PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Xu hướng giới tính thứ ba đang là vấn đề được xã hội quan tâm hiện nay. Gần đây, một số câu lạc bộ dành cho những đồng tính nam đã được thành lập như: Câu lạc bộ Hải Đăng, Thông Xanh, Niềm tin xanh ở Hà Nội, Ánh Sao Đêm ở Đà Nẵng, Muôn Sắc Màu ở Khánh Hoà, Bầu Trời Xanh ở thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Xanh ở Cần Thơ và Biển xanh, M for M, Glink. Tuy nhiên, các hoạt động dành cho giới đồng tính luyến ái ở Việt Nam chưa thực sự được quan tâm một cách đầy đủ và cần thiết cũng như chưa có một chính sách xã hội nào bảo trợ cho những người đồng tính.
Đại bộ phận người dân còn có thái độ kỳ thị cũng như có những suy nghĩ sai lệch về người đồng tính. Điều này có thể không chỉ tác động xấu đến những người đồng tính mà còn đến xã hội nói chung. Đồng tính nói chung, đồng tính nam nói riêng là vấn đề mang tính chất toàn cầu, không chỉ tồn tại ở riêng một quốc gia, dân tộc, một nền văn hóa nào. Đã có nhiều nhà nghiên cứu quan tâm về vấn đề này, các nghiên cứu phân bố rải rác ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, những nước đang phát triển và ngay cả ở các nước theo đạo Hồi, trong đó có Việt Nam.
Các nghiên cứu về những người có quan hệ tình dục đồng giới nam đã được tiến hành với sự kết hợp của nhiều phương pháp trên các lĩnh vực khác nhau đã đem lại những kết quả hữu ích về mặt xã hội. Nhìn chung, các nghiên cứu và các cuốn tự truyện đã được xuất bản và công bố đều cho thấy hiện tượng tình dục đồng giới nam ở các thành phố lớn trên thế giới cũng như của Việt Nam không phải là vấn đề hiếm gặp. Các đối tượng đồng tính nam khá đa dạng về xuất thân, lối sống, trình độ học vấn cũng như mức độ hiểu biết về biện pháp phòng tránh các bệnh lây qua đường tình dục. Có thể nói, hầu hết những người đồng tính nam đều đã từng phải trải qua sự kỳ thị dưới dạng này hay dạng khác của gia đình và cộng đồng.
Nhiều người trong số họ có hiểu biết khá tốt về HIV và các biện pháp phòng tránh song họ vẫn là nhóm có nguy cơ mắc các bệnh lây qua đường tình dục cao do có nhiều bạn tình và quan hệ tình dục 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com không sử dụng bao cao su. Phần lớn các nghiên cứu đều tập trung làm rõ những tác động và hệ quả của việc quan hệ tình dục không an toàn trong nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới cũng như nguy cơ bùng nổ đại dịch HIV/AISD trong nhóm này. Tất cả các tác phẩm đã góp nhặt nên một bức tranh rất sinh động về những người nam giới có quan hệ tình dục đồng tính. Và bắt đầu từ năm 2005, ngày 17 tháng 5 hàng năm được lấy làm là ngày quốc tế chống sự kì thị, phân biệt đối xử với người đồng tính nam, đồng tính nữ, lưỡng tính và chuyển đổi giới tính trên khắp thế giới bởi đồng tính luyến ái vẫn còn bị coi là bất hợp pháp ở hơn 80 quốc gia trên thế giới và tại một số nước đôi khi còn tồn tại hình phạt là cái chết dành cho người đồng tính.
Sự kỳ thị đối với những người đồng tính nam đã khiến cho cuộc sống của những người đồng tính nam gặp rất nhiều trở ngại cũng như kéo theo hàng loạt những hệ quả xã hội không mong muốn khác. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện nay, vẫn chưa có một nghiên cứu đầy đủ và hoàn chỉnh về những hệ quả xã hội không mong muốn từ thái độ kỳ thị của gia đình và cộng đồng đối với những người đồng tính nam, trong khi đây được xem là một vấn đề rất quan trọng không chỉ đối với nhóm đối tượng đồng tính nam mà còn tác động không nhỏ đến sự tiến bộ của xã hội. Với tất cả những lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài “Những hệ quả xã hội từ thái độ kỳ thị đối với những người đồng tính nam hiện nay” với hi vọng nghiên cứu có thể đem lại những kết quả hữu ích về mặt xã hội. Tổng quan vấn đề nghiên cứu Đồng tính nam là một vấn đề hết sức nhạy cảm, đã và đang nhận được sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách cũng như là đối tượng nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc các lĩnh vực khác nhau trên thế giới nói chung, Việt Nam nói riêng.
Sự kỳ thị đối với những người đồng tính nam và những hệ quả xã hội kéo theo từ thái độ đó đã được nhận diện qua các nghiên cứu được triển khai ở nhiều quốc gia tại những thời điểm khác nhau. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Những nghiên cứu trên thế giới 2.1 Thực trạng hành vi quan hệ tình dục đồng giới nam và nhận thức của người dân đối với vấn đề này ở các nước trên thế giới hiện nay Ở Indonesia, quan hệ tình dục đồng giới được xem là hợp pháp nhưng vẫn có thể thấy việc tuyên truyền để người dân dần chấp nhận hành vi của những người có quan hệ tình dục đồng giới nam gặp rất nhiều khó khăn. Tổ chức Sức khỏe gia đình Quốc tế ở Indonesia phối hợp với Dự án Phòng chống HIV và AIDS đã tiến hành đánh giá thực trạng về hành vi tình dục của nam giới. Kết quả cho thấy có sự đa dạng về đặc tính tình dục của nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới ở Indonesia.
Những người nam có quan hệ tình dục đồng giới dễ nhận thấy nhất là những người chuyển giới, thường được gọi là Waria, banci hoặc bencong. Từng có mặt trong văn hóa của Indonesia trước đây, nên cộng đồng này dễ dàng được chấp nhận và khoan dung hơn những nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới khác. [Nguồn: Oetomo, Dédé (1999), “Đánh giá thực trạng giới và đa dạng tính dục của nam giới ở Jakarta, Suraybaya và Manado”, Dự án phòng chống HIV, Indonesia] Cũng bàn về hành vi quan hệ tình dục đồng giới nam ở Hồng Kông, năm 2002, nhóm tác giả Smith, Graham, Chi Chung Lau và Paul Louey đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu hành vi và thái độ tình dục của những người đàn ông có sử dụng dịch vụ ở cơ sở xông hơi của những người nam đồng tính ở Hồng Kông”. Nghiên cứu cho biết, ở Hồng Kông, vào năm 1991, Chính Phủ chấm dứt việc coi quan hệ tình dục đồng giới có sự đồng thuận giữa những người đàn ông trên 21 tuổi là tội phạm.
Quyết định này dẫn tới việc ra đời nhiều tổ chức và cơ sở dành cho những người đồng tính nam như ở các quán bar và cơ sở xông hơi. Giống như ở Trung Hoa lục địa và Đài Loan, ở Hồng Kông, tongzhi thường được sử dụng để chỉ những người đồng tính nam, đồng tính nữ, người lưỡng tính và chuyển giới. Trong khi cộng đồng tongzhi rất sôi động thì xã hội vẫn còn tồn tại nhiều quan điểm bảo thủ trong cách nhìn nhận vấn đề này. Hậu quả là nhiều người nam có quan hệ tình dục đồng giới vẫn ẩn dấu xu hướng tính dục của mình và đôi khi bao cao su còn bị coi là chủ đề bị cấm kị.
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com [Nguồn: Smith, Graham, Chi Chung Lau và Paul Louey (2002), “Nghiên cứu hành vi và thái độ tình dục của những người đàn ông có sử dụng dịch vụ ở cơ sở xông hơi của những người nam đồng tính ở Hồng Kông”, AIDS Concern, Hồng Kông] Còn ở New Zealand, điều luật xem quan hệ tình dục có sự thỏa thuận giữa những người nam giới ở những nơi riêng tư là phạm pháp đã được xóa bỏ từ năm 1986. Phân biệt đối xử dựa trên khuynh hướng tình dục và tình trạng HIV bị cấm theo Luật quyền con người đã được thông qua năm 1993. Do dân số của New Zealand bao gồm người New Zealand gốc Âu, người Maori, người ở các quần đảo thuộc Thái Bình Dương và những người Châu Âu khác nên tính cách cũng như nền văn hóa, tôn giáo có những nét khác biệt rõ rệt. Điều này cũng được thể hiện sâu sắc trong vấn đề quan hệ tình dục đồng giới nam.
Những người Châu Âu thường công khai về khuynh hướng tình dục của mình, trong khi các cộng đồng người Maori và người dân ở các đảo thuộc Thái Bình Dương không chấp nhận quan hệ tình dục đồng giới nên những người có quan hệ tình dục đồng giới ở các cộng đồng này thường kín đáo hơn đối với khuynh hướng tính dục của mình. Vào tháng 5- 6 năm 1996, Quỹ AIDS New Zealand (NZAF) đã tiến hành một cuộc khảo sát quy mô toàn quốc có tên gọi “Lời kêu gọi nam giới” và cuộc điều tra “Waea Ma, Tane Ma” với sự tham gia của 1.852 nam giới vào tháng 3 năm 2002. NZAF cũng tiến hành điều tra định kỳ về tình dục với người đồng tính nam ở Auckland đối với 812 nam giới. Kết quả điều tra cho thấy những người nam có quan hệ tình dục đồng giới ở Auckland và các thành phố lớn khác thường tự nhận là người đồng tính nam và thường bộc lộ khuynh hướng tình của mình với đồng nghiệp, gia đình và bạn bè nhiều hơn so với những người sống ở các thành phố nhỏ hoặc ở khu vực nông thôn [Nguồn: www.nz/census/culture-diversity-table.htm] Nhìn chung, những nghiên cứu trên đã phản ánh được sự khác biệt trong nền văn hóa, giá trị chuẩn mực của mỗi khu vực, vùng miền, dân tộc, mỗi quốc gia, tôn giáo là nguyên nhân chính dẫn đến sự nhìn nhận khác nhau đối với hành vi quan hệ tình dục đồng giới nam hiện nay.
Cho dù được chính thức thừa nhận hay không, tình dục đồng giới nam vẫn diễn ra tại tất cả các xã hội và ở mọi lứa tuổi, đây cũng là một thực tế tại Việt Nam hay ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Thái độ của cộng đồng đối với vấn đề quan hệ tình dục đồng giới nam. Những giá trị truyền thống, chuẩn mực giới và những tác động của tín ngưỡng, tôn giáo đã có ảnh hưởng rất lớn tới sự kỳ thị và phân biệt đối xử với những người đồng tính nam của cộng đồng dân cư.Henda đã tiến hành nghiên cứu “Kỳ thị và phân biệt đối xử với những đồng tính nam bị nhiễm HIV” tại thị trấn Cape phía Nam châu Phi.