CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Những vấn đề chung về công tác kế toán bán hàng trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hóa doanh nghiệp vừa và nhỏ. Kế toán là công việc thu thập ,cung cấp, xử lý, kiểm tra thông tin về toàn bộ tài sản và sự vận động của tài chính trong doanh nghiệp dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động. Ngoài ra, kế toán còn có nhiệm vụ kiểm soát các khoản thu, chi tài chính của doanh nghiệp; phân tích thông tin, số liệu kế toán, phát triển và ngăn chặn các hành vi vi phạm về luật kế toán.
Nhằm cung cấp những thông tin hữu ích cho các quyết định của doanh nghiệp. Vì vậy, việc tổ chức công tác kế toán khoa học, hợp lý tại doanh nghiệp giúp cho việc tổ chức doanh nghiệp, cung cấp kịp thời đầy đủ về tính hình tài sản, tình hình thu chi, kết quả hoạt động kinh doanh,qua đó giảm bớt khối lượng công tác kế toán trùng lặp, tiết kiệm chi phí, đồng thời giúp kiểm kê, kiểm soát tài sản, nguồn vốn, hoạt động kinh tế, đánh giá hiệu quả kinh tế. Hàng hóa có một ví trí quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại. Do đó việc tập trung quản lý hàng hóa ở tất cả các khâu,từ thu mua dữ liệu đến tiêu thụ,trên tất cả các mặt: số lượng,chất lượng,chủng loại giá cả là cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm chi phí vận chuyển,chi phí bảo quản,xác định giá vốn hàng bán,giá bán hàng hóa,tăng doanh thu,tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Kế toán hàng hóa là công cụ quan trọng và không thể thiếu của quản lý hàng hóa cả về mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội,ngăn ngừa hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát,hao hụt hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh thương mại từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty. Khái niệm ,đặc điểm và vai trò của hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ 1.1Khái niệm hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàng hóa trong doanh nghiệp là các loại vật tư,sản phẩm do doanh nghiệp mua về với mục đích để bán. Trị giá hàng hóa mua vào,bao gồm : Giá mua,các loại thuế không được hoàn lại,chi phí thu mua hàng hóa như chi phí vận chuyển,bốc xếp,bảo quản trong quá trình mua hàng và các chi phí khác có liên quan trực tiếp đến việc mua hàng hóa. Các khoản chiết khấu và giảm giá hàng mua do không đúng quy cách,phẩm chất được trừ khỏi chi phí mua hàng.
Hàng hóa trong doanh nghiệp thường đa dạng và nhiều chủng loại khác nhau. Hàng hóa thường xuyên biến động trong quá trình kinh doanh nên cần Phạm Thị Yến – QT1901K 2 TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP phải theo dõi tình hình nhập, xuất,tồn trên các mặt: số lượng,chất lượng,chủng loại và giá trị.2 Đặc điểm hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ * Hàng hóa là các vật tư, sản phẩm của doanh nghiệp mua về với mục đích để bán (bán buôn, bán lẻ). *Giá gốc hàng hóa mua vào bao gồm : Giá mua, chi phí thu mua (vận chuyển, bốc xếp, bảo quản từ nơi mua về kho của doanh nghiệp, chi phí bảo hiểm.), các loại thuế, các khoản chi phí có liên quan trực tiếp đến việc mua hàng. Các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán.
được trừ khỏi chi phí mua hàng. *Hàng hóa rất đa dạng và phong phú, có đặc tính lý, hóa , sinh học riêng ảnh hưởng đến số lượng, chất lượng. Hàng hóa luôn thay đổi về chất lượng, mẫu mã, thông số kỹ thuật. Sự thay đổi này phụ thuộc vào trình độ phát triển của sản xuất, nhu cầu của thị trường.
- Trong lưu thông,hàng hóa thay đổi quyền sở hữu nhưng chưa đưa vào sử dụng. Khi kết thúc quá trình lưu thông,hàng hóa mới được đưa vào sử dụng để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hay sản xuất. - Hàng hóa có vị trí rất quan trọng trong các doanh nghiệp ,quá trình vận động của hàng hóa cũng là quá trình vận động của vốn kinh doanh trong doanh nghiệp. - Bán hàng : Là giai đoạn cuối cùng kết thúc quá trình lưu thông hàng hóa,sự chuyển hóa vốn kinh doanh tư vấn hàng hóa sang vốn tiền tệ.
- Mua hàng : Là giai đoạn đầu tiên trong quá trình lưu chuyển hàng hóa tại các doanh nghiệp ,là quá trình vận động của vốn kinh doanh từ vốn tiền tệ sang vốn hàng hóa. - Bảo quản và dự trữ hàng hóa : Là khâu trung gian của lưu thông hàng hóa,hàng hóa vận chuyển từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng. Để quá trình kinh doanh diễn ra bình thường,cấc doanh nghiệp phải có kế hoạch dự trữ hàng hóa một cách hợp lý.3 Vai trò hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ - Trong doanh nghiệp thương mại,hàng hóa là bộ phận của hàng tồn kho,thuộc tài sản lưu động của doanh nghiệp ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy cần phải theo dõi,quản lý thương xuyên.
- Kế toán hàng hóa hóa là công cụ quan trọng và không thể thiếu của quản lý hàng hóa cả về mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng như cầu cầu của xã hội,ngăn ngừa hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát,hao hụt,hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh thương mại từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty. Phạm Thị Yến – QT1901K 3 TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP - Việc tập trung quản lý một cách chặt chẽ ở tất cả các khâu,từ thu mua dự trữ đến tiêu thụ,trên tất cả các mặt : số lượng,chất lượng,cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm chi phí vận chuyển,chi phí bảo quản,xác định giá vốn hàng bán,giá bán hàng hóa,tăng doanh thu,tăng lợi nhuận…cho doanh nghiệp. Nhiệm vụ của công tác kế toán hàng hóa tại doanh nghiệp vừa và nhỏ. Kế toán hàng hóa là công cụ quan trọng và không thể thiếu của quản lý hàng hóa về cả mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, ngăn ngừa và hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát , hao hụt hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh thương mại từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty.
Để thực hiện tổ chức kế toán hàng hóa doanh nghiệp cần quán triệt tốt các nhiệm vụ sau: - Tổ chức hợp lý, khoa học công tác kế toán ở doanh nghiệp - Vận dụng đúng hệ thống tài khoản, đúng pháp luật, sử dụng các phương tiện kỹ thuật hiện tại. - Tổ chức thực hiện kiểm tra kế toán trong nội bộ doanh nghiệp. Phân loại hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Theo tính chất thương phẩm kết hợp với dặc trong kĩ thuật thì hàng hóa được chia theo từng ngành hàng,trong từng nghành hàng bao gồm nhiều nhóm hàng,mỗi nhóm hàng có nhiều mặt hàng,mỗi mặt hàng lại có giá cả khác nhau. Phân loại hàng hóa theo vật tư,thiết bị,công nghệ phẩm tiêu dùng - Hàng kim khí điện máy - Hàng hóa chất mỏ - Hàng xăng dầu - Hàng dệt may,bông vải sợi - Hàng da cao su - Hàng gốm sứ,thủy tinh - Hàng mây,tre đan - Hàng rượu bia,thuốc lá Phân loại hàng hóa theo nguồn gốc sản xuất thi hàng hóa được chia thành: - Ngành hàng nông sản - Ngành hàng thủy sản - Ngành hàng lâm sản Phân loại hàng hóa theo khâu lưu thông thì hàng hóa được chia thành: - Hàng hóa ở khâu bán buôn - Hàng hóa ở khâu bán lẻ Phân loại hàng hoá theo phương thức vận động của hàng hóa : - Hàng hóa chuyển qua kho - Hàng hoá chuyển giao bán thẳng Phạm Thị Yến – QT1901K 4 TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP Việc phân loại và xác định tình hình những hàng nào thuộc hàng hóa của doanh nghiệp ảnh hưởng tới việc tính chính xác của hàng tồn kho phản ánh trên bảng cân đối kế toán và ảnh hưởng tới các chỉ tiêu trên mẫu báo cáo kết quả kinh doanh.
Vì vậy,việc phân loại hàng hóa là cần thiết và quan trọng đối với doanh nghiệp. Phương pháp tính giá hàng hóa Giá thực tế của hàng hóa nhập kho Giá trị của hàng hóa được xác định theo giá gốc. Việc xác định giá gốc của hàng hóa trong các trưởng hợp cụ thể khác nhau tùy theo nguồn gốc hình thành,giá gốc của hàng hóa nhập trong kì được tính như sau : - Đối với hàng mua ngoài : Chiết khấu Các khoản thuế chi phí thu thương mại Giá gốc = Giá mua + + - không hoàn lại mua giảm giá hàng mua - Giá mua ghi trên hóa đơn : Là số tiền mà doanh nghiệp phải trả cho người bán theo hợp đồng hay hóa đơn tùy thuộc vào phương pháp tính thuế GTGT mà doanh nghiệp áp dụng,cụ thể là : Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ giá mua hàng hóa là giá chưa có thuế GTGT đầu vào. Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp và hàng không chịu thuế GTGT thì giá mua là tổng thanh toán.
- Chi phí thu mua hàng hóa : Chi phí vận chuyển,bảo quản,bốc dỡ,lưu kho,lưu bãi,bảo hiểm hàng hóa,hao hụt trong định mức cho phép công tác chi phí của bộ phần thu mua,dịch vụ phí,… - Các khoản thuế không được hoàn lại: Thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc - biệt,thuế GTGT (không khấu trừ ) - Chiết khấu thương mại: Là số tiền mà doanh nghiệp được giảm giá trừ do đã mua hàng, dịch vụ với khối lượng lớn theo thỏa thuận. - Giảm giá hàng mua : Là số tiền mà người bán giảm trừ cho người mua do hàng kém phẩm chất, sai quy cách,không đúng chủng loại… khoản này ghi giảm giá mua hàng hóa. - Đối với hàng hóa do doanh nghiệp tự gia công, chế biến: Giá thực tế Giá xuất kho để gia Chi phí gia = + nhập kho công, chế biến công, chế biến - Đối với hàng hóa thuê ngoài gia công,chế biến Giá xuất kho Chi phí vận Chi phí thuê Giá thực đem thuê ngoài chuyển bốc ngoài nhập kho = + + tế gia công, chế xếp đem đi gia gia công, chế biến công, chế biến biến Phạm Thị Yến – QT1901K 5 TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP - Hàng hóa được biếu tặng : Giá nhập kho là giá thực tế được xác định theo thời giá trên thị trường.