Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THANH, QUYẾT TO N HỢP DỒNG XÂY DỰNG Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG T C THANH TOÁN, QUYẾT TOÁN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY DONACOOP 7 Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PH P HOÀN THIỆN CÔNG T C THANH, QUYẾT TO N HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY DONACOOP. 8 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THANH, QUYẾT TOÁN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG 1. TỔNG QUAN VỀ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG 1. Khái niệm hợp đồng xây dựng: Hợp đồng có vai trò v cùng quan trọng trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức c ng như cá nhân.
Vai trò của hợp đồng được thể hiện ở những điểm cơ bản sau: Hợp đồng là sự thỏa thuận, là sự ràng buộc giữa các bên tham gia về quyền và nghĩa vụ. Hợp đồng là sự thỏa thuận mang tính chất pháp lý, là căn cứ, là cơ sở để giải quyết những tranh chấp liên quan đền những vấn đề mà hai bên thỏa thuận và thống nhất. Hợp đồng là “ hòn đá tảng” cho các hoạt động đầu tư và phần lớn các hoạt động kinh doanh khác của các cơ quan, các tổ chức, doanh nghiệp c ng như các các nhân. Hợp đồng sẽ thiết lập các quan hệ giữa các đối tác về nhiều vấn đề, nhiếu lĩnh vực như: các quyền tài sản, nhân lực, khách hàng, nhà thầu, chi phí, quyền lợi và trách nhiệm… Hợp đồng là một trong những văn bản làm cơ sở pháp lý cho việc đăng ký các giao dịch khác nhau trong hoạt động kinh tế, trong hoạt động sản xuất kinh doanh hay trong giao dịch nhân sự.
Hợp đồng xây dựng có thể được thỏa thuận để xây dựng một tài sản đơn lẻ, như: Một chiếc cầu, một tòa nhà, một đường ống dẫn dầu, một con đường hoặc xây dựng tổ hợp các tài sản có liên quan chặt chẽ hay phụ thuộc lẫn nhau về thiết kế, c ng nghệ, chức năng hay mục đích sử dụng cơ bản của chúng, như: hợp đồng xây dựng một cây cầu, một đoạn đường, một tòa nhà…. Ngoài ra hợp đồng xây dựng còn bao gồm: Hợp đồng dịch vụ có liên quan trực tiếp đến việc xây dựng tài sản, như: hợp 9 đồng tư vấn, thiết kế, khảo sát, hợp đồng dịch vụ quản lý dự án và kiến trúc; Hợp đồng phục chế hay phá hủy các tài sản và kh i phục m i trường sau khi phá hủy các tài sản. Trong lĩnh vực xây dựng c ng thế, hợp đồng đóng vai trò rất quan trọng. Chính vì thế mà trong Nghị định của Chính phủ c ng đã nêu rất rõ khái niệm về hợp đồng xây dựng như sau: “Hợp đồng xây dựng là hợp đồng dân sự được thỏa thuận bằng văn bản giữa bên giao thầu và bên nhận thầu về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các bên để thực hiện một, một số hay toàn bộ c ng việc trong hoạt động xây dựng.
Bên giao thầu là chủ đầu tư hoặc tổng thầu hoặc nhà thầu chính. Bên nhận thầu là tổng thầu hoặc nhà thầu chính khi bên giao thầu là chủ đầu tư, là nhà thầu phụ khhi bên giao thầu là tổng thầu hoặc nhà thầu chính. Bên nhận thầu có thể là liên danh các nhà thầu.” Mọi hoạt động, mọi c ng việc trong xây dựng đều phải g n liền với một nội dung, một c ng việc, một hạng mục nào đó trong một hợp đồng cụ thể. Để hiểu rõ hơn về hợp đồng chúng ta cùng như đi tiếp phần sau để hiểu thêm về hợp đồng.
Phân loại hợp đồng 1. Theo tính chất công việc hợp đồng xây dựng Hợp đồng xây dựng bao gồm: Hợp đồng tư vấn xây dựng (gọi t t là hợp đồng tư vấn) là hợp đồng để thực hiện một, một số hay toàn bộ c ng việc tư vấn trong hoạt động xây dựng. Hợp đồng thi c ng xây dựng c ng trình (viết t t là hợp đồng thi c ng xây dựng) là hợp đồng để thực hiện việc thi c ng xây dựng theo thiết kế xây dựng c ng trình, hạng mục c ng trình hoặc phần việc xây dựng theo thiết kế xây dựng c ng trình; hợp đồng tổng thầu thi c ng xây dựng c ng trình là hợp đồng thi c ng xây dựng để thực hiện tất cả các c ng trình của một dự án đấu tư. 10 Hợp đồng cung cấp thiết bị c ng nghệ (viết t t là hợp đồng cung cấp thiết bị) là hợp đồng thực hiện việc cung cấp thiết bị để l p đặt vào c ng trình xây dựng theo thiết kế c ng nghệ; hợp đồng tổng thầu cung cấp thiết bị c ng nghệ là hợp đồng cung cấp thiết bị cho tất cả các c ng trình của một dự án đầu tư.
Hợp đồng thiết kế và thi c ng xây dựng c ng trình (viết t t là EC) là hợp đồng để thực hiện việc thiết kế và thi c ng xây dựng c ng trình, hạng mục c ng trình; hợ đồng tổng thầu thiết kế và thi c ng xây dựng c ng trình là hợp đồng thiết kế và thi c ng xây dựng tất cả các c ng tình của một dự án đầu tư. Hợp đồng thiết kế và cung cấp thiết bị c ng nghệ (viết t t là EP) là hợp đồng để thực hiện việc thiết kế và cung cấp thiết bị để l p đặt vào c ng trình xây dựng theo thiết kế c ng nghệ; hợp đồng tổng thầu thiết kế và cung cáp thiết bị c ng nghệ cho tất cả các c ng trình của một dự án đầu tư. Hợp đồng cung cấp thiết bị c ng nghệ và thi c ng xây dựng c ng trình (viết t t là PC) là hợp đồng để thực hiện việc cung cấp thiết bị c ng nghệ và thi c ng xây dựng c ng trình, hạng mục c ng trình; hợp đồng tổng thầu cung cấp thiết bị c ng nghệ và thi c ng xây dựng c ng trình là hợp đồng cung cấp thiết bị c ng nghệ và thi c ng xây dựng tất cả các c ng trình cảu một dự án đầu tư. Hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị c ng nghệ và thi c ng xây dựng c ng trình (viết t t là EPC) là hợp đồng để thực hiện các c ng việc từ thiết kế, cung cấp thiết bị c ng nghệ đến thi c ng xây dựng c ng trình, hạng mục c ng trình; hợp đồng tổng thầu EPC là hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị c ng nghệ và thi c ng xây dựng tất cả các c ng trình của m t dự án đầu tư.
Hợp đồng tổng thầu chìa khóa trao tay là hợp đồng xây dựng để thực hiện toàn bộ các c ng việc lập dựa án, thiết kế, cung cấp thiết bị c ng nghệ thi c ng xây dựng c ng trình của một dự án đầu tư xây dựng c ng trình. Theo giá hợp đồng xây dựng Theo giá Hợp đồng, Hợp đồng Xây dựng gồm các loại sau: 11 Hợp đồng trọn gói: Là loại hợp đồng mà giá hợp đồng kh ng được điều chỉnh trong quá trình thực hiện hợp đồng, trừ trường hợp bất khả kháng theo thỏa thuận trong hợp đồng (là những tình huống thực tiễn xảy ra nằm ngoài tầm kiểm soát và khả năng lường trước của chủ đầu tư, nhà thầu, kh ng liên quan đến sai phạm hoặc sơ xuất của chủ đầu tư, nhà thầu, như: Chiến tranh, bạo loạn, đình c ng, hỏa hoạn, thiên tai, l lụt, dịch bệnh, cách ly do kiểm dịch, cấm vận). Việc thanh toán được thực hiện nhiều lần hoặc thanh toán một lần khi hoàn thành hợp đồng. Tổng số tiền mà chủ đầu tư thanh toán cho nhà thầu cho đến khi nhà thầu hoàn thành các nghĩa vụ theo hợp đồng bằng đúng giá ghi trong hợp đồng.
Trường hợp bất khả kháng thì thanh toán theo thỏa thuận trong hợp đồng (nều có). Hợp đồng theo đơn giá: Là hợp đồng mà giá thanh toán được tính bằng cách lấy đơn giá trong hợp đồng hoặc đơn giá được điều chỉnh nêu trong hợp đồng nhân với khối lượng, số lượng c ng việc thực tế mà nhà thầu đã thực hiện. Đối với c ng việc xây l p, trường hợp khối lượng c ng việc thực tế mà nhà thầu đã thực hiện để hoàn thành theo đúng thiết kế ít hơn khối lượng c ng việc nêu trong hợp đồng, nhà thầu chỉ được thanh toán cho phần khối lượng thực tế đã thực hiện. Trường hợp khối lượng c ng việc thực tế mà nhà thầu đã thực hiện để hoàn thành theo đúng thiết kế nhiều hơn khối lượng c ng việc nêu trong hợp đồng, nhà thầu được thanh toán cho phần chênh lệch khối lượng c ng việc này.
Chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu chịu trách nhiệm xác nhận vào biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành để làm cơ sở thanh toán cho nhà thầu. Hợp đồng theo thời gian: Là loại hợp đồng mà việc thanh toán cho nhà thầu được thực hiện như sau: Mức thù lao cho chuyên gia là chi phí cho chuyên gia, được tính bằng cách lấy lương cơ bản và các chi phí liên quan do chủ đầu tư và nhà thầu thỏa thuận được nêu trong hợp đồng hoặc được điều chỉnh nhân với thời gian làm việc thực tế (theo tháng, tuần, ngày, giờ). Các khoản chi phí ngoài chi phí cho chuyên gia bao gồm: chi phí đi lại, khảo sát, thuê văn phòng làm việc và các chi phí khác thì thanh toán theo phương thức quy định trong hợp đồng. Đối với mỗi khoản chi phí này, trong hợp đồng cần quy định rõ phương thức thanh toán: thanh toán theo thực té dựa vào hóa đơn, chứng từ hợp lệ do nhà thầu xuất trình, thanh toán trên cơ sở đơn giá thỏa thuận trong hợp đồng.
12 Hợp đồng theo tỷ lệ phần trăm (%): Là loại hợp đồng mà giá hợp đồng được tính theo phần trăm giá trị của c ng trình hoặc khối lượng c ng việc. Khi nhà thầu hoàn thành các nghĩa vụ theo hợp đồng, chủ đầu tư thanh toán cho nhà thầu số tiền bằng tỷ lệ phần trăm được xác định trong hợp đồng nhân với giá trị c ng việc c ng trình hoặc khối lượng c ng việc đã hoàn thành. Chu kỳ tồn tại của hợp đồng thể hiện rất rõ ràng: Đầu tiên là hình thành hợp đồng, sau khi hình thành Bên B b t tay vào triển khai theo các nội dung nêu trong hợp đồng, và khi đã thực hiện xong các c ng việc được quy định trong hợp đồng là đếng giai đoạn chấm dứt hợp đồng. Ứng với từng giai đoạn của hợp đồng sẽ có các hình thức thanh, quyết toán tương ứng như: tạm ứng, thanh toán, quyết toán.