Nâng cao tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp

Bài viết phân tích tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại doanh nghiệp thuộc tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Quang Hưng
• Người hướng dẫn: ThS. Thịnh Văn Vinh
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nâng cao tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục các sơ đồ
• MỞ ĐẦU
• TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• 1. Chƣơng 1: LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG XÂY LẮP ẢNH HƢỞNG ĐẾN TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.2. CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ PHÂN LOẠI CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.2.1. Bản chất của chi phí sản xuất
• 1.2.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.3. GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ PHÂN LOẠI GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 1.3.1. Khái niệm giá thành sản phẩm
• 1.3.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây l ắp
• 1.4. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 1.4.1. Đối tƣợng kế toán chi phí sản xuất
• 1.4.2. Phƣơng pháp tập hợp chi phí sản xuất xây lắp
• 1.4.3. Phƣơng pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tí nh giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.5. PHƢƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM DỞ
• 1.5.1. Đánh giá sản phẩm dở theo chi phí nguyên vật liệu trƣ̣c tiếp
• 1.5.2. Đánh giá sản phẩm dở theo khối lƣợng sản phẩm hoàn thành tƣơng đƣơng
• 1.5.3. Đánh giá sản phẩm dở theo chi phí đị nh mƣ́c
• 1.6. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 1.6.1. Đối tƣợng tính giá thành sản phẩm xây l ắp
• 1.6.2. Phƣơng pháp tí nh giá thành sản phẩm xây l ắp
• 1.7. KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT HOẠT ĐỘNG XÂY LẮP THEO HỆ THỐNG CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM
• 1.7.1. Liên quan đến việc nhận diện chi phí sản xuất
• 1.7.2. Liên quan đến việc ghi nhận chi phí
• 1.7.3. Liên quan đến nguyên tắc chung ghi nhận chi phí
• 1.7.4. Liên quan đến việc xác định chi phí theo từng khoản mục gắn với từng Chuẩn mực kế toán
• 1.8. KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH Ở MỘT SỐ NƢỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
• 1.8.1. Kế toán của Mỹ
• 1.8.2. Kế toán của Cộng hòa Pháp
• 1.8.3. Kế toán của Nhật Bản
• 1.8.4. Bài học kinh nghiệm cho tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam
• 1.9. Kết luận chƣơng 1
• 2. Chƣơng 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM VÀ CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức hoạt động và tổ chức quản lý của các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam ảnh hƣởng đến kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm
• 2.2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM
• 2.2.1. Tổ chức hệ thống chứng từ và ghi chép ban đầu liên quan đến chi phí và giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.2.2. Tổ chức tài khoản kế toán sử dụng trong kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.2.3. Tổ chức hình thức kế toán và hệ thống sổ kế toán phản ánh chi phí và giá thành sản phẩm
• 2.2.4. Tổ chức lập và phân tích báo cáo kế toán về chi phí và giá thành
• 2.3. NỘI DUNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM
• 2.3.1. Phân loại chi phí sản xuất xây lắp
• 2.3.2. Phân loại giá thành sản phẩm
• 2.3.3. Đối tƣợng tập hợp chi phí sản xuất và đối tƣợng tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.3.4. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.4. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM
• 2.4.1. Nguyên nhân hạn chế
• 2.5. Kết luận chƣơng 2
• 3. Chƣơng 3: HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XU ẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY L ẮP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM
• 3.1. ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM VÀ CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN ĐẾN 2020
• 3.2. SỰ CẦN THIẾT VÀ YÊU CẦU HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM
• 3.2.1. Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp phải phù hợp với đặc thù về quản lý kinh tế tài chính và tôn trọng các nguyên tắc, chuẩn mực kế toán Việt Nam
• 3.2.2. Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp phải đảm bảo phù hợp với định hƣớng đổi mới và phát triển hệ thống doanh nghiệp Việt Nam
• 3.2.3. Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp phải đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin kinh tế tài chính cho công tác quản lý kinh tế cả ở tầm vĩ mô và tầm vi mô
• 3.2.4. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp phải đảm bảo kết hợp chặt chẽ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị
• 3.2.5. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp phải đảm bảo tính hiệu quả và có tính khả thi
• 3.3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THUỘC TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM
• 3.3.1. Hoàn thiện các nội dung thuộc môi trƣờng pháp lý về kế toán
• 3.3.2. Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tí nh giá thành sản phẩm xây lắp
• 3.4. HOÀN THIỆN CHỈ TIÊU QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 3.4.1. Yêu cầu cơ bản hoàn thiện chỉ tiêu quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 3.4.2. Nội dung hoàn thiện các chỉ tiêu quản trị
• 3.5. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
• 3.5.1. Về phía Nhà nƣớc và̀ Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam
• 3.5.2. Về phía các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam
• 3.6. Kết luận chƣơng 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Xây Lắp Khái Niệm Vai Trò

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát và quản lý hiệu quả hoạt động. Đây là một trong những công cụ quan trọng, cung cấp thông tin chi tiết về chi phí phát sinh trong quá trình thi công, từ đó giúp nhà quản lý đưa ra các quyết định tối ưu nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành và nâng cao lợi nhuận. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là những chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lượng hoạt động của doanh nghiệp. Kế toán cần đổi mới toàn diện để cung cấp thông tin chính xác và kịp thời phục vụ quá trình điều hành hoạt động. Theo tài liệu nghiên cứu, việc hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là vô cùng cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

1.1. Đặc Điểm Ngành Xây Lắp Ảnh Hưởng Đến Kế Toán Chi Phí

Ngành xây lắp có những đặc điểm riêng biệt ảnh hưởng trực tiếp đến công tác kế toán chi phí. Các công trình xây dựng thường có quy mô lớn, thời gian thi công kéo dài, và địa điểm thi công đa dạng. Điều này đòi hỏi hệ thống kế toán phải linh hoạt, có khả năng theo dõi và phân bổ chi phí một cách chính xác cho từng công trình cụ thể. Ngoài ra, việc quản lý vật tư, nhân công, và máy móc thi công cũng phức tạp hơn so với các ngành sản xuất khác. Sự khác biệt này đòi hỏi kế toán phải nắm vững đặc thù ngành để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của công tác kế toán.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Chi Phí Trong Quản Lý Doanh Nghiệp Xây Lắp

Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho quản lý doanh nghiệp xây lắp. Thông tin này giúp nhà quản lý kiểm soát chi phí, đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực, và đưa ra các quyết định về giá thầu, lựa chọn nhà thầu phụ, và quản lý dự án. Bên cạnh đó, kế toán chi phí còn giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định về kế toán và thuế, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Thông tin từ kế toán chi phí là căn cứ quan trọng để lập kế hoạch tài chính, dự báo dòng tiền, và đánh giá rủi ro trong hoạt động xây lắp.

II. Thách Thức Trong Tổ Chức Kế Toán Chi Phí Xây Lắp Hiện Nay

Việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong các doanh nghiệp xây lắp hiện nay vẫn còn nhiều thách thức. Một trong những vấn đề phổ biến là sự thiếu đồng bộ trong hệ thống chứng từ và quy trình ghi chép ban đầu. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc thu thập và xử lý thông tin, ảnh hưởng đến tính chính xác của báo cáo kế toán. Bên cạnh đó, việc phân bổ chi phí chung, đặc biệt là chi phí sử dụng máy thi công, cũng là một vấn đề phức tạp. Các phương pháp phân bổ hiện tại có thể chưa phản ánh đúng thực tế sử dụng máy móc, dẫn đến sai lệch trong giá thành sản phẩm. Cuối cùng, việc thiếu hụt nhân lực kế toán có trình độ chuyên môn cao cũng là một rào cản lớn trong việc nâng cao hiệu quả công tác kế toán chi phí.

2.1. Vấn Đề Trong Thu Thập Chứng Từ Kế Toán Chi Phí Xây Lắp

Việc thu thập và xử lý chứng từ kế toán chi phí trong ngành xây lắp thường gặp nhiều khó khăn do tính chất phức tạp của các công trình xây dựng. Chứng từ có thể bị thất lạc, thiếu sót thông tin, hoặc không được lập kịp thời. Điều này gây khó khăn cho việc kiểm soát chi phí và tính giá thành sản phẩm một cách chính xác. Hơn nữa, việc quản lý chứng từ thủ công tốn nhiều thời gian và công sức, dễ dẫn đến sai sót và chậm trễ trong công tác kế toán.

2.2. Khó Khăn Trong Phân Bổ Chi Phí Chung Xây Lắp Giải Pháp Nào

Phân bổ chi phí chung là một trong những thách thức lớn trong kế toán chi phí xây lắp. Các chi phí như chi phí quản lý dự án, chi phí thuê mặt bằng, chi phí điện nước thường khó xác định trực tiếp cho từng công trình cụ thể. Việc phân bổ không chính xác có thể dẫn đến sai lệch trong giá thành sản phẩm và ảnh hưởng đến quyết định về giá thầu. Các doanh nghiệp cần xây dựng các phương pháp phân bổ chi phí chung hợp lý, dựa trên các tiêu chí như tỷ lệ doanh thu, tỷ lệ chi phí trực tiếp, hoặc số giờ công lao động.

2.3. Thiếu Hụt Nhân Lực Kế Toán Xây Dựng Thực Trạng Giải Pháp

Một thực trạng đáng lo ngại trong các doanh nghiệp xây lắp hiện nay là sự thiếu hụt nhân lực kế toán có trình độ chuyên môn cao. Kế toán xây lắp đòi hỏi kiến thức sâu rộng về kế toán, xây dựng, và các quy định pháp luật liên quan. Việc thiếu hụt nhân lực có thể dẫn đến sai sót trong công tác kế toán, ảnh hưởng đến tính chính xác của báo cáo tài chính. Các doanh nghiệp cần chú trọng đào tạo và phát triển đội ngũ kế toán, đồng thời tạo môi trường làm việc tốt để thu hút và giữ chân nhân tài.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Tổ Chức Kế Toán Chi Phí Xây Lắp

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong các doanh nghiệp xây lắp, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, cần hoàn thiện hệ thống chứng từ và quy trình ghi chép ban đầu, đảm bảo tính đầy đủ, chính xác, và kịp thời của thông tin. Thứ hai, cần xây dựng các phương pháp phân bổ chi phí chung hợp lý, dựa trên các tiêu chí khoa học và thực tế. Thứ ba, cần tăng cường đào tạo và phát triển đội ngũ kế toán, trang bị kiến thức chuyên môn sâu rộng và kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin. Cuối cùng, cần ứng dụng các phần mềm kế toán chuyên dụng để tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót, và nâng cao hiệu quả làm việc.

3.1. Xây Dựng Hệ Thống Chứng Từ Kế Toán Chi Phí Xây Lắp Chi Tiết

Xây dựng hệ thống chứng từ kế toán chi phí đầy đủ và chi tiết là yếu tố then chốt để đảm bảo tính chính xác của thông tin. Các chứng từ cần thiết bao gồm hóa đơn mua vật tư, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, bảng chấm công, bảng thanh toán lương, hóa đơn dịch vụ, và các chứng từ liên quan đến chi phí máy móc thi công. Các chứng từ này cần được lập đầy đủ thông tin, có chữ ký của các bên liên quan, và được lưu trữ một cách khoa học để dễ dàng tra cứu khi cần thiết.

3.2. Hoàn Thiện Phương Pháp Phân Bổ Chi Phí Chung Trong Xây Lắp

Việc lựa chọn phương pháp phân bổ chi phí chung phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của giá thành sản phẩm. Các phương pháp phổ biến bao gồm phân bổ theo tỷ lệ doanh thu, tỷ lệ chi phí trực tiếp, số giờ công lao động, hoặc diện tích xây dựng. Doanh nghiệp cần lựa chọn phương pháp phù hợp với đặc điểm của từng công trình và đảm bảo tính nhất quán trong quá trình áp dụng. Cần xem xét đến việc sử dụng phương pháp ABC (Activity-Based Costing) để phân bổ chi phí một cách chính xác hơn dựa trên các hoạt động phát sinh chi phí.

3.3. Đào Tạo Nâng Cao Năng Lực Đội Ngũ Kế Toán Xây Dựng Cần Thiết

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác kế toán xây lắp, cần tăng cường đào tạo và phát triển đội ngũ kế toán. Chương trình đào tạo cần tập trung vào các kiến thức chuyên môn về kế toán, xây dựng, các quy định pháp luật liên quan, và kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin. Doanh nghiệp có thể tổ chức các khóa đào tạo nội bộ, cử nhân viên tham gia các khóa đào tạo bên ngoài, hoặc mời các chuyên gia tư vấn để nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán.

IV. Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán Tối Ưu Chi Phí Sản Xuất Xây Lắp

Ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng là một giải pháp hiệu quả để tự động hóa các quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót, và nâng cao hiệu quả làm việc. Các phần mềm kế toán hiện nay có nhiều tính năng ưu việt, như quản lý chứng từ, quản lý vật tư, tính lương, lập báo cáo, và phân tích chi phí. Việc ứng dụng phần mềm kế toán giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho việc quản lý. Theo các chuyên gia, việc lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả ứng dụng.

4.1. Lợi Ích Của Việc Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán Trong Xây Dựng

Việc ứng dụng phần mềm kế toán trong ngành xây dựng mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Phần mềm giúp tự động hóa các quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót do tính toán thủ công. Nó cũng giúp quản lý dữ liệu kế toán một cách tập trung, dễ dàng truy cập và khai thác thông tin. Phần mềm cung cấp các báo cáo kế toán chính xác và kịp thời, giúp nhà quản lý đưa ra các quyết định sáng suốt. Ngoài ra, phần mềm còn giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định về kế toán và thuế một cách dễ dàng hơn.

4.2. Tiêu Chí Chọn Phần Mềm Kế Toán Phù Hợp Với Doanh Nghiệp

Việc lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả ứng dụng. Các tiêu chí cần xem xét bao gồm: tính năng của phần mềm, khả năng tích hợp với các hệ thống khác, chi phí đầu tư và vận hành, khả năng mở rộng, và dịch vụ hỗ trợ của nhà cung cấp. Doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia tư vấn và dùng thử phần mềm trước khi quyết định mua.

V. Kiểm Soát Chi Phí Quản Trị Rủi Ro Trong Kế Toán Xây Lắp

Kiểm soát chi phí và quản trị rủi ro là hai yếu tố quan trọng trong kế toán xây lắp. Việc kiểm soát chi phí giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao lợi nhuận, và tăng cường khả năng cạnh tranh. Quản trị rủi ro giúp doanh nghiệp nhận diện, đánh giá, và ứng phó với các rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động xây lắp, như rủi ro về giá vật tư, rủi ro về tiến độ thi công, và rủi ro về chất lượng công trình. Theo các nghiên cứu, việc áp dụng các biện pháp kiểm soát chi phí và quản trị rủi ro hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm thiểu tổn thất và bảo vệ lợi ích.

5.1. Các Biện Pháp Kiểm Soát Chi Phí Hiệu Quả Trong Ngành Xây Dựng

Để kiểm soát chi phí hiệu quả trong ngành xây dựng, các doanh nghiệp cần áp dụng nhiều biện pháp đồng bộ. Các biện pháp này bao gồm lập kế hoạch chi phí chi tiết, theo dõi và so sánh chi phí thực tế với kế hoạch, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng vật tư, nhân công, và máy móc thi công, và đàm phán giá cả tốt với các nhà cung cấp và nhà thầu phụ. Ngoài ra, cần thường xuyên đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực và có các biện pháp điều chỉnh kịp thời khi cần thiết.

5.2. Nhận Diện Ứng Phó Với Rủi Ro Trong Kế Toán Chi Phí Xây Lắp

Trong kế toán chi phí xây lắp, có nhiều rủi ro tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến tính chính xác của thông tin và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các rủi ro này bao gồm rủi ro về giá vật tư, rủi ro về tiến độ thi công, rủi ro về chất lượng công trình, rủi ro về pháp lý, và rủi ro về tài chính. Doanh nghiệp cần nhận diện, đánh giá, và ứng phó với các rủi ro này một cách chủ động để giảm thiểu tổn thất và bảo vệ lợi ích. Các biện pháp ứng phó có thể bao gồm mua bảo hiểm, lập quỹ dự phòng, và xây dựng các quy trình kiểm soát nội bộ.

VI. Xu Hướng Phát Triển Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Xây Lắp Tương Lai

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong ngành xây lắp đang trải qua những thay đổi đáng kể do sự phát triển của công nghệ thông tin và yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Trong tương lai, kế toán chi phí sẽ trở nên tự động hóa hơn, tích hợp hơn, và hướng đến việc cung cấp thông tin chi tiết và kịp thời cho việc quản lý. Các xu hướng phát triển chính bao gồm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để phân tích dữ liệu, sử dụng công nghệ blockchain để đảm bảo tính minh bạch của thông tin, và tích hợp kế toán chi phí với các hệ thống quản lý dự án (Project Management Systems).

6.1. Ứng Dụng AI Machine Learning Trong Phân Tích Chi Phí

Trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) có tiềm năng to lớn trong việc phân tích dữ liệu kế toán chi phí và cung cấp thông tin chi tiết cho việc quản lý. AI có thể giúp tự động hóa các quy trình phân tích, phát hiện các điểm bất thường trong dữ liệu, và dự báo xu hướng chi phí. Học máy có thể giúp xây dựng các mô hình dự báo chi phí chính xác hơn, dựa trên các yếu tố như giá vật tư, tiến độ thi công, và điều kiện thời tiết.

6.2. Blockchain Tính Minh Bạch Trong Kế Toán Chi Phí Xây Dựng

Công nghệ blockchain có thể giúp đảm bảo tính minh bạch và không thể sửa đổi của thông tin kế toán chi phí trong ngành xây dựng. Blockchain có thể được sử dụng để ghi lại tất cả các giao dịch liên quan đến chi phí, từ việc mua vật tư đến việc thanh toán cho nhà thầu phụ. Thông tin này được lưu trữ trong một sổ cái phân tán, không thể sửa đổi, và có thể được truy cập bởi tất cả các bên liên quan. Điều này giúp tăng cường tính tin cậy của thông tin và giảm thiểu rủi ro gian lận.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài "Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam" do nghiên cứu sinh Nguyễn Quang Hưng thực hiện tại Học viện Tài chính (Bộ Giáo dục và Đào tạo - Bộ Tài chính) dưới sự hướng dẫn khoa học của người hướng dẫn Thịnh Văn Vinh, hoàn thành vào năm 2013. Luận án thuộc chuyên ngành Kế toán, mã số đào tạo 62.01.

Về tính cấp thiết, tác giả luận án xác định trong bối cảnh hội nhập kinh tế, việc tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm là nhiệm vụ trọng yếu giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là những chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh chất lượng hoạt động của doanh nghiệp. Trong hệ thống công cụ quản trị, kế toán giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho nhà quản lý điều hành sản xuất kinh doanh. Bộ phận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành chiếm khối lượng công tác lớn, do đó đòi hỏi phải được đổi mới đồng bộ về nội dung, phương pháp và hệ thống báo cáo. Đối với lĩnh vực xây lắp nói chung và khối doanh nghiệp xây lắp trực thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam nói riêng, công tác này đòi hỏi phải được khảo sát và giải quyết một cách có cơ sở khoa học.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định gồm 3 nội dung cụ thể:

1. Nghiên cứu, hệ thống hóa và làm rõ thêm lý luận về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp.
2. Khảo sát thực trạng về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam.
3. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam.

Đối tượng nghiên cứu của luận án là lý luận về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất, cùng thực trạng của công tác này tại các đơn vị xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung vào các doanh nghiệp xây lắp trong Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam; phạm vi thời gian khảo sát thực tế phản ánh số liệu giai đoạn 2009 - 2011 và các giải pháp đề xuất phục vụ định hướng phát triển của ngành đến năm 2020. Luận án có kết cấu gồm phần mở đầu, tổng quan nghiên cứu, kết luận, danh mục công trình đã công bố, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục và 3 chương nội dung chính với quy mô 138 trang (Chương 1: 48 trang; Chương 2: 42 trang; Chương 3: 48 trang).

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Trong phần tổng quan các vấn đề nghiên cứu liên quan đến đề tài, tác giả đã điểm lại hệ thống giáo trình, tài liệu chuyên ngành của các trường đại học, cao đẳng cùng nhiều công trình nghiên cứu khoa học, luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ kinh tế đã công bố:

Tác giả / Đơn vị	Năm	Tên công trình / Đề tài	Hướng nghiên cứu chính và nhận định của tác giả
Nguyễn Thị Lời	1987	Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành điện truyền tải ở doanh nghiệp nhà nước	Nghiên cứu nội dung chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm điện truyền tải; đề xuất giải pháp cho doanh nghiệp nhà nước thời kỳ bao cấp.
Phạm Thị Gái	1990	Hạch toán và phân tích chi phí sản xuất và giá thành Ngành Than	Nghiên cứu đặc điểm chi phí sản xuất ngành than trong điều kiện kinh doanh bước đầu đổi mới; phân tích nhân tố ảnh hưởng và biện pháp hạ chi phí.
Dự án EROTAPVIET	1995	Cải cách kế toán Việt Nam	Hình thành các khái niệm về kế toán tài chính và kế toán quản trị; mở hướng nghiên cứu phân định ranh giới kế toán tài chính và kế toán quản trị chi phí, giá thành.
Trần Văn Dung, Giang Thị Xuyến, Phạm Quang	2002	Tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất	Nghiên cứu cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí, giá thành; khảo sát thực tế tại Công ty 319 - Xí nghiệp 11, Công ty Xây dựng công trình giao thông 810, Công ty Dệt Kim, Công ty Bia Hà Nội; đề xuất hoàn thiện nội dung chi phí, tài khoản và báo cáo quản trị.
Lưu Đức Tuyên	2005	Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xi măng trong các doanh nghiệp nhà nước	Nghiên cứu cụ thể công tác kế toán chi phí và tính giá thành trong ngành sản xuất xi măng thuộc khu vực doanh nghiệp nhà nước.
Hà Xuân Thạch	—	Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và các phương pháp tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp Công nghiệp Việt Nam	Nghiên cứu lý luận kết hợp khảo sát doanh nghiệp công nghiệp; đề xuất hoàn thiện nội dung chi phí sản phẩm, phương pháp tính giá thành và đánh giá sản phẩm dở dang.
Lê Thị Diệu Linh	2009	Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây dựng dân dụng	Đề xuất giải pháp kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành trong điều kiện khoán sản phẩm; xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật và phân tích điều kiện khoán.
Hoàng Văn Tưởng	2010	Tổ chức kế toán quản trị với việc tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam	Nghiên cứu các trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận, trung tâm đầu tư; xây dựng hệ thống báo cáo kế toán quản trị nhưng chưa hoàn chỉnh nội dung chi phí cụ thể của các trung tâm.
Dương Thị Vân Anh	2012	Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc nổ thuộc công ty công nghiệp hóa chất mỏ - TKV	Phân tích và đề xuất nội dung chi phí sản xuất thuốc nổ nhằm kiểm soát giá thành ngành mỏ; hạn chế là chưa đề cập sâu việc sử dụng hệ thống tài khoản kế toán chi tiết phục vụ kế toán quản trị.

Về vị trí của luận án và khoảng trống nghiên cứu: Các công trình trên đã đóng góp tích cực vào việc hệ thống hóa lý luận chung về chi phí, giá thành, hoặc giải quyết bài toán kế toán cho những ngành nghề cụ thể (điện lực, than, xi măng, thuốc nổ, xây dựng dân dụng nói chung). Tuy nhiên, các giải pháp cụ thể cho đặc thù của doanh nghiệp xây lắp dầu khí chưa được giải quyết hoàn chỉnh. Đối với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, các đơn vị xây lắp có quy mô thi công phức tạp, tổ chức quản lý đa dạng và cơ chế khoán đặc thù. Luận án lựa chọn kế thừa kết quả lý luận trước đó, tiếp tục bổ khuyết khoảng trống về việc xác định nội dung chi phí sản xuất, phân loại chi phí, vận dụng hệ thống tài khoản tài chính, thiết lập tài khoản chi tiết kế toán quản trị và hệ thống báo cáo kế toán phù hợp với đặc thù của các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về cơ sở lý thuyết, luận án dựa trên quan điểm kinh tế chính trị Mác - Lênin về chi phí sản xuất. Dẫn chiếu tác phẩm "Tư bản - tập 1" của C. Mác, tác giả chỉ rõ sự phân biệt giữa phí tổn của nhà tư bản để sản xuất hàng hóa (đo bằng chi phí tư bản) và phí tổn thực sự để sản xuất hàng hóa (đo bằng chi phí lao động). Từ đó, phân biệt giữa chi phí của doanh nghiệp nói chung và chi phí sản xuất sản phẩm, lao vụ, dịch vụ. Luận án đồng thời vận dụng quy định tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01), theo đó chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức tiền chi ra, khấu trừ tài sản hoặc phát sinh nợ dẫn đến suy giảm vốn chủ sở hữu (ngoại trừ phân phối cho chủ sở hữu). Trên cơ sở tổng hợp lý luận, tác giả xác định chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống cần thiết và lao động vật hóa bỏ ra để sản xuất sản phẩm trong một thời kỳ nhất định, kèm theo một số khoản chi phí mang tính chất thu nhập thuần túy của xã hội như bảo hiểm xã hội, lãi vay ngân hàng và các tổ chức tín dụng.

Về phương diện kế toán tài chính, chi phí sản xuất được phân loại theo 4 tiêu thức:

1. Yếu tố đầu vào: Chi phí ban đầu (ngoại sinh, đơn nhất) và chi phí luân chuyển nội bộ (hỗn hợp).
2. Hoạt động và công dụng kinh tế (khoản mục): Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung (gồm 6 yếu tố cấu thành: nhân viên phân xưởng, vật liệu, dụng cụ, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác).
3. Nội dung tính chất của chi phí (yếu tố): 5 yếu tố gồm chi phí nguyên liệu, vật liệu; chi phí nhân công; chi phí khấu hao tài sản cố định; chi phí dịch vụ mua ngoài; chi phí bằng tiền khác.
4. Mối quan hệ với các khoản mục trên báo cáo tài chính: Chi phí sản phẩm gắn liền với việc hình thành giá trị tài sản hàng tồn kho và giá vốn hàng bán khi tiêu thụ.

Về phương diện kế toán quản trị, chi phí sản xuất được phân loại theo 5 tiêu thức:

1. Mối quan hệ với khối lượng sản phẩm sản xuất hoàn thành: Chi phí biến đổi (biến phí thực thụ, biến phí cấp bậc) và chi phí cố định (định phí tuyệt đối, định phí tương đối; định phí bắt buộc, định phí tùy ý).
2. Khả năng quy nạp vào đối tượng kế toán chi phí: Chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.
3. Khả năng kiểm soát chi phí: Chi phí kiểm soát được và chi phí không kiểm soát được.
4. Mối quan hệ với báo cáo tài chính: Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ.
5. Phục vụ phân tích lựa chọn phương án kinh doanh tối ưu: Chi phí cơ hội, chi phí chênh lệch và chi phí ngầm.

Đối với giá thành sản phẩm xây lắp, văn bản xác định đây là toàn bộ chi phí sản xuất dùng để hoàn thành công trình, hạng mục công trình hoặc khối lượng xây lắp; thực hiện 3 chức năng: bù đắp chi phí, thước đo hiệu quả sản xuất kinh doanh và lập giá. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành được thể hiện qua công thức:

$$\text{Tổng giá thành sản xuất trong kỳ} = \text{CPSX dở dang đầu kỳ} + \text{CPSX phát sinh trong kỳ} - \text{CPSX dở dang cuối kỳ}$$

Về phương pháp kỹ thuật kế toán:

• Phương pháp tập hợp chi phí: Gồm tập hợp trực tiếp và tập hợp gián tiếp (phân bổ theo tiêu chuẩn như chi phí nhân công trực tiếp, thời gian lao động, chi phí nguyên vật liệu, hoặc số giờ máy chạy qua 2 bước tính hệ số phân bổ và tính mức phân bổ cho từng đối tượng).
• Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang: Đánh giá theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (công thức 1.1), theo khối lượng hoàn thành tương đương (công thức 1.2), theo chi phí định mức, và phương pháp xác định sản phẩm dở dang theo tỷ lệ dự toán áp dụng cho hoạt động xây lắp bàn giao theo giai đoạn:

$$\text{CPSXDD cuối kỳ} = \frac{\text{CPSXDD đầu kỳ} + \text{CPPS trong kỳ}}{\text{Giá dự toán KLXL hoàn thành} + \text{Giá dự toán KLXLDD cuối kỳ}} \times \text{Giá dự toán KLXLDD cuối kỳ}$$

• Phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp: Áp dụng phương pháp thông dụng (tích lũy dồn chi phí phát sinh theo từng công trình, hạng mục công trình trên phiếu tính giá thành) và phương pháp định mức (dựa trên định mức kinh tế kỹ thuật, hạch toán riêng chi phí trong định mức và chi phí thoát ly định mức, xác định chênh lệch do thay đổi định mức).

Về phương pháp nghiên cứu của luận án: Tác giả dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin để xem xét các vấn đề kế toán trong mối quan hệ ràng buộc và logic; đồng thời kết hợp sử dụng các phương pháp kỹ thuật như so sánh, kiểm định, diễn giải, quy nạp, thống kê và tổng hợp số liệu để phân tích và hệ thống hóa thực tiễn.

Nguồn dữ liệu của luận án bao gồm: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam; kinh nghiệm tổ chức kế toán chi phí của Mỹ, Cộng hòa Pháp, Nhật Bản; các tài liệu, hồ sơ kế toán, báo cáo tài chính và số liệu thực tế tại các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam trong giai đoạn 2009 - 2011.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp

Chương 1 có độ dài 48 trang (từ trang 8 đến trang 55), tập trung làm rõ hệ thống lý luận căn bản về kế toán chi phí và giá thành xây lắp. Tác giả chỉ ra 7 đặc điểm kinh tế - kỹ thuật mang tính đặc thù của hoạt động xây lắp chi phối trực tiếp đến tổ chức kế toán:

1. Địa điểm thi công không cố định, thường xuyên thay đổi theo công trình, làm phát sinh chi phí di chuyển nhân công, thiết bị máy móc và chi phí xây dựng công trình tạm (lán trại); phương thức thi công đa dạng (thủ công, máy móc hoặc kết hợp).
2. Thi công ngoài trời chịu ảnh hưởng lớn bởi thời tiết, khí hậu từng vùng miền, tác động đến tiến độ, kỹ thuật và quản lý vật tư, dễ phát sinh chi phí ngoài dự kiến.
3. Sản phẩm xây lắp là công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, chu kỳ sản xuất dài, tính chất phức tạp, mang tính đơn chiếc theo thiết kế và dự toán riêng; giá bán xác định trước qua hợp đồng giao nhận thầu; đối tượng và kỳ tính giá thành phải căn cứ theo công trình hoặc hạng mục công trình.
4. Sản phẩm mang tính cố định tại nơi xây dựng, nơi sản xuất cũng là nơi tiêu thụ; điều kiện máy móc và nhân lực phải di động đồng bộ theo công trình; chi phí phụ thuộc vào đơn giá từng địa bàn lãnh thổ.
5. Đối tượng hạch toán chi phí cụ thể là công trình, hạng mục công trình, đòi hỏi phải lập dự toán riêng theo từng công trình hoặc từng giai đoạn thi công.
6. Chất lượng sản phẩm khó đánh giá ngay khi bàn giao mà cần thời gian bảo hành, phát sinh chi phí bảo hành; chi phí sản xuất xây lắp phát sinh xuyên suốt 3 khâu (chuẩn bị đầu tư, thi công xây lắp và sau hoàn thành bàn giao).
7. Trình độ tổ chức quản lý, kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh tại các doanh nghiệp còn những điểm hạn chế nhất định.

Về tổ chức hạch toán kế toán chi phí, chương 1 trình bày chi tiết quy trình ghi chép và kết chuyển qua hệ thống tài khoản kế toán:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Tập hợp trị giá vật liệu chính, vật liệu phụ, xuất dùng trực tiếp cho công trình. Xác định bằng công thức: Trị giá NVL xuất dùng trong kỳ cộng trị giá NVL còn lại đầu kỳ trừ trị giá NVL còn lại cuối kỳ và trừ trị giá phế liệu thu hồi. Cuối kỳ kết chuyển: Nợ TK 154 / Có TK 621.
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Tập hợp tiền lương, tiền công và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp thi công. Tập hợp trực tiếp cho từng công trình hoặc phân bổ gián tiếp; cuối kỳ kết chuyển: Nợ TK 154 / Có TK 622.
• Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Phản ánh chi phí vật tư, nhân công lái máy, khấu hao và chi phí thuê ngoài máy thi công. Hạch toán phân biệt theo hai hình thức: đơn vị đi thuê máy ngoài (ghi nhận chi phí qua TK 623, TK 133 và các tài khoản tiền, công nợ) hoặc đơn vị tổ chức đội máy thi công riêng (tập hợp chi phí lương TK 334, bảo hiểm TK 338, vật liệu TK 152, khấu hao TK 214; cuối kỳ kết chuyển Nợ TK 154 / Có TK 623).
• Chi phí sản xuất chung (TK 627): Tập hợp các chi phí quản lý và phục vụ thi công tại đội, công trường; mở chi tiết theo 6 tài khoản cấp 2: TK 6271 (nhân viên), TK 6272 (vật liệu), TK 6273 (dụng cụ), TK 6274 (khấu hao), TK 6277 (dịch vụ mua ngoài), TK 6278 (chi phí bằng tiền khác). Phân bổ cho các công trình theo tiêu chuẩn thích hợp và kết chuyển sang Nợ TK 154.

Trình tự luân chuyển số liệu từ các tài khoản tập hợp chi phí sang TK 154 và kết chuyển giá thành sản phẩm hoàn thành sang TK 155 hoặc TK 632 được khái quát qua Sơ đồ 1.1. Luận án xây dựng mẫu biểu tính toán cụ thể gồm: Bảng 1.1 (Bảng tính giá thành sản phẩm xây lắp theo phương pháp thông dụng phản ánh chi phí dở dang đầu kỳ, chi phí phát sinh theo 4 khoản mục, chi phí dở dang cuối kỳ và tổng giá thành) và Bảng 1.2 (Bảng tính giá thành sản phẩm xây lắp theo phương pháp định mức). Chương này cũng phân tích việc ghi nhận chi phí theo hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam và đúc rút bài học kinh nghiệm tổ chức kế toán từ Mỹ, Pháp và Nhật Bản.

Chương 2: Thực trạng tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam

Chương 2 có độ dài 42 trang (từ trang 56 đến trang 98), đi sâu khảo sát thực tiễn tại các đơn vị xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam:

• Tổng quan về Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, lịch sử hình thành và đặc điểm mô hình tổ chức bộ máy quản lý của các doanh nghiệp xây lắp trực thuộc. Tác giả hệ thống hóa bộ máy qua Sơ đồ 2.1 (Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp xây lắp Dầu khí) và Sơ đồ 2.2 (Tổ chức bộ máy kế toán tại các doanh nghiệp Xây lắp thuộc Tập đoàn).
• Khảo sát thực trạng tổ chức chứng từ và ghi chép ban đầu; hệ thống tài khoản kế toán áp dụng; hình thức kế toán và hệ thống sổ kế toán chi tiết, tổng hợp; công tác lập và phân tích báo cáo chi phí, giá thành.
• Thực trạng nội dung kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại các doanh nghiệp qua việc phân loại chi phí, xác định đối tượng tập hợp chi phí theo từng công trình, hạng mục công trình. Luận án phản ánh số liệu thực tế qua hệ thống bảng biểu khảo sát:
  • Bảng 2.1: Chi phí sản xuất xây lắp trong 3 năm từ 2009 - 2011.
  • Bảng 2.2: Bảng phân bổ vật liệu, công cụ dụng cụ.
  • Bảng 2.3: Bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương.
  • Bảng 2.4: Bảng kê chi phí sử dụng máy thi công.
  • Bảng 2.5: Bảng phân bổ chi phí sử dụng máy thi công.
  • Bảng 2.6: Bảng tổng hợp và phân bổ chi phí sản xuất chung.
  • Bảng 2.7: Bảng tính giá thành sản phẩm Xây lắp.
• Đánh giá thực trạng: Luận án phân tích những mặt đạt được trong công tác hạch toán chi phí, tuân thủ chế độ kế toán; đồng thời chỉ rõ những mặt hạn chế còn tồn tại trong tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại các doanh nghiệp thành viên, tập trung vào nguyên nhân tổ chức bộ máy, phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp, công tác lập định mức dự toán và việc ứng dụng kế toán quản trị phục vụ điều hành nội bộ.

Chương 3: Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam

Chương 3 có độ dài 48 trang (từ trang 99 đến trang 146), đề xuất hệ thống giải pháp xuất phát từ định hướng phát triển của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam và các đơn vị xây lắp trực thuộc đến năm 2020. Tác giả xác lập 5 yêu cầu nền tảng cho việc hoàn thiện:

1. Phải phù hợp với đặc thù quản lý kinh tế tài chính và tôn trọng các nguyên tắc, chuẩn mực kế toán Việt Nam.
2. Phải đảm bảo phù hợp với định hướng đổi mới và phát triển hệ thống doanh nghiệp Việt Nam.
3. Phải đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin kinh tế tài chính cho công tác quản lý ở cả tầm vĩ mô và tầm vi mô.
4. Phải đảm bảo kết hợp chặt chẽ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị.
5. Phải đảm bảo tính hiệu quả và tính khả thi trong thực tế áp dụng.

Hệ thống giải pháp hoàn thiện được tác giả triển khai trên các phương diện chính:

• Hoàn thiện môi trường pháp lý về kế toán: Đề xuất các nội dung sửa đổi, bổ sung quy định kế toán chuyên ngành phù hợp với hoạt động xây lắp đặc thù của ngành dầu khí.
• Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành: Cải tiến hệ thống chứng từ kế toán ban đầu; tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán chi tiết phục vụ cho cả mục đích tài chính và quản trị; hoàn thiện hệ thống sổ kế toán và quy trình tập hợp, phân bổ chi phí sản xuất chung, chi phí máy thi công; chuẩn hóa phương pháp tính giá thành công trình.
• Hoàn thiện chỉ tiêu quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp: Xác lập các yêu cầu cơ bản và nội dung cụ thể của hệ thống chỉ tiêu kế toán quản trị nội bộ; thiết lập hệ thống báo cáo quản trị phục vụ công tác kiểm soát chi phí theo từng trung tâm trách nhiệm và từng giai đoạn thi công.
• Xác định điều kiện thực thi các giải pháp: Nêu rõ trách nhiệm và lộ trình thực hiện từ phía cơ quan quản lý Nhà nước, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam và các doanh nghiệp xây lắp trực thuộc Tập đoàn.

Kết quả và những đóng góp mới

Theo nội dung luận án công bố, những kết quả và đóng góp mới của công trình được thể hiện trên hai phương diện lý luận và thực tiễn:

Về mặt lý luận:

• Hệ thống hóa và làm sáng tỏ thêm cơ sở lý luận về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp, gắn kết lý luận chi phí với các quy định của hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam.
• Làm rõ bản chất kinh tế của chi phí sản xuất xây lắp, xác lập các tiêu thức phân loại chi phí và giá thành trên cả hai góc độ kế toán tài chính và kế toán quản trị; phân tích rõ các phương pháp tập hợp chi phí, phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp, phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang và phương pháp tính giá thành phù hợp với đặc thù sản phẩm xây lắp.

Về mặt thực tiễn:

• Phân tích rõ thực trạng tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam trong giai đoạn 2009 - 2011; chỉ rõ những kết quả đạt được, những hạn chế cụ thể về chứng từ, tài khoản, sổ kế toán, phân bổ chi phí và xác định nguyên nhân của các tồn tại đó.
• Đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện toàn diện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp, bao gồm hoàn thiện môi trường pháp lý, cải tiến quy trình hạch toán, hoàn thiện hệ thống tài khoản chi tiết kết hợp kế toán tài chính và kế toán quản trị, và xây dựng hệ thống chỉ tiêu quản trị chi phí phục vụ kiểm soát hoạt động xây lắp của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đến năm 2020.
• Xác định cụ thể các điều kiện cần thiết đối với Nhà nước, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam và các doanh nghiệp xây lắp thành viên để các giải pháp đề xuất có thể áp dụng vào thực tiễn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về hạn chế:

• Luận án giới hạn phạm vi khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam; dữ liệu thực chứng tập trung vào giai đoạn 2009 - 2011. Do đó, các kết luận thực tiễn gắn liền với đặc thù quản lý của mô hình tập đoàn kinh tế nhà nước trong giai đoạn này và hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam ban hành thời điểm đó.
• Công trình chủ yếu phân tích theo các phương pháp kế toán truyền thống, chưa mở rộng phân tích chuyên sâu các mô hình kế toán chi phí theo hoạt động (ABC) hoặc các phần mềm quản trị nguồn lực doanh nghiệp tích hợp phức tạp do điều kiện thực tế của doanh nghiệp thời kỳ khảo sát.

Về hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các loại hình doanh nghiệp xây lắp ngoài ngành dầu khí, hoặc các khối doanh nghiệp khác thuộc chuỗi giá trị ngành dầu khí (khai thác, lọc hóa dầu, dịch vụ kỹ thuật).
• Tiếp tục nghiên cứu việc áp dụng các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) về hợp đồng xây dựng và doanh thu (tương đương chuẩn mực IFRS 15 hiện nay) vào điều kiện kế toán Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo cụ thể cho các đối tượng sau:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Có thể sử dụng Chương 1 làm tài liệu học tập, nghiên cứu về lý luận kế toán chi phí và giá thành xây lắp, tham khảo cách thức phân loại chi phí theo kế toán tài chính và kế toán quản trị, cũng như công thức toán học tính sản phẩm dở dang theo tỷ lệ dự toán.
• Giảng viên các trường đại học khối kinh tế: Tham khảo khung phân tích kết hợp giữa lý luận chuẩn mực kế toán Việt Nam với bài học kinh nghiệm quốc tế từ Mỹ, Pháp, Nhật Bản trong giảng dạy học phần Kế toán doanh nghiệp xây lắp và Kế toán quản trị.
• Cán bộ quản lý tài chính, kế toán trưởng và nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp: Tham khảo quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp mở tài khoản chi tiết cho TK 621, TK 622, TK 623, TK 627, TK 154 và hệ thống bảng biểu tính giá thành (Bảng 1.1, Bảng 1.2, các mẫu bảng phân bổ chi phí) để áp dụng vào công tác hạch toán và kiểm soát chi phí thi công công trình.
• Nhà quản trị Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam: Tham khảo hệ thống chỉ tiêu quản trị chi phí sản xuất và giá thành tại Chương 3 để xây dựng quy chế giao khoán nội bộ, định mức kinh tế kỹ thuật và hoàn thiện hệ thống báo cáo quản trị chi phí trong toàn tập đoàn.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động xây lắp có những đặc điểm kỹ thuật nào ảnh hưởng trực tiếp đến tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành? Theo Chương 1 của luận án, hoạt động xây lắp có 7 đặc điểm chi phối kế toán: địa điểm thi công không cố định làm phát sinh chi phí di chuyển và lán trại tạm; chịu ảnh hưởng lớn của thời tiết khí hậu làm phát sinh chi phí ngoài dự kiến; sản phẩm có quy mô lớn, chu kỳ dài, mang tính đơn chiếc theo thiết kế và dự toán riêng; sản phẩm mang tính cố định tại nơi xây dựng; đối tượng hạch toán là từng công trình, hạng mục công trình cụ thể; chất lượng cần thời gian bảo hành và chi phí phát sinh ở cả 3 khâu (chuẩn bị đầu tư, thi công, sau hoàn thành); trình độ quản lý, giám sát của doanh nghiệp còn những hạn chế nhất định.

2. Công thức xác định tổng giá thành sản xuất sản phẩm xây lắp hoàn thành trong kỳ được xác định như thế nào? Tại mục 1.3 của luận án, công thức xác định tổng giá thành sản xuất sản phẩm hoàn thành trong kỳ được trình bày: Tổng giá thành sản xuất trong kỳ bằng Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ cộng Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ trừ đi Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ.

3. Hoạt động xây lắp áp dụng công thức nào để đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ đối với công trình bàn giao theo từng giai đoạn? Theo mục 1.4 của luận án, đối với công trình, hạng mục công trình bàn giao thanh toán theo từng giai đoạn, giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ được xác định theo tỷ lệ dự toán theo công thức: Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ bằng tỷ số giữa [Chi phí dở dang đầu kỳ cộng Chi phí phát sinh trong kỳ] trên [Giá dự toán khối lượng xây lắp hoàn thành cộng Giá dự toán khối lượng xây lắp dở dang cuối kỳ], sau đó nhân với Giá dự toán khối lượng xây lắp dở dang cuối kỳ.

4. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công được hạch toán qua tài khoản nào và phân biệt các trường hợp ra sao? Theo mục 1.3 của luận án, chi phí máy thi công được hạch toán trên TK 623 - Chi phí sử dụng máy thi công. Đối với đơn vị đi thuê máy ngoài, kế toán ghi Nợ TK 623, Nợ TK 133 / Có TK 111, 112, 331. Đối với đơn vị có đội máy thi công riêng, kế toán tập hợp chi phí liên quan ghi Nợ TK 623 / Có TK 334, 338, 152, 214, 141, 111, 112. Cuối kỳ, toàn bộ chi phí sử dụng máy thi công được kết chuyển để tính giá thành: Nợ TK 154 / Có TK 623.

5. Luận án đề xuất mấy yêu cầu nền tảng cho việc hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí và giá thành tại các doanh nghiệp xây lắp dầu khí? Tại mục 3.2 của Chương 3, tác giả xác định 5 yêu cầu nền tảng: phù hợp với đặc thù quản lý kinh tế tài chính và tôn trọng chuẩn mực kế toán Việt Nam; phù hợp với định hướng đổi mới và phát triển hệ thống doanh nghiệp Việt Nam; đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin cho quản lý vĩ mô và vi mô; kết hợp chặt chẽ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị; đảm bảo tính hiệu quả và tính khả thi trong thực tế.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Quang Hưng đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp, kết hợp hài hòa góc độ kế toán tài chính và kế toán quản trị phù hợp với Chuẩn mực Kế toán Việt Nam. Thông qua khảo sát thực trạng công tác hạch toán tại các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam giai đoạn 2009 - 2011, tác giả đã làm rõ các ưu điểm cũng như những mặt hạn chế trong hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo chi phí. Trên cơ sở đó, công trình đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ và có tính khả thi nhằm hoàn thiện môi trường pháp lý, chuẩn hóa quy trình tính giá thành và thiết lập các chỉ tiêu kế toán quản trị nội bộ phục vụ định hướng phát triển của ngành dầu khí đến năm 2020. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho nghiên cứu sinh, giảng viên chuyên ngành kế toán cũng như các nhà quản lý tài chính doanh nghiệp xây lắp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp (48 trang) Chương 2: Thực trạng tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (42 trang) Chương 3: Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh nghiệp xây lắp thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (48 trang) 3 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp nói chung và trong các doanh nghiệp Xây lắp nói riêng đã đƣợc nhiều giáo trình, tài liệu, công trình khoa học, luận án tiến sỹ và luận văn thạc sỹ kinh tế nghiên cứu. Trong tất cả các giáo trình kế toán doanh nghiệp, kế toán tài chính và kế toán quản trị của các Trƣờng Đại học, Cao đẳng đều có chƣơng nghiên cứu về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sản xuất nói chung và sản phẩm xây lắp nói riêng. Nội dung chủ yếu của vấn đề nghiên cứu chi phí sản xuất trong các giáo trình là cung cấp những lý thuyết cơ bản, mang tính nguyên tắc về nội dung chi phí sản xuất, phƣơng pháp kế toán chi phí sản xuất và các phƣơng pháp tính giá thành sản phẩm, phƣơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang. Các kiến thức này tạo điều kiện cho những ngƣời học, ngƣời nghiên cứu nắm một cách cơ bản nhất những nguyên tắc để có thể vận dụng thích hợp vào công việc thực tiễn và nghiên cứu sâu thêm.

Vì thế, việc nghiên cứu các giải pháp cụ thể để áp dụng vào thực tiễn cho một loại hình doanh nghiệp nào đó không đƣợc đề cập đến trong các giáo trình, tài liệu này. Đó cũng chính là nhiệm vụ quan trọng của những ngƣời làm công tác nghiên cứu khoa học và ngƣời làm thực tiễn. Trong những năm qua, nhiều công trình khoa học các cấp, nhiều luận án tiến sỹ, thạc sỹ kinh tế cũng đã nghiên cứu các vấn đề về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp. Mỗi công trình nghiên cứu vấn đề này trên các góc cạnh khác nhau và giải quyết đƣợc những yêu cầu đòi hỏi cấp thiết trong việc bổ sung thêm hay làm sáng tỏ hơn về lý luận cũng nhƣ thực tiễn công tác kế toán chi phí và giá thành sản phẩm trong các loại hình doanh nghiệp.

Đặc biệt là trong các luận án tiến sỹ, thạc sỹ đã đề 4 xuất đƣợc một số giải pháp phù hợp cho công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong các ngành, các doanh nghiệp cụ thể. - Năm 1987, luận án tiến sỹ về đề tài "Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành điện truyền tải ở doanh nghiệp nhà nƣớc" của tác giả Nguyễn Thị Lời, đã nghiên cứu khá logic các vần đề liên quan đến nội dung chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm điện truyền tải trong doanh nghiệp và đã đề xuất đƣợc một số giải pháp phù hợp cho DNNN lúc bấy giờ, khi còn thời kỳ bao cấp vẫn nặng nề. - Năm 1990, luận án tiến sỹ với đề tài "Hạch toán và phân tích chi phí sản xuất và giá thành Ngành Than" của tác giả Phạm Thị Gái đã nghiên cứu đặc điểm chi phí sản xuất của ngành Than trong điều kiện kinh doanh đã bƣớc đầu đổi mới, trong đó phân tích khá rõ những nhân tố ảnh hƣởng đến giá thành sản phẩm than và đƣa ra một số biện pháp hạ thấp chi phí sản xuất than. - Năm 1995, tài liệu về Cải cách kế toán Việt Nam, dự án EROTAPVIET, bƣớc đầu đã có những đổi mới căn bản về kế toán Việt Nam, khi đó đã hình thành các khái niệm về kế toán tài chính và kế toán quản trị, một số công trình nghiên cứu khoa học và luận án tiến sỹ kinh tế đã đi sâu nghiên cứu theo hƣớng lý luận về kế toán tài chính và kế toán quản trị; phân biệt gianh giới kế toán tài chính và kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm.

Từ đó, mở ra một hƣớng mới trong nghiên cứu những vấn đề lý luận về kế toán Việt Nam thời kỳ hội nhập. - Năm 2002, một số đề tài luận án của các tác giả nhƣ Trần Văn Dung, Giang Thị Xuyến và Phạm Quang đã nghiên cứu về Tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất. Ngoài việc nghiên cứu cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm, các tác giả đã nghiên cứu sự khác nhau giữa kế toán quản trị và kế toán tài chính nói 5 chung và bộ phận kế toán chi phí và giá thành sản phẩm nói riêng, các tác giả còn khảo sát thực tế ở một số doanh nghiệp sản xuất nhƣ Công ty 319 - Xí nghiệp 11; công ty Xây dựng công trình giao thông 810; công ty Dệt Kim, Công ty Bia Hà Nội. Trên cơ sở đó đã có những đánh giá khách quan về việc tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm ở các công ty này, từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện nhƣ hoàn thiện về nội dung chi phí, về tài khoản sử dụng và về báo cáo kế toán quản trị.

- Năm 2005, luận án tiến sỹ của tác giả Lƣu Đức Tuyên về Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xi măng trong các doanh nghiệp nhà nƣớc. - Đề tài của tác giả Hà Xuân Thạch "Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và các phƣơng pháp tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp Công nghiệp Việt Nam" đã nghiên cứu cụ thể về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đối với một ngành sản xuất. Trên cơ sở đặc điểm cụ thể của các doanh nghiệp mà tác giả khảo sát, kết hợp với những nghiên cứu lý luận, tác giả đã đề xuất đƣợc những giải pháp khá phù hợp nhƣ hoàn thiện nội dung chi phí của sản phẩm xi măng, sản phẩm công nghiệp; hoàn thiện về phƣơng pháp tính giá thành và phƣơng pháp đánh giá sản phẩm dở. - Năm 2009, tác giả Lê Thị Diệu Linh với đề tài "Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây dựng dân dụng".

Xuất phát từ việc nghiên cứu các vấn đề lý luận và khảo sát thực tiễn các vấn đề liên quan đến công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây dựng dân dụng, tác giả luận án đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện về kế toán trong điều kiện khoán sản phẩm. Các giải pháp này đã đƣợc luận giải khá rõ ràng về cơ sở khoa học của việc đƣa ra các định mức kinh tế, kỹ thuật phục vụ cho công tác khoán sản phẩm và tính toán các chi phí, giá thành trong điều kiện khoán. Mặt khác, tác giả luận án 6 cũng đã phân tích các điều kiện cần thiết để thực hiện các phƣơng án khoán sản phẩm. - Năm 2010, luận án tiến sỹ với đề tài "Tổ chức kế toán quản trị với việc tăng cƣờng quản lý hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam" của tác giả Hoàng Văn Tƣởng.

Luận án đã nghiên cứu các trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận và trung tâm đầu tƣ, đồng thời luận án cũng đã xây dựng hệ thống báo cáo kế toán quản trị cho các trung tâm. Tuy nhiên, việc đề xuất một cách cụ thể về nội dung chi phí của các trung tâm này chƣa đƣợc đề cập đến một cách hoàn chỉnh. - Năm 2012, tác giả Dƣơng Thị Vân Anh với đề tài "Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc nổ thuộc công ty công nghiệp hóa chất mỏ - TKV". Tác giả luận án đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, đồng thời khẳng định vị trí, vai trò của vật liệu nổ công nghiệp đối với nền kinh tế quốc dân, đặc biệt là đối với ngành khai thác mỏ.

Thành công của luận án là đã phân tích và đề xuất đƣợc nội dung chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc nổ. Điều này có tác dụng tích cực trong việc kiểm soát chi phí hạ giá thành sản phẩm thuốc nổ công nghiệp. Tuy nhiên, luận án chƣa đề cập nhiều đến việc sử dụng hệ thống tài khoản kế toán chi tiết phục vụ cho công tác kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm thuốc nổ. Tóm lại, qua việc nghiên cứu tổng quan các vấn đề liên quan đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp cho thấy hầu hết ở các doanh nghiệp thuộc các ngành, các lĩnh vực khác nhau đã có những sách giáo trình, tài liệu tham khảo, đề tài nghiên cứu khoa học và luận án tiến sỹ về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

Hầu hết các công trình này đã nghiên cứu lý luận chung và làm sáng tỏ hơn về mặt lý luận có tính đến đặc điểm đặc thù về tổ chức bộ máy quản lý sản xuất kinh doanh của 7 các ngành, các doanh nghiệp. Do đó, đã góp phần hệ thống hóa và phân tích rõ hơn những vấn đề về lý luận nhƣ nội dung chi phí sản xuất, phƣơng pháp phân loại chi phí sản xuất, vận dụng hệ thống tài khoản tài chính và xây dựng hệ thống tài khoản kế toán quản trị, hệ thống báo cáo kế toán đối với các doanh nghiệp thuộc các ngành, lĩnh vực khác nhau về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Đối với ngành Dầu khí, trong đó đặc biệt là các doanh nghiệp xây lắp cần phải xác định một cách có cơ sở khoa học về nội dung chi phí sản xuất, về phân loại chi phí sản xuất, về sử dụng tài khoản kế toán và hệ thống báo cáo phù hợp với đặc điểm của ngành và doanh nghiệp.