Khám Phá Hình Tượng Người Đảng Viên Cộng Sản Nga Trong Tiểu Thuyết Đất Vỡ Hoang Của M. Sôlôkhôp

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp hình tượng người đảng viên cộng sản nga trong tiểu thuyết đất vỡ hoang của m, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Bùi Thị Thủy
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Ngữ Văn
• Đề tài: Hình Tượng Người Đảng Viên Cộng Sản Nga Trong Tiểu Thuyết Đất Vỡ Hoang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 1985
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: M.SÔLÔKHÔP - NHÀ TIỂU THUYẾT VĨ ĐẠI NGA THẾ KỈ XX
• 1.1. Hình tượng người đảng viên cộng sản trong tiểu thuyết Nga thế kỉ XX
• 1.2. Khái niệm hình tượng nhân vật trong tiểu thuyết hiện thực
• 1.2.1. Khái niệm nhân vật
• 1.2.2. Khái niệm hình tượng nghệ thuật
• 1.2.3. Khái niệm tiểu thuyết

Tóm tắt

I. Hình tượng người đảng viên cộng sản trong tiểu thuyết Nga thế kỉ XX

Hình tượng người đảng viên cộng sản trong tiểu thuyết Nga thế kỉ XX được xây dựng trong bối cảnh lịch sử đặc biệt của đất nước. Tiểu thuyết Đất vỡ hoang của M. Sôlôkhôp là một trong những tác phẩm tiêu biểu phản ánh hình ảnh này. Nhân vật đảng viên trong tác phẩm không chỉ là những người lãnh đạo mà còn là những người gắn bó mật thiết với cuộc sống của nhân dân. Họ thể hiện những phẩm chất như kiên cường, nhạy bén và đồng cảm với quần chúng. Hình tượng này không chỉ mang tính biểu tượng cho lý tưởng cách mạng mà còn phản ánh những khát vọng và nỗi đau của nhân dân trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội. Sôlôkhôp đã khéo léo lồng ghép những xung đột nội tâm của nhân vật, từ đó tạo nên một bức tranh sinh động về cuộc sống và con người trong thời kỳ đầy biến động.

1.1 Khái niệm hình tượng nhân vật trong tiểu thuyết hiện thực

Hình tượng nhân vật trong tiểu thuyết hiện thực không chỉ đơn thuần là những con người cụ thể mà còn là biểu tượng cho những giá trị xã hội, chính trị. Nhân vật trong Đất vỡ hoang không chỉ đại diện cho một cá nhân mà còn là hình ảnh của một giai cấp, một tầng lớp trong xã hội. Sôlôkhôp đã sử dụng ngôn từ để khắc họa những số phận, tâm tư của nhân vật, từ đó phản ánh hiện thực xã hội Nga trong những năm 30 của thế kỷ XX. Những nhân vật như Đavưđôp, Nagunôp, Radơmiôtnôp không chỉ là những người đảng viên mà còn là những người mang trong mình lý tưởng và khát vọng xây dựng một xã hội công bằng. Họ là những hình mẫu lý tưởng cho thế hệ trẻ, thể hiện tinh thần đấu tranh và sự hy sinh vì lý tưởng cách mạng.

II. Chân dung những người đảng viên cộng sản Nga trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang

Trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang, M. Sôlôkhôp đã khắc họa chân dung những người đảng viên cộng sản với những đặc điểm nổi bật. Đavưđôp, nhân vật chính, là hình mẫu của một người lãnh đạo có tầm nhìn xa trông rộng, luôn đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu. Ông không chỉ là người lãnh đạo mà còn là người bạn đồng hành, chia sẻ những khó khăn, vất vả với quần chúng. Hình ảnh của Đavưđôp thể hiện sự kiên cường, quyết tâm trong việc xây dựng xã hội Nga mới. Bên cạnh đó, Nagunôp và Radơmiôtnôp cũng là những nhân vật tiêu biểu, mỗi người mang trong mình những câu chuyện riêng, nhưng đều hướng tới một mục tiêu chung là xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhân dân. Sự tương tác giữa các nhân vật không chỉ thể hiện mối quan hệ cá nhân mà còn phản ánh những mâu thuẫn, xung đột trong xã hội lúc bấy giờ.

2.1 Đavưđôp hình mẫu người đảng viên lý tưởng

Đavưđôp là hình mẫu tiêu biểu cho người đảng viên cộng sản trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang. Ông không chỉ là một người lãnh đạo mà còn là một người có tấm lòng nhân ái, luôn quan tâm đến cuộc sống của người dân. Sự kiên định và quyết tâm của Đavưđôp trong việc thực hiện các chính sách của Đảng đã giúp ông vượt qua nhiều thử thách. Ông là người dám đối mặt với những khó khăn, thách thức trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Hình ảnh của Đavưđôp không chỉ là biểu tượng cho lý tưởng cách mạng mà còn là nguồn cảm hứng cho những thế hệ sau này. Sôlôkhôp đã khéo léo lồng ghép những suy tư, trăn trở của Đavưđôp, từ đó tạo nên một nhân vật sống động, gần gũi với người đọc.

III. Nghệ thuật xây dựng hình tượng người đảng viên cộng sản Nga trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang

Nghệ thuật xây dựng hình tượng người đảng viên cộng sản trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang của M. Sôlôkhôp thể hiện qua nhiều phương diện. Tác giả đã sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm để khắc họa tâm tư, tình cảm của nhân vật. Những cuộc đối thoại, những tình huống xung đột được xây dựng một cách tinh tế, giúp người đọc cảm nhận được sự phức tạp trong tâm lý của nhân vật. Sôlôkhôp không chỉ dừng lại ở việc mô tả bề ngoài mà còn đi sâu vào nội tâm, giúp người đọc hiểu rõ hơn về những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật. Hình tượng người đảng viên không chỉ là những người lãnh đạo mà còn là những con người bình thường, có những lo toan, trăn trở trong cuộc sống hàng ngày. Điều này tạo nên sự gần gũi, thân thuộc cho nhân vật, khiến người đọc dễ dàng đồng cảm và chia sẻ.

3.1 Phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật

Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong Đất vỡ hoang được thể hiện qua việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật như miêu tả, đối thoại và hành động. Sôlôkhôp đã khéo léo lồng ghép những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống hàng ngày của nhân vật, từ đó tạo nên bức tranh sinh động về cuộc sống nông thôn Nga. Những cuộc đối thoại giữa các nhân vật không chỉ đơn thuần là trao đổi thông tin mà còn thể hiện những mâu thuẫn, xung đột trong tư tưởng và quan điểm sống. Hành động của nhân vật cũng được xây dựng một cách tinh tế, phản ánh rõ nét tính cách và phẩm chất của họ. Qua đó, hình tượng người đảng viên cộng sản hiện lên không chỉ là những người lãnh đạo mà còn là những con người sống động, có chiều sâu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Hình tượng người đảng viên cộng sản Nga trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang của M. Sôlôkhôp" được thực hiện bởi tác giả Bùi Thị Thủy tại Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng. Đề tài thuộc chuyên ngành Văn học nước ngoài, tập trung vào mảng văn học Nga – Xô viết thế kỷ XX.

Bối cảnh thực tiễn của công trình xuất phát từ vị trí của Mikhail Aleksandrovich Sholokhov (M. Sôlôkhôp) – tác giả đoạt giải Nobel Văn học năm 1965, người có những đóng góp to lớn cho nền văn xuôi hiện thực thế giới. Trong hệ thống trước tác của ông, tiểu thuyết Đất vỡ hoang (khởi thảo năm 1930, xuất bản tập một năm 1932 và hoàn thành tập hai năm 1959) là tác phẩm phản ánh trực tiếp và toàn diện công cuộc tập thể hóa nông nghiệp tại vùng nông thôn sông Đông vào những năm 30 của thế kỷ XX. Tại Việt Nam, bản dịch tác phẩm ra đời đầu những năm 1960 đã gắn liền với giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội và phong trào hợp tác hóa nông nghiệp.

Tác giả khóa luận xác định lý do chọn đề tài dựa trên thực tế lịch sử nghiên cứu: dù tiểu thuyết Đất vỡ hoang đã được nhiều nhà nghiên cứu và giáo trình đề cập (như Đỗ Hải Phong, Từ Đức Trịnh, Huy Liên, Đỗ Đức Hiểu, Nguyễn Kim Đính...), phần lớn các bài viết chỉ dừng lại ở mức độ nhận định tổng quan hoặc phân tích lát cắt thi pháp, chưa có một công trình nào khảo sát hình tượng người đảng viên cộng sản như một đối tượng nghiên cứu độc lập và toàn diện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể:

1. Xác định vị trí của M. Sôlôkhôp và tác phẩm Đất vỡ hoang trong tiến trình vận động của tiểu thuyết hiện thực Xô viết thế kỷ XX.
2. Phân tích diện mạo, tính cách, phẩm chất anh hùng cùng những hạn chế, bi kịch đời tư của ba nhân vật đảng viên trung tâm: Xêmion Đavưđôp, Maka Nagunôp và Anđrây Radơmiôtnôp.
3. Làm sáng tỏ các phương thức nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình của Sôlôkhôp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hình tượng người đảng viên cộng sản Nga thể hiện qua hệ thống nhân vật lãnh đạo nông trang tại ấp Grêmiatri Lôc.
• Phạm vi ngữ liệu: Văn bản tiểu thuyết Đất vỡ hoang của M. Sôlôkhôp qua bản dịch tiếng Việt của Vũ Trấn Thủ (NXB Cầu vồng, Mátxcơva, 1985), kết hợp các tài liệu lý luận, phê bình văn học bằng tiếng Việt.
• Phạm vi không gian – thời gian: Bối cảnh nông thôn Liên Xô bên bờ sông Đông trong cao trào hợp tác hóa nông nghiệp những năm 1930.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các nguyên lý của thi pháp học và lý luận văn học hiện thực:

• Khái niệm nhân vật văn học và hình tượng nghệ thuật: Dẫn dụng các quan điểm lý luận từ Hà Minh Đức (Lý luận văn học), Lại Nguyên Ân (150 thuật ngữ văn học) và Từ điển thuật ngữ văn học (Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi chủ biên) nhằm xác định nhân vật văn học là hình tượng nghệ thuật về con người bằng chất liệu ngôn từ, phản ánh hiện thực một cách có chọn lọc và mang tính ước lệ thẩm mỹ.
• Đặc trưng thể loại tiểu thuyết hiện thực: Tiếp cận tiểu thuyết như thể loại tự sự cỡ lớn phản ánh "con người nếm trải", tư duy, dằn vặt và biến đổi trong mối quan hệ hữu cơ với hoàn cảnh xã hội, khắc phục lối miêu tả sơ lược, lý tưởng hóa một chiều.
• Khái niệm con người mới xã hội chủ nghĩa: Đặt hình tượng người đảng viên Bônsêvich trong tiến trình lịch sử văn học Xô viết qua hai thời kỳ: nội chiến/kháng chiến chống phát xít và thời kỳ khôi phục kinh tế, tập thể hóa nông nghiệp.

Khóa luận triển khai ba phương pháp nghiên cứu chính:

• Phương pháp hệ thống: Khảo sát hình tượng nhân vật trong chỉnh thể mối quan hệ nhiều chiều: quan hệ giữa người cán bộ với quần chúng nhân dân nông thôn côzăc, quan hệ nội bộ cấp ủy/đồng chí, và quan hệ đấu tranh với kẻ thù giai cấp (bạch vệ, kulăc).
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu hình tượng đảng viên trong Đất vỡ hoang với các hình tượng nhân vật cùng thời trong văn học Xô viết (Paven Vlaxôp của M. Gorki, Lêvinxơn và Prôtxencô của A. Phađêep, Paven Corsaghin của N. Ôxtơrôpxki, Curilôp của L. Lêônôp); đồng thời so sánh tương quan giữa ba tính cách nhân vật Đavưđôp, Nagunôp và Radơmiôtnôp.
• Phương pháp phân tích – tổng hợp: Thao tác phân tích hành vi, đối thoại, tâm lý, xung đột và số phận nhân vật, từ đó tổng hợp thành các kết luận về giá trị tư tưởng và nghệ thuật của tác phẩm.

Nguồn dữ liệu khảo sát gồm hai tập của tiểu thuyết Đất vỡ hoang, các công trình lịch sử văn học Xô viết và hệ thống giáo trình văn học nước ngoài đang giảng dạy tại các trường đại học, cao đẳng sư phạm ở Việt Nam.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: M.Sôlôkhôp - nhà tiểu thuyết Nga vĩ đại thế kỉ XX

Chương này cung cấp nền tảng lịch sử - văn học và hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm thông qua hai nội dung lớn:

• 1.1 Hình tượng người đảng viên cộng sản trong tiểu thuyết Nga thế kỉ XX: Tác giả hệ thống hóa quá trình vận động của mô hình nhân vật tích cực. Trong giai đoạn đầu (nội chiến và bảo vệ chính quyền), văn học Xô viết định hình mẫu người chiến sĩ kiên trung qua Người mẹ (Gorki), Chiến bại và Đội cận vệ thanh niên (Phađêep). Bước sang thời kỳ hòa bình xây dựng chủ nghĩa xã hội, văn học đặt ra yêu cầu tái hiện con người trong lao động kiến thiết với các tác phẩm như Thép đã tôi thế đấy (Ôxtơrôpxki) hay Đường đến đại dương (Lêônôp). Sôlôkhôp tiếp thu dòng chảy này nhưng đưa vào góc nhìn hiện thực sâu sắc hơn về đời sống nông thôn.

• 1.2 Sôlôkhôp và tiểu thuyết Đất vỡ hoang: Trình bày tiểu sử gắn bó máu thịt với vùng thảo nguyên sông Đông của Sôlôkhôp (sinh năm 1905 tại làng Krudilin, mất năm 1984). Năm 1930, tác giả tạm dừng tập ba của bộ trường thiên Sông Đông êm đềm để bắt tay viết Đất vỡ hoang (tên ban đầu là Với mồ hôi và máu). Tác phẩm hoàn thành sau gần 30 năm, mô tả quá trình chuyển đổi căn bản tại ấp Grêmiatri Lôc khi người nông dân cá thể từ bỏ tư hữu để vào nông trang tập thể. Tác phẩm được ghi nhận bằng Giải thưởng Lênin năm 1960.

Chương 2: Chân dung những người đảng viên cộng sản Nga trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang của M.Sôlôkhôp

Chương 2 là phần trọng tâm của khóa luận, phân tích toàn diện phẩm chất và diện mạo của ba hình tượng nhân vật lãnh đạo:

• 2.1 Phẩm chất anh hùng của những người đảng viên cộng sản:

  • Anđrây Radơmiôtnôp: Chủ tịch Xô viết xã, xuất thân nghèo khó, sống giản dị và giàu lòng trắc ẩn. Anh gần gũi với quần chúng, kiên định lập trường bảo vệ tài sản công khi bị đám đông quá khích kích động tấn công, đồng thời thể hiện sự nhạy bén, cảnh giác cao trước các âm mưu phá hoại.
  • Xêmion Đavưđôp: Đại diện cho phong trào "hai vạn năm ngàn" thợ thuyền Leningrat xung phong về nông thôn. Đavưđôp là mẫu cán bộ lãnh đạo gương mẫu: anh học cày để thi đua cày đạt một đêxichin/ngày nhằm thuyết phục người dân; kiên nhẫn cảm hóa các cá nhân cá biệt như nông dân Uxchin, bác xà ích Agianôp và bác Suka; giữ thái độ bình tĩnh, nhân ái giải thích chính sách sau vụ bạo loạn cướp kho thóc thay vì dùng biện pháp trả thù hà khắc.
  • Maka Nagunôp: Bí thư chi bộ cơ sở, mang nhiệt huyết cách mạng nồng cháy, tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng và sự nghiệp giải phóng giai cấp.

• 2.2 Những khuyết điểm, sai lầm trong công tác lãnh đạo: Tác giả chỉ rõ Sôlôkhôp không xây dựng nhân vật theo hướng thần thánh hóa:

  • Maka Nagunôp mắc bệnh chủ quan, nóng vội, mang tư tưởng "tả khuynh", lạm dụng vũ lực (đánh Banhich bị thương, tống giam người không nộp thóc giống) và công hữu hóa tràn lan cả gia cầm (gà, vịt).
  • Xêmion Đavưđôp thiếu cảnh giác chính trị giai đoạn đầu, quá tin vào trình độ kỹ thuật của tên kulăc phản động Iakôp Lukits Ôxtơrôpnôp, giao cho hắn quản lý nông trang, dẫn đến việc hắn ngầm chỉ đạo rải cát vào chuồng khiến 20 con bò đực bị tê liệt.
  • Cả hai nhân vật sau đó đều biết nhìn nhận sai lầm qua tự phê bình, lắng nghe ý kiến quần chúng (bác thợ rèn Salưi) và học hỏi phương pháp công tác dân vận từ đoàn viên trẻ Naiđênôp cùng Bí thư Huyện ủy Nextêrenkô.

• 2.3 Người đảng viên cộng sản với bi kịch tình yêu tan vỡ: Khóa luận đi sâu vào thế giới đời tư:

  • Radơmiôtnôp chịu nỗi đau mất vợ con trong quá khứ; mối tình muộn màng với Marina tan vỡ do xung đột lập trường khi cô rời bỏ nông trang.
  • Nagunôp gánh chịu nỗi đau âm thầm sau cuộc hôn nhân đổ vỡ với Luska nhưng phải kiềm chế cảm xúc để giữ vững tư cách cán bộ.
  • Đavưđôp thất bại trong việc cảm hóa lối sống buông thả của Luska; đến khi tìm thấy tình yêu chân chính và dự định xây dựng tương lai cùng cô gái trẻ Varia thì anh đã hy sinh trong trận chiến trấn áp nhóm phản động vũ trang của Pôlôptxep.

Chương 3: Nghệ thuật xây dựng hình tượng người đảng viên cộng sản Nga trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang của M.Sôlôkhôp

Chương này khái quát các giá trị thi pháp đặc trưng:

• Nghệ thuật điển hình hóa và cá tính hóa: Nhà văn khắc họa ba tính cách độc lập, sinh động trong cùng một môi trường hoạt động (Đavưđôp đĩnh đạc, chín chắn; Nagunôp nhiệt thành, cực đoan; Radơmiôtnôp nhân hậu, đa cảm), tránh được sự trùng lặp công thức.
• Nghệ thuật miêu tả tâm lý và tổ chức xung đột: Khai thác chiều sâu nội tâm nhân vật thông qua các biến cố kịch tính (xung đột thu thóc, nạn bạo loạn, phá hoại ngầm) kết hợp với các chi tiết sinh hoạt đời thường mộc mạc.
• Bút pháp hiện thực kết hợp âm hưởng sử thi và trữ tình: Ngôn ngữ kể chuyện hòa trộn giữa giọng điệu trần thuật khách quan với những đoạn độc thoại nội tâm và trữ tình ngoại đề sâu lắng của tác giả.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và làm rõ sự đa dạng trong tính cách cũng như số phận của ba nhân vật đảng viên qua bảng so sánh cụ thể:

Tiêu chí	Xêmion Đavưđôp	Maka Nagunôp	Anđrây Radơmiôtnôp
Xuất thân & Chức vụ	Công nhân cơ khí Leningrat, Lính thủy; Chủ tịch nông trang	Bần nông Côzăc, cựu binh Hồng quân; Bí thư chi bộ	Nông dân Côzăc nghèo, cựu binh Hồng quân; Chủ tịch Xô viết xã
Nét tính cách nổi bật	Điềm đạm, gương mẫu, sâu sát thực tế, giàu tính nhân văn	Quyết liệt, nồng nhiệt, căm thù địch sâu sắc, giàu tinh thần chiến đấu	Giản dị, chân thành, giàu cảm xúc, gần gũi với người dân
Hạn chế & Sai lầm	Mất cảnh giác giai cấp trước mưu mô của kẻ thù nội bộ (Iakôp Lukits)	Nóng nảy, chủ quan, "tả khuynh", lạm dụng quyền lực hành chính	Yếu mềm tình cảm, có lúc để cảm xúc cá nhân chi phối công việc
Đời sống tình cảm	Thất bại trong việc cảm hóa Luska; đính ước dở dang với Varia	Hôn nhân tan vỡ với Luska; chôn giấu nỗi đau nội tâm	Mất vợ con; tình yêu với Marina đổ vỡ do mâu thuẫn lập trường
Kết cục trong tác phẩm	Anh dũng hy sinh khi tấn công sào huyệt của Pôlôptxep	Anh dũng hy sinh cùng Đavưđôp trong trận chiến cuối cùng	Sống sót, kiên trì tiếp tục lãnh đạo xây dựng ấp Grêmiatri Lôc

Khóa luận khẳng định đóng góp của M. Sôlôkhôp trong việc đổi mới phương thức thể hiện nhân vật tích cực của văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa: người đảng viên không phải là những hình mẫu "xương đồng da sắt" bất biến mà là những "con người nếm trải", trưởng thành qua thực tiễn đấu tranh và quá trình học cách làm người trong lòng nhân dân.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn về điều kiện tiếp cận ngôn ngữ, tác giả khóa luận chỉ khảo sát tác phẩm qua bản dịch tiếng Việt của Vũ Trấn Thủ và các tài liệu nghiên cứu thứ cấp bằng tiếng Việt, chưa đối chiếu trực tiếp với hệ thống văn bản và biến thể nguyên tác tiếng Nga.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu so sánh văn bản học giữa các bản thảo chỉnh sửa của Sôlôkhôp qua các thời kỳ; phân tích chuyên sâu về phong cách ngôn ngữ nhân vật dân tộc vùng sông Đông; mở rộng phạm vi so sánh với tiểu thuyết về đề tài hợp tác hóa nông nghiệp trong văn học Việt Nam giai đoạn sau năm 1954.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo phục vụ trực tiếp cho:

• Sinh viên, học viên ngành Sư phạm Ngữ văn và Ngành Văn học nghiên cứu học phần Văn học Nga – Xô viết.
• Người nghiên cứu quan tâm đến thi pháp tiểu thuyết hiện thực, phương pháp phân tích nhân vật điển hình và lịch sử tiếp nhận tác phẩm của M. Sôlôkhôp tại Việt Nam.
• Các phần phân tích chi tiết tính cách nhân vật (Chương 2) và nghệ thuật điển hình hóa (Chương 3) có giá trị ứng dụng cụ thể trong việc giảng dạy các tác phẩm văn học hiện thực trong chương trình phổ thông và đại học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao M. Sôlôkhôp lại tạm dừng sáng tác Sông Đông êm đềm vào năm 1930 để viết Đất vỡ hoang?
Năm 1930, công cuộc tập thể hóa nông nghiệp diễn ra trên quy mô toàn quốc tại Liên Xô. Sôlôkhôp quyết định tạm dừng tập ba của Sông Đông êm đềm để trực tiếp hòa mình vào đời sống nông thôn sông Đông, phản ánh bước ngoặt lịch sử khi nông dân cá thể chuyển đổi sang mô hình nông trang tập thể.

2. Phẩm chất tiên phong của người công nhân Xêmion Đavưđôp được thể hiện cụ thể như thế nào trong lao động?
Khi người dân chưa tin tưởng vào năng suất lao động tập thể, Đavưđôp đã trực tiếp học cày và kiên trì làm việc ngày đêm để đạt định mức một đêxichin (và thêm hai xá vào ngày hôm sau). Tấm gương của anh đã thuyết phục và lôi kéo được những nông dân cá biệt như Anchip Grats vươn lên dẫn đầu với năng suất một đêxichin tư.

3. Nhân vật Maka Nagunôp đã mắc những sai lầm cụ thể nào trong công tác vận động quần chúng?
Nagunôp mắc bệnh chủ quan, nóng vội và "tả khuynh": dùng súng lục đánh nông dân Banhich bị thương, đập bàn đập ghế và tống giam ba nông trang viên không chịu nộp thóc giống, đồng thời tự ý thực hiện chủ trương công hữu hóa toàn bộ gà vịt của dân làng.

4. Hành vi phá hoại cụ thể nào của kẻ thù đã diễn ra do sự mất cảnh giác của ban quản trị nông trang?
Do tin tưởng trình độ kỹ thuật của Iakôp Lukits Ôxtơrôpnôp (một kulăc ngầm cấu kết với bạch vệ Pôlôptxep) và giao cho hắn làm quản lý, Đavưđôp đã không ngăn chặn kịp thời việc hắn chỉ đạo chở cát bờ sông rải vào chuồng, làm tê liệt toàn bộ 20 con bò đực của nông trang.

5. Đời sống tình cảm của ba nhân vật đảng viên mang điểm chung nào?
Cả ba nhân vật đều trải qua sự đổ vỡ và bi kịch trong tình yêu cá nhân (Radơmiôtnôp mất vợ con và chia tay Marina; Nagunôp ly hôn Luska; Đavưđôp hy sinh khi vừa đính ước với Varia). Nỗi đau đời tư tạo nên chiều sâu tâm lý nhưng không làm suy chuyển ý chí phục vụ cách mạng của họ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của Bùi Thị Thủy đã phân tích một cách hệ thống hình tượng người đảng viên cộng sản Nga trong tiểu thuyết Đất vỡ hoang của M. Sôlôkhôp. Công trình làm nổi bật vẻ đẹp lý tưởng cách mạng gắn liền với tính cách chân thực, đa chiều của các nhân vật qua những thành công, sai lầm và bi kịch cá nhân trong bối cảnh lịch sử phức tạp. Kết quả nghiên cứu khẳng định tài năng của Sôlôkhôp trong nghệ thuật điển hình hóa nhân vật, đóng góp tư liệu tham khảo hữu ích cho việc nghiên cứu và giảng dạy văn học Nga tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: M.SÔLÔKHÔP - NHÀ TIỂU THUYẾT NGA VĨ ĐẠI THẾ KỈ XX 1.1 Hình tượng người đảng viên cộng sản trong tiểu thuyết Nga thế kỉ XX 1.1 Khái niệm hình tượng nhân vật trong tiểu thuyết hiện thực Đối tượng chung của văn học là cuộc đời nhưng con người luôn giữ vị trí trung tâm. Những sự kiện kinh tế, chính trị - xã hội, những bức tranh thiên nhiên hay những lời bình luận… đều góp phần đắc lực tạo nên sự phong phú, đa dạng cho tác phẩm. Tuy nhiên, việc quyết định chất lượng tác phẩm văn học chính là việc xây dựng hình tượng nhân vật. Đọc một tác phẩm, cái đọng lại sâu sắc nhất trong tâm hồn người đọc thường là số phận, tình cảm, suy tư của những con người được nhà văn thể hiện.

Người đọc sẽ tìm thấy ở nhân vật những điểm tương đồng bởi tấm gương phản chiếu là hiện thực để từ đó giáo dục nhân cách con người. Không những thế, nhân vật còn là nơi thâu tóm mọi ý đồ nghệ thuật của tác giả. Thông qua nhân vật nhà văn gửi gắm những tâm tư, tình cảm của mình và muốn tìm một sự đồng cảm nơi bạn đọc.  Khái niệm nhân vật Trong văn học, nhân vật được tiếp cận theo nhiều chiều hướng khác nhau.

Hà Minh Đức trong cuốn Lý luận văn học cho rằng: “Nhân vật văn học không chỉ là con người, những con người có tên hoặc không có tên, được khắc họa sâu đậm hoặc chỉ xuất hiện thoáng qua trong tác phẩm, mà còn có thể là những sự vật, loài vật khác ít nhiều mang bóng dáng, tính cách con người, được dùng như những phương thức khác nhau để biểu hiện con người” [3, tr. Lại Nguyên Ân trong cuốn 150 thuật ngữ văn học lại quan niệm, nhân vật văn học là: “Hình tượng nghệ thuật về con người, một trong những dấu hiệu về sự tồn tại toàn vẹn của con người trong nghệ thuật ngôn từ. Bên cạnh con người, nhân vật văn học có khi còn là các con vật, các loài cây, các sinh thể hoang đường được gán cho những đặc điểm giống với con người” [1, tr. Luan van Nhân vật văn học còn được hiểu là: “Con người cụ thể được miêu tả trong tác phẩm văn học.

Nhân vật văn học có thể có tên riêng (Tấm Cám, chị Dậu, anh Pha…) cũng có thể không có tên riêng như thằng bán tơ, một mụ nào trong Truyện Kiều” [4, tr, 235]. Tóm lại, mặc dù có nhiều cách hiểu khác nhau nhưng các nhà nghiên cứu đều thống nhất nhân vật văn học không nhất thiết phải là con người mà có thể là sự vật, loài vật mang hình dáng, tính cách của con người. Ví dụ, nhân vật Dế Mèn, Dế Chũi, võ sĩ Bọ Ngựa trong truyện thiếu nhi của Tô Hoài. Ngoài ra, còn có loại nhân vật được sử dụng ẩn dụ, không phải là con người, sự vật cụ thể như hình tượng nhân dân trong Chiến tranh và hòa bình của L.Tônxtôi, thời gian trong sáng tác của Sêkhôp.

Tuy vậy, nhân vật vẫn là hình tượng của con người trong tác phẩm văn học. Nhân vật văn học là một đơn vị nghệ thuật có tính ước lệ, không đồng nhất với con người có thật trong đời sống. Khác với các loại hình nghệ thuật khác, nhân vật văn học được thể hiện bằng chất liệu là ngôn từ. Chính vì lẽ đó, khi đọc một tác phẩm văn học đòi hỏi người đọc phải tưởng tượng, liên tưởng để dựng lại một con người hoàn chỉnh trong tất cả các mối quan hệ.

Nhân vật văn học có chức năng khái quát những tính cách, hiện thực cuộc sống và thể hiện quan niệm của nhà văn về con người.