian xây dựng kéo dài. Do đó, đòi hỏi việc tổ chức quản lý, hạch toán sản phẩm xây dựng trở nên khó khăn vì vậy trước khi đi vào xây dựng Công ty phải tiến hành lập dự toán cho công trình, hạng mục công trình. Quá trình sản xuất kinh doanh xây lắp hoàn thành phải được so sánh với dự toán đã lập, lấy dự toán làm thước đo để bán hoặc bàn giao. Sản phẩm xây dựng cố định tại nơi sản xuất, các điều kiện sản xuất như vật tư, phương tiện vận tải, thiết bị phải di chuyển theo địa điểm xây dựng.
Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán chi phí rất phức tạp vì chứng từ kế toán lập trên các địa bàn khác nhau cần chuyển về phòng tài chính kế toán, hai là mức chi trên các địa bàn có thể rất khác nhau. - Loại hình sản xuất: Hoạt động sản xuất của Công ty được tiến hành ở nhiều công trình, nhiều hạng mục công trình, ở các đội sản xuất khác nhau và ở từng địa điểm cụ thể khác nhau trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận. Do tính chất đặc thù của ngành xây dựng là sản phẩm mang tính đơn chiếc nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất của Công ty thường được xác định là từng công trình, hạng SVTH: Lưu Thị Thanh Phượng 4 Lớp: Kế toán VB2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán mục công trình, từng giai đoạn công việc hoàn thành theo quy ước với khách hàng là chủ đầu tư hoặc nhà thầu. - Thời gian sản xuất: Sản phẩm xây dựng thường có giá trị lớn dẫn đến thời gian thi công kéo dài, thường từ năm này qua năm khác và chịu ảnh hưởng rất nhiều vào điều kiện tự nhiên.
- Đặc điểm sản phẩm dở dang: Sản phẩm dở dang của Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 là các công trình, hạng mục công trình xây dựng trong kỳ nhưng chưa hoàn thành hoặc đã hoàn thành nhưng chưa được chủ đầu tư hay các đơn vị nghiệm thu. Đánh giá chính xác sản phẩm dở dang là yếu tố quan trọng để xác định khối lượng công việc hoàn thành, là căn cứ xây dựng hạch toán chi phí cho kỳ tiếp theo và giúp nhà đầu tư nắm bắt được tiến độ thi công công trình, dự án. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm xây dựng của Công ty Cổ phần Sông Đà 10. Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm + Các công trình và hạng mục công trình, sau khi Công ty ký được hợp đồng với bên A.
Phòng kỹ thuật và phòng tài chính kế toán căn cứ vào thiết kế kỹ thuật, điều kiện thi công và tiến độ công trình, căn cứ vào năng lực thi công công trình của các đội xây dựng phù hợp với các yêu cầu quản lý, để ra một hợp đồng khoán gọn cho đội xây dựng. Ban Giám đốc Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 trực tiếp chỉ đạo sản xuất và các mặt quản lý trên công trường thông qua các bộ phận nghiệp vụ là Ban chỉ huy công trình do các đội xây dựng thành lập ra. + Công tác tổ chức sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 luôn tuân thủ theo quy trình công nghệ xây dựng như sau: SVTH: Lưu Thị Thanh Phượng 5 Lớp: Kế toán VB2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán Mua vật tư, tổ chức nhân công Nghiệm thu bàn Nhận thầu Tổ chức thi công giao công trình Lập kế hoạch thi công (Nguồn: Phòng Kỹ thuật) Sơ đồ 1.1: Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm tại Công ty 1. Cơ cấu tổ chức sản xuất Ban chỉ huy công trình Bộ phận Bộ phận Kỹ Bộ phận vật Bảo vệ công thống kê kinh thuật công tư công trình trình tế trình Các tổ sản xuất và tổ lái máy Công nhân kỹ thuật và LĐPT (Nguồn: Phòng Kỹ thuật) Sơ đồ 1.2: Tổ chức tại các đội xây dựng Giải thích: SVTH: Lưu Thị Thanh Phượng 6 Lớp: Kế toán VB2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán - Ban chỉ huy công trình: Trực tiếp chịu sự quản lý của Ban giám đốc công ty.
Có nhiệm vụ tổ chức điều hành hoạt động của công trình, chịu trách nhiệm về tiến trình các công trình, kết quả thực hiện các công trình. - Bộ phận thống kê kinh tế: Thực chất đây là các nhân viên thống kê kinh tế. Có nhiệm vụ theo dõi việc sử dụng nguyên vật liệu tại các công trình, chấm công, tổng hợp các chứng từ liên quan đến công trình rồi định kỳ gửi lên văn phòng công ty để kế toán thực hiện việc hạch toán kế toán. - Bộ phận kỹ thuật công trình: Ban này có hai công việc chính là thí nghiệm công trình và giám sát công trình.
Nhiệm vụ thí nghiệm công trình tức là kiểm tra việc thực hiện các tiêu chuẩn kỹ thuật tất cả các khâu của công trình, phát hiện được các sai sót kỹ thuật để kịp thời sửa chữa. Giám sát công trình tức là đôn đốc, giám sát việc thi công của công nhân kỹ thuật và lao động phổ thông, những người trực tiếp thi công công trình, chịu trách nhiệm về tiến độ công trình cũng như những mất mát phát sinh. - Bộ phận vật tư công trình: Quản lý về máy móc, trang thiết bị, bảo hộ lao động cho công nhân, kịp thời phân bổ máy móc theo yêu cầu của từng tổ sản xuất, đồng thời cũng có trách nhiệm bảo dưỡng, sửa chữa, nâng cấp máy móc. Đồng thời có trách nhiệm quản lý và phân bổ vật tư, nhiên liệu theo yêu cầu từng tổ sản xuất.
- Bộ phận bảo vệ công trình: Có trách nhiệm bảo vệ các tài sản của công trình. - Các tổ sản xuất và tổ lái máy: Bao gồm công nhân kĩ thuật và lao động phổ thông là những người trực tiếp thi công sản xuất tại công trình, thực hiện theo sự chỉ đạo từ Ban chỉ huy công trình và bộ phận kĩ thuật nhằm thi công đúng tiến độ và bản vẽ kĩ thuật. Công tác quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 SVTH: Lưu Thị Thanh Phượng 7 Lớp: Kế toán VB2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán 1. Cơ cấu tổ chức quản lý chi phí sản xuất của công ty + Công ty Cổ phần Sông Đà 10.9 hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xây dựng cơ bản.
Đây là một lĩnh vực kinh doanh đòi hỏi chi phí sản xuất lớn, khó tập hợp và kiểm soát chi phí so với các ngành nghề khác. Mỗi bộ phận quản lý có vai trò và trách nhiệm nhất định đối với công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, Công ty đang cố gắng hoàn thiện bộ máy quản lý để có thể giảm bớt chi phí quản lý nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả hoạt động thi công. + Dựa vào những đặc điểm trên công ty đã xây dựng cơ cấu tổ chức quản lý chi phí sản xuất của công ty theo sơ đồ sau: Ban giám đốc Phòng Kỹ thuật Phòng Tài Ban chỉ huy Đội thi công chính Kế toán công trường (Nguồn: Phòng Kỹ thuật) Sơ đồ 1.3: Cơ cấu tổ chức quản lý chi phí sản xuất 1. Chức năng các bộ phận trong công tác quản lý chi phí sản xuất - Phòng Tài chính Kế toán: Mọi chi phí phát sinh được thiết kế và điều chỉnh theo một giá thành dự toán trước.
Khi nhận được thông báo mời thầu một công trình, căn cứ vào các thông tin về công trình và căn cứ vào các hóa đơn giá công trình, Phòng Tài chính kế toán lập bảng dự toán chi phí công trình sau đó xem xét tình hình rồi mới dự thầu. Để trúng thầu thì giá bỏ thầu phải nhỏ hơn giá dự toán. Mặt khác, để đạt được lợi nhuận như mong muốn thì Công ty phải xây dựng kế hoạch thi công kèm theo các định mức tiêu hao vật SVTH: Lưu Thị Thanh Phượng 8 Lớp: Kế toán VB2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán tư cho từng giai đoạn cụ thể của dự án. Đây sẽ là cơ sở để các đội thi công kiểm soát mức sử dụng chi phí trong quá trình thi công.
- Phòng Kỹ thuật thi công có nhiệm vụ lập kế hoạch tiến độ sản xuất cho toàn Công ty, quản lý kỹ thuật, lập hồ sơ đấu thầu, lập phương án thi công cho các công trình, đơn vị thi công, điều động xe, máy móc, ôtô, thiết bị phục vụ cho các đơn vị, công trình thi công.