Khóa luận: Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại DVTM Liên Hương

Phân tích thực trạng quản lý vốn lưu động và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại Công ty TNHH DVTM Liên Hương.

• Tác giả: Nguyễn Sỹ Hiệp
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Diệp
• Trường học: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Phân tích tình hình sử dụng vốn lưu động với việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động của Công ty TNHH DVTM Liên Hương
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hải Phòng

Tóm tắt

I. Tổng quan về vốn lưu động tại doanh nghiệp

Vốn lưu động là nguồn tài chính quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh hàng ngày. Đối với Công ty TNHH DVTM Liên Hương, vốn lưu động bao gồm tiền mặt, khoản phải thu, tồn kho và các khoản đầu tư ngắn hạn. Nguồn vốn này chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài chính, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thanh toán và hiệu quả kinh doanh. Việc quản lý vốn lưu động hiệu quả giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền, giảm chi phí tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đối với doanh nghiệp thương mại, vốn lưu động đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn hàng hóa phục vụ nhu cầu khách hàng. Các yếu tố như quy mô hoạt động, ngành nghề kinh doanh và chính sách tín dụng đều tác động đến nhu cầu vốn lưu động.

1.1. Khái niệm và vai trò vốn lưu động

Vốn lưu động là tài sản ngắn hạn có khả năng chuyển đổi thành tiền mặt trong vòng dưới một năm. Nó bao gồm tiền mặt, khoản phải thu khách hàng, tồn kho và đầu tư ngắn hạn. Trong doanh nghiệp thương mại, vốn lưu động chiếm tỷ trọng cao do tính chất luân chuyển nhanh của hàng hóa. Vốn lưu động đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục. Nó giúp doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu thanh toán tức thời, giảm thiểu rủi ro thiếu hụt nguồn lực. Đối với Công ty TNHH DVTM Liên Hương, vốn lưu động còn quyết định khả năng mở rộng thị trường và cạnh tranh.

1.2. Đặc điểm vốn lưu động trong doanh nghiệp thương mại

Vốn lưu động trong doanh nghiệp thương mại có đặc điểm luân chuyển nhanh do tính chất mua bán hàng hóa. Nó phụ thuộc vào chu kỳ kinh doanh, tốc độ tiêu thụ sản phẩm và chính sách tín dụng. Doanh nghiệp thương mại thường có vốn lưu động chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản do phải duy trì nguồn hàng hóa phong phú. Việc quản lý vốn lưu động hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí tồn kho, tối ưu hóa dòng tiền. Đối với Công ty TNHH DVTM Liên Hương, vốn lưu động còn chịu ảnh hưởng bởi biến động thị trường và nhu cầu khách hàng.

II. Phân tích tình hình sử dụng vốn lưu động tại Công ty

Công ty TNHH DVTM Liên Hương đã trải qua giai đoạn biến động trong quản lý vốn lưu động từ năm 2016 đến 2018. Năm 2016, vốn lưu động chiếm 35% tổng tài sản, nhưng tốc độ luân chuyển chậm với 3,2 vòng/năm. Năm 2017, vốn lưu động tăng lên 40% do mở rộng hoạt động, nhưng khoản phải thu khách hàng tăng mạnh dẫn đến rủi ro thanh khoản. Năm 2018, công ty cải thiện quản lý tồn kho, giảm thời gian thu hồi công nợ xuống còn 16 ngày. Tuy nhiên, tốc độ luân chuyển vốn vẫn thấp hơn ngành, chỉ đạt 4,2 vòng/năm. Vốn lưu động bị chiếm dụng do chính sách tín dụng lỏng lẻo, gây áp lực lên dòng tiền.

2.1. Tình hình vốn lưu động giai đoạn 2016 2018

Năm 2016, vốn lưu động của công ty chiếm 35% tổng tài sản, chủ yếu tập trung vào khoản phải thu khách hàng (45%) và tồn kho (30%). Tốc độ luân chuyển vốn chậm do quản lý tồn kho kém, dẫn đến chi phí lưu kho cao. Năm 2017, vốn lưu động tăng lên 40% do mở rộng quy mô kinh doanh, nhưng khoản phải thu tăng 25% do chính sách tín dụng lỏng lẻo. Năm 2018, công ty cải thiện quản lý, giảm tồn kho xuống 20% và tăng tốc độ thu hồi công nợ. Tuy nhiên, tốc độ luân chuyển vốn vẫn thấp hơn ngành do quy trình quản lý chưa tối ưu.

2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn

Hiệu quả sử dụng vốn lưu động được đánh giá thông qua vòng quay vốn, thời gian luân chuyển và tỷ suất sinh lời. Năm 2016, vòng quay vốn đạt 3,2 vòng/năm, thời gian luân chuyển 114 ngày. Năm 2017, vòng quay tăng lên 4,1 vòng/năm do doanh thu tăng, nhưng thời gian luân chuyển vẫn dài 92 ngày. Năm 2018, công ty đạt 5,3 vòng/năm, nhưng thời gian luân chuyển tăng lên 125 ngày do tồn kho tăng. Tỷ suất sinh lời vốn lưu động thấp hơn ngành, chỉ đạt 8% trong khi ngành là 12%.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động, Công ty TNHH DVTM Liên Hương cần áp dụng đồng bộ các giải pháp. Thứ nhất, tối ưu hóa quản lý tồn kho bằng cách áp dụng mô hình Just-in-Time, giảm chi phí lưu kho. Thứ hai, siết chặt chính sách tín dụng, áp dụng biện pháp thu hồi công nợ chặt chẽ hơn. Thứ ba, đa dạng hóa nguồn tài trợ ngắn hạn như vay ngân hàng ngắn hạn hoặc chiết khấu hóa đơn. Thứ tư, ứng dụng công nghệ quản lý kho bãi và theo dõi dòng tiền theo thời gian thực. Các giải pháp này giúp giảm thời gian luân chuyển vốn xuống dưới 90 ngày, tăng vòng quay vốn lên 6 vòng/năm.

3.1. Tối ưu hóa quản lý tồn kho

Công ty nên áp dụng mô hình quản lý tồn kho Just-in-Time, trong đó hàng hóa được nhập về đúng lúc cần sử dụng. Điều này giúp giảm chi phí lưu kho và rủi ro tồn kho ứ đọng. Ngoài ra, công ty cần phân loại hàng hóa theo mức độ tiêu thụ, ưu tiên quản lý chặt chẽ nhóm hàng có doanh thu cao. Áp dụng phần mềm quản lý kho bãi để theo dõi tồn kho theo thời gian thực. Việc này giúp giảm tỷ trọng tồn kho trong vốn lưu động từ 20% xuống còn 15%, tiết kiệm chi phí tài chính.

3.2. Cải thiện chính sách tín dụng và thu hồi nợ

Công ty cần siết chặt chính sách tín dụng bằng cách giới hạn thời hạn thanh toán và áp dụng lãi suất phạt đối với khách hàng chậm trả. Đồng thời, triển khai hệ thống theo dõi công nợ tự động để cảnh báo sớm các khoản nợ quá hạn. Nâng cao chất lượng dịch vụ sau bán hàng để tăng lòng trung thành của khách hàng, từ đó giảm rủi ro nợ xấu. Áp dụng biện pháp chiết khấu thanh toán sớm để khuyến khích khách hàng thanh toán đúng hạn. Những biện pháp này giúp giảm thời gian thu hồi công nợ xuống còn 10 ngày.

IV. Kết luận và khuyến nghị cho doanh nghiệp

Kết quả phân tích cho thấy Công ty TNHH DVTM Liên Hương đã có những cải thiện nhất định trong quản lý vốn lưu động, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Vốn lưu động chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu tài sản, nhưng hiệu quả sử dụng chưa đạt mức tối ưu. Tốc độ luân chuyển vốn chậm hơn ngành, dẫn đến chi phí tài chính tăng cao. Để nâng cao hiệu quả, công ty cần tập trung vào quản lý tồn kho, cải thiện chính sách tín dụng và ứng dụng công nghệ quản lý. Việc triển khai các giải pháp đồng bộ sẽ giúp công ty giảm thiểu rủi ro thanh khoản, tăng cường khả năng cạnh tranh.

4.1. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lưu động

Hiệu quả sử dụng vốn lưu động của công ty còn chưa đạt mức kỳ vọng. Mặc dù vốn lưu động chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản, nhưng tốc độ luân chuyển chậm hơn ngành. Tỷ suất sinh lời vốn lưu động thấp, chỉ đạt 8% trong khi ngành là 12%. Nguyên nhân chính là do quản lý tồn kho kém, chính sách tín dụng lỏng lẻo và quy trình thu hồi nợ chưa hiệu quả. Công ty cần cải thiện các chỉ tiêu này để nâng cao hiệu quả tài chính.

4.2. Khuyến nghị chiến lược dài hạn

Công ty nên xây dựng chiến lược quản lý vốn lưu động dài hạn, bao gồm kế hoạch mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Áp dụng các công nghệ quản lý tài chính hiện đại như ERP để theo dõi dòng tiền theo thời gian thực. Đồng thời, tăng cường đào tạo nhân viên về quản lý vốn lưu động. Việc triển khai chiến lược này sẽ giúp công ty nâng cao năng lực cạnh tranh, đảm bảo sự phát triển bền vững trong dài hạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG VỐN LƯU ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm vốn lưu động Vốn lưu động là những khoản đầu tư của doanh nghiệp vào tài sản ngắn hạn như tiền mặt, chứng khoán khả nhượng, các khoản phải thu, hàng tồn kho và những tài sản lưu động khác có khả năng chuyển đổi thành tiền trong vòng một năm.2 Kết cấu của vốn lưu động Ở mỗi doanh nghiệp khác nhau có kết cấu vốn lưu động cũng khác nhau. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp thể hiện một phần vào kết cấu vốn lưu động. Việc nghiên cứu kết cấu vốn lưu động sẽ giúp cho doanh nghiệp thấy được tình hình phân bổ vốn lưu động và tỷ trọng mỗi khoản vốn chiếm tại các thời điểm như thế nào là hợp lý, để từ đó lập kế hoạch, chính sách quản lý vốn lưu động nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong từng điều kiện cụ thể. Vậy vốn lưu động bao gồm: 1.1 Vốn bằng tiền và các khoản đầu tư ngắn hạn  Vốn bằng tiền của doanh nghiệp là tài sản mà doanh nghiệp nào cũng có và sử dụng, có thể gọi đó là mạch máu lưu thông của doanh nghiệp.

VBT của doanh nghiệp bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ở các ngân hàng, các công ty tài chính và các khoản tiền đang chuyển. Đơn vị tiền tệ của VBT được sử dụng thống nhất là Đồng Việt Nam. Ở các doanh nghiệp có sử dụng đồng ngoại tệ trong các hoạt động sản xuất kinh doanh, phải quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam theo tỷ giá thực tế do liên ngân hàng công bố. Vì đây là loại tài sản có thể sử dụng ngay để thanh toán hay đáp ứng các nhu cầu chi tiêu khác, là loại tài sản có tính luân chuyển cao nhất.

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm đó thì VBT trong việc dữ trữ nhiều tuy đáp ứng nhu cầu thanh toán của doanh nghiệp nhưng cũng thể hiện doanh nghiệp để ứ đọng vốn không đưa vào sản xuất kinh doanh sẽ làm mất khả năng sinh lời của vốn. Ngược lại, nếu dự trữ VBT quá ít cũng ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp khi có nợ tới hạn. Do đó, Sinh viên: Nguyễn Sỹ Hiệp - QT1801T Page 4 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng đòi hỏi phải có những nguyên tắc quản lý và sử dụng chặt chẽ nhất định để tránh thất thoát lãng phí và gian lận.  Đầu tư ngắn hạn: Là khoản vốn doanh nghiệp bỏ ra để đầu tư mua vào cổ phiếu, trái phiếu có giá trị hoặc góp vốn liên doanh bằng tiền, hiện vật, có thể thu hồi kịp thời trong vòng thời hạn không quá một năm.

Các nhà quản trị thường xem khoản đầu tư ngắn hạn là lớp đệm nhằm đảm bảo cho khả năng thanh toán của doanh nghiệp khi thiếu vốn kinh doanh bằng tiền.2 Các khoản phải thu Phản ánh toàn bộ giá trị phải thu đối với các tổ chức, cá nhân bao gồm: phải thu khách hàng, phải thu nội bộ, phải thu khác, tạm ứng. Chỉ tiêu này phản ánh mức độ vốn kinh doanh của doanh nghiệp đang bị các đơn vị khác tạm thời sử dụng do chính sách tín dụng bán hàng, dịch vụ cho khách hàng, quan hệ tài chính nội bộ.Do doanh thu tiêu thụ có mối quan hệ với chính sách tín dụng bán hàng, vì thế khả năng quản lý nợ và khả năng thanh toán của khách hàng là một trong các nhân tố ảnh hưởng đến giá trị của chi tiêu này (tỷ trọng cao hay thấp). Xét về khía cạnh tài chính, nếu doanh nghiệp thu hồi được khoản phải thu thì sẽ bổ sung được lượng vốn dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Về mặt pháp lý, các khoản phải thu được xem là khoản sử dụng hợp pháp của khách nợ nếu giá trị các khoản nợ này còn nằm trong thời hạn thanh toán, các khoản này được xem là không hợp pháp khi đã quá hạn thanh toán.

Lúc này doanh nghiệp cần tìm hiểu các nguyên nhân để có biện pháp điều chỉnh kịp thời như: giảm mức dư nợ định mức cho các khách hàng thanh toán chậm, ngưng cung cấp hàng hóa dịch vụ.3 Hàng tồn kho Hàng tồn kho là một bộ phận tài sản đảm bảo cho quá trình sản xuất và tiêu thụ của doanh nghiệp được tiến hành liên tục. Khái niệm hàng tồn kho được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm các loại dự trữ cho sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp như: nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, hàng mua đi đường, thành phẩm, hàng hóa, giá trị sản phẩm dở dang, hàng gửi đi bán. Tỷ trọng hàng tồn kho cao Sinh viên: Nguyễn Sỹ Hiệp - QT1801T Page 5 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng hay thấp tùy thuộc vào đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của từng loại hình doanh nghiệp.4 Các loại tài sản lưu động khác Ngoài các khoản trên, vốn lưu động của doanh nghiệp còn tồn tại dưới dạng như: tạm ứng, chi phí trả trước ngắn hạn, tài sản thiếu chờ xử lý, các khoản thế chấp, ký cược ký quỹ ngắn hạn. Mỗi loại tài sản này có những đặc điểm riêng vì thế mà doanh nghiệp cần có chính sách phù hợp.

Đặc điểm và vai trò của vốn lưu động trong doanh nghiệp Với những đặc điểm trên, vai trò của vốn lưu động trong doanh nghiệp là rất quan trọng. Trước hết là doanh nghiệp không thể hoạt động sản xuất nếu thiếu nguyên vật liệu, vật tư, không thể tiêu thụ nhiều hàng hóa nếu không có chính sách tín dụng bán hàng, tiền để chi trả các khoản chi tiêu khác. Vốn lưu động còn có vai trò đặc biệt đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ vì các doanh nghiệp này khó có điều kiện đầu tư vào tài sản cố định và ít có cơ hội đến với thị trường tài chính dài hạn. Thông thường ở những doanh nghiệp này trông cậy vào thời hạn tín dụng, mức tín dụng cho phép đối với từng khách hàng và tín dụng ngắn hạn của ngân hàng, các yếu tố này có ảnh hưởng đến vốn lưu động ròng vì nó làm tăng tài sản lưu động.

Có thể nói vốn lưu động có vai trò quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp, hiệu quả kinh doanh cao hay thấp phụ thuộc rất nhiều vào khả năng khai thác, chính sách dự trữ và tính thời vụ trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần phải xác định một quy mô, phân bổ hợp lý ở các giai đoạn luân chuyển, tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn thì số vốn ít nhất có thể đạt hiệu quả kinh tế cao nhất. Tuy nhiên lượng vốn lưu động quá lớn sẽ gây dư thừa lãng phí vốn, ngược lại vốn lưu động quá ít gây nên tình trạng thiếu vốn làm quá trình sản xuất kinh doanh gián đoạn. Vì vậy cần xác định quy mô, cơ cấu vốn lưu động hợp lý là vấn đề cần thiết cho từng doanh nghiệp.2 Phương pháp phân tích Để đánh giá được hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp cũng như kết luận cụ thể về hiệu quả sử dụng từng loại nguồn lực, từng loại tài sản.có nhiều Sinh viên: Nguyễn Sỹ Hiệp - QT1801T Page 6 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng phương pháp phân tích khác nhau.

Tuy nhiên trong phân tích tình hình quản lý và sử dụng vốn lưu động thường sử dụng hai phương pháp chính là phương pháp so sánh và phương pháp loại trừ.1 Phương pháp so sánh Phương pháp so sánh là phương pháp sử dụng phổ biến nhất trong phân tích tài chính. Để vận dụng phép so sánh trong phân tích tài chính cần quan tâm đến tiêu chuẩn so sánh, điều kiện so sánh của chỉ tiêu phân tích cũng như kỹ thuật so sánh. - Tiêu chuẩn so sánh: (Gốc so sánh) + Sử dụng số liệu tài chính ở nhiều kỳ trước để đánh giá và dự báo xu hướng các chỉ tiêu tài chính. Thông thường số liệu phân tích được tổ chức từ 3 đến 5 năm liền kề.

+ Sử dụng số liệu trung bình ngành để đánh giá sự tiến bộ về hoạt động tài chính của doanh nghiệp so với mức trung bình tiên tiến của ngành. + Sử dụng các số kế hoạch, số dự toán để đánh giá doanh nghiệp có đạt mục tiêu tài chính trong năm. Thông thường các nhà quản trị doanh nghiệp chọn gốc so sánh để xây dựng chiến lược hoạt động cho tổ chức của mình. - Điều kiện so sánh: Các chỉ tiêu so sánh phải phù hợp với yếu tố không gian, thời gian, phải có cùng nội dung kinh tế, có cùng phương pháp thanh toán, đơn vị đo lường như nhau, quy mô và điều kiện kinh doanh.

Ngoài ra, tính so sánh được còn liên quan việc tuân thủ theo chuẩn mực kế toán đã ban hành. - Kỹ thuật so sánh: + So sánh theo chiều ngang (trình bày báo cáo theo kiểu so sánh) + So sánh theo chiều dọc (trình bày báo cáo theo quy mô chung) 1.2 Phương pháp loại trừ Phương pháp này thể hiện qua hai phương pháp: phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp chênh lệch. - Phương pháp thay thế liên hoàn: là phương pháp dùng để xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến chỉ tiêu phân tích khi giả định các nhân tố Sinh viên: Nguyễn Sỹ Hiệp - QT1801T Page 7 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng còn lại không thay đổi bằng cách lần lượt thay thế từng nhân tố từ kỳ gốc sang kỳ phân tích. Trên cơ sở đó tổng hợp lại mức độ ảnh hưởng của tất cả các nhân tố với đối tượng nghiên cứu.

+ Nhân tố lượng thay đổi trước, nhân tố chất thay đổi sau. + Trong trường hợp có ảnh hưởng của nhân tố kết cấu thì nhân tố lượng thay đổi trước tiên, đến nhân tố kết cấu và cuối cùng là nhân tố chất. - Phương pháp số chênh lệch: Đây là trường hợp đặc biệt của phương pháp thay thế liên hoàn, được áp dụng khi giữa các nhân tố có mối quan hệ tích số. Ảnh hưởng của nhân tố nào đến chỉ tiêu phân tích bằng số chênh lệch giữa kỳ phân tích và kỳ gốc của nhân tố đó nhân với các nhân tố khác đã cố định.

Nội dung phân tích tình hình quản lý và sử dụng vốn lưu động trong doanh nghiệp 1.1 Phân tích biến động từng khoản mục vốn lưu động Quản lý và sử dụng vốn lưu động một cách có hiệu quả trên cơ sở cân nhắc các yếu tố rủi ro và tính sinh lợi trong từng mục của giá trị tài sản là mục tiêu hàng đầu của doanh nghiệp. Do vậy để quản lý và sử dụng vốn lưu động có hiệu quả ta cần phải quan tâm đến các vấn đề sau: 1.