MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tín dụng trung dài hạn của Ngân hàng thƣơng mại là nguồn vốn quan trọng để xây dựng cơ sở hạ tầng, đầu tƣ tài sản cố định, trang thiết bị, công nghệ, tiêu dùng, đời sống góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội. Đồng thời đây cũng là tài sản có tỷ suất lợi nhuận cao trong ngân hàng. Tuy nhiên, thực tế hoạt động tín dụng trung dài hạn còn đang gặp nhiều khó khăn, đặc biệt còn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Tỷ lệ nợ quá hạn cao, cho vay ra nhƣng không thu hồi đƣợc sẽ ảnh hƣởng không nhỏ tới sự phát triển kinh tế nói chung và của hệ thống Ngân hàng nói riêng. Chính vì vậy, vấn đề hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn đang là một vấn đề đƣợc mọi ngƣời trong và ngoài ngành quan tâm, giải quyết. Và đây cũng đang là đề tài của nhiều cuộc trao đổi, thảo luận tại các hội thảo, diễn đàn nghiên cứu. Nhận thức đƣợc tầm quan trọng và ý nghĩa lớn lao của vấn đề trên, với những kiến thức đã đƣợc học tập, nghiên cứu tại trƣờng và sau một thời gian làm việc tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Châu, em đã chọn đề tài: “HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TRUNG DÀI HẠN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN HẢI CHÂU – TP ĐÀ NẴNG” đề tài nghiên cứu cho luận văn của mình.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn. - Phân tích, đánh giá thực trạng công tác hạn chế RRTD trong cho vay TDH tại NHNNo&PTNT – CN Hải Châu, TP Đà Nẵng Luan van 2 - Trên cơ sở phân tích thực trạng công tác hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Châu, đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn tại chi nhánh Ngân hàng này trong thời gian tới. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Những vấn đề lý luận có liên quan đến chủ đề hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn của NHTM và thực tiễn công tác hạn chế RRTD tại NHNNo – CN Hải Châu, TP Đà Nẵng 3.
Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: chỉ tập trung vào đối tƣợng nghiên cứu là hình thức cho vay trung dài hạn đối với các tổ chức kinh tế, - Về thời gian: Khảo sát thực trạng chỉ giới hạn trong các dự án đƣợc thực hiện tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Châu trong 3 năm từ 2010 - 2012 4. Phƣơng pháp nghiên cứu - Về phƣơng pháp luận: Luận văn dựa trên cơ sở vận dụng phƣơng pháp luận duy vật biện chứng. - Về phƣơng pháp cụ thể: Luận văn vận dụng các phƣơng pháp suy luận logic nhƣ: quy nạp và diễn dịch; phân tích và tổng hợp; khái quát hóa; các phƣơng pháp tổng hợp và phân tích thống kê; so sánh đối chiếu. Câu hỏi nghiên cứu - Nội dung và tiêu chí đánh giá công tác hạn chế rủi ro tín dụng tại NHTM là gì? Nhân tố nào ảnh hƣởng đến công tác hạn chế RRTD? Luan van 3 - Thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung, dài hạn đối với NHNo Hải Châu, TP Đà Nẵng diễn ra nhƣ thế nào? Những vấn đề nào cần phải đƣợc giải quyết trong công tác hạn chế RRTD tại Ngân hàng này? - Cần triển khai những giải pháp nào nhằm hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay TDH tại NHNo & PTNT - chi nhánh Hải Châu, TP Đà Nẵng? 6.
Kết cấu đề tài Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn của ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn tại chi nhánh Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Hải Châu - TP Đà Nẵng Chƣơng 3: Giải pháp tăng cƣờng công tác hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn tại chi nhánh NHNo & PTNT Hải Châu TP Đà Nẵng 7. Tổng quan tài liệu Qua khảo sát về nội dung nghiên cứu các luận văn trƣớc đây có liên quan đến đề tài cùng với các phƣơng pháp đƣợc sử dụng trong nghiên cứu này nhƣ sau: Nguyễn Thị Tƣờng Vy (2012): Hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hang TMCP Đông Nam Á chi nhánh Đà Nẵng, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Tài chính – ngân hang, Đại học Đà Nẵng Đề tài đã nghiên cứu cơ sở lý luận về hạn chế RRTD trong cho vay DN của NHTM. Đi sâu phân tích thực trạng hạn chế RRTD tại NH TMCP Đông Nam Á chi nhánh Đà Nẵng, qua đó tìm hiểu đƣợc những thành tựu và tồn tại cũng nhƣ nguyên nhân của tồn tại trong việc hạn chế rủi ro tín dụng tại chi nhánh.
Trên cơ sở lý thuyết và thực tiễn đó, Luận văn đã đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hạn chế RRTD trong cho vay tại chi nhánh. Luan van 4 Nhằm làm nổi bật vấn đề nghiên cứu đề tài sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ: thu thập, xử lý số liệu. thống kê, tổng hợp, so sánh. Phạm Thị Hiền (2012): Hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại CN Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Đà Nẵng, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành tài chính – ngân hàng, Đại học Đà Nẵng Luận văn đã đƣa ra những nền tảng cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng, hạn chế rủi ro trong cho vay doanh nghiệp của NHTM.
Trên cơ sở những hạn chế hƣớng đến công tác hạn chế rủi ro tín dụng doanh nghiệp tại Eximbank Đà Nẵng, luận văn đã đƣa ra các giải pháp cụ thể nhằm thực hiện tốt công tác hạn chế rủi ro tín dụng tại Chi nhánh. Bên cạnh đó, luận văn cũng trình bày các kiến nghị đối với Chính phủ, NHNN, NH Xuất nhập khẩu Việt Nam để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ Eximbank Đà Nẵng thực hiện có hiệu quả công tác hạn chế rủi ro tín dụng doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng hơn nữa để nâng cao năng lực cạnh tranh của Eximbank trên địa bàn Lê Hòa Tân (2012), Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đông Á – CN Nha Trang, Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng Luận văn của tác giả Lê Hòa Tân bao gồm ba chƣơng theo kiểu truyền thống: Chƣơng 1, luận văn trình bày cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và hạn chế rủi ro tín dụng của NHTM. Chƣơng 2 luận văn phân tích thực trạng hạn chế RRTD tại NH này ở các khía cạnh : quy trình phân tích tín dụng; thực trạng khai thác và kiểm tra các nguồn thông tin về khách hàng; thực hiện việc kiểm soát cho vay; kết quả hạn chế RRTD tại NH. Chƣơng 3 sau khi nêu định hƣớng phát triển của NH Đông Á – CN Nha Trang, luận văn đề xuất 10 giải pháp hạn chế RRTD và một số kiến nghị đối với NHNN; NH Đông Á và UBND TP Nha Trang.
Luan van 5 Tuy nhiên, trong luận văn khái niệm rủi ro tín dụng trong hoạt động tín dụng và RR trong hoạt động tín dụng vẫn chƣa đƣợc phân định rõ. Mặt khác, nội dung hạn chế RRTD cũng chƣa đƣợc tác giả đề cập đầy đủ, toàn diện. Khái niệm hạn chế RRTD đƣợc trình bày đồng nhất với khái niệm phòng ngừa rủi ro tín dụng. Nguyễn Thanh Hòa (2011), Giải pháp hạn chế rủi ro cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Đà Nẵng, Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng.
Đề tài trình bày các lý luận về hoạt động tín dụng và rủi ro cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp của NHTM, trong đó tập trung làm rõ khái niệm, đặc điểm, vai trò và các phƣơng thức cho vay, cũng nhƣ nguyên nhân dẫn đến RRTD đối với khách hàng doanh nghiệp. Phân tích, đánh giá từ khái quát đến cụ thể tình hình cho vay, thực trạng rủi ro cho vay và những nguyên nhân dẫn đến rủi ro cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Đà Nẵng. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hạn chế rủi ro này tại chi nhánh ngân hàng. Các luận văn khác nghiên cứu về chất lƣợng hoạt động tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng tại một ngân hàng thƣơng mại cụ thể, trong đó phân tích khá rõ về rủi ro tín dụng và giải pháp cho việc quản lý rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam.
Nguyễn Thị Kim Sơn (2011), Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng đối với các DN vừa và nhỏ tài chi nhánh ngân hàng Đầu tư và Phát triển Đà Nẵng, Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng Luận văn nghiên cứu cơ sở lý luận về RRTD và hạn chế RRTD đối với DNVVN; phân tích, đánh giá thực trạng RRTD đối với DNVVN và phân tích Luan van 6 những nhân tố gây ra rủi ro trong cho vay đối với DNVVN tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Đà Nẵng, từ đó đề xuất một số giải pháp hạn chế RRTD đối với DNVVN tại chi nhánh. Phƣơng pháp đƣợc sử dụng trong nghiên cứu là phƣơng pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, kết hợp sử dụng phƣơng pháp thống kê, so sánh, tổng hợp. Võ Lê Anh Huy (2012), Quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại NHTMCP Việt Nam thịnh vượng Chi nhánh Đà Nẵng, Luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh, chuyên ngành Tài chính – ngân hàng, Đại học Đà Nẵng. Luận văn đã tiếp cận vấn đề dƣới góc độ lý thuyết quản trị rủi ro.
Theo đó, luận văn đã giải quyết đƣợc các mục tiêu nghiên cứu đề ra và quan trọng nhất là đã đề xuất một hệ thống giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Chi nhánh NH Việt Nam thịnh vƣợng Đà Nẵng. Tuy nhiên, phƣơng pháp tiếp cận của đề tài không nhất quán, các khái niệm sử dụng nhiều chỗ có phần trùng lặp và khó hiểu.