Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương đầu tập trung tìm hiểu, phân tích và đánh giá các công trình nghiên cứu đã được công bố, liên quan mật thiết đến đề tài. Từ đó tìm ra khoảng trống nghiên cứu để giải quyết vấn đề nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận về hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển Nội dung chương này tập trung giải thích một số lý luận, giả thuyết hoặc từ ngữ chuyên ngành sẽ được nhắc đến/sử dụng trong khóa luận. Những lý luận này sẽ là nền tảng gốc để định hướng cho toàn bộ nội dung quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển.
Chương 3: Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển tại công ty TNHH Toàn cầu Khải Minh chi nhánh Hà Nội Đây là nội dung chính của đề tài nhằm phân tích thực trạng quy trình cung 4 ứng dịch vụ logistics mà công ty đang hoạt động. Từ đó chỉ ra được những mặt thành công và hạn chế nhằm tìm hướng giải quyết cho những hạn chế đang tồn tại. Chương 4: Giải pháp hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển tại công ty TNHH Toàn cầu Khải Minh chi nhánh Hà Nội Phần này đóng vai trò giải quyết vấn đề của đề tài qua việc đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển của công ty. 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS CHO HÀNG LẺ XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2.
Khái quát về dịch vụ logistics cho hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển 2. Một số khái niệm cơ bản 2. Khái niệm logistics Dưới góc độ quản trị chuỗi cung ứng: Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí, lưu trữ và chu chuyển các tài nguyên, yếu tố đầu vào từ điểm xuất phát đầu tiên là nhà cung cấp, qua nhà sản xuất, người bán buôn, bán lẻ, đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế (Logistics and Supply Chain Management – Ma Shuo – 1999, World Maritime University). Theo khái niệm của Liên Hợp Quốc (UNESCAP) (Khóa đào tạo quốc tế về vận tải đa phương thức và quản lý logistics, Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, 2002): Logistics là hoạt động quản lý quá trình lưu chuyển nguyên vật liệu qua các khâu lưu kho, sản xuất ra sản phẩm cho tới tay người tiêu dùng theo yêu cầu của khách hàng.
Theo Đại học Hàng Hải Thế giới – World Maritime University, D. Lambert 1998 định nghĩa: “Logistics là quá trình xây dựng kế hoạch, cung cấp và quản lý việc chu chuyển và lưu kho có hiệu quả hàng hóa, dịch vụ và các thông tin liên quan từ nơi xuất xứ đến nơi tiêu thụ vì mục tiêu đáp ứng nhu cầu của khách hàng”.TS An Thị Thanh Nhàn trong Giáo trình “Quản trị Logistics kinh doanh” của Trường Đại học Thương Mại, thì logistics được định nghĩa là: “Quá trình tối ưu hóa về vị trí, vận chuyển và dự trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyền cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế”. Vì vậy đã có rất nhiều khái niệm khác nhau về logistics không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới và được xây dựng căn cứ trên ngành nghề và mục đích nghiên cứu, góc nhìn về dịch vụ logistics khác nhau. Nhưng tất cả các định nghĩa trên đều mang bản chất của logistics chính là quá trình tối ưu hóa hoạt động quản lý dòng lưu chuyển từ khâu thu mua cho tới sản xuất và phân phối tới tay người tiêu dùng cuối cùng nhằm giảm tối đa chi phí và thời gian sản xuất để có thể cung cấp cho khách hàng sản phẩm chất lượng, với giá thành rẻ và trong thời gian ngắn nhất.
Khái niệm dịch vụ logistics Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, xu hướng thuê ngoài các hoạt động logistics ngày càng phát triển, điều này tạo nên những điều kiện thuận để phát triển dịch vụ logistics. Điều 233 Luật Thương mại năm 2005 đã có định nghĩa cụ thể về dịch vụ Logistics như sau: “Dịch vụ logistics là thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi 6 ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao. Khái niệm xuất khẩu Theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại 2005 về xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa cụ thể như sau: Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. Khái niệm dịch vụ logistics hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển Trong Luật Thương mại năm 2005 cũng có nêu những quy định về dịch vụ logistics như điều kiện kinh doanh dịch vụ, quyền và nghĩa vụ của thương nhân kinh doanh dịch vụ, quyền và nghĩa vụ và khách hàng,… Trong quy định này, dịch vụ logistics được chia thành ba nhóm cơ bản: Các dịch vụ logistics chủ yếu bao gồm: Dịch vụ bốc xếp, dịch vụ đại lý vận tải, dịch vụ kho bãi và lưu giữ hàng hóa, dịch vụ bổ trợ như tiếp nhận, lưu kho và quản lý thông tin liên quan, hàng hóa tồn kho, hàng hóa quá hạn, hoạt động cho thuê và thuê mua container.
Các dịch vụ logistics liên quan đến vận tải bao gồm: Dịch vụ vận tải hàng không, vận tải thủy nội địa, vận tải hàng hải, vận tải đường ống, vận tải đường bộ, vận tải đường sắt. Trong đó, dịch vụ vận tải hàng hải (vận tải đường biển) được chia thành ba phương thức vận tải chính: Phương pháp gửi hàng nguyên container (FCL/FCL – Full Container Load) Phương pháp gửi hàng lẻ bằng container (LCL/LCL – Less than Container Load) Phương pháp vận chuyển kết hợp (FCL/LCL – LCL/FCL) Các dịch vụ logistics liên quan khác Trên một phạm vi rộng hơn, logistics gắn với toàn bộ hoạt động của chuỗi cung ứng từ khi thu mua, đến sản xuất rồi cuối cùng là quá trình phân phối. Với định nghĩa này, dễ dàng thấy sự khác biệt giữa nhà cung cấp dịch vụ riêng lẻ như khai báo hải quan, vận tải, dịch vụ hỗ trợ sản xuất… với một nhà cung cấp dịch vụ logistics chuyên nghiệp. Nhà cung cấp dịch vụ logistics chuyên nghiệp họ hỗ trợ xuyên suốt từ quá trình hình thành sản phẩm cho tới khi sản phẩm được đưa tới tay người tiêu dùng cuối cùng.
Điều này đòi hỏi nhà cung cấp dịch vụ logistics cần có một chuyên môn và nghiệp vụ vững vàng để có thể cung cấp dịch vụ có tính “trọn gói” cho khách hàng của mình. Trong phạm vi bài nghiên cứu này, sinh viên tập trung nghiên cứu về hoạt động cung cấp dịch vụ logistics hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển. Qua các khái niệm trên, sinh viên có thể rút ra khái niệm dịch vụ logistics hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển là hoạt động cung ứng các dịch vụ gom hàng, nhận hàng, lưu kho, lưu bãi, làm 7 thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận từ nhiều chủ hàng khác nhau có khối lượng hàng hóa nhỏ được kết hợp lại với nhau để đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam theo quy định của pháp luật và hưởng thù lao 2. Đặc điểm của dịch vụ logistics cho hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển Khối lượng hàng hóa nhỏ Phương thức vận tải hàng lẻ bằng được biển áp dụng khi chủ hàng không đủ hàng hóa để đóng trong một container.
Khi đó các chủ hàng nhỏ kết hợp với nhau và gom hàng hóa lại thành một khối lượng đủ lớn đóng đầy một container để vận chuyển. Tiết kiệm thời gian cho chủ hàng không phải chờ đợi để tạo ra lô hàng lớn Nhờ có dịch vụ logistics hàng lẻ, chủ hàng không phải chờ đợi cho đến khi đủ số lượng hàng để đóng vừa một container mới có thể vận chuyển mà có thể sử dụng dịch vụ đóng ghép với các chủ hàng khác để đóng hàng đầy container nhanh chóng hơn. Như vậy, hàng hóa sẽ được vận chuyển nhanh hơn và tiết kiệm thời gian hơn Tiết kiệm chi phí lưu kho và chi phí vận chuyển Đối với các chủ hàng có khối lượng hàng hóa xuất khẩu nhỏ, dịch vụ hàng lẻ giúp khách hàng tiết kiệm chi phí hơn so với các phương thức vận chuyển khác. Phương thức này tiết kiệm chi phí và có tính kinh tế hơn khi vận chuyển hàng hóa có khối lượng nhỏ.
Chi phí bảo dưỡng của tàu vận chuyển thường rẻ hơn chi phí bảo dưỡng ở đường xe lửa và đường hàng không. Đây là một trong những lý do chính giúp cho vận chuyển hàng hóa đường biển có một mức giá khá cạnh tranh, tiết kiệm được chi phí. Ngoài ra, phương thức vận chuyển hàng lẻ bằng đường biển giúp chủ hàng tiết kiệm được chi phí lưu kho vì không cần phải chờ đợi đủ hàng hóa để đóng vào nguyên container mới có thể xuất khẩu. Dịch vụ logistics hàng lẻ kết hợp giữa hai phương thức vận chuyển FCL (Full Container Load) và LCL (Less than Container Load).
Doanh nghiệp vận chuyển nhận hàng lẻ từ các chủ hàng lẻ tập hợp lại để đóng vừa vào một container. Trong vận tải biển, hàng hóa được chấp nhận lên tàu khi được đóng vào các container, vì vậy những chủ hàng có khối lượng hàng hóa xuất khẩu không vừa một container không đủ điều kiện xuất khẩu. Từ đó tạo ra các bên đứng ra nhận hàng từ các chủ hàng lẻ để vận chuyển, hoạt động đó được gọi là hoạt động gom hàng (Consolidation) 2. Vai trò của dịch vụ logistics cho hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển a.
Đối với nền kinh tế Thứ nhất, dịch vụ logistics cho hàng lẻ xuất khẩu bằng đường biển góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội. Logistics là một chuỗi các hoạt động xuyên suốt từ quá trình sản xuất, lưu thông hàng hóa đến phân phối hàng hóa, có quan hệ mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau và tác động lên nền kinh tế. Bởi vậy, dịch vụ logistics phát triển cũng kéo theo sự phát triển của nền kinh tế, trở thành 8 một bộ phận vô cùng quan trọng trong GDP ở mỗi quốc gia.