Chương 1: Hiện thân của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ ngày khởi đầu – “Nhẫn nhịn” và “Độc đoán” Chương 2: Hiện thân của một Đế quốc công nghiệp – “Sa ngã” và “Vô định” Chương 3: Hiện thân của nước Mỹ thời kỳ mới – “Nổi loạn” và “Tìm về nguồn cội” 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: HIỆN THÂN CỦA HỢP CHỦNG QUỐC HOA KỲ NGÀY KHỞI ĐẦU – “NHẪN NHỊN” VÀ “ĐỘC ĐOÁN” Nếu như thuở ban sơ, người da đỏ châu Mỹ có lẽ là những dân tộc phồn thịnh và nắm quyền nhiều nhất trên vùng đất rộng lớn tại lục địa mới; thì làn sóng nhập cư ồ ạt từ châu Âu sang Bắc Mỹ kéo dài suốt hơn ba thế kỷ (bắt đầu vào đầu những năm 1600) đã xây dựng một nền văn minh mới ở phần phía bắc của lục địa này. Mối quan hệ giữa thổ dân da đỏ với thực dân châu Âu trong giai đoạn đầu vừa mang tính hợp tác vừa mang tính đấu tranh. Đã có vô số những trở ngại, giao tranh và chiến tranh kéo dài, và bao giờ cũng vậy, thổ dân da đỏ luôn bị thua và mất đất. “Phần lớn dân di cư tới Mỹ là người Anh, nhưng cũng có cả người Hà Lan, Thụy Điển và Đức ở miền Trung, một số người Pháp theo đạo Tin Lành ở bang Nam Carolina và một số nơi khác, nô lệ châu Phi chủ yếu ở miền Nam, và rải rác những nhóm nhỏ người Tây Ban Nha, người Italia, người Bồ Đào Nha sống ở khắp các thuộc địa” [27]… Người Mỹ nhận thức khá rõ về sự đa dạng dân tộc hoặc văn hóa của họ.
Họ cũng nhận thức được sự phân vùng về mặt chính trị, xã hội và địa lý quan trọng ngay trong lòng nước Mỹ. Ngoài các bang, nước Mỹ còn được chia nhỏ hơn thành các hạt, thành phố, thị trấn và việc phân vùng theo tiêu chí chính trị còn làm vấn đề này phức tạp hơn. Miền Nam nước Mỹ chủ yếu là những khu dân cư thuần nông. Kinh tế phụ thuộc chủ yếu vào các chủ đồn điền lớn và các chủ trại tiểu nông.
Các chủ đồn điền ở đây nhờ có nguồn lao động nô lệ đã chiếm giữ hầu hết quyền lực chính trị và vùng đất màu mỡ nhất. Họ xây những ngôi nhà thật tráng lệ, sống theo kiểu quý tộc… Tuy nhiên, trước đây đa số người Mỹ lại không hiểu được điều này. Một trong những người làm được điều đó là William Faulkner. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com William Faulkner sinh ra trong một gia đình lâu đời ở miền Nam.
Trưởng thành trên một vùng đặc biệt nhất trong các vùng văn hóa của Mỹ nên ông hiểu rất rõ văn hóa, căn cước của những con người nơi đây, đặc biệt là những người phụ nữ miền Nam nói riêng, nước Mỹ nói chung. Nhà văn có những cái nhìn sâu sắc về một nửa thế giới, dựng lên những bức tranh tâm trạng cũng như xã hội Mỹ trong những trang văn của mình. Cụ thể nhất đối với luận văn này, người viết đi sâu nghiên cứu vào ba trường hợp: Âm thanh và cuồng nộ, Nắng tháng Tám, Thánh địa tội ác. Những người phụ nữ được Faulkner miêu tả đầy ẩn ý, hình tượng.
Họ không chỉ là những cá nhân đơn lẻ mà còn chính là hiện thân của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ sau ngày thành lập, trưởng thành bước ra từ cuộc nội chiến và lại hợp nhất: sự hiện diện giữa những kẻ bị trị và thống trị, của những xung đột văn hóa khác nhau. Với những thân phận đƣợc sinh ra trong khoảng thời gian nửa đầu thế kỷ XIX, nhà văn đã dựng lên hình ảnh của những người nô lệ da đen đầy bao dung, nhẫn nhịn; bên cạnh những gương mặt đại diện cho giới quý tộc đầy độc đoán, cổ hủ. Disley – Hình ảnh của những thân phận nô lệ đáng trân trọng Là một cây bút có những cái nhìn vô cùng sắc bén về cuộc sống, William Faulkner đã dựng lên hình ảnh về những thân phận của người phụ nữ da đen trong lòng nước Mỹ đầy chân thực. Dù không xây dựng nhân vật chính là người phụ nữ gốc Phi, nhưng những nhân vật phụ nữ da đen với số phận nô lệ hiện diện rất rõ trên từng trang viết của vị tiểu thuyết gia này.
Faulkner đã mang đến cái nhìn mới về người phụ nữ, đặc biệt là những thân phận được coi dưới đáy cùng xã hội, so với các tác giả trước đó. Chiếm hữu nô lệ là một thể chế đã hình thành và gây căng thẳng giữa hai miền sau khi nước Mỹ thành lập. Trong vòng ba thập kỷ, miền Bắc và miền Nam ngày càng trở nên xa cách hơn. Miền Nam là lãnh địa của đồn điền cây 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Có khoảng 3,2 triệu nô lệ da đen làm việc trong những đồn điền ấy. Lượng vốn đầu tư vào số nô lệ da đen này lên tới 1,5 tỷ đô la Mỹ. Những chủ đồn điền lớn đều thuộc tầng lớp có tiếng nói trong các lãnh vực chính trị, xã hội và kinh tế miền Nam. Các thành phố miền Nam có phần nhỏ hơn so với miền Bắc.
Nơi đây là quê hương của nhiều nhà chuyên môn, chủ ngân hàng, các tay buôn nô lệ và chủ nô giàu có. Họ liên kết chặt chẽ cả về mặt xã hội lẫn chính trị với những chủ đồn điền lớn. Các thành phố cũng có một lực lượng đông đảo các chủ tiệm buôn, thợ thủ công lành nghề, và giới lao động bình dân. Nhưng đa số dân miền Nam là người da trắng sinh sống bằng nghề chăn nuôi gia súc hay như những nông dân độc lập.
Người da trắng ở miền Nam nói chung ủng hộ chế độ chiếm hữu nô lệ dù 3/4 trong số họ không hề có nô lệ. Phần lớn quan điểm này xuất phát từ lí lẽ chủ đạo: người da trắng, xét về mặt chủng tộc, có quyền tối thượng. Họ lo sợ giải phóng nô lệ sẽ gây ra cảnh bạo lực lan tràn, xã hội bị lay chuyển tới tận gốc rễ. Chế độ dân chủ về chính trị ảnh hưởng lên phần lớn các bang ở miền Nam như ở bất cứ nơi nào khác: quyền bầu cử thuộc về đàn ông trưởng thành da trắng.
Nhiều người lầm tưởng rằng: các tầng lớp da trắng miền Nam đã từng bị chi phối bởi giới chủ đồn điền giàu có và sở hữu nhiều nô lệ. Thật ra, thời ấy ai cũng đồng tình rằng: ở miền Nam, da đen là nô lệ, da trắng là ông chủ. Hầu hết dân da trắng miền Nam đều hiểu rằng: dân chủ bình đẳng tức là người da trắng có quyền có nô lệ da đen.1 Con người khỏe mạnh, có lòng bao dung Nếu như xã hội Mỹ với những cái nhìn định kiến về phân biệt chủng tộc, coi thường những ai mang dòng máu da đen (những người gốc Phi) vì thân phận nô lệ của họ; thì đến với Faulkner, người đọc sẽ cảm nhận được cái nhìn đầy tính nhân văn của ông. Trong tiểu thuyết Âm thanh và cuồng nộ, nhà văn đã dựng lên bức chân dung nhân vật bà vú già da đen Disley trong gia đình 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quý tộc Compson với tấm lòng bao dung vô bờ bến.
Bà Disley đã trở thành chỗ dựa tinh thần, luôn sẵn sàng dang rộng vòng tay của mình cho mọi thành viên trong ngôi nhà ấy, bất kể họ là những cậu chủ, cô chủ mang màu da trắng hay những người con, người cháu của bà. Hình ảnh bà vú già bị mài mòn bởi năm tháng hiện lên đầy chân thực: “Chiếc áo rủ xuống buồn thảm từ vai đến bộ ngực chảy nhẽo, bó lại phía sau bụng, rồi lại rũ xuống trên những váy lót mà bà sẽ cởi bỏ từng lớp khi mùa xuân tới hẳn với màu sắc vương giả và suy tàn. Trước kia bà là một phụ nữ to lớn, nhưng giờ đây khung xương đã nhô lên dưới lớp da bùng nhùng, tuy nhiên, lớp da này thít lại trên cái bụng gần như phù thủng, như thể cơ và mô một thời từng là can đảm và chịu đựng đã bị năm tháng gặm mòn cho đến khi chỉ còn bộ xương bất khuất trồi lên như một tàn tích hay một cột mốc dựng trên can trường và đờ đẫn, và trên nữa là khuôn mặt sụp xuống, khiến người ta có cảm tưởng như xương ở ngoài da, gương mặt ngước lên đón một ngày cuồn cuộn với vẻ vừa an phận vừa như một đứa trẻ thất vọng ngỡ ngàng” [6, tr. Với Disley, chỉ có hành động mới gặt đƣợc kết quả, chỉ kết quả mới lay chuyển được cuộc sống và chỉ cuộc sống tốt đẹp mới nuôi dưỡng vun đầy tâm hồn.
Và đặc biệt, tình yêu thương đâu cần phải là những gì đó lớn lao, phải phô trương hay khoe mẽ. Những thứ tốt đẹp nhất trong cuộc sống này vẫn luôn là những thứ lặng im, đơn giản. Disley vẫn lặng thầm mang tình yêu thương, lòng bao dung vô bờ trải rộng khắp căn nhà, trải dài cho cả ba thế hệ những con người quý tộc mà bà giúp việc tại đó. Dilsey đã chăm sóc lũ trẻ nhà Compson khi mẹ chúng luôn sống trong cảnh ốm đau, bệnh tật, cha của chúng ngập chìm trong men rượu.
Đối với Benjamin hay Benjy, đứa con điên dại của đại gia đình Compson, Disley đã giúp người đọc cảm nhận được tình mẫu tử bao dung, 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chở che của bà đối với nhân vật đáng thương này – thứ tình cảm trân quý ngay cả người mẹ đẻ của anh ta cũng không thể mang lại. Bà luôn dỗ dàng anh với những cử chỉ âu yêu không phai mòn theo năm tháng dù anh là một đứa trẻ hay là một người đàn ông to lớn mang tâm hồn của một đứa trẻ lên ba. Bà vẫn chăm Benjy từng miếng cơm, từng tấm áo, không quên làm bánh sinh nhật cho anh, lo anh bị bỏng tay mà đau đớn… Và đặc biệt, nếu như mẹ của Benjy – bà Compson là cho rằng Benjy là một sự trừng phạt với mình, thì Disley vẫn luôn có cái nhìn thiện cảm về nhân vật này. Bà dỗ dành Benjy nín khóc đầy thân thương với tấm lòng bao dung mà người đọc chưa từng thấy một lần nào người mẹ ruột của anh làm điều này.
Khi Quentin, con gái của Caddy sau khi cạy cửa sổ phòng người cậu Jackson của mình, lấy trộm tiền và bỏ đi, Benjy đã không ngừng khóc. Nếu mẹ cậu chỉ biết bỏ đi một mình về phòng nghỉ thì Disley “xoa đầu Ben, đều đều chậm chậm vuốt mớ tóc trước trán hắn. Ben khóc lặng lẽ và chậm rãi. Mình đi ngay bây giờ đây.
Hắn vẫn rền rĩ từng đợt âm thầm” [6, tr.