Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về kế toántập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất._ Sự cần thiết và nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sản xuất hoàn thành._ Bản chất của chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Dựa theo quan điểm của Mác bất kỳ hoạt động sản xuất nào để tiến hành thực hiện được đều phải kết hợp đủ ba yếu tố cơ bản đó là : Tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp ba yếu tố đó để tạo ra sản phẩm, lao vụ và dịch vụ.Sự tiêu hao các yếu tố này trong quá trình sản xuất kinh doanh đã tạo ra các chi phí tương ứng, đó là chi phí về tư liệu lao động , chi phí về đối tượng lao động và chi phí về lao động sống. Vấn đề của mọi doanh nghiệp để có thể tồn tại và phát triển đó là phải tối thiểu hóa chi phí và có lợi nhuận.Để quản lý chi phí một cách có hiệu quả, chúng ta trước hết phải hiểu rõ bản chất của chi phí là gì ?.
Làm thế nào để quản lý chi phí có hiệu quả nhất ? Trong quá trình hoạt động của mình, doanh nghiệp cần thiết phải quan tâm đúng mức tới chi phí và chi phí sản xuất bởi chi phí chính là giới hạn tối thiểu mà doanh nghiệp cần phải bù đắp để tránh lâm vào tình trạng phá sản, đồng nó cũng là căn cứ để doanh nghiệp có thể xác định giá bán sản phẩm có lợi nhuận. Mặt khác, sau mỗi kỳ hoạt động doanh nghiệp nào cũng cần phải nắm được tổng chi phí mà mình đã bỏ ra là bao nhiêu,?. Nó được bù đắp như thế nào? Kết quả kinh doanh từ việc sản xuất sản phẩm ra sao?. Như vậy chi phí và chi phí sản xuất là một vấn đề quan trọng và cần thiết trong quá trình quản lý, do đó, kế toán với tư cách là một công cụ quản lý của doanh nghiệp phải hạch toán và cung cấp đầy đủ thông tin về chi phí của doanh nghiệp nói Sv : Nguyễn Thị Thanh Nhàn CQ44/21.08 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học Viện Tài Chính Luận Văn Tốt Nghiệp chung và chi phí sản xuất nói riêng để phục vụ tốt nhất cho quá trình quản lý doanh nghiệp.
Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong quá trình sản xuất trong một thời kỳ nhất định. Như vậy bản chất của chi phí sản xuất của doanh nghiệp là : - Những phí tổn ( hao phí ) về các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất. - Lượng chi phí phụ thuộc vào khối lượng các yếu tố sản xuất đã tiêu hao trong kỳ và giá cả của một đơn vị yếu tố sản xuất đã hao phí. - Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh của doanh nghiệp phải được đo lường bằng thước đo tiền tệ và được xác định trong một khoảng thời gian nhất định.
Mặt khác, xét về thực chất, chi phí sản xuất là sự chuyển dịch vốn của doanh nghiệp vào đối tượng tính giá thành nhất định, nó là vốn mà doanh nghiệp đã bỏ vào quá trình sản xuất. Mục đích chủ yếu của việc xác định chi phí sản xuất chính là để xác đình giá thành sản phẩm, một yêu cầu không thể thiếu trong doanh nghiệp sản xuất. Giá thành sản xuất sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác tính cho một sản phẩm,lao vụ dịch vụ sản xuất hoàn thành. Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu mang tính giới hạn và xác định, vừa mang tính khách quan vừa mang tính chủ quan.Giá thành phụ thuộc vào khối lượng các yếu tố sản xuất đã tiêu hao để sản xuất hoàn thành và giá cả của một đơn vị yếu tố sản xuất đã hao phí.Việc giới hạn chi phí tính vào giá thành sản phẩm còn phụ thuộc vào quan điểm tính toán xác định chi phí, cũng như quy định của chế độ quản lý kinh tế, chế độ kế toán hiện hành vì vậy giá thành sản xuất cũng mang tính chủ quan.
Sv : Nguyễn Thị Thanh Nhàn CQ44/21.08 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học Viện Tài Chính Luận Văn Tốt Nghiệp 1. Yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Mục tiêu của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận, để thực hiện mục tiêu đó, một trong những biện pháp quan trọng là tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm. Để tiết kiệm chi phí và hạ giá thành sản phẩm thì doanh nghiệp cần nắm được nguồn gốc cũng như nội dung cấu thành nên giá thành sản phẩm để từ đó biết được nguyên nhân cơ bản, những nhân tố cụ thể làm tăng giá thành.
Trên cơ sở đó nhà quản trị mới đề ra được những biện pháp cần thiết để hạn chế những nhân tố tiêu cực, thúc đẩy khai thác những nhân tố tích cực. Để từ đó không chỉ hạ giá thành của một đơn vị sản phẩm mà còn hạ giá thành của toàn bộ sản phẩm. Kế toán là một công cụ quản lý đắc lực trong hoạt động quản lý doanh nghiệp và cụ thể, kế toán chi phí giá thành là công cụ chủ yếu trong quản lý chi phí, giá thành. Vì thế yêu cầu chủ yếu đặt ra cho công tác kế toán hạch toán CPSX và GTSP là xác định đối tượng tập hợp chi phí, đối tượng tính giá thành phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp và thỏa mãn yêu cầu quản lý đặt ra.
Đồng thời vận dụng các phương pháp hạch toán chi phí hợp lý nhất, tổ chức hạch toán một cách logic, chính xác, đầy đủ và kịp thời. Cụ thể, cần thực hiện tốt những yêu cầu sau: - Kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất ở từng bộ phận trong doanh nghiệp. - Căn cứ vào đặc điểm, tình hình sản xuất của doanh nghiệp, đặc điểm sản xuất và quy trình công nghệ để xác đối tượng tập hợp chi phí, đối tượng tính giá thành phù hợp. - Tổ chức tập hợp, phân bổ từng loại CPSX theo đúng đối tượng đã xác định bằng phương pháp thích hợp để trên cơ sở đó tính giá thành thực tế cho từng đối tượng, từng đơn vị sản phẩm phẩm theo đúng quy định, đúng kỳ hạn, đúng phương pháp quy định và đảm bảo sự chính xác.
Sv : Nguyễn Thị Thanh Nhàn CQ44/21.08 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học Viện Tài Chính Luận Văn Tốt Nghiệp - Kiểm tra việc thực hiện định mức tiêu hao vật tư kỹ thuật, dự toán chi phí phục vụ quản lý sản xuất nhằm thúc đẩy việc sủ dụng tiết kiệm và hợp lý mọi chi phí, phục vụ yêu cầu hạch toán doanh nghiệp. - Định kỳ kiểm tra việc thực hiện kế hoạch GTSX và nhiệm vụ hạ giá thành sản phẩm hoạc chưa hoàn thành nhiệm vụ.Những khả năng tiền tàng có thể khai thác và phương hướng cần phấn đấu để không ngừng hạ giá thành trong doanh nghiệp một cách hợp lý. - Xác định kết quả kinh tế ở từng bộ phận và toàn doanh nghiệp. Sự cần thiết và nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
Việc tổ chức kiểm tra tính hợp lý của chi phí phát sinh tại doanh nghiệp, góp phần tăng cường quản lý chi phí một cách tiết kiệm, có hiệu quả.Mặt khác tạo điều kiện phấn đấu hạ giá thành sản phẩm,đó là một trong những điều kiện quan trọng tạo cho doanh nghiệp ưu thế cạnh tranh.Giá thành sản phẩm còn là cơ sở để xác định giá bán sản phẩm hạch toán kinh tế nội bộ, phân tích chi phí và xác định kết quả kinh doanh, cung cấp thông tin cho kế toán quản trị, phục vụ cho yêu cầu quản lý doanh nghiệp. Vì những ý nghĩa trên mà kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là thực sự quan trọng và đóng vai trò chủ đạo trong hoạt động kế toán, quản lý doanh nghiệp. Kế toán chi phí giá thành cần phải thực hiện tối những nhiệm vụ chủ yếu sau: 1. Trước hết cần nhận thức đúng đắn vị trí vai trò của kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong toàn bộ hệ thống kế toán doanh nghiệp, mối liên hệ với các bộ phận kế toán có liên quan, trong đó kế toán các yếu tố chi phí là tiền đề cho kế toán chi phí và giá thành.
Sv : Nguyễn Thị Thanh Nhàn CQ44/21.08 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học Viện Tài Chính Luận Văn Tốt Nghiệp 2. Căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, quy trình công nghệ sản xuất, loại hình sản xuất đặc điểm của sản phẩm, khả năng hạch toán, yêu cầu quản lý cụ thể của doanh nghiệp để lựa chọn xác định đúng đắn đối tượng kế toán chi phí sản xuất, lựa chọn phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo các phương án phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp. Căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, đặc điểm của sản phẩm, khả năng và yêu cầu quản lý cụ thể của doanh nghiệp để xác định đối tượng tính giá thành phù hợp. Tổ chức bộ máy kế toán một cách khoa học, hợp lý trên cơ sỏ phân công rõ ràng trách nhiệm đối với từng nhân viên,từng bộ phận kế toán có liên quan đặc biệt bộ phận kế toán các yếu tố chi phí.
Thực hiện tổ chức chứng từ, hạch toán ban đầu, hệ thống tài khoản, sổ kế toán phù hợp với các nguyên tắc, chuẩn mực, chế độ kế toán để đảm bảo yêu cầu thu thập- xử lý- hệ thống hóa thông tin về chi phí, giá thành của doanh nghiệp một cách tốt nhất. Tổ chức lập và phân tích các báo cáo kế toán về chi phí, giá thành sản phẩm, cung cấp những thông tin cần thiết về chi phí, giá thành sản phẩm,giúp các nhà quản trị đưa ra các quyết định một cách nhanh chóng, phù hợp. Nội dung của kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm. Phân loại chi phí sản xuất và phân loại giá thành sản phẩm trong doanh nghiêp sản xuất.
Phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất. Phân loại CPSX theo nội dung tính chất kinh tế của chi phí.