Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Xây dựng Như Hà

Kế toán chi phí sản xuất là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành xây… 108 trang · Học viện Ngân hàng · 2016.

• Tác giả: Hoàng Thị Trinh
• Người hướng dẫn: Th.s Nguyễn Bích Liên
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán - Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Như Hà
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. Đặc điểm sản xuất xây lắp ảnh hƣởng đến kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.2. Khái quát chung về chi phí sản xuất và giá thành trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.3. Khái niệm chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất
• 1.4. Khái niệm giá thành sản phẩm và phân loại giá thành sản phẩm
• 1.5. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.6. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong DN xây lắp
• 1.7. Chứng từ và tài khoản kế toán sử dụng trong công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.8. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.9. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 1.10. Kế toán giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.11. Hệ thống sổ kế toán sử dụng trong công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm
• 1.12. Kinh nghiệm quốc tế về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.12.1. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo thông lệ quốc tế
• 1.12.2. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo kế toán Mỹ
• 1.12.3. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo kế toán Pháp
• 1.12.4. Kinh nghiệm cho Việt Nam về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẦM TẠI CÔNG TY TNHH THƢƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG NHƢ HÀ
• 2.1. Tổng quan về Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 2.1.1. Giới thiệu chung về công ty
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 2.2. Đặc điểm tổ chức quản lý và kinh doanh tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 2.3. Kế toán của Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 2.4. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 2.4.1. Đối tƣợng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2.4.2. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 2.5. Đánh giá công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 2.5.1. Những kết quả đạt đƣợc
• 2.5.2. Những hạn chế
• 2.5.3. Nguyên nhân hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH THƢƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG NHƢ HÀ
• 3.1. Định hƣớng phát triển của công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà trong thời gian tới
• 3.2. Sự cần thiết và yêu cầu của việc hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 3.2.1. Sự cần thiết hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 3.2.2. Yêu cầu hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà
• 3.3.1. Hoàn thiện tổ chức hoạt động lập, luân chuyển và kiểm tra chứng từ kế toán liên quan đến chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp
• 3.3.2. Hoàn thiện hệ thống sổ kế toán
• 3.3.3. Hoàn thiện công tác quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp
• 3.4. Một số đề xuất với Nhà nƣớc, Bộ ngành và các cơ quan liên quan
• 3.4.1. Đề xuất với Nhà nƣớc
• 3.4.2. Đề xuất với Bộ tài chính
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành xây dựng. Việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà cần chú trọng đến việc cải tiến quy trình kế toán để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất là việc ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí liên quan đến quá trình sản xuất. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về chi phí và giá thành sản phẩm.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Chi Phí Trong Doanh Nghiệp

Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định của doanh nghiệp. Nó cung cấp thông tin cần thiết để đánh giá hiệu quả sản xuất, từ đó giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

II. Những Thách Thức Trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Trong quá trình thực hiện kế toán chi phí sản xuất, Công ty Như Hà gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến việc tính toán giá thành sản phẩm mà còn tác động đến hiệu quả kinh doanh của công ty. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tập Hợp Chi Phí

Việc tập hợp chi phí sản xuất trong ngành xây dựng thường gặp khó khăn do tính chất công việc đa dạng và phức tạp. Mỗi công trình có đặc thù riêng, dẫn đến việc khó khăn trong việc xác định chi phí chính xác.

2.2. Thiếu Sót Trong Quản Lý Chi Phí

Nhiều doanh nghiệp, bao gồm cả Công ty Như Hà, thường gặp phải tình trạng thiếu sót trong quản lý chi phí. Điều này có thể dẫn đến việc không kiểm soát được chi phí phát sinh, gây lãng phí và ảnh hưởng đến lợi nhuận.

III. Phương Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Để hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất, Công ty Như Hà cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình kế toán mà còn nâng cao khả năng quản lý chi phí trong doanh nghiệp.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Kế Toán

Cải tiến quy trình kế toán là một trong những giải pháp quan trọng. Công ty cần xây dựng quy trình kế toán rõ ràng, minh bạch để dễ dàng theo dõi và kiểm soát chi phí sản xuất.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán sẽ giúp Công ty Như Hà tự động hóa nhiều quy trình, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian trong việc tính toán chi phí sản xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Tại Công Ty Như Hà

Công ty Như Hà đã áp dụng nhiều phương pháp kế toán chi phí sản xuất trong thực tiễn. Những ứng dụng này đã mang lại nhiều kết quả tích cực, giúp công ty nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Hoàn Thiện Kế Toán

Việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất đã giúp Công ty Như Hà giảm thiểu chi phí không cần thiết và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Điều này đã góp phần nâng cao lợi nhuận cho công ty.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Công ty Như Hà đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm từ việc áp dụng kế toán chi phí sản xuất. Những bài học này sẽ là cơ sở để công ty tiếp tục cải tiến và phát triển trong tương lai.

V. Kết Luận Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Như Hà

Kế toán chi phí sản xuất là một yếu tố quan trọng trong việc quản lý tài chính của Công ty Như Hà. Việc hoàn thiện kế toán không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các phương pháp mới để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Chi Phí

Tương lai của kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Như Hà sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng công nghệ và cải tiến quy trình. Công ty cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ để nâng cao hiệu quả kế toán.

5.2. Định Hướng Phát Triển

Công ty Như Hà cần xác định rõ định hướng phát triển trong lĩnh vực kế toán chi phí sản xuất. Điều này sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản giữ vai trò nền tảng trong nền kinh tế quốc dân, trực tiếp tham gia kiến tạo cơ sở hạ tầng phục vụ quá trình hiện đại hóa. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất xây lắp mang nhiều đặc thù kỹ thuật và tổ chức riêng biệt: quy mô vốn đầu tư lớn, chu kỳ thi công kéo dài qua nhiều công đoạn, địa bàn thi công lưu động và chủ yếu diễn ra ngoài trời. Quá trình triển khai các công trình xây lắp chịu sự kiểm soát chặt chẽ từ chủ đầu tư và các cơ quan quản lý nhà nước thông qua cơ chế đấu thầu, giao khoán. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hạch toán chính xác chi phí đầu vào nhằm ngăn ngừa thất thoát vốn, tiết giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Trinh tại Học viện Ngân hàng (năm 2016) tập trung giải quyết bài toán quản lý tài chính - kế toán tại đơn vị thực tập thông qua bốn mục tiêu cụ thể:

1. Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.
2. Phản ánh và phân tích thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà.
3. Đánh giá những kết quả đạt được, chỉ ra các điểm tồn tại, hạn chế cùng nguyên nhân trong công tác kế toán của công ty.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có căn cứ thực tiễn nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Phạm vi nghiên cứu về không gian được xác định tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà (trụ sở tại huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng). Phạm vi nghiên cứu về thời gian tập trung vào giai đoạn hoạt động từ khi công ty thành lập năm 2012, điều chỉnh vốn năm 2014 đến thời điểm quý I năm 2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các nguyên lý hạch toán kế toán doanh nghiệp sản xuất xây lắp theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và các quy định quản lý tài chính hiện hành. Tác giả tiếp cận chi phí sản xuất dưới góc độ là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong kỳ; đồng thời định danh giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí sản xuất cấu thành trong khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao được chấp nhận thanh toán. Hệ thống lý luận bao quát quy trình kiểm soát chi phí qua các tài khoản chuyên dụng:

• Tài khoản 621: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp;
• Tài khoản 622: Chi phí nhân công trực tiếp;
• Tài khoản 623: Chi phí sử dụng máy thi công (với 6 tài khoản cấp 2: 6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238);
• Tài khoản 627: Chi phí sản xuất chung (với 6 tài khoản cấp 2: 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278);
• Tài khoản 154: Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang (áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên).

Song song với khung lý thuyết trong nước, đề tài tổng hợp kinh nghiệm kế toán quốc tế theo chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS), hệ thống kế toán Mỹ (Job-order costing và Process costing), và hệ thống kế toán Pháp (hạch toán chi phí gián tiếp qua các trung tâm phân tích/phát triển).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả ứng dụng bao gồm:

• Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để xem xét các mối quan hệ vận động giữa chi phí và giá thành;
• Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu chuyên ngành kế toán xây lắp;
• Phương pháp thống kê, đối chiếu và so sánh số liệu thực tế;
• Phương pháp mô hình hóa thông qua các sơ đồ luân chuyển chứng từ, bảng biểu hạch toán tài khoản và quy trình sản xuất kinh doanh.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu sơ cấp và thứ cấp được thu thập trực tiếp tại Phòng Tài chính - Kế toán Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà, bao gồm: hồ sơ pháp lý doanh nghiệp, quy chế tổ chức quản lý, chứng từ kế toán gốc (hóa đơn, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, bảng chấm công, bảng phân bổ tiền lương, bảng phân bổ khấu hao), hệ thống sổ chi tiết, sổ Cái các tài khoản 621, 622, 623, 627, 154 và bảng tính giá thành công trình.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về kế toán chi phí và giá thành trong ngành xây dựng cơ bản. Do sản phẩm xây dựng có tính chất đơn chiếc, khối lượng lớn, giá trị cao và thi công theo đơn đặt hàng, kế toán phải mở sổ theo dõi chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình hoặc giai đoạn quy ước. Tác giả phân loại chi phí theo nội dung kinh tế (yếu tố chi phí), theo mục đích công dụng (khoản mục chi phí gồm CPNVLTT, CPNCTT, CPSDMTC, CPSXC) và theo mối quan hệ với mức độ hoạt động (biến phí và định phí).

Về giá thành, văn bản làm rõ kết cấu của giá trị dự toán công tác xây lắp:

$$\text{Giá trị dự toán} = \text{Giá thành dự toán} + \text{Thu nhập chịu thuế tính trước}$$

Đồng thời, tác giả trích dẫn định mức thu nhập chịu thuế tính trước theo từng loại công trình:

Loại công trình	Thu nhập chịu thuế tính trước (%)
Công trình dân dụng	5,5%
Công trình thủy lợi	5,5%
Công trình hạ tầng kỹ thuật	5,5%
Công trình giao thông	6,0%
Công trình công nghiệp	6,0%

Về kỹ thuật hạch toán, tác giả mô tả chi tiết quy trình ghi sổ cho từng khoản mục:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Loại trừ nguyên vật liệu thừa không sử dụng hết nhập lại kho cuối kỳ hoặc chuyển kỳ sau; phần chi phí vượt định mức hạch toán vào TK 632.
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Bao gồm lương chính, phụ cấp của công nhân trực tiếp; không bao gồm các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ (các khoản này tính vào chi phí sản xuất chung TK 627 theo đặc thù ngành xây lắp).
• Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Phân biệt rõ các trường hợp doanh nghiệp có đội máy thi công riêng (hạch toán chi tiết hoặc phân cấp kế toán) và trường hợp đi thuê ca máy ngoài (TK 6237).
• Chi phí sản xuất chung (TK 627): Tập hợp và phân bổ theo các tiêu thức như chi phí định mức, giờ công thực tế, chi phí nhân công trực tiếp hoặc số ca máy.
• Tổng hợp chi phí trên TK 154: Hướng dẫn hạch toán giao khoán nội bộ qua TK 141 (đối với đội nhận khoán không tổ chức kế toán riêng) hoặc qua TK 136 và TK 336 (đối với đơn vị nhận khoán có tổ chức kế toán riêng).
• Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Trình bày ba phương pháp xác định chi phí sản xuất dở dang căn cứ vào phương thức thanh toán bàn giao (bàn giao toàn bộ, bàn giao theo giai đoạn, hoặc bàn giao theo khối lượng định kỳ).
• Phương pháp tính giá thành: Phân tích 5 phương pháp gồm phương pháp giản đơn (trực tiếp), phương pháp theo đơn đặt hàng, phương pháp tổng cộng chi phí, phương pháp tỷ lệ chi phí và phương pháp định mức.
• Hệ thống sổ kế toán: Trình bày quy trình xử lý dữ liệu theo 4 hình thức sổ kế toán (Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chứng từ).

Nội dung so sánh đối chiếu quốc tế được tổng hợp như sau:

Tiêu chí	Thông lệ quốc tế (IAS/IFRS / Mỹ / Pháp)	Chuẩn mực & thực tế Việt Nam (VAS)
Tính giá hàng tồn kho	Không chấp nhận phương pháp LIFO; lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho vào các báo cáo giữa niên độ.	Cho phép phương pháp LIFO; thông thường chỉ lập dự phòng vào cuối năm tài chính.
Chi phí nhân công trực tiếp	Chỉ tính các khoản biến phí nhân công; phần lương ngoài giờ vượt hệ số chuẩn (hệ số 0,5) hạch toán vào định phí sản xuất chung.	Hạch toán toàn bộ tiền lương và phụ cấp vào CPNCTT; các khoản trích theo lương trong xây lắp được ghi nhận vào CPSXC.
Phân bổ chi phí sản xuất chung	Phân bổ CPSXC cố định theo công suất bình thường của máy móc thiết bị dựa trên tỷ lệ định trước.	Phần lớn doanh nghiệp phân bổ toàn bộ CPSXC thực tế phát sinh trong kỳ cho sản phẩm hoàn thành.
Cơ cấu tài khoản chi phí (Mỹ & Pháp)	Kế toán Mỹ đưa trực tiếp vào Work in Process và Manufacturing Overhead; Kế toán Pháp tập hợp chi phí gián tiếp qua các trung tâm phân tích.	Mở tài khoản riêng biệt theo khoản mục chi phí trực tiếp (TK 621, 622, 623, 627) trước khi kết chuyển vào TK 154.

Chương 2: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức và công tác kế toán tại đơn vị thực nghiệm:

• Lịch sử hình thành: Doanh nghiệp tiền thân là hộ kinh doanh gia đình, được Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hải Phòng cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ngày 27/11/2012 dưới hình thức công ty TNHH hai thành viên trở lên (Mã số doanh nghiệp: 0201284520, trụ sở tại Thôn Thượng Điện, Xã Vinh Quang, Huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng). Vốn điều lệ ban đầu năm 2012 là 10.000 đồng, đến ngày 14/04/2014 công ty thực hiện điều chỉnh vốn điều lệ thành 120.000 đồng (số liệu ghi nhận theo văn bản khóa luận).
• Lĩnh vực hoạt động: Xây dựng công trình đường sắt, đường bộ, công trình công ích, công nghiệp, dân dụng; sản xuất khung nhà thép, bồn bể chứa, gia công cơ khí và tráng phủ kim loại.
• Mô hình quản trị: Hoạt động theo cơ cấu trực tuyến - chức năng gồm Giám đốc điều hành, 2 Phó Giám đốc (kinh doanh và sản xuất), 5 phòng nghiệp vụ (Thị trường, Kế hoạch đầu tư, Kỹ thuật, Tài chính - Kế toán, Vật tư) và 7 phân xưởng sản xuất (PX I đến PX VII).
• Chu trình sản xuất kinh doanh: Gồm 12 bước liên hoàn: tiếp nhận yêu cầu khách hàng $\rightarrow$ thẩm định hồ sơ $\rightarrow$ lập kế hoạch đấu thầu $\rightarrow$ tham gia dự thầu $\rightarrow$ ký hợp đồng kinh tế $\rightarrow$ giao khoán nội bộ $\rightarrow$ lập phương án sản xuất và chuẩn bị nguồn lực $\rightarrow$ thực hiện thi công $\rightarrow$ nghiệm thu, chạy thử $\rightarrow$ giao hàng, bàn giao $\rightarrow$ thanh lý hợp đồng $\rightarrow$ thu hồi vốn và lưu trữ hồ sơ. Chu kỳ sản xuất dao động từ 1 đến 3 tháng, hoặc kéo dài trên 1 năm đối với công trình lớn.
• Bộ máy kế toán: Tổ chức theo mô hình tập trung gồm 6 nhân sự (4 người có trình độ đại học, 2 người trình độ trung cấp), đứng đầu là Kế toán trưởng, 1 Phó phòng kế toán tổng hợp phụ trách các phần hành kế toán tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, tài sản cố định, thuế, vật tư, tiền lương, công nợ nội bộ, thanh toán, doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.
• Thực tiễn hạch toán chi phí: Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo hình thức sổ Nhật ký chung. Kế toán theo dõi các nghiệp vụ xuất vật tư bằng Bảng phân bổ nguyên vật liệu - công cụ, hạch toán lương theo Bảng tổng hợp lương và Bảng phân bổ tiền lương, theo dõi khấu hao qua Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ. Toàn bộ chi phí được chi tiết hóa cho từng công trình qua Sổ chi tiết và Sổ Cái các tài khoản 621, 622, 623, 627, tổng hợp sang Sổ chi tiết TK 154 và lập Bảng tính giá thành sản phẩm hoàn thành.

Khóa luận chỉ rõ những ưu điểm (bộ máy tinh gọn, tuân thủ chế độ chứng từ gốc cơ bản) đồng thời phân tích các hạn chế: việc phân bổ một số chi phí chung còn mang tính bình quân, thủ tục kiểm tra luân chuyển chứng từ giữa công trường và phòng kế toán đôi khi chưa kịp thời, hệ thống sổ kế toán chi tiết chưa đáp ứng tối đa yêu cầu quản trị chi phí.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà

Dựa trên định hướng mở rộng thị trường thi công công trình công nghiệp và dân dụng của công ty, chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện gồm ba nội dung trọng tâm:

1. Hoàn thiện công tác lập, luân chuyển và kiểm tra chứng từ kế toán: Chuẩn hóa quy trình ghi nhận khối lượng thi công thực tế tại công trường, tăng cường kiểm duyệt phiếu xuất kho vật tư, bảng chấm công lao động thuê ngoài nhằm đảm bảo tính kịp thời và hợp lệ của chứng từ đầu vào.
2. Hoàn thiện hệ thống sổ kế toán: Đề xuất mẫu Sổ chi phí sản xuất kinh doanh (Biểu 3.1) và Bảng tính giá thành (Biểu 3.2) nhằm theo dõi chi tiết các khoản mục chi phí phát sinh theo từng hạng mục công trình, hỗ trợ kế toán đối chiếu nhanh chóng giữa dự toán và thực tế.
3. Hoàn thiện công tác quản lý chi phí và tính giá thành: Áp dụng các tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung và chi phí sử dụng máy thi công một cách khoa học (phân bổ theo giờ công thực tế hoặc ca máy định mức), tăng cường kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu để sớm phát hiện chi phí vượt định mức.

Bên cạnh giải pháp nội bộ, tác giả đưa ra các kiến nghị đối với Nhà nước và Bộ Tài chính về việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản, cập nhật các văn bản hướng dẫn chế độ kế toán phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

• Làm sáng tỏ đặc thù của hoạt động kế toán xây lắp tại một doanh nghiệp địa phương: quy trình công nghệ kết hợp giữa gia công cơ khí tại xưởng và thi công lắp ráp tại công trường thực tế.
• Khái quát hóa quy trình luân chuyển chứng từ và ghi sổ kế toán chi phí xây lắp qua các bảng biểu nghiệp vụ thực tế (từ Biểu 2.3 đến Biểu 2.23) và hai biểu mẫu đề xuất cải tiến (Biểu 3.1 và Biểu 3.2).
• Xác lập cơ sở khoa học cho việc phân loại chi phí và lựa chọn phương pháp tính giá thành thích hợp với quy mô công ty TNHH vừa và nhỏ trong lĩnh vực xây dựng.
• Đóng góp giải pháp mang tính khả thi: Tác giả tự đánh giá các đề xuất hoàn thiện mẫu sổ và quy trình kiểm soát chi phí có thể áp dụng trực tiếp tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà mà không làm phát sinh thêm chi phí nhân sự hay xáo trộn bộ máy quản lý.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Văn bản khóa luận ghi nhận một số hạn chế nhất định xuất phát từ điều kiện nghiên cứu:

• Thời gian thực tập tốt nghiệp có hạn và kinh nghiệm thực tế của sinh viên còn bước đầu, khiến việc khảo sát chưa thể bao quát toàn bộ các chu kỳ công trình kéo dài nhiều năm của công ty.
• Đề tài tập trung chủ yếu vào phần hành kế toán tài chính phục vụ lập báo cáo tài chính và quyết toán công trình, chưa đi sâu khai thác mảng kế toán quản trị chi phí (xây dựng hệ thống định mức biến phí - định phí, phân tích điểm hòa vốn hay lập dự toán ngân sách chi tiết cho từng gói thầu).

Hướng nghiên cứu mở rộng được gợi mở là nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong hạch toán kế toán xây lắp tự động và thiết lập mô hình kế toán quản trị chi phí phục vụ việc ra quyết định kinh doanh tại các doanh nghiệp xây dựng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Kinh tế xây dựng đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về đề tài chi phí và giá thành xây lắp.
• Kế toán viên, nhà quản trị tại các công ty trách nhiệm hữu hạn xây dựng và thương mại quy mô vừa và nhỏ: có thể tham khảo quy trình hạch toán các tài khoản 621, 622, 623, 627, 154 và phương pháp thiết lập biểu mẫu sổ sách quản lý chi phí công trình.
• Phần có giá trị tham khảo cao nhất trong văn bản là hệ thống sơ đồ hạch toán chi tiết chi phí sử dụng máy thi công (với 3 trường hợp: thi công hỗn hợp, có đội máy thi công riêng và thuê ngoài) cùng bảng so sánh đối chiếu giữa VAS với thông lệ kế toán quốc tế (IAS, Mỹ, Pháp).

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà được thành lập khi nào và bộ máy kế toán gồm bao nhiêu nhân sự?
Doanh nghiệp được thành lập vào ngày 27/11/2012 theo giấy phép của Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hải Phòng, có trụ sở tại huyện Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng. Bộ máy kế toán của công ty gồm 6 nhân sự (4 người có trình độ đại học, 2 người trình độ trung cấp), tổ chức theo hình thức kế toán tập trung dưới sự chỉ đạo của Kế toán trưởng.

2. Tài khoản Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623) gồm những tài khoản cấp 2 nào theo trình bày của tác giả?
Tài khoản 623 có 6 tài khoản cấp 2 gồm:

• TK 6231: Chi phí nhân công điều khiển máy;
• TK 6232: Chi phí vật liệu, nhiên liệu;
• TK 6233: Chi phí dụng cụ sản xuất;
• TK 6234: Chi phí khấu hao máy thi công;
• TK 6237: Chi phí dịch vụ mua ngoài;
• TK 6238: Chi phí khác bằng tiền.

3. Khóa luận chỉ ra điểm khác biệt nổi bật nào giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và quốc tế (IAS) về chi phí nhân công trực tiếp?
Theo thông lệ quốc tế (IAS), chi phí nhân công trực tiếp thường chỉ bao gồm biến phí (lương theo giờ chuẩn), còn phần định phí phụ trội do tăng ca (ví dụ hệ số lương 0,5 vượt mức) được tách ra ghi nhận vào chi phí sản xuất chung. Ngược lại, theo VAS và thực tế tại Việt Nam, toàn bộ tiền lương và phụ cấp trả cho công nhân trực tiếp thi công đều được hạch toán vào TK 622, trong khi các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) lại được hạch toán vào TK 627.

4. Chu kỳ sản xuất kinh doanh tại Công ty Như Hà diễn ra qua mấy giai đoạn và kéo dài bao lâu?
Chu kỳ sản xuất kinh doanh của công ty trải qua 12 bước (từ tìm hiểu yêu cầu khách hàng, dự thầu, ký hợp đồng, giao khoán, thi công, đến nghiệm thu, thanh lý và lưu trữ hồ sơ). Thời gian của một chu kỳ thường kéo dài từ 1 tháng, 2 đến 3 tháng hoặc lên tới hơn 1 năm tùy theo khối lượng và yêu cầu kỹ thuật của công trình.

5. Định mức thu nhập chịu thuế tính trước đối với công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp được văn bản ghi nhận là bao nhiêu?
Theo số liệu trích dẫn tại bảng danh mục ở Chương 1, tỷ lệ thu nhập chịu thuế tính trước tính trên giá thành dự toán là 5,5% đối với công trình dân dụng (cũng như công trình thủy lợi, hạ tầng kỹ thuật) và 6,0% đối với công trình công nghiệp (cũng như công trình giao thông).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Trinh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong ngành xây lắp, đồng thời phản ánh bức tranh thực tiễn tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà vào năm 2016. Tác giả đã mô tả chi tiết phương pháp luân chuyển chứng từ, quy trình hạch toán trên các tài khoản 621, 622, 623, 627 và 154 theo hình thức Nhật ký chung tại đơn vị. Trên cơ sở đối chiếu lý luận, thông lệ quốc tế và thực tế doanh nghiệp, đề tài đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống chứng từ, mẫu sổ chi phí và phương pháp quản trị giá thành, mang lại giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng thiết thực cho công tác kế toán xây lắp vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp Chương II: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà Chương III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Như Hà Sau một thời gian thực tập, cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của Thạc sĩ Nguyễn Bích Liên và các anh chị trong phòng kế toán – tài chính Công ty TNHH Thƣơng mại và Xây dựng Nhƣ Hà, em đã hoàn thành bài khóa luận này. Tuy nhiên do thời gian thực tập còn ngắn và kiến thức của bản thân em còn hạn chế nên bài khóa luận của em không tránh khỏi thiếu sót. Em kính mong nhận đƣợc sự chỉ bảo của các thầy cô giáo cùng các bạn để bài khóa luận của em đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! SV: Hoàng Thị Trinh Lớp: KTB_K15 Khóa luận tốt nghiệp 3 Học viên ngân hàng CHƢƠNG 1.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Đặc điểm sản xuất xây lắp ảnh hƣởng đến kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp Sản xuất xây lắp là một ngành sản xuất có tính chất công nghiệp. Tuy nhiên đó là một ngành sản xuất công nghiệp đặc biệt. Sản phẩm xây dựng cơ bản đƣợc tiến hành sản xuất một cách liên tục, từ khâu thăm dò, điều tra khảo sát đến thiết kế thi công và quyết toán công trình khi hoàn thành.

Sản xuât xây dựng cơ bản cũng có tính dây chuyền, giữa các khâu của hoạt động sản xuất có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, nếu một khâu ngừng trệ sẽ ảnh hƣởng đến hoạt động sản xuất của các khâu khác. Sản phẩm xây lắp mang tính chất riêng lẻ, sản phẩm xây lắp không có sản phẩm nào giống sản phẩm nào, mỗi sản phẩm có yêu cầu về mặt thiết kế mỹ thuật, kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng. Chính vì vậy, mỗi sản phẩm xây lắp đều có yêu cầu về mặt tổ chức quản lý, tổ chức thi công và biện pháp thi công phù hợp với đặc điểm của từng công trình cụ thể, có nhƣ vậy việc sản xuất thi công mới mang lại hiệu quả cao và đảm bảo cho sản xuất đƣợc liên tục. Do sản phẩm có tính chất đơn chiếc và đƣợc sản xuất theo đơn đặt hàng nên chi phí bỏ vào sản xuất thi công cũng hoàn toàn khác nhau giữa các công trình, ngay cả khi công trình thi công theo các thiết kế mẫu nhƣng đƣợc xây dựng ở những địa điểm khác nhau với các điều kiện thi công khác nhau thì CPSX cũng khác nhau.

Việc tập hợp các chi phí sản xuất, tính giá thành và xác định kết quả thi công xây lắp cũng đƣợc tính cho từng sản phẩm xây lắp riêng biệt, sản xuất xây lắp đƣợc thực hiện theo đơn đặt hàng của khách hàng nên ít phát sinh chi phí trong quá trình lƣu thông. Sản phẩm xây lắp có giá trị lớn, khối lượng công trình lớn, thời gian thi công tương đối dài, có công trình phải xây dựng nhiều năm mới xong. Trong sản xuất thi công xây lắp chƣa tạo ra sản phẩm cho xã hội nhƣng lại sử dụng nhiều vật tƣ, nhân lực của xã hội. Do đó khi lập kế hoạch xây lắp cần cân nhắc, thận trọng, nêu rõ các yêu cầu về vật tƣ, tiền vốn, nhân công.

Việc quản lý theo dõi quá trình sản xuất thi công phải chặt chẽ, đảm bảo sử dụng vốn tiết kiệm, nhƣng vẫn đảm bảo chất lƣợng thi công công trình. Do thời gian thi công tƣơng đối dài nên kỳ tính giá thành thƣờng không xác định hàng tháng nhƣ trong sản xuất công nghiệp mà đƣợc xác định theo thời điểm khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành hay thực hiện bàn giao thanh toán theo giai đoạn quy ƣớc tuỳ thuộc vào kết cấu, đặc điểm kỹ thuật và khả năng về vốn của SV: Hoàng Thị Trinh Lớp: KTB_K15 Khóa luận tốt nghiệp 4 Học viên ngân hàng đơn vị xây lắp. Việc xác định đúng đắn đối tƣợng tính giá thành sẽ góp phần to lớn trong việc quản lý sản xuất thi công và sử dụng đồng vốn hiệu quả nhất. Sản xuất xây lắp thường diễn ra ngoài trời, chịu tác động trực tiếp của điều kiện thiên nhiên, môi trƣờng, thời tiết và do đó việc thi công xây lắp ở một mức độ nào đó mang tính chất thời vụ.

Do đặc điểm này, trong quá trình thi công cần tổ chức quản lý lao động, vật tƣ chặt chẽ, đảm bảo thi công nhanh, đúng tiến độ, khi điều kiện môi trƣờng thời tiết thuận lợi. Trong điều kiện thời tiết không thuận lợi ảnh hƣởng đến chất lƣợng thi công, có thể sẽ phát sinh các khối lƣợng công trình phải phá đi làm lại và các thiệt hại phát sinh do ngƣời sản xuất, doanh nghiệp cần có kế hoạch điều độ cho phù hợp nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành. Thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp tương đối dài và sản phẩm xây lắp đƣợc sử dụng tại chỗ, địa điểm xây lắp luôn thay đổi theo địa bàn thi công. Do vậy cần tính toán, khảo sát, kiểm tra giám sát thật kỹ trƣớc mắt cũng nhƣ lâu dài.

Khi công trình hoàn thành, điều đó có nghĩa là ngƣời công nhân không còn làm việc ở đó nữa, phải chuyển đến thi công ở một công trình khác. Do đó sẽ phát sinh chi phí nhƣ điều động công nhân, máy móc thi công. vì vậy kế toán cần theo dõi chặt chẽ các khoản chi phí phát sinh này, kế toán cần tính toán kỹ các khoản chi phí này để đƣa ra kế hoạch điều động công nhân, máy móc, hoặc đi thuê tại chỗ nơi thi công công trình hoặc điều động nhân lực, vật lực tại doanh nghiệp để giảm chi phí di dời. Khái quát chung về chi phí sản xuất và giá thành trong doanh nghiệp xây lắp.

Khái niệm chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất. Khái niệm chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp nói riêng và trong doanh nghiệp sản xuất nói chung là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hoá và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành hoạt động sản xuất, thi công trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm). Trong đó chi phí về lao động sống bao gồm các khoản phải trả cho ngƣời lao động nhƣ tiền lƣơng, bảo hiểm xã hội; chi phí lao động vật hoá bao gồm các chi phí về nguyên vật liệu, nhiên liệu, động lực, khấu hao tài sản cố định(TSCĐ), chi phí máy thi công (MTC).

Khi tiến hành sản xuất, không phải tất cả các chi phí đều liên quan đến hoạt động sản xuất sản phẩm mà còn các chi phí khác nhƣ quản lý doanh nghiệp, các khoản chi phí về hao hụt vật liệu ngoài định mức. Do đó chỉ những khoản liên quan trực tiếp tới quá trình thi công, sản xuất mới đƣợc coi là chi phí sản xuất và đƣợc tập hợp tính vào giá thành cuối kỳ. SV: Hoàng Thị Trinh Lớp: KTB_K15 Khóa luận tốt nghiệp 5 Học viên ngân hàng b. Yêu cầu quản lý chi phí sản xuất trong DNXL.

Quản lý CPSX trong DNXL cần đảm bảo những yêu cầu cơ bản sau: - Doanh nghiệp cần phải tổ chức quản lý chặt chẽ các chi phí sản xuất. - Doanh nghiệp cần tính đúng, tính đủ chi phí sản xuất kinh doanh. - Căn cứ vào định mức kinh tế - kỹ thuật, chế độ tài chính do cấp có thẩm quyền ban hành. - Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc hoặc Giám đốc công ty có trách nhiệm trƣớc Nhà nƣớc, trƣớc Pháp luật về tính đúng đắn, hợp pháp của các khoản chi phí và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp mình.

Phân loại chi phí sản xuất trong DNXL. Tuỳ thuộc vào mục đích và yêu cầu của công tác quản lý mà chi phí sản xuất có thể đƣợc phân loại theo những tiêu thức khác nhau. Trong công tác kế toán chi phí sản xuất thƣờng đƣợc phân loại theo những tiêu thức sau Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế (yếu tố chi phí). Để cung cấp thông tin về chi phí một cách cụ thể nhằm khắc phục cho việc xây dựng và phân tích định mức vốn lƣu động, việc lập kế hoạch kiểm tra và phân tích dự toán định mức chi phí, các yếu tố chi phí đƣợc chi tiết hoá theo nội dung kinh tế cụ thể của chúng.

Toàn bộ chi phí đƣợc chia theo các yếu tố sau: - Chi phí nguyên vật liệu: gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ… sử dụng vào sản xuất kinh doanh - Chi phí nhân công bao gồm toàn bộ tiền lƣơng, phụ cấp theo lƣơng phải trả cho ngƣời lao động và các khoản trích theo lƣơng gồm BHXH, BHYT, KPCĐ theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lƣơng và phụ cấp lƣơng phải trả ngƣời lao động tính vào chi phí - Chi phí khấu hao tài sản cố định: phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất kinh doanh - Chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng cho sản xuất kinh doanh - Chi phí khác bằng tiền: gồm các chi phí khác bằng tiền mà chƣa đƣợc phản ánh trong các yếu tố trên dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh Cách phân loại này là cơ sở cho doanh nghiệp lập dự toán chi phí sản xuất và lập SV: Hoàng Thị Trinh Lớp: KTB_K15 Khóa luận tốt nghiệp 6 Học viên ngân hàng các kế hoạch khác nhƣ: kế hoạch cung cấp vật tƣ, kế hoạch sử dụng lao động…Đồng thời, đối với Nhà nƣớc là cơ sở để tính toán thu nhập quốc dân.