phần mở đầu và kết luận, luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí phục vụ đánh giá trách nhiệm trong doanh nghiệp sản xuất. Luan van 4 Chƣơng 2: Thực trạng kế toán chi phí phục vụ đánh giá trách nhiệm các đơn vị trực thuộc ở Công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đƣờng bộ 26. Chƣơng 3: Hoàn thiện kế toán chi phí phục vụ đánh giá trách nhiệm các đơn vị trực thuộc ở Công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đƣờng bộ 26. Tổng quan về tài liệu nghiên cứu Những năm gần đây, các nhà quản lý DN ngày càng quan tâm nhiều hơn đến kế toán quản trị để nâng cao chất lƣợng quản lý, tăng cƣờng khả năng thích ứng và cạnh tranh trong nền kinh tế, tối ƣu hóa hiệu quả hoạt động của DN.
Trong đó, cơ sở thông tin để ra các quyết định đúng đắn, kịp thời về cả mặt chiến lƣợc và chiến thuật trong hoạt động sản xuất kinh doanh của DN là rất quan trọng. Với sự cạnh tranh giữa các DN ngày càng gay gắt, thì một trong những giải pháp mà DN nào cũng phải tính đến là việc quản lý tiết kiệm chi phí.Chính điều này đã khẳng định vai trò, vị trí của kế toán chi phí trong các DN ngày càng cao.Nhận thấy tầm quan trọng của việc tổ chức kế toán phục vụ đánh giá trách nhiệm, các nhà kế toán đã đƣa ra lý thuyết về mô hình kế toán trách nhiệm (đặc biệt là kế toán trách nhiệm về chi phí). Áp dụng thành công mô hình kế toán trách nhiệm, DN sẽ có một hệ thống cung cấp các thông tin tin cậy và sự kiểm soát chặt chẽ đối với các đơn vị trực thuộc, nhất là kiểm soát về chi phí ở các đơn vị. Việc tổ chức cũng nhƣ hoàn thiện kế toán chi phí nhằm đánh giá trách nhiệm quản lý chi phí trong DN là một nội dung quan trọng đã đƣợc nghiên cứu trong các đề tài kế toán quản trị chi phí và kế toán trách nhiệm nói chung.
Tuy nhiên, ở mỗi DN lại có những đặc điểm về cơ cấu tổ chức và phân cấp quản lý khác nhau, các đề tài có phƣơng pháp nghiên cứu, đánh giá, phân tích khác nhau và có thể có những cách nhìn nhận khác nhau, dẫn đến kết quả của các đề tài nghiên cứu đạt đƣợc ở mức độ khác nhau. Tuy nhiên, mục đích cuối Luan van 5 cùng của các đề tài là nhằm vào việc đánh giá cho đƣợc thành quả của các trung tâm trách nhiệm nói chung và trung tâm chi phí nói riêng trong một DN. Trong quá trình thực hiện đề tài “Hoàn thiện kế toán chi phí phục vụ đánh giá trách nhiệm các đơn vị trực thuộc ở Công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đƣờng bộ 26”, tác giả đã tham khảo một số sách về kế toán chi phí, kế toán quản trị chi phí, kế toán chi phí phục vụ đánh giá trách nhiệm và các đề tài nghiên cứu có liên quan nhƣ sau: + Tập thể Bộ môn kế toán quản trị - Phân tích tài chính - Trƣờng Đại học Kinh tế Hồ Chí Minh (2013), Giáo trình kế toán chi phí. Giáo trình đã khái quát lý thuyết về kế toán chi phí và giá thành sản phẩm.
Trình bày rõ về phân loại chi phí và giá thành sản phẩm; tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dựa trên cơ sở hoạt động và đặc biệt là tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dựa trên cơ sở định mức, từ đó làm căn cứ để lập các dự toán về chi phí NVLTT, chi phí NCTT và chi phí SXC.TS Trƣơng Bá Thanh và cộng sự (2008), kế toán quản trị, NXB Giáo Dục. Giáo trình đã nghiên cứu lý luận về chi phí, dự toán tổng thể DN, kiểm soát chi phí. Đặc biệt giáo trình đã đi sâu nghiên cứu khái niệm và phân loại chi phí phục vụ cho việc ra quyết định; kiểm soát chi phí thông quađánh giá ảnh hƣởng của các nhân tố đến thành quả của từng bộ phận nhằm xác định rõ trách nhiệm của từng bộ phận trong doanh nghiệp; xây dựng dự toán về chi phí NVLTT, NCTT, chi phí SXC; lập dự toán linh hoạt; xây dựng các báo cáo kiểm soát chi phí. + Bài báo của PGS.TS Ngô Hà Tấn, TS Đƣờng Nguyễn Hƣng (2013), “Quan hệ giữa phân cấp quản lý và kế toán trách nhiệm”, Tạp chí Kế toán và kiểm toán (số 118).
Bài báo đã đi sâu phân tích mối quan hệ giữa phân cấp quản lý và kế toán trách nhiệm nói chung và trung tâm chi phí nói riêng.Tác Luan van 6 giả đã phân tích mối quan hệ giữa phân cấp quản lý và kế toán trách nhiệm:Việc đầu tiên trong quá trình thực hiện kế toán trách nhiệm là phải hình thành các trung tâm trách nhiệm. Để trở thành trung tâm trách nhiệm thì đơn vị, bộ phận đó phải đƣợc phân cấp quản lý ở mức độ nhất định. Một doanh nghiệp có sự phân cấp quản lý càng đầy đủ và rõ ràng thì việc tổ chức kế toán trách nhiệm càng thuận lợi và càng cần thiết phải tổ chức kế toán trách nhiệm. Phân cấp quản lý sẽ xác định rõ quyền hạn và trách nhiệm của đơn vị, bộ phận đối với các hoạt động của DN và đây chính là cơ sở cho việc hình thành trung tâm trách nhiệm.
Còn đối với một trung tâm trách nhiệm cụ thể, phân cấp quản lý là cơ sở xác định các chỉ tiêu đánh giá trách nhiệm đƣợc đúng đắn. Phạm vi đánh giá trách nhiệm của một trung tâm phải trên cơ sở nội dung phân cấp đƣợc xác định một cách rõ ràng cho trung tâm đó. Kế toán trách nhiệm đƣợc xem nhƣ là một công cụ của phân cấp quản lý để thực hiện kiểm soát hoạt động của các đơn vị. + TS Phạm Đức Dũng (2012), Kế toán giá thành sản xuất, NXB Thống Kê.
Giáo trình cung cấp cái nhìn tổng thể về kế toán giá thành sản phẩm. Mỗi loại hình DN với quy trình công nghệ khác nhau phải có phƣơng pháp tính giá thành phù hợp. Tại các DN có quy trình công nghệ giản đơn có các phƣơng pháp tính giá thành nhƣ trực tiếp, hệ số, tỷ lệ. Tại các DN có quy trình công nghệ phức tạp có phƣơng pháp tính giá thành phân bƣớc, đơn đặt hàng, định mức.
Tính giá thành theo quy trình công nghệ kiểu song song, theo quy trình công nghệ kiểu liên tục… Từ đó, giáo trình đã nghiên cứu nêu ra các bƣớc tính giá thành. Từ việc xác định đối tƣợng tập hợp chi phí, đối tƣợng tính giá thành đến việc tập hợp, phân bổ chi phí, đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành theo các phƣơng pháp đã lựa chọn. Đây là cơ sở lý luận quan trọng để các doanh nghiệp lựa chọn phƣơng pháp tính giá thành phù hợp cũng nhƣ Luan van 7 đánh giá phƣơng pháp tính giá thành của đơn vị mình đã chính xác, hợp lý hay chƣa.TS Phạm Văn Dƣợc, TS. Trần Văn Tùng (2011), giáo trình Kế toán quản trị, Nhà xuất bản Lao Động.
Giáo trìnhđã trình bày về hệ thống báo cáo của các trung tâm trách nhiệm, trong đó có trung tâm chi phí. Hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm ghi nhận kết quả thực hiện và so sánh với dự toán theo từng chỉ tiêu đƣợc chuyển tải trong báo cáo phù hợp với quyền hạn và trách nhiệm của mỗi trung tâm. Qua đó, xem xét mức độ đóng góp của từng bộ phận vào thành quả chung của toàn đơn vị. + Luận văn thạc sĩ“ Hoàn thiện công tác kế toán trách nhiệm tại Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 5(Cienco 5)” của tác giả Nguyễn Tấn Đạt năm 2012 nghiên cứu về doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng.
Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm và đặc điểm tổ chức báo cáo kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng. Tác giả đã phản ánh đƣợc thực trạng kế toán trách nhiệm tại Công ty nhƣ đặc điểm và nội dung tổ chức kế toán trách nhiệm, thể hiện qua việc lập các báo cáo nội bộ. Qua tìm hiểu và phân tích công tác kế toán trách nhiệm, tìm ra những ƣu điểm và hạn chế của thông tin nhận từ hệ thống kế toán trách nhiệm, tác giả đã chỉ ra cơ cấu tổ chức còn tập trung cao độ tại trung tâm đầu tƣ, trung tâm lợi nhuận chƣa phát huy đƣợc khả năng hiệu quả công việc. Đặc biệt là các chỉ tiêu phân loại chi phí xây lắp chƣa đầy đủ, thích hợp cho việc tập hợp, phân tích theo các tiêu thức phục vụ đấu thầu và giao khoán; Các báo cáo dự toán sử dụng cho việc đánh giá kết quả chƣa chú trọng vào hiệu quả công tác xây lắp.
Với thực trạng kế toán trách nhiệm tại Công ty, tác giả đã đƣa ra các giải pháp xây dựng hệ thống kế toán trách nhiệm trong đó có trung tâm chi phí tại Công ty phù hợp với mô hình tổ chức, mục tiêu, chiến lƣợc phát triển của Công ty. Xây dựng hệ thống báo cáo dự toán ứng với các trung tâm trách Luan van 8 nhiệm trong Công ty trong đó có trung tâm chi phí. Đƣa ra quy trình lập báo cáo của các trung tâm tại Công ty. Hoàn chỉnh hệ thống thông tin phục vụ xây dựng các báo cáo bộ phận đánh giá trách nhiệm của các trung tâm thống nhất trong toàn Công ty.
+ Luận văn thạc sĩ của Đặng Anh Tuấn (2009), đề tài “Một số giải pháp hoàn thiện kế toán trách nhiệm tại Tổng công ty xây dựng Thăng Long”. Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về kế toán trách nhiệm, làm cơ sở đánh giá thực trạng công tác kế toán quản trị chí phí phục vụ đánh giá trách nhiệm cũng nhƣ nghiên cứu đƣa ra những giải pháp hoàn thiện kếtoán trách nhiệm tại công ty. Trong đó, đề tài đã đề xuất những giải pháp chính nhƣ xây dựng các trung tâm trách nhiệm; hoàn thiện các công cụ cung cấp thông tin cho các dự toán và giao khoán; hoàn thiện các báo cáo đánh giá thành quả quản lý, đánh giá công tác giao thầu và giao khoán. + Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Thanh Dung (2012), đề tài “Tổ chức kế toán trách nhiệm tại công ty Cổ phẩn Greenfeed Việt Nam”.
Đề tài đã khái quát những nét cơ bản về kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp, mối quan hệ giữa kế toán trách nhiệm với phân cấp quản lý tài chính.