CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TRIỂN KHAI CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM.CÁC KHÁI NIỆM VÀ MỘT SỐ LÝ THUYẾT CÓ LIÊN QUAN ĐẾN TRIỂN KHAI CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA CÔNG TY. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm chiến lược Theo cách tiếp cận truyền thống, chiến lược kinh doanh được xem như tổng thể dài hạn của một tổ chức nhằm đạt tới mục tiêu lâu dài, hạn chế của cách tiếp cận này là chiến lược khó thích ứng linh hoạt với sự thay đổi của môi trường kinh doanh.David: “ Chiến lược là tập hợp quyết định và hành động cho phép dự đoán trước, hoặc ít nhất là dự báo được một tương lai có thể nhìn thấy trước nhưng vẫn còn đầy bất trắc và rủi ro.” Còn đối với Johnson & Scholes : “ Chiến lược bao hàm việc ấn định các mục tiêu cơ bản, dài hạn của doanh nghiệp, đồng thời lựa chọn cách thức hoặc tiến trình hành động và phân bổ các nguồn lực thiết yếu để thực hiện các mục tiêu đó”. Bruce Henderson kết nối chiến lược với lợi thế cạnh tranh:“Chiến lược là sự tìm kiếm thận trọng một kế hoạch hành động để phát triển và kết hợp lợi thế cạnh tranh của tổ chức.
Những điều khác biệt giữa bạn và đối thủ cạnh tranh là cơ sở cho lợi thế của bạn”. Chúng ta có thể đi theo một khái niệm khá tổng quát và đầy đủ của Alan Rowe: “Chiến lược kinh doanh là chiến lược cạnh tranh (chiến lược định vị), là các công cụ, giải pháp nguồn lực để xác lập vị thế chiến lược nhằm đạt tới mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp” Bản chất của chiến lược kinh doanh chính là việc làm thế nào một doanh nghiệp có thể cạnh tranh thành công trên một thị trường hoặc đoạn thị trường cụ thể. Chiến lược kinh doanh phải chỉ ra được cách thức doanh nghiệp cạnh tranh trong các ngành kinh doanh khác nhau, xác định vị trí cạnh tranh cho các SBU và làm thế nào để phân bổ các nguồn lực hiệu quả. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nội dung chiến lược kinh doanh bao gồm các quyết định chiến lược về không gian thị trường mục tiêu, xác định giá trị gia tăng, cường độ đầu tư, quy hoạch nguồn lực cho SBU và các chiến lược chức năng.
Như vậy , thuật ngữ chiến lược được hiểu theo nhiều quan điểm và cách tiếp cận khác nhau nhưng các đặc trưng cơ bản của chiến lược trong kinh doanh được quan niệm tương đối thống nhất. Chiến lược xác định rõ những mục tiêu cơ bản phương hướng kinh doanh cần đạt tới trong từng thời kỳ và được quán triệt đầy đủ trong các lĩnh vực hoạt động quản trị của doanh nghiệp. Tính định hướng của chiến lược nhằm đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển liên tục và vững chắc trong môi trường kinh doanh thường xuyên biến động. Các loại hình chiến lược kinh doanh gồm: Chiến lược tích hợp, chiến lược đa dạng hoá, chiến lược thâm nhập thị trường, chiến lược M&A, chiến lược đổi mới và loại bỏ SBU, liên minh chiến lược, sáp nhập và mua lại….Những loại chiến lược cơ bản này vừa thích hợp với những công ty kinh doanh nhiều ngành nghề, nhiều loại sản phẩm dịch vụ, vừa thích hợp với những công ty, xí nghiệp chỉ tham gia một ngành hay sản phẩm dịch vụ.
Tùy theo mục tiêu tăng trưởng nhanh hay tăng trưởng ổn định mà quyết định theo đuổi chiến lược nào. Khái niệm về các cấp chiến lược: Trong bất cứ tổ chức hay công ty nào, chiến lược đều tồn tại ở các cấp độ khác nhau, trải dài từ toàn bộ công ty cho tới các hoạt động kinh doanh hay từng cá nhân làm việc tại công ty. Các công ty hiện đại ngày nay thường có ba cấp chiến lược, tương ứng với ba cấp tổ chức khác nhau, đó là: Chiến lược cấp công ty: là chiến lược mà do hội đồng quản trị xây dựng, chiến lược liên quan đến mục tiêu tổng thể và quy mô của doanh nghiệp để đáp ứng được những kỳ vọng của cổ đông. Chiến lược cấp công ty là một lời tuyên bố về mục tiêu dài hạn, các định hướng phát triển của doanh nghiệp.
Tiếp theo đó là chiến lược cấp kinh doanh: chiến lược cấp kinh doanh liên quan nhiều hơn đến khía cạnh chiến thuật “tactical” hay làm thế nào để một doanh nghiệp hay một hoạt động kinh doanh có thể cạnh tranh thành công trên một thị trường cụ thể. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chiến lược kinh doanh phải chỉ ra cách thức cạnh tranh trong ngành kinh doanh khác nhau, xác định vị trí cạnh tranh cho các SBU và làm thế nào để phân bổ nguồn lực cho hiệu quả. Cuối cùng là chiến lược cấp chức năng: Chiến lược cấp chức năng liên quan đến từng bộ phận chức năng trong doanh nghiệp sẽ được tổ chức như thế nào để thực hiện được phương hướng chiến lược ở cấp độ doanh nghiệp và từng đơn vị kinh doanh trong doanh nghiệp. Sau đây là mô hình các cấp chiến lược trong một công ty: BGĐ - HĐQT CL Doanh Nghiệp SBU 1 SBU 2 SBU 3 CL Kinh Chức Năng Chức Năng Chức 1 2 Năng 3 CL Chức Thị Trường Thị Trường Thị Trường A B C Sơ đồ 1.1: Ba cấp chiến lược trong doanh nghiệp [ Hill $ Jones, 2008].
Nguồn: Bài giảng Quản Trị Chiến Lược- ĐHTM. Khái niệm về triển khai chiến lược. Với mỗi một doanh nghiệp, để lên được kế hoạch, chiến lược kinh doanh từ ngắn cho tới dài hạn là một quá trình vô cùng khó khăn và cần thiết, tuy nhiên, để triển khai được những chiến lược đó còn là vấn đề phức tạp, chông gai hơn rất nhiều lần. Theo Charan & Bossidy, Execution, triển khai chiến lược đòi hỏi một tập hợp cụ thể về hành vi và kỹ thuật mà các công ty cần phải nắm vững để có được lợi thế cạnh tranh.
Đó được coi là một quy tắc riêng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Triển khai chiến lược kinh doanh là việc thực hiện các mục tiêu hàng năm, thực hiện các chính sách, phân bổ các nguồn lực, thay đổi cấu trúc tổ chức, phát triển lãnh đạo chiến lược và phát huy văn hoá doanh nghiệp đã được đề ra từ trước. Thực hiện các mục tiêu chính là việc cụ thể hoá các mục tiêu dài hạn thành các mục tiêu ngắn hạn để từng bước thực hiện được các kế hoạch mà doanh nghiệp đã đặt ra. Thực hiện các chính sách là việc thực hiện những chỉ dẫn chung nhằm chỉ ra những giới hạn về cách thức đạt được mục tiêu chiến lược.
Thực hiện phân bổ các nguồn lực là việc phân chia các nguồn lực tài chính và nguồn nhân lực một cách phù hợp cho các hoạt động chức năng để thực hiện mục tiêu chung của doanh nghiệp. Như vậy, triển khai chiến lược hơn là một quá trình hành động các kế hoạch đã xây dựng trước đó. Mô hình ra quyết định là phần cốt lõi của một cuộc hành trình chiến lược thành công, không phải danh sách những việc cần làm. Triển khai chiến lược liên quan đến tất cả mọi người.
Từ các giám đốc điều hành đến công nhân lao động, tất cả mọi người đều có liên quan đến việc triển khai chiến lược. Vai trò của họ có thể khác nhau, nhưng họ đều có đóng góp vào nỗ lực triển khai của tập thể. Triển khai chiến lược kinh doanh là tập hợp các hành động nhằm cụ thể hóa chiến lược, biến các mục tiêu chiến lược đề ra thành hiện thực thông qua các kế hoạch tổng thể và chương trình hành động cụ thể. Hay nói cách khác, triển khai chiến lược kinh doanh là việc chia nhỏ mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp thành các mục tiêu hàng năm rồi phân bổ các nguồn lực, thiết lập các chính sách nhằm thực hiện mục tiêu đề ra.
Triển khai chiến lược là giai đoạn thứ hai – giai đoạn cốt lõi của quản trị chiến lược. Triển khai chiến lược kinh doanh là việc thực hóa những lựa chọn trong giai đoạn hoạch định chiến lược bằng các hành động cụ thể. “ Kế hoạch không đi đôi với hành động giống như sự mơ mộng. Nhưng hành động mà thiếu kế hoạch thì chỉ là cơn ác mộng mà thôi ”.
Câu ngạn ngữ của Nhật Bản phần nào nói lên mối quan hệ tất yếu giữa việc hoạch định ( kế hoạch ) và việc triển khai chiến lược ( hành động ). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Do vậy, để triển khai tốt chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp, cần sự cố gắng không ngừng của toàn bộ nguồn lực công ty, hoàn thiện tốt trách nhiệm ở mỗi vị trí được giao phó, giúp công ty hoàn thành xuất sắc mục tiêu đã định ra từ ban đầu. Một số lý thuyết có liên quan đến triển khai chiến lược kinh doanh. Lý thuyết về quản trị chiến lược Về mặt khái niệm quản trị chiến lược, nó được định nghĩa là một tập hợp các quyết định và hành động được thể hiện qua kết quả của việc hoạch định, thực hiện, đánh giá các chiến lược, được thiết kế nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra của một doanh nghiệp ( Theo F.David, 2008) Quản trị chiến lược kinh doanh đúng đắn nhằm đạt được mục tiêu của doanh nghiệp, quan tâm tới nhu cầu, lợi ích của tất cả các tổ chức, cá nhân… trong doanh nghiệp.
Quản trị chiến lược gắn với sự phát triển ngắn hạn trong tổng thể chiến lược dài hạn, quan tâm tới hiệu suất công việc nên công tác quản trị chiến lược rất cần phải phù hợp, đúng đắn. Ta có mô hình quản trị chiến lược tổng quát như sau: Sơ đồ 1.2: mô hình quản trị chiến lược cơ bản của doanh nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nguồn: Bài giảng Quản Trị Chiến Lược- ĐHTM. Lý thuyết về các kiểu hình chiến lược kinh doanh Nói về kiểu hình chiến lược kinh doanh, nó rất đa dạng, tùy thuộc theo mục đích chính của doanh nghiệp mà doanh nghiệp lựa chọn kiểu hình chiến lược phù hợp.
Trước tiên nói về chiến lược đa dạng hóa, khi doanh nghiệp đã có sản phẩm nòng cốt, phát triển vượt bậc và muốn mở rộng phạm vi hoạt động của doanh nghiệp, doanh nghiệp có thể đưa vào thêm sản phẩm để kinh doanh.