Chương 1: Cơ sở lý luận về thanh toán, quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình. Chương 2: Phân tích đánh giá thực trạng thanh toán, quyết toán vốn đầu tư các dự án hoàn thành sử dụng vốn ngân sách nhà nước tại Trung tâm Dịch vụ đô thị tỉnh Bạc Liêu từ năm 2014 đến nay. 13 Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác thanh, quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Trung tâm Dịch vụ đô thị tỉnh Bạc Liêu. 14 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THANH TOÁN, QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1 1 Những vấn đề chung về vốn đầu tƣ và chi phí đầu tƣ dự án 1 1 1 Các khái niệm: - Quản lý vốn đầu tư dự án trong đầu tư xây dựng là quá trình lập thẩm định, phê duyệt chi phí đầu tư hay điều chỉnh chi phí đầu tư.
Cụ thể Nhà nước thực hiện quản lý vốn đầu tư dự án đầu tư – xây dựng thông qua việc ban hành các chế độ, chính sách về giá, các nguyên tắc, phương pháp lập dự toán, các căn cứ để xác định tổng mức đầu tư của dự án, tổng dự toán công trình và dự toán hạng mục công trình (suất đầu tư, chi phí chuẩn, hệ thống định mức dự toán…). - Chi phí đầu tư xây dựng: là toàn bộ chi phí để thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình mới hoặc cải tạo, mở rộng. Được hình thành và gắn liền với các giai đoạn đầu tư xây dựng công trình và được biểu thị qua các chỉ tiêu: Tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình. Do đặc điểm, đặc thù của sản xuất xây dựng công trình nên mỗi dự án đầu tư có chi phí khác nhau được xác định theo đặc điểm, tính chất, công nghệ trong quá trình xây dựng.
- Tổng mức đầu tư xây dựng là toàn bộ chi phí đầu tư xây dựng của dự án được xác định phù hợp với thiết kế cơ sở và các nội dung khác của Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng. Nội dung tổng mức đầu tư xây dựng gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (nếu có); chi phí xây dựng; chi phí thiết bị; chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn đầu tư xây dựng; chi phí khác và chi phí dự phòng cho khối lượng phát sinh và trượt giá. - Dự toán xây dựng công trình là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng công trình được xác định ở giai đoạn thực hiện dự án phù hợp với thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và các yêu cầu công việc phải thực hiện của công trình. - Quyết toán hợp đồng xây dựng là việc xác định tổng giá trị cuối cùng của hợp đồng xây dựng mà bên giao thầu có trách nhiệm thanh toán cho bên nhận thầu khi bên nhận thầu hoàn thành tất cả các công việc theo thỏa thuận trong hợp đồng.
- Chi phí đầu tư được quyết toán là toàn bộ chi phí hợp pháp thực hiện trong quá trình đầu tư xây dựng để đưa công trình của dự án vào khai thác, sử dụng. Chi 15 phí hợp pháp là toàn bộ các khoản chi phí thực hiện trong phạm vi dự án, thiết kế, dự toán được phê duyệt; hợp đồng đã ký kết; kể cả phần điều chỉnh, bổ sung được duyệt theo quy định và đúng thẩm quyền. Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, chi phí đầu tư được quyết toán phải nằm trong giới hạn tổng mức đầu tư được duyệt (hoặc được điều chỉnh) theo quyết định của cấp có thẩm quyền phê duyệt. 1 1 2 Phân loại vốn đầu tƣ theo nguồn vốn * Theo nguồn vốn: - Nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước.
- Nguồn vốn từ công trái Quốc gia. - Nguồn vốn từ trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếu chính quyền địa phương - Nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước. - Nguồn vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách Nhà nước. - Các nguồn vốn vay khác của ngân sách địa phương để đầu tư * Theo hình thức đầu tƣ dự án: - Dự án sử dụng vốn Nhà nước.
- Dự án sử dụng vốn đầu tư trực tiếp (FDI) - Dự án sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA). - Dự án sửng dụng vốn đầu tư theo hợp đồng (BOT). 1 1 3 Đặc điểm vốn đầu tƣ dự án từ Ngân sách Nhà nƣớc: Vốn đầu tư dự án xây dựng từ Ngân sách Nhà nước có những đặc điểm chung sau đây: Sản phẩm của dự án đầu tư xây dựng từ Ngân sách Nhà nước có tính cố định; Chịu ảnh hưởng trực tiếp của khí hậu, thời tiết; Vốn cho hoạt động đầu tư lớn do sản phẩm có khối lượng lớn, thời gian xây dựng và thời gian tồn tại của sản phẩm lâu dài. Bên cạnh những đặc điểm chung đã nêu ở trên thì vốn đầu tư dự án xây dựng từ Ngân sách Nhà nước còn có hai đặc điểm mang tính đặc thù đó là: + Nguồn vốn đầu tư dự án xây dựng từ Ngân sách Nhà nước thường không có khả năng thu hồi trực tiếp, với số lượng lớn, có tác dụng chung, có sự phát triển 16 kinh tế - xã hội, các thành phần kinh tế khác không có khả năng hoặc không muốn tham gia đầu tư.
1 1 4 V i trò và nguyên tắc sử dụng vốn đầu tƣ từ Ngân sách Nhà nƣớc: - Dự án đầu tư sử dụng nguồn vốn Ngân sách Nhà nước góp phần phát triển nhanh kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và thúc đầy tăng trưởng. - Dự án đầu tư sử dụng nguồn vốn Ngân sách Nhà nước góp phần quan trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng đáng kể năng lực sản xuất mới. - Có vai trò chủ đạo, dẫn dắt, thu hút và làm cho việc huy động các nguồn vốn của xã hội để đầu tư phát triển không ngừng tăng và ngày càng đa dạng. - Dự án đầu tư sử dụng nguồn vốn Ngân sách Nhà nước giữ vị trí quan trọng trong toàn xã hội nói riêng và trong phát triển kinh tế - xã hội nói chung.
1 2 Quản lý vốn đầu tƣ dự án: 1 2 1 Quản lý theo các gi i đoạn hình thành chi phí đầu tƣ: Vốn đầu tư dự án xây dựng công trình được hình thành và quản lý qua từng giai đoạn đầu tư, như sau: Tên gọi các chi phí Các giai đoạn thực hiện MỨC ĐỘ CHÍNH XÁC CỦA CHI PHÍ DA TĂNG DẦN Chi phí chuẩn bị đầu tư Chọn phương án Tổng mức đầu tư Lập dự án đầu tư, BCKTKT Tổng dự toán, dự toán Thiết kế - dự toán Giá trị trúng thầu/HĐ Lực chọn nhà thầu Giá trị thanh toán Thực hiện đầu tư Giá trị quyết toán hợp đồng Nghiệm thu bàn giao Giá trị quyết toán vốn đầu tư Quyết toán vốn đầu tư 17 Sơ đồ 1 1: Quá trình hình thành chi phí đầu tƣ dự án 1 2 2 Nội dung quản lý vốn đầu tƣ dự án: Quản lý vốn đầu tư dự án xây dựng công trình bao gồm: quản lý tổng mức đầu tư; quản lý dự toán công trình, quản lý định mức xây dựng và giá xây dựng công trình. Lập và Quản lý Tổng mức đầu tư: - Tổng mức đầu tư là chi phí dự tính để thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình, được tính toán và xác định trong giai đoạn lập dự án đầu tư xây dựng công trình phù hợp với nội dung dự án và thiết kế cơ sở; bao gồm: chi phí xây dựng; chi phí thiết bị; chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn đầu tư xây dựng; chi phí khác và chi phí dự phòng. Tổng mức đầu tư là cơ sở để chủ đầu tư lập kế hoạch và quản lý vốn khi thực hiện đầu tư xây dựng công trình. - Người quyết định đầu tư tổ chức thẩm định tổng mức đầu tư hoặc thuê các tổ chức, cá nhân tư vấn thực hiện công tác quản lý vốn đầu tư dự án (sau đây gọi tắt là các tổ chức, cá nhân tư vấn quản lý vốn đầu tư dự án) đủ điều kiện năng lực theo quy định thẩm tra.
Lệ phí thẩm định hoặc chi phí thẩm tra được tính trong tổng mức đầu tư. Các tổ chức, cá nhân thực hiện việc thẩm định, thẩm tra tổng mức đầu tư phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp lý, chính xác của kết quả thẩm định, thẩm tra. Lập và Quản lý dự toán xậy công trình: Dự toán công trình được tính toán và xác định theo công trình xây dựng cụ thể, trên cơ sở khối lượng các công việc, thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công, nhiệm vụ công việc phải thực hiện của công trình, hạng mục công trình và hệ thống định mức xây dựng, giá xây dựng công trình. Dự toán công trình là cơ sở để xác định giá gói thầu, giá xây dựng công trình, là căn cứ để đàm phán, ký kết hợp đồng, thanh toán với nhà thầu trong trường hợp chỉ định thầu.
Dự toán công trình bao gồm: chi phí xây dựng; chi phí thiết bị; chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn đầu tư xây dựng; chi phí khác và chi phí dự phòng. 18 1 3 Những vấn đề chung về th nh, quyết toán vốn đầu tƣ dự án hoàn thành 1 3 1 Th nh toán vốn đầu tƣ dự án hoàn thành: 1. Nguyên tắc chung trong công tác thanh toán vốn đầu tư dự án hoàn thành: - Việc thanh toán vốn đầu tư cho các công việc, nhóm công việc hoặc toàn bộ công việc lập dự án, khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, giám sát thi công và các hoạt động xây dựng khác phải căn cứ trên khối lượng thực tế hoàn thành và nội dung, phương thức thanh toán trong hợp đồng đã ký kết. Đối với trường hợp tự thực hiện, việc thanh toán phù hợp với từng loại công việc trên cơ sở báo cáo khối lượng công việc hoàn thành và dự toán được duyệt.
- Cơ quan cấp phát, cho vay vốn có trách nhiệm thanh toán vốn đầu tư theo đề nghị thanh toán của chủ đầu tư (hoặc đại diện hợp pháp của chủ đầu tư) trên cơ sở kế hoạch vốn được giao. - Chủ đầu tư (hoặc đại diện hợp pháp của chủ đầu tư) chịu trách nhiệm trước pháp luật về giá trị đề nghị thanh toán với tổ chức cấp phát, cho vay vốn.