Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh - ĐHDL Hải Phòng

Nghiên cứu thực trạng và giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Trung Trang hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Huyền
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Mai Linh
• Trường học: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế toán - Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Trung Trang
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hải Phòng

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán doanh thu chi phí kết quả kinh doanh

Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là quy trình quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính. Doanh thu phản ánh doanh số bán hàng, chi phí thể hiện nguồn lực tiêu hao, còn kết quả kinh doanh là chênh lệch giữa doanh thu và chi phí. Tại Công ty TNHH Trung Trang, công tác kế toán này đảm bảo tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam, cung cấp thông tin chính xác cho quản trị. Hạch toán doanh thu theo phương pháp kế khai thường xuyên, chi phí được phân loại theo chức năng hoạt động, kết quả kinh doanh được xác định qua tài khoản 911. Hệ thống chứng từ, sổ sách được tổ chức khoa học, hỗ trợ kiểm soát nội bộ.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán doanh thu

Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Tại Công ty TNHH Trung Trang, doanh thu chủ yếu đến từ bán hàng hóa, dịch vụ theo hợp đồng. Kế toán doanh thu ghi nhận khi thỏa mãn điều kiện chuyển giao rủi ro, lợi ích và xác định được giá trị thu được. Vai trò của kế toán doanh thu là cung cấp cơ sở để đánh giá hiệu quả kinh doanh, hỗ trợ ra quyết định quản trị. Hệ thống ghi nhận doanh thu phải tuân thủ chuẩn mực kế toán số 14, đảm bảo minh bạch và tin cậy.

1.2. Nguyên tắc kế toán chi phí và kết quả kinh doanh

Chi phí là khoản tiền phải bỏ ra để thu được doanh thu, bao gồm chi phí sản xuất, bán hàng, quản lý doanh nghiệp. Tại công ty, chi phí được ghi nhận khi phát sinh, phù hợp với nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí. Kết quả kinh doanh được xác định bằng cách trừ tổng chi phí khỏi doanh thu, thể hiện qua tài khoản 911. Phương pháp kế toán chi phí theo chức năng hoạt động giúp phân tích hiệu quả từng lĩnh vực. Kết quả kinh doanh dương chứng tỏ doanh nghiệp hoạt động có lãi, ngược lại là lỗ.

II. Phân tích thực trạng kế toán doanh thu chi phí tại Công ty TNHH Trung Trang

Công ty TNHH Trung Trang hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng, doanh thu chủ yếu từ bán sơn chống rỉ, hóa chất. Hiện nay, công ty áp dụng phương pháp kế khai thường xuyên để ghi nhận doanh thu, chi phí theo chuẩn mực kế toán Việt Nam. Tuy nhiên, tồn tại hạn chế như thiếu thống nhất trong phân loại chi phí, chưa áp dụng đầy đủ các phương pháp tính giá xuất kho. Chi phí sản xuất dở dang chưa được theo dõi chi tiết, dẫn đến khó khăn trong xác định giá vốn hàng bán. Hệ thống báo cáo tài chính chưa phản ánh đầy đủ biến động doanh thu, chi phí theo kỳ.

2.1. Hạn chế trong ghi nhận doanh thu

Doanh thu tại công ty chủ yếu ghi nhận khi xuất hóa đơn, chưa phân biệt rõ ràng giữa doanh thu đã thu tiền và doanh thu chưa thu tiền. Điều này gây khó khăn trong quản lý công nợ phải thu, tăng nguy cơ nợ xấu. Ngoài ra, doanh thu từ bán hàng trả góp chưa được ghi nhận theo giá bán trả ngay, vi phạm nguyên tắc phù hợp. Sự thiếu nhất quán trong việc áp dụng chính sách chiết khấu cũng ảnh hưởng đến tính minh bạch của doanh thu.

2.2. Bất cập trong hạch toán chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất tại công ty bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công, sản xuất chung. Tuy nhiên, phương pháp tính giá xuất kho theo bình quân liên hoàn chưa phản ánh chính xác giá trị thực tế. Chi phí sản xuất dở dang không được theo dõi chi tiết theo từng sản phẩm, dẫn đến sai lệch trong xác định giá vốn. Ngoài ra, chi phí quản lý doanh nghiệp chưa được phân bổ hợp lý cho từng hoạt động, gây khó khăn trong đánh giá hiệu quả.

III. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán doanh thu chi phí

Để nâng cao hiệu quả kế toán doanh thu, chi phí, công ty cần áp dụng phương pháp kế toán tiên tiến như FIFO hoặc bình quân gia quyền. Hệ thống chứng từ kế toán cần được chuẩn hóa, bao gồm phiếu xuất kho, hóa đơn điện tử, biên bản bàn giao. Phần mềm kế toán nên được nâng cấp để tự động hóa ghi nhận doanh thu, chi phí theo thời gian thực. Đồng thời, công ty cần đào tạo nhân viên kế toán về chuẩn mực kế toán quốc tế, nâng cao năng lực chuyên môn. Việc phân loại chi phí theo hoạt động sản xuất, kinh doanh sẽ hỗ trợ quản trị tốt hơn.

3.1. Hoàn thiện quy trình ghi nhận doanh thu

Doanh thu cần được ghi nhận khi thỏa mãn điều kiện chuyển giao rủi ro, lợi ích, theo chuẩn mực kế toán số 14. Công ty nên áp dụng phương pháp ghi nhận doanh thu theo giá bán trả ngay cho các giao dịch trả góp. Hệ thống quản lý công nợ phải thu cần được cải thiện để theo dõi tình trạng thu hồi nợ. Ngoài ra, chính sách chiết khấu cần được thống nhất, minh bạch trong hợp đồng kinh tế.

3.2. Tối ưu hóa hạch toán chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất cần được theo dõi chi tiết theo từng sản phẩm, bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công, sản xuất chung. Phương pháp tính giá xuất kho nên chuyển từ bình quân liên hoàn sang FIFO hoặc bình quân gia quyền để phản ánh chính xác giá trị tồn kho. Chi phí sản xuất dở dang cần được theo dõi theo từng công đoạn sản xuất, hỗ trợ xác định giá vốn hàng bán.

IV. Kết luận và khuyến nghị ứng dụng

Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là nhiệm vụ quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả tài chính. Tại Công ty TNHH Trung Trang, việc áp dụng phương pháp kế toán tiên tiến, chuẩn hóa hệ thống chứng từ, đào tạo nhân viên sẽ cải thiện chất lượng thông tin kế toán. Kết quả kinh doanh sẽ được xác định chính xác hơn, hỗ trợ quản trị ra quyết định. Công ty cần đầu tư vào công nghệ phần mềm kế toán, đảm bảo tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam.

4.1. Đánh giá hiệu quả giải pháp đề xuất

Việc áp dụng phương pháp FIFO hoặc bình quân gia quyền trong tính giá xuất kho sẽ phản ánh chính xác giá trị tồn kho, hỗ trợ quản trị tài chính. Hệ thống chứng từ kế toán chuẩn hóa sẽ giảm thiểu sai sót, tăng cường kiểm soát nội bộ. Đào tạo nhân viên kế toán về chuẩn mực kế toán quốc tế nâng cao năng lực chuyên môn, đảm bảo tuân thủ pháp luật.

4.2. Hướng phát triển ứng dụng trong doanh nghiệp

Công ty nên đầu tư vào phần mềm kế toán tự động hóa, tích hợp với hệ thống quản lý doanh thu, chi phí. Việc phân loại chi phí theo hoạt động sản xuất, kinh doanh sẽ hỗ trợ đánh giá hiệu quả từng lĩnh vực. Đồng thời, công ty cần xây dựng báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán quốc tế, nâng cao uy tín với nhà đầu tư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ.1 Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, vấn đề mà các doanh nghiệp luôn quan tâm là làm thế nào để hoạt động kinh doanh có hiệu quả cao nhất (tối đa hóa lợi nhuận và giảm thiểu hóa chi phí). Các yếu tố liên quan trực tiếp đến việc xác định lợi nhuận của một doanh nghiệp chính là doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò vô cùng quan trọng. Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh không chỉ cần thiết đối với các nhà quản trị doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với các đối tượng khác trong nền kinh tế quốc dân.

+ Đối với các nhà đầu tư: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để các nhà đầu tư đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp từ đó đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. + Đối với các trung gian tài chính như : Ngân hàng, các công ty cho thuê chính công tác doanh thu, chi phí là điều kiện tiên quyết để họ tiến hành thẩm định, đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp nhằm đưa ra quyết định cho vay bao nhiêu và vay trong bao lâu. + Đối với các cơ quan quản lý vĩ mô nền kinh tế: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh giúp cho các nhà hoạch định chính sách của Nhà nước có thể tổng hợp, phân tích số liệu và đưa ra các thông số cần thiết giúp chính phủ có thể điều tiết nền kinh tế ở tầm vĩ mô, xác định đúng số thuế thu nhập doanh nghiệp mà doanh nghiệp phải nộp cho Nhà nước. Sinh viên: Nguyễn Ngọc Huyền 2 Lớp: QT1804K Khóa Luận Tốt Nghiệp Trường ĐH Dân lập Hải Phòng 1.

Một số khái niệm cơ bản 1. Doanh thu Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng nguồn vốn chủ sở hữu. Doanh thu bao gồm:  Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được từ việc bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp. Theo chuẩn mực số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” ban hành theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng BTC thì doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thoả mãn 5 điều kiện:  Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.

 Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.  Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.  Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.  Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Thời điểm ghi nhận doanh thu theo các phương thức bán hàng: - Phương thức bán hàng trực tiếp cho khách hàng: Theo phương thức này, căn cứ vào hợp đồng mua bán đã được ký kết, bên mua cử cán bộ đến nhận hàng tại kho của doanh nghiệp. Khi nhận hàng xong, người nhận hàng ký xác nhận vào hoá đơn bán hàng và số hàng đó được xác định là tiêu thụ, người bán có quyền ghi nhận doanh thu. - Phương thức gửi hàng cho khách: Là phương thức bên bán gửi hàng đi cho khách theo các điều kiện của hợp đồng kinh tế đã ký kết. Số hàng gửi đi vẫn thuộc quyền kiểm soát của bên bán, khi khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì lợi ích và rủi ro được chuyển giao toàn bộ cho người mua, giá trị hàng hoá đã được thực hiện và là thời điểm bên bán được ghi nhận doanh thu bán hàng.

- Phương thức gửi đại lý, ký gửi: Sinh viên: Nguyễn Ngọc Huyền 3 Lớp: QT1804K Khóa Luận Tốt Nghiệp Trường ĐH Dân lập Hải Phòng Theo phương thức này, doanh nghiệp xuất kho thành phẩm hàng hoá gửi đi bán cho khách hàng theo hợp đồng ký kết giữa hai bên. Khi hàng xuất kho gửi đi bán thì hàng chưa xác định là tiêu thụ. Hàng gửi bán chỉ hạch toán vào doanh thu khi doanh nghiệp đã nhận được tiền bán hàng do khách hàng trả, khách hàng đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán,khách hàng đã ứng trước tiền mua hàng về số hàng gửi đi bán. - Phương thức bán hàng trả chậm, trả góp: Theo phương thức này, khi bán hàng doanh nghiệp ghi nhận doanh thu bán hàng theo giá bán hàng trả ngay , khách hàng được chậm trả tiền hàng và phải chịu phần lãi chậm trả theo tỷ lệ quy định trong hợp đồng mua bán hàng.

Phần lãi chậm trả được ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài chính. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là giá trả một lần ngay từ đầu không bao gồm tiền lãi về trả chậm, trả góp. - Phương thức hàng đổi hàng: Theo phương pháp này, doanh nghiệp lấy sản phẩm của mình quy ra giá cả trên thị trường rồi dùng số tiền quy đổi đó để mua sản phẩm của đơn vị khác. Trong trường hợp này, doanh thu được tính theo giá sản phẩm cùng loại mà doanh nghiệp bán thu tiền.

 Các khoản giảm trừ doanh thu: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế giá trị gia tăng nộp theo phương pháp trực tiếp, được tính giảm trừ vào doanh thu ghi nhận ban đầu để xác định doanh thu thuần, làm cơ sở để tính kết quả kinh doanh trong kỳ kế toán. *) Chiết khấu thương mại: là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn. Khoản giảm giá có thể phát sinh trên khối lượng của từng lô hàng mà khách hàng đã mua, cũng có thể phát sinh trên tổng khối lượng hàng luỹ kế mà khách hàng đã mua trong một quãng thời gian nhất định tuỳ thuộc vào chính sách chiết khấu thương mại của bên bán. *) Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ cho người mua do toàn bộ hoặc một phần hàng hoá kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu.

*) Hàng bán bị trả lại: là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do các nguyên nhân như: vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế. hàng bị mất, kém phẩm chất, không đúng Sinh viên: Nguyễn Ngọc Huyền 4 Lớp: QT1804K Khóa Luận Tốt Nghiệp Trường ĐH Dân lập Hải Phòng chủng loại quy cách. Khi doanh nghiệp ghi nhận giá trị hàng bán bị trả lại đồng thời ghi nhận giảm tương ứng giá vốn hàng bán trong kỳ. *) Các loại thuế phải nộp Nhà nước: - Thuế tiêu thụ đặc biệt được coi là một trong các khoản giảm trừ doanh thu phát sinh khi doanh nghiệp cung cấp các loại sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất (hoặc các loại dịch vụ) thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB cho khách hàng.

- Thuế xuất khẩu được coi là một trong các khoản giảm trừ doanh thu phát sinh khi doanh nghiệp có hàng hoá được phép xuất khẩu qua cửa khẩu hay biên giới. Doanh nghiệp phải có nghĩa vụ nộp thuế xuất khẩu. Trong doanh thu của hàng xuất khẩu đã bao gồm số thuế xuất khẩu phải nộp vào ngân sách nhà nước. - Thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp là tính trên giá trị tăng thêm của hàng hoá dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất tới tiêu dùng.

 Doanh thu thuần Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ là số chênh lệch giữa doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ với các khoản giảm trừ doanh thu.  Doanh thu hoạt động tài chính Doanh thu hoạt động tài chính bao gồm: lãi cho vay, lãi tiền gửi, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hoá dịch vụ, lãi cho thuê tài chính,cho thuê tài sản, cho người khác sử dụng tài sản, cổ tức, lợi nhuận được chia, thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn, thu nhập chuyển nhượng, các hoạt động đầu tư khác, chênh lệch lãi do bán ngoại tệ,tỷ giá ngoại tệ… Theo chuẩn mực số 14 “Doanh thu và thu nhập khác”, doanh thu phát sinh từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia của doanh nghiệp được ghi nhận khi thoả mãn đồng thời 2 điều kiện sau: - Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch đó. - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Theo chuẩn mực số 14 “Doanh thu và thu nhập khác”, doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia được ghi nhận trên cơ sở: - Tiền lãi được ghi nhận trên cơ sở thời gian và lãi suất thực tế từng kỳ - Tiền bản quyền được ghi nhận trên cơ sở dồn tích phù hợp với hợp đồng Sinh viên: Nguyễn Ngọc Huyền 5 Lớp: QT1804K Khóa Luận Tốt Nghiệp Trường ĐH Dân lập Hải Phòng - Cổ tức và lợi nhuận được chia ghi nhận khi cổ đông được quyền nhận cổ tức hoặc các bên tham gia góp vốn được quyền nhận lợi nhuận từ việc góp vốn.

 Thu nhập khác Thu nhập khác là khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu. Thu nhập khác quy định trong chuẩn mực số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” bao gồm các khoản thu từ hoạt động xảy ra không thường xuyên, ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu gồm: - Thu về thanh lý TSCĐ, nhượng bán TSCĐ. - Thu tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng. - Thu tiền bảo hiểm được bồi thường.

- Thu được các khoản nợ phải thu đã xoá sổ tính vào chi phí kỳ trước. - Khoản nợ phải trả nay đã mất chủ được ghi tăng thu nhập. - Thu các khoản thuế được giảm, được hoàn lại. - Các khoản thu khác.

Khoản thu về thanh lý TSCĐ, nhượng bán TSCĐ là tổng số tiền đã thu và sẽ thu được của người mua từ hoạt động thanh lý, nhượng bán TSCĐ.