Hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Khóa luận hiệu quả kinh doanh gia công xuất khẩu may mặc tại Công ty CP Dệt May Huế 2021-2023

• Tác giả: Ngô Văn Thành Long
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Diễm My
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan hiệu quả kinh doanh gia công xuất khẩu Dệt May Huế

Hoạt động gia công xuất khẩu giữ vai trò nòng cốt trong cơ cấu doanh thu của Công ty Cổ phần Dệt May Huế. Doanh nghiệp thực hiện nhận đơn hàng từ các đối tác quốc tế lớn. Quy trình sản xuất bao gồm cắt, may, hoàn thiện sản phẩm theo mẫu chỉ định. Hiệu quả kinh doanh gia công xuất khẩu phản ánh năng lực tổ chức dây chuyền và quản trị tài chính. Giai đoạn 2021-2023 chứng kiến nhiều biến động kinh tế toàn cầu. Chuỗi cung ứng dệt may thế giới gặp gián đoạn nghiêm trọng. Chi phí vận tải biển và giá nguyên phụ liệu tăng vọt. Mặc dù đối mặt thách thức lớn, đơn vị vẫn duy trì nhịp độ sản xuất ổn định. Năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe giúp công ty giữ vững tệp khách hàng truyền thống. Doanh thu gia công đóng góp tỷ trọng quyết định vào tổng lợi nhuận gộp. Việc đánh giá hiệu quả kinh doanh đòi hỏi xem xét đồng thời chỉ tiêu tài chính và chỉ tiêu phi tài chính. Các thước đo cốt lõi gồm tỷ suất sinh lời, năng suất lao động và hệ số quay vòng vốn. Phân tích này tạo nền tảng định hình chiến lược thích ứng cho doanh nghiệp trong bối cảnh thương mại mới.

1.1. Khái niệm và vai trò của gia công xuất khẩu dệt may

Gia công xuất khẩu là phương thức thương mại quốc tế phổ biến. Bên nhận gia công sử dụng máy móc và sức lao động để chế biến nguyên liệu theo yêu cầu của đối tác nước ngoài. Tại Công ty Dệt May Huế, hoạt động này giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương. Hình thức gia công chủ yếu là CMT, tập trung vào công đoạn cắt, may và đóng gói. Hoạt động này tạo nguồn thu ngoại tệ đều đặn cho doanh nghiệp. Quá trình gia công giúp đơn vị tiếp thu công nghệ may mặc tiên tiến từ đối tác. Đội ngũ kỹ thuật viên từng bước làm chủ quy trình may phức tạp. Đây cũng là bước đệm quan trọng để chuyển dịch sang các hình thức có giá trị gia tăng cao hơn như FOB và ODM.

1.2. Hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh doanh gia công

Đánh giá hiệu quả kinh doanh gia công xuất khẩu cần dựa trên hệ thống chỉ tiêu toàn diện. Nhóm chỉ tiêu tài chính bao gồm doanh thu thuần, lợi nhuận gộp và tỷ suất sinh lời trên doanh thu. Bên cạnh đó, tốc độ chu chuyển vốn lưu động phản ánh khả năng thanh khoản của doanh nghiệp. Nhóm chỉ tiêu phi tài chính tập trung vào năng suất lao động bình quân và tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu. Việc thực hiện đúng hạn hợp đồng gia công quyết định uy tín thương hiệu trên trường quốc tế. Mức độ an toàn trong quản lý công nợ và hàng tồn kho cũng là thước đo trọng yếu. Các chỉ tiêu này phản ánh kết quả phối hợp giữa yếu tố kỹ thuật và quản trị vận hành.

II. Phân tích thực trạng kinh doanh gia công xuất khẩu Dệt May Huế

Giai đoạn 2021-2023 ghi nhận bức tranh tài chính đa chiều tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế. Lượng tiền và tương đương tiền sụt giảm liên tục qua các năm. Năm 2021, giá trị tiền mặt đạt mức 151.093 triệu đồng, chiếm 22,92% tổng tài sản ngắn hạn. Sang năm 2022, con số này giảm xuống còn 100.029 triệu đồng với tốc độ giảm 33,80%. Xu hướng suy giảm tiếp tục diễn ra trong năm 2023 khi tiền mặt chỉ còn 90.010 triệu đồng, giảm thêm 10,02%. Nguyên nhân xuất phát từ áp lực thanh toán chi phí nguyên liệu và dòng tiền bị chiếm dụng. Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở khoản mục phải thu khách hàng. Tốc độ tăng bình quân của các khoản phải thu lên tới 60,82% mỗi năm. Tỷ trọng khoản phải thu tăng từ 22,55% năm 2021 lên mức kỷ lục 43,02% vào năm 2023. Tình trạng đối tác nước ngoài trì hoãn thanh toán do suy thoái kinh tế tạo gánh nặng lớn. Ngược lại, điểm sáng là công tác quản trị hàng tồn kho chuyển biến tích cực. Tỷ trọng tồn kho giảm từ 52,48% năm 2022 xuống còn 33,27% năm 2023. Doanh nghiệp đã kịp thời giải phóng nguồn hàng ứ đọng để hạn chế rủi ro trích lập dự phòng giảm giá.

2.1. Biến động dòng tiền và áp lực nợ phải thu gia tăng

Cơ cấu tài sản ngắn hạn bộc lộ nhiều điểm dễ tổn thương trước biến động thị trường. Tiền mặt suy giảm liên tục từ 151.093 triệu đồng năm 2021 xuống 90.010 triệu đồng năm 2023 gây áp lực thanh khoản. Đồng thời, các khoản phải thu khách hàng tăng vọt với tốc độ bình quân 60,82% mỗi năm. Tỷ trọng nợ phải thu chiếm tới 43,02% tổng tài sản ngắn hạn vào năm 2023. Các đối tác nhập khẩu gặp khó khăn tài chính dẫn đến kéo dài thời gian thanh toán hợp đồng gia công. Doanh nghiệp phải tăng trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh và khả năng tự chủ nguồn vốn lưu động.

2.2. Kiểm soát hàng tồn kho và chi phí sản xuất may mặc

Hàng tồn kho chiếm tỷ trọng áp đảo trong cơ cấu tài sản ngắn hạn của công ty. Năm 2021, khoản mục này chiếm 47,87% và vọt lên 52,48% trong năm 2022. Tình trạng tắc nghẽn vận tải quốc tế khiến phụ liệu nhập khẩu bị tồn đọng tại kho bãi. Nhận thức rõ nguy cơ ứ đọng vốn, ban điều hành đã triển khai biện pháp giải tỏa kho quyết liệt. Tỷ trọng hàng tồn kho giảm mạnh xuống 33,27% vào năm 2023. Nỗ lực này giải phóng lượng lớn vốn lưu động cho hoạt động may mặc. Tuy nhiên, chi phí nhân công tăng cao cùng giá điện nước tiếp tục làm thu hẹp biên lợi nhuận. Doanh nghiệp cần tối ưu hóa hơn nữa quy trình cắt may để giảm thiểu hao hụt nguyên phụ liệu.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh gia công Dệt May Huế

Để nâng cao hiệu quả kinh doanh gia công xuất khẩu, Công ty Dệt May Huế cần triển khai nhóm giải pháp đồng bộ. Trước hết, doanh nghiệp phải tái cấu trúc quy trình thu hồi công nợ khách hàng. Ban tài chính cần phân loại đối tác theo mức độ tín nhiệm để thiết lập hạn mức tín dụng phù hợp. Việc siết chặt điều khoản thanh toán giúp ngăn chặn tình trạng nợ đọng kéo dài. Bên cạnh đó, công tác quản trị hàng tồn kho cần ứng dụng công nghệ thông tin chuyên sâu. Doanh nghiệp nên áp dụng mô hình quản lý kho tinh gọn Just-In-Time để cắt giảm chi phí lưu kho. Về mặt vận hành sản xuất, giải pháp then chốt là đẩy mạnh chuyển đổi số dây chuyền may. Việc đầu tư máy may tự động và hệ thống giác sơ đồ tự động giúp nâng cao độ chính xác. Năng suất lao động tăng lên sẽ bù đắp trực tiếp cho áp lực chi phí nhân công. Ngoài ra, việc đào tạo nâng cao tay nghề thợ may giữ vai trò nền tảng. Công nhân có kỹ năng cao sẽ giảm thiểu tỷ lệ lỗi hỏng sản phẩm xuất khẩu. Sự kết hợp giữa quản trị tài chính nghiêm ngặt và cải tiến kỹ thuật sẽ tạo đòn bẩy tăng trưởng bền vững.

3.1. Hoàn thiện công tác thu hồi nợ và quản trị dòng tiền

Thu hồi nợ là nhiệm vụ cấp bách để đảm bảo thanh khoản cho công ty. Doanh nghiệp cần xây dựng quy chế tín dụng thương mại chặt chẽ hơn đối với khách hàng ngoại. Thời hạn thanh toán cần được rút ngắn và gắn liền với các chế tài phạt trả chậm. Doanh nghiệp nên yêu cầu thư tín dụng không hủy ngang (L/C) đối với các hợp đồng mới. Bộ phận tài chính phải theo dõi sát sao lịch đáo hạn từng khoản phải thu. Việc thu hồi nợ kịp thời giúp bổ sung lượng tiền mặt đang bị hao hụt. Đồng thời, nguồn tiền thu về cho phép đơn vị thanh toán đúng hạn các khoản vay ngân hàng và chi phí nhà cung cấp. Điều này giúp giảm thiểu chi phí lãi vay phát sinh.

3.2. Đổi mới công nghệ may và nâng cao năng suất lao động

Nâng cao năng suất may là chìa khóa gia tăng biên lợi nhuận gia công. Công ty Cổ phần Dệt May Huế cần tiếp tục hiện đại hóa thiết bị nhà xưởng. Doanh nghiệp nên bổ sung các dòng máy may chuyên dùng có khả năng lập trình tự động. Công nghệ hiện đại giúp rút ngắn thời gian thao tác trên từng đường may phức tạp. Song song với đó, đơn vị cần tổ chức các khóa đào tạo định kỳ cho công nhân may. Việc gắn thu nhập với năng suất tạo động lực làm việc tích cực cho người lao động. Môi trường làm việc an toàn và chế độ đãi ngộ thỏa đáng giúp giảm tỷ lệ nhảy việc. Lực lượng lao động ổn định sẽ bảo đảm tiến độ giao hàng cho các đơn hàng xuất khẩu lớn.

IV. Kết luận về hiệu quả kinh doanh gia công xuất khẩu Dệt May Huế

Nghiên cứu hiệu quả kinh doanh gia công xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2021-2023 phản ánh bức tranh toàn cảnh về năng lực thích ứng của doanh nghiệp may mặc Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế quốc tế biến động mạnh, doanh nghiệp đã giữ vững nhịp độ sản xuất và duy trì quan hệ với khách hàng lớn. Tuy nhiên, tình trạng tiền mặt giảm liên tục và công nợ khách hàng tăng vọt đặt ra nhiều thách thức nghiêm trọng. Quản trị dòng tiền đòi hỏi sự can thiệp quyết liệt và các chính sách tài chính thận trọng. Bước sang chu kỳ phát triển mới, công ty cần chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình gia công đơn thuần sang các phương thức sản xuất phức tạp hơn. Việc nâng cấp chuỗi giá trị từ CMT lên FOB và ODM là hướng đi tất yếu. Doanh nghiệp cần phát huy năng lực thiết kế mẫu mã và chủ động chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu nội địa. Đổi mới quản trị và số hóa sản xuất sẽ tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn trên thị trường dệt may quốc tế.

4.1. Bài học thực tiễn cho ngành dệt may xuất khẩu

Thực tiễn kinh doanh tại Công ty Dệt May Huế mang lại nhiều bài học giá trị cho các doanh nghiệp cùng ngành. Thứ nhất, doanh nghiệp không nên quá phụ thuộc vào mô hình gia công CMT thuần túy vì biên lợi nhuận mỏng. Thứ hai, việc kiểm soát hàng tồn kho và nợ phải thu quyết định trực tiếp đến sự sống còn về dòng tiền. Doanh nghiệp cần duy trì dự phòng thanh khoản an toàn để ứng phó trước các cú sốc thị trường toàn cầu. Thứ ba, mối quan hệ đối tác tin cậy với người mua quốc tế là tài sản vô hình then chốt. Cuối cùng, chính sách đãi ngộ người lao động cần được chú trọng đúng mức nhằm duy trì nguồn nhân lực tay nghề cao ổn định.

4.2. Định hướng chiến lược nâng cấp chuỗi giá trị dệt may

Nâng cấp chuỗi giá trị là yêu cầu sống còn của ngành dệt may trong thập kỷ tới. Công ty Dệt May Huế cần từng bước chuyển từ gia công CMT sang phương thức mua nguyên liệu bán thành phẩm FOB. Doanh nghiệp cần phát triển phòng nghiên cứu và phát triển sản phẩm để tiến tới cung ứng theo phương thức ODM. Việc chủ động thiết kế mẫu mã giúp gia tăng biên lợi nhuận gấp nhiều lần so với gia công đơn thuần. Ngoài ra, việc đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất xanh và chứng chỉ xã hội như ESG là điều kiện bắt buộc để thâm nhập các thị trường cao cấp. Tích hợp chuỗi cung ứng khép kín từ sợi, dệt nhuộm đến may mặc sẽ tạo lợi thế bền vững cho doanh nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, Việt Nam đã tích cực tham gia vào các thể chế đa phương và khu vực như Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), cùng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tận dụng lợi thế về nguồn lao động dồi dào, ngành dệt may Việt Nam đã xác lập vai trò quan trọng trong chiến lược công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu. Sau giai đoạn dịch bệnh Covid-19 và trước biến động kinh tế toàn cầu giai đoạn từ năm 2022 đến nay, ngành dệt may đối mặt với sự sụt giảm tổng cầu, buộc các doanh nghiệp phải nỗ lực đa dạng hóa cơ cấu thị trường, mở rộng xuất khẩu sang 104 quốc gia và vùng lãnh thổ nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU).

Trong bức tranh chung đó, gia công quốc tế hàng may mặc là phương thức sản xuất chủ đạo giúp các doanh nghiệp trong nước thâm nhập mạng lưới sản xuất toàn cầu, tiếp thu kinh nghiệm quản lý, tạo việc làm và gia tăng nguồn thu ngoại tệ. Công ty Cổ phần Dệt May Huế (Huegatex) là đơn vị thành viên trực thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam, thành lập từ năm 1988, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất sợi, dệt nhuộm và may mặc. Doanh thu từ mảng may mặc gia công chiếm tỷ trọng chủ đạo, đóng góp từ 40% đến 70% tổng giá trị sản phẩm hàng hóa xuất khẩu của công ty. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đương đầu với sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường gia công, chi phí nguyên phụ liệu leo thang, tỷ giá ngoại tệ biến động thất thường, lạm phát và áp lực từ cơ chế chính sách kinh tế đối ngoại. Thực tiễn trên đòi hỏi công ty phải tiến hành đánh giá thực trạng hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu để nhận diện các điểm nghẽn, từ đó xác lập phương hướng duy trì vị thế cạnh tranh. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Văn Thành Long được thực hiện nhằm giải quyết trực tiếp yêu cầu thực tiễn này.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là đánh giá thực trạng hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế, qua đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh mảng hoạt động này trong thời gian tới. Các mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả kinh doanh và hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc trong doanh nghiệp.
2. Phân tích thực trạng hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2021–2023.
3. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc tại đơn vị trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Dệt May Huế, địa chỉ tại số 122 Dương Thiệu Tước, phường Thủy Dương, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích thực trạng được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023; các định hướng và giải pháp đề xuất có giá trị áp dụng cho các năm tiếp theo.
• Phạm vi nội dung: Đánh giá hiệu quả kinh doanh mảng gia công xuất khẩu thông qua hệ thống chỉ tiêu kết quả kinh doanh, hiệu quả sử dụng vốn, năng suất lao động, khả năng thanh toán, năng lực sinh lời và khảo sát chuyên sâu đối với đội ngũ nhân sự chuyên trách.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về mặt lý luận, tác giả hệ thống hóa các khái niệm nền tảng về gia công xuất khẩu dựa trên quan điểm của Võ Thanh Thu (2006) và quy định pháp lý tại Điều 178, Khoản IV Luật Thương mại năm 2005 do Bộ Công Thương ban hành, khẳng định gia công thương mại là hành vi bên nhận gia công sử dụng một phần hoặc toàn bộ nguyên vật liệu của bên đặt gia công để thực hiện các công đoạn sản xuất nhằm nhận thù lao. Tác giả viện dẫn các quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại tại Nghị định số 12/2006/NĐ-CP của Chính phủ về 10 nội dung bắt buộc trong hợp đồng gia công (tên, địa chỉ các bên; chủng loại, số lượng sản phẩm; giá gia công; phương thức và thời hạn thanh toán; nhãn hiệu và xuất xứ; danh mục định mức tiêu hao nguyên phụ liệu; máy móc thiết bị thuê mượn; biện pháp xử lý phế liệu dư thừa; địa điểm, thời hạn giao hàng; thời hạn hiệu lực). Về hình thức gia công may mặc, nghiên cứu phân định các phương thức CMT (Cut - Make - Trim), FOB, phân loại theo quyền sở hữu nguyên liệu (giao nguyên liệu thu thành phẩm, mua đứt bán đoạn, phương thức kết hợp theo Võ Thanh Thu), theo giá cả (hợp đồng thực chi thực thanh Cost-plus, hợp đồng giá định mức Target Price) và theo số bên tham gia (hai bên, nhiều bên/gia công chuyển tiếp theo Trần Hòe, 2009).

Về khái niệm hiệu quả kinh doanh, khóa luận kế thừa quan điểm của Trương Bá Thanh (2014) và Nguyễn Đăng Phúc (2003), xác lập 4 nguyên tắc đánh giá: kết hợp định tính với định lượng; hài hòa lợi ích trước mắt với lợi ích lâu dài; cân bằng giữa lợi ích doanh nghiệp, người lao động và toàn xã hội; căn cứ trên kết quả cuối cùng ở cả mặt hiện vật lẫn giá trị. Khung phân tích định lượng bao gồm hệ thống chỉ tiêu tài chính:

• Nhóm chỉ tiêu kết quả kinh doanh: Doanh thu thuần, chi phí (giá vốn, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí bán hàng, chi phí tài chính), lợi nhuận trước thuế và sau thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn cố định: Hiệu suất sử dụng vốn cố định (Doanh thu thuần / Vốn cố định bình quân), Hệ số đảm nhiệm vốn cố định (Vốn cố định bình quân / Doanh thu thuần), Tỷ suất sinh lời vốn cố định (Lợi nhuận sau thuế / Vốn cố định bình quân).
• Nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn lưu động: Vòng quay vốn lưu động (Doanh thu thuần / Vốn lưu động bình quân), Hệ số đảm nhiệm vốn lưu động, Tỷ suất sinh lời vốn lưu động, Vòng quay các khoản phải thu (Doanh thu thuần / Bình quân các khoản phải thu).
• Nhóm chỉ tiêu khả năng sinh lời và thanh toán: Tỷ suất sinh lời trên doanh thu (ROS), Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA), Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE); Hệ số thanh toán hiện hành (Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn) và Hệ số thanh toán nhanh ((Tài sản ngắn hạn - Hàng tồn kho) / Nợ ngắn hạn).
• Nhóm chỉ tiêu lao động và kinh tế đối ngoại: Năng suất lao động bình quân, Suất sinh lời của một lao động, Kim ngạch xuất khẩu, Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ($g$), Tỷ suất ngoại tệ gia công xuất khẩu và các chỉ tiêu nộp ngân sách nhà nước, tạo việc làm.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được kết hợp giữa thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ Báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, báo cáo nhân sự từ Phòng Kế toán và Bộ phận Nhân sự của Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2021–2023; số liệu thống kê chuyên ngành từ Tổng cục Hải quan, Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) và các công trình khoa học liên quan.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phương pháp phỏng vấn sâu với bảng hỏi mở đối với mẫu khảo sát gồm 10 nhân viên trực tiếp tham gia điều hành và tác nghiệp tại Phòng Xuất Nhập Khẩu của Công ty Cổ phần Dệt May Huế nhằm làm rõ các khó khăn tác nghiệp, cơ sở hạ tầng, sự phối hợp nội bộ và tác động từ cơ chế chính sách.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả để hệ thống hóa dữ liệu, phương pháp so sánh (tuyệt đối và tương đối) nhằm đánh giá biến động chỉ tiêu qua các năm 2021, 2022 và 2023, phân tích độ nhạy một chiều và hai chiều đối với lợi nhuận sau thuế năm 2023, kết hợp kỹ thuật ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc

Chương 1 thiết lập hệ thống luận cứ khoa học về bản chất của hoạt động gia công xuất khẩu trong bối cảnh thương mại quốc tế. Tác giả phân tích rõ tính hai mặt của phương thức gia công đối với doanh nghiệp nhận gia công tại các quốc gia đang phát triển: vừa là đòn bẩy thâm nhập thị trường thế giới, giải quyết việc làm cho lao động phổ thông, tiếp thu công nghệ và tích lũy ngoại tệ; vừa tiềm ẩn các nguy cơ như tính bị động cao trước đối tác nước ngoài (bị kiểm soát hoàn toàn về mẫu mã, thương hiệu, giá cả gia công), nguy cơ tiếp nhận máy móc thiết bị cũ kỹ lạc hậu gây ô nhiễm môi trường, nguy cơ xâm phạm nhãn hiệu giả hoặc gian lận xuất xứ, cùng sức ép sụt giảm đơn giá gia công do cạnh tranh gay gắt từ các thị trường lao động giá rẻ khác.

Về mặt thực tiễn, chương này khái quát bức tranh kinh doanh xuất khẩu may mặc của Việt Nam năm 2023: xuất khẩu vươn tới 104 thị trường, trong đó 4 thị trường trọng điểm gồm Hoa Kỳ (9 tháng đạt trên 11 tỷ USD), Nhật Bản (khoảng 3 tỷ USD), Hàn Quốc (2,4 tỷ USD) và EU (gần 2,9 tỷ USD); tiếp sau là Canada (khoảng 850 triệu USD), Trung Quốc (830 triệu USD), Campuchia (trên 600 triệu USD) và Anh (504 triệu USD). Đối với tỉnh Thừa Thiên Huế, ngành gia công may mặc xuất khẩu được định hướng trở thành ngành công nghiệp chủ lực, đặt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch bình quân giai đoạn 2025–2030 đạt từ 10% đến 12%/năm (giai đoạn 2025–2027 đạt 11%–12,5%/năm, giai đoạn 2027–2030 đạt 9,5%–11%/năm), hướng tới năng lực sản xuất toàn tỉnh đạt 800 triệu sản phẩm vào năm 2030.

Chương 2: Phân tích hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Chương 2 là nội dung trọng tâm của khóa luận, mở đầu bằng tổng quan về Công ty Cổ phần Dệt May Huế: thành lập ngày 26/3/1988, chuyển đổi niêm yết trên sàn UPCoM từ ngày 21/1/2010 (theo Thông báo ngày 11/1/2010 của SGDCKHN), nâng vốn điều lệ từ 50 tỷ đồng lên 100 tỷ đồng vào năm 2016. Quy mô công ty gồm 6 đơn vị sản xuất thành viên: Nhà máy Sợi (trang bị 3 dây chuyền nhập từ Đức, Thụy Sĩ, Trung Quốc, Nhật Bản với 60.000 cọc sợi, sản lượng trên 12.000 tấn sợi/năm); Nhà máy Dệt Nhuộm; 3 Nhà máy May (50 dây chuyền thiết bị Nhật Bản, Đài Loan, Trung Quốc, năng lực trên 17 triệu sản phẩm/năm như T-shirt, Polo shirt, jacket, quần áo thể thao); Xí nghiệp Cơ Điện và Nhà máy May chi nhánh Quảng Bình (thành lập năm 2018). Doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001:2008, tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội SA-8000, WRAP và tiêu chuẩn chống khủng bố của Hải quan Hoa Kỳ C-TPAT, phục vụ các đối tác lớn như Perry Ellis, Sears, Hansae, Li & Fung, JC Penney, Kohl's, Valley View, Regatta.

Tác giả phân tích chi tiết cơ cấu nguồn nhân lực tại công ty giai đoạn 2021–2023 thông qua số liệu tổng hợp:

Chỉ tiêu phân loại	Năm 2021 (Người)	Tỷ trọng 2021 (%)	Năm 2022 (Người)	Tỷ trọng 2022 (%)	Năm 2023 (Người)	Tỷ trọng 2023 (%)	So sánh 2022/2021 (± %)	So sánh 2023/2022 (± %)
Tổng số lao động	4.939	100,00	4.732	100,00	4.522	100,00	-4,19	-4,44
1. Theo giới tính
- Nam	1.466	29,68	1.419	29,99	1.357	30,01	-3,21	-4,37
- Nữ	3.473	70,32	3.313	70,01	3.165	69,99	-4,61	-4,47
2. Theo trình độ
- Đại học, trên ĐH	971	19,66	933	19,72	873	19,31	-3,91	-6,43
- Cao đẳng, trung cấp	441	8,93	416	8,79	398	8,80	-5,67	-4,33
- Lao động phổ thông	3.527	71,41	3.383	71,49	3.251	71,89	-4,08	-3,90
3. Theo tính chất
- Lao động trực tiếp	3.609	73,07	3.370	71,22	3.203	70,83	-6,62	-4,96
- Lao động gián tiếp	1.330	26,93	1.362	28,78	1.319	29,17	+2,41	-3,16

Phân tích tài chính cho thấy tổng tài sản của công ty tăng trưởng từ 931.078 triệu đồng năm 2021 lên 1.158.364 triệu đồng năm 2022 (tăng 24,41%) và đạt 1.203.141 triệu đồng năm 2023 (tăng 3,87%). Cơ cấu tài sản có đặc điểm tài sản ngắn hạn chiếm ưu thế xấp xỉ 70% tổng tài sản, cụ thể đạt 659.203 triệu đồng năm 2021, tăng lên 775.211 triệu đồng năm 2022 (+17,60%) và đạt 868.322 triệu đồng năm 2023 (+12,01%). Điểm nổi bật trong cơ cấu tài sản ngắn hạn là sự chuyển dịch rủi ro:

• Lượng tiền và tương đương tiền giảm mạnh liên tục: từ 151.093 triệu đồng năm 2021 xuống 100.029 triệu đồng năm 2022 (-33,80%) và tiếp tục giảm xuống 90.010 triệu đồng năm 2023 (-10,02%).
• Khoản phải thu ngắn hạn của khách hàng tăng trưởng nhanh với tốc độ bình quân 60,82%/năm, đẩy tỷ trọng trong tài sản ngắn hạn từ mức 22,55% (năm 2021) lên 25,63% (năm 2022) và vọt lên mức 43,02% vào năm 2023, phản ánh tình trạng công ty bị đối tác chiếm dụng vốn lớn do khó khăn thanh toán hậu dịch bệnh.
• Hàng tồn kho sau khi chiếm tỷ trọng cao trong năm 2021 (47,87%) và năm 2022 (52,48%) đã được giải phóng mạnh mẽ xuống còn 33,27% trong năm 2023 nhờ chính sách thắt chặt quản trị lưu kho.

Đánh giá các chỉ tiêu hoạt động mảng gia công may mặc thông qua hệ thống bảng số liệu phản ánh: doanh thu, chi phí và lợi nhuận chưa thực sự ổn định; các tỷ suất sinh lời (ROS, ROA, ROE) và hiệu quả sử dụng vốn cố định, vốn lưu động có dấu hiệu phục hồi tích cực qua các năm. Kết quả phỏng vấn sâu 10 nhân viên Phòng Xuất Nhập Khẩu làm rõ những rào cản tác nghiệp: sự phối hợp giữa bộ phận may, xưởng dệt và phòng xuất nhập khẩu đôi lúc chưa đồng bộ; áp lực thời hạn giao hàng và kiểm tra định mức phụ liệu gắt gao; chính sách quản lý nhà nước về thủ tục hải quan gia công đôi khi thay đổi gây kéo dài thời gian thông quan. Tác giả tổng hợp toàn diện hiện trạng qua Ma trận SWOT ở Bảng 2.19.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Chương 3 đề xuất định hướng phát triển đến năm 2030 bám sát quy hoạch phát triển dệt may địa phương và đưa ra 5 nhóm giải pháp hoàn chỉnh:

1. Huy động vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn: Đẩy mạnh thu hồi công nợ phải thu của khách hàng để tái lập dòng tiền mặt, giảm tỷ lệ vốn bị khách hàng chiếm dụng (đang chiếm tới 43,02% tài sản ngắn hạn năm 2023); cơ cấu lại nguồn vốn vay ngắn hạn nhằm tối ưu hóa chi phí lãi vay; nâng cao hiệu suất luân chuyển vốn lưu động.
2. Tổ chức quản lý trong suốt quá trình thực hiện đơn hàng gia công: Chuẩn hóa quy trình giao dịch từ tiếp nhận mẫu, kiểm tra định mức tiêu hao nguyên phụ liệu, lập kế hoạch sản xuất tại 3 nhà máy may đến khâu làm thủ tục hải quan và đóng hàng giao tàu, giảm thiểu rủi ro trễ hẹn hoặc hàng gia công bị khách trả lại.
3. Nâng cao uy tín đối với các đối tác gia công xuất khẩu: Duy trì nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kiểm toán trách nhiệm xã hội SA-8000, WRAP, C-TPAT; đảm bảo giao hàng đúng tiến độ và chất lượng để giữ vững mối quan hệ với các khách hàng truyền thống Hoa Kỳ (Perry Ellis, Sears, Hansae, Kohl's).
4. Thu thập và xử lý thông tin thị trường: Thiết lập kênh theo dõi biến động tỷ giá ngoại tệ, chính sách thuế quan và các rào cản kỹ thuật tại các thị trường nhập khẩu lớn; cập nhật kịp thời sự thay đổi của các văn bản pháp luật về gia công thương mại.
5. Các giải pháp hỗ trợ khác:
   • Tiết kiệm chi phí sản xuất: Tối ưu hóa định mức cắt may, giảm tỷ lệ tiêu hao nguyên phụ liệu và hao hụt bán thành phẩm.
   • Nguồn nhân lực: Đào tạo nâng cao kỹ năng đàm phán hợp đồng quốc tế cho nhân viên phòng xuất nhập khẩu; bồi dưỡng tay nghề công nhân may trực tiếp để cải thiện năng suất lao động bình quân.
   • Nâng cao chất lượng sản phẩm: Kiểm soát chặt chẽ quy trình KCS ở từng công đoạn chuyền may, kiểm định lỗi trước khi đóng gói xuất khẩu.

Kết quả và đóng góp nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu chính của khóa luận bao gồm:

• Phản ánh trung thực bức tranh tài chính và biến động nguồn lực của Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2021–2023 với các dữ kiện số liệu rõ ràng: quy mô lao động cắt giảm từ 4.939 người xuống 4.522 người (-8,44% sau 2 năm) do áp lực thu hẹp đơn hàng sau dịch bệnh; tổng tài sản tăng trưởng từ 931.078 triệu đồng lên 1.203.141 triệu đồng.
• Phát hiện rủi ro cốt lõi trong cơ cấu vốn lưu động của công ty: tình trạng sụt giảm tiền mặt (từ 151.093 triệu đồng năm 2021 xuống 90.010 triệu đồng năm 2023) đi liền với sự bùng nổ của khoản phải thu khách hàng (chiếm tới 43,02% tài sản ngắn hạn năm 2023 với tốc độ tăng bình quân 60,82%/năm), chỉ ra nguy cơ công ty bị chiếm dụng vốn nghiêm trọng trong chuỗi cung ứng gia công.
• Chỉ ra hiệu quả sinh lời và năng suất lao động có sự phục hồi nhưng chưa vững chắc, phụ thuộc nặng nề vào biến động giá phụ liệu và tỷ giá. Phân tích độ nhạy một chiều và hai chiều năm 2023 (Bảng 2.17 và Bảng 2.18) lượng hóa mức độ tác động của doanh thu và chi phí đến chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế của mảng gia công.
• Đóng góp so với các đề tài trước: Khóa luận không chỉ dừng lại ở các báo cáo tài chính chung mà bóc tách riêng dữ liệu chuyên biệt về mảng gia công may mặc (chiếm 40-70% tổng kim ngạch); tích hợp phương pháp phỏng vấn sâu 10 nhân sự chuyên trách nghiệp vụ xuất nhập khẩu để phản ánh các vướng mắc vận hành thực tế mà số liệu kế toán không thể hiện hết.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Khóa luận còn tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi và dữ liệu tiếp cận:

• Mẫu khảo sát sơ cấp còn tương đối hẹp, chỉ dừng lại ở việc phỏng vấn sâu 10 nhân viên chuyên trách tại Phòng Xuất Nhập Khẩu, chưa tiến hành điều tra bảng hỏi diện rộng đối với đội ngũ quản lý chuyền may hoặc cán bộ tại các xưởng sản xuất trực tiếp.
• Giới hạn chuỗi dữ liệu thứ cấp trong 3 năm (2021–2023) là giai đoạn có nhiều biến động bất thường (dịch bệnh Covid-19 và suy thoái kinh tế thế giới), do đó một số chỉ tiêu so sánh có thể mang tính ngắn hạn, chưa phản ánh trọn vẹn chu kỳ kinh doanh dài hạn của doanh nghiệp.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng nghiên cứu sang mô hình định lượng đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất lợi nhuận gia công của doanh nghiệp may mặc; hoặc mở rộng khảo sát so sánh đối sánh (benchmarking) giữa Huegatex với các doanh nghiệp dệt may khác tại miền Trung.

Giá trị tham khảo

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Văn Thành Long là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn:

• Đối với sinh viên chuyên ngành: Cung cấp tài liệu tham khảo cụ thể cho sinh viên các ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh tế quốc tế, Quản trị kinh doanh và Ngoại thương trong việc xây dựng phương pháp luận phân tích hoạt động gia công xuất khẩu, cách tính toán hệ thống chỉ tiêu tài chính (vốn cố định, vốn lưu động, khả năng thanh toán, vòng quay công nợ) gắn với đặc thù sản xuất may mặc.
• Đối với doanh nghiệp dệt may: Các phát hiện thực chứng về quản trị dòng tiền, nguy cơ đọng vốn ở khoản phải thu và giải pháp tối ưu hóa định mức chi phí gia công tại Huegatex là gợi ý thực tế có thể ứng dụng cho ban lãnh đạo các doanh nghiệp dệt may gia công trong khu vực.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động gia công hàng may mặc chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu của Công ty Cổ phần Dệt May Huế?
Theo số liệu tác giả công bố trong phần đặt vấn đề, hoạt động gia công hàng may mặc là mảng kinh doanh chủ yếu của công ty, thường xuyên chiếm từ 40% đến 70% tổng sản phẩm hàng hóa xuất khẩu tại doanh nghiệp.

Quy mô và cơ cấu lao động tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2021–2023 biến động như thế nào?
Tổng quy mô lao động của công ty sụt giảm đều qua các năm: từ 4.939 người (năm 2021) giảm xuống 4.732 người (năm 2022, giảm 4,19%) và còn 4.522 người (năm 2023, giảm 4,44%). Trong đó, lao động nữ luôn chiếm thế áp đảo với khoảng 70% (năm 2021 là 3.473 người chiếm 70,32%; năm 2023 là 3.165 người chiếm 69,99%). Xét theo tính chất, lao động trực tiếp chiếm trên 70% (3.609 người năm 2021 và 3.203 người năm 2023). Lao động phổ thông chiếm trên 71% tổng số cán bộ công nhân viên.

Khoản mục tài sản nào có biến động tiêu cực nhất trong cơ cấu tài sản ngắn hạn của công ty giai đoạn 2021–2023?
Khoản mục phải thu của khách hàng là điểm biến động đáng lưu ý nhất khi có tốc độ gia tăng bình quân lên tới 60,82%/năm, nâng tỷ trọng trong tài sản ngắn hạn từ 22,55% (năm 2021) lên 25,63% (năm 2022) và tăng vọt lên 43,02% vào năm 2023. Ngược lại, lượng tiền và tương đương tiền giảm liên tục từ 151.093 triệu đồng (2021) xuống còn 90.010 triệu đồng (2023), cho thấy tình trạng dòng tiền bị suy giảm do công ty bị khách hàng chiếm dụng vốn lớn.

Tác giả đã sử dụng cỡ mẫu bao nhiêu cho việc thu thập dữ liệu sơ cấp trong khóa luận?
Tác giả đã thực hiện phương pháp phỏng vấn sâu với câu hỏi mở đối với 10 nhân viên hiện đang trực tiếp công tác tại Bộ phận Xuất Nhập Khẩu của Công ty Cổ phần Dệt May Huế nhằm làm rõ các khó khăn, vướng mắc trong khâu triển khai đơn hàng gia công.

Các đối tác may mặc lớn tại thị trường Hoa Kỳ mà Công ty Cổ phần Dệt May Huế phục vụ gồm những thương hiệu nào?
Theo công bố tại Chương 2, công ty đạt các chứng chỉ SA-8000, WRAP, C-TPAT và là đối tác gia công cho các khách hàng lớn tại Mỹ bao gồm: Perry Ellis, Sears, Hansae, Li & Fung, JC Penney, Kohl's, Valley View và Regatta.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Văn Thành Long đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh mảng gia công xuất khẩu gắn liền với hệ thống pháp lý và thực tiễn ngành dệt may. Công trình đã làm rõ thực trạng hoạt động gia công xuất khẩu may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2021–2023 qua chuỗi số liệu tài chính, nhân lực chi tiết, đồng thời nhận diện chuẩn xác nguy cơ ứ đọng vốn tại các khoản phải thu khách hàng. Hệ thống 5 nhóm giải pháp được đề xuất có tính liên hoàn, tập trung vào nâng cao hiệu quả quản trị vốn, kiểm soát quy trình đơn hàng và duy trì uy tín đối tác, tạo cơ sở thực tế cho doanh nghiệp gia tăng hiệu quả kinh doanh trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khN u hàng may mặc Chương 2: Phân tích hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khN u hàng may mặc tại công ty cổ phần Dệt May Huế. SVTH: gô Văn Thành Long 4 Lớp: K54A Logistic&QTCCU Khóa Luận tốt nghiệp GVHD: TS guyễn Hoàng Diễm My Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh hoạt động gia công xuất khN u hàng may mặc tại công ty cổ phần Dệt May Huế. SVTH: gô Văn Thành Long 5 Lớp: K54A Logistic&QTCCU Khóa Luận tốt nghiệp GVHD: TS guyễn Hoàng Diễm My CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VÀ THỰC TIỄ VỀ HIỆU QUẢ KI H DOA H HOẠT ĐỘ G GIA CÔ G XUẤT KHẨU HÀ G MAY MẶC 1.1 Khái quát về hoạt động gia công xuất kh{u hàng may mặc 1.1 Khái niệm gia công xuất kh{u Theo Võ Thanh Thu (2006) cho rằng hoạt động gia công hàng xuất khN u là phương thức sản xuất hàng xuất khN u. Trong đó, người đặt gia công ở nước ngoài cung cấp: máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệu hoặc bán thành phN m theo mẫu và định mức cho trước.

N gười nhận gia công trong nước tổ chức quá trình sản xuất sản phN m theo yêu cầu của khách. Toàn bộ sản phN m làm ra người nhận gia công sẽ giao lại cho người đặt gia công để nhận tiền công. Tiền công gia công N PL, BTP Bên nhận gia Bên đặt gia công Tổ chức quá công (trong (nước ngoài) trình sản xuất nước) Trả sản phN m hoàn chỉnh Sơ đồ 1.1: Quá trình gia công xuất kh{u (#guồn: Võ Thanh Thu, 2006) Theo Điều 178, khoản IV của Bộ Công Thương (2005) định nghĩa: “Gia công thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhận gia công sử dụng một phần hoặc toàn bộ nguyên liệu, vật liệu của bên đặt gia công để thực hiện một hoặc nhiều công đoạn trong quá trình sản xuất theo yêu cầu của bên đặt gia công để hưởng thù lao”. Từ quy định trên ta có thể hiểu gia công là việc bỏ công sức để làm ra một sản phN m mới hay thực hiện một số công đoạn trong quá trình sản xuất để chế tạo ra một sản phN m nào đó.

Hàng hóa gia công (HHGC): Tất cả các loại hàng hóa đều được gia công trừ hàng cấm kinh doanh. Hàng hóa thuộc diện cấm kinh doanh, cấm xuất khN u, cấm nhập khN u có thể được gia công nếu chỉ tiêu thụ ở nước ngoài và được Bộ Công thương cho phép. SVTH: gô Văn Thành Long 1 Lớp: K54A Logistic&QTCCU Khóa Luận tốt nghiệp GVHD: TS guyễn Hoàng Diễm My HHGC là sản phN m hoàn chỉnh của một quy trình sản xuất, chế biến và đảm bảo được yêu cầu của bên đặt gia công theo thỏa thuận trong hợp đồng gia công.2 Khái niệm gia công xuất kh{u hàng may mặc Dịch vụ gia công hàng may mặc xuất khN u là phương thức sản xuất hàng may mặc xuất khN u. Điển hình hiện nay hàng may mặc thường được sản xuất theo dịch vụ CMT (cut-make-trim), mua nguyên liệu bán thành phN m (FOB),.

Tùy theo sản phN m may mặc được sản xuất theo loại hình dịch vụ nào để biết được bên đặt gia công cung cấp những gì và bên nhận gia công phải làm những gì. Bên đặt gia công có thể cung cấp: máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệu hoặc bán thành phN m theo mẫu và định mức cho trước. Bên nhận gia công tổ chức quá trình sản xuất sản phN m theo yêu cầu của khách hàng.