Bà XÂY DĀNG TR¯ÞNG CAO ĐẲNG XÂY DþNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HàC/MÔ ĐUN: V¾T LIÞU VÀ THI¾T BÞ Đ¯ÞNG ÞNG 2 NGÀNH/NGHÀ: Kþ THU¾T THOÁT N¯àC & XỬ LÝ N¯àC TH¾I TRÌNH Đà: CAO ĐÀNG (Ban hành theo Quyết định số: 368ĐT/QĐ-CDDXD1, ngày 10 tháng 8 năm 2021 của Hiệu trưởng Trườngg Cao đẳng Xây dựng số 1) Hà nßi, năm 2021 1 LàI NÓI ĐÀU Sự phát triển của các ngành kỹ thuật nói chung và ngành cấp thoát nước và xử lý nước thải nói riêng trong thời kỳ đổi mới và phát triển công nghệ trong xây dựng về vật liệu thi công và công nghệ thi công cũng ảnh hưởng và tác động rất nhiều trong lĩnh vực đào tạo đội ngũ công nhân lành nghề cho ngành xây dựng nói chung và ngành cấp thoát nước nói riêng. Nó đòi hỏi phải thường xuyên cập nhật và bổ sung các nội dung mới để đáp ứng với thực tiễn sản xuất. Trong lĩnh vực cấp thoát nước và xử lý nước thải, hiện nay đã được cơ giới hóa bằng các máy móc hiện đại ở rất nhiều các công đoạn thi công. Nhưng vẫn chưa có loại máy móc, thiết bị nào có thể làm hết được các công việc trong một công trình cấp thoát nước và xử lý nước thải.
Do đó chương trình đào tạo hệ Cao đẳng, cũng như để làm tài liệu cho các hệ Trung cấp tham khảo và làm cẩm nang trong quá trình học tập và chỉ đạo thi công sau này càng cần thiết. Người công nhân cần phải có những hiểu biết cơ bản và sâu sắc các yêu cầu kỹ thuật, quy trình thực hiện, các tiêu chí đánh giá để kiểm tra sản phẩm các công việc của nghề, để tự tin thực hiện các nhiệm vụ được giao. Từ đó có thể lựa chọn đúng các biện pháp thi công đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và kinh tế của công tác vận hành máy móc và công trình trong công trình xây dựng. Tài liệu hướng dẫn <Vật liệu và thiết bị đưáng ßng 2 - PhÁn thực hành= do tập thể giáo viên Trung tâm Thực hành Công nghệ và Đào tạo nghề - Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 biên soạn gồm: KS.
Nguyễn Tuấn Toàn; KS. Nguyễn Bá Thuấn và Cử nhân KH - Nguyễn Thiết Sơn – Giám đốc làm chủ biên, theo đề cương của chương trình đào tạo Cao đẳng Kỹ thuật thoát nước và Xử lý nước thải do Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 ban hành năm 2019. Bài giảng giới thiệu những công việc cụ thể theo từng mô đun, được tích hợp cả lý thuyết và thực hành giúp cho người học tích lũy được những vấn đề cần thiết nhất trong từng công việc cụ thể. Bài giảng này chủ yếu dùng làm tài liệu học tập cho sinh viên Cao đẳng Kỹ thuật thoát nước và Xử lý nước thải, ngoài ra còn là tài liệu tham khảo cho học sinh, sinh viên hệ trung cấp và cao đẳng của các ngành có liên quan đến công tác xây dựng nói chung.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng song bài giảng vẫn không tránh khỏi những thiếu sót kể cả về nội dung lẫn hình thức, rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và độc giả. Xin chân thành cảm ơn lãnh đạo Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 đã tạo điều kiện và giúp đỡ để cuốn bài giảng sớm được hoàn thành. Trung tâm THCN & ĐTN - Trưáng Cao đẳng Xây dựng sß 1 Chủ biên: Nguyễn Thiết Sơn BÀI 1: GIA CÔNG VÀ ĐÀU NÞI ÞNG 2 * Mã sá của bài: 14.1 * Thời gian của bài: - Tổng sá: + Lý thuyết: 0 giờ + Thāc hành: 36 giờ Tổng: 36 giß 1. Mục tiêu của bài: Học xong bài này ng°ời học sẽ có khả năng: - Thāc hiện đā¡c các biện pháp ghép nái vật liệu - Chế tạo đ°ợc các sản phẩm theo đúng bản vẽ - Đánh giá kỹ năng chế tạo, gia công sản phẩm theo bản vẽ lấy 01 điểm định kỳ 2.
Đ¿u nßi Thái gian: 16 giá 1.Đấu nối bằng phương pháp hàn 1. Đọc nái dung khung tên, bảng kê ,các yêu cầu kỹ thuật: - Xác định tính pháp lý của bản vẽ triển khai thi công hệ tháng thoát n°ớc. - Đọc các thông tin trên bản vẽ triển khai thi công hệ tháng thoát n°ớc. - Phân tích bảng kê các thiết bị, áng cần sử dụng.
- Tìm hiểu các yêu cầu kỹ thuật khi gia công áng thoát n°ớc, phụ kiện. Phân tích hình biểu diễn: - Nghiên cứu, phân tích các hình biểu diễn của các chi tiết cần gia công để xác định kích th°ớc chính xác. - Có c¡ sở để vạch dấu, đo, cắt.3 Nhận vật t°: - Xác định đúng chủng loại vật t°: áng, phụ kiện theo các thông sá của bản vẽ triển khai thi công và bảng kê. - Nhận đầy đủ về sá l°ợng, chủng loại theo bản vẽ thiết kế.
- Kiểm tra và đái chiếu với bản vẽ triển khai thi công và bảng kê vật t°, thiết bị về sá l°ợng, chủng loại và chất l°ợng của vật t°. - Lāa chọn ph°¡ng tiện vận chuyển phù hợp với điều kiện thi công. - Có biện pháp bảo quản, bảo vệ vật t°, thiết bị khi vận chuyển. Đặc điểm, phân loại, công dụng áng nái b¿ng hàn điện: 1.
Đặc điểm - àng và phụ kiện là vật liệu đ°ợc làm b¿ng thép. - Ph°¡ng pháp hàn áng và phụ kiện th°ờng đ°ợc sử dụng cho các đ°ờng áng chịu áp lāc cao nh° áng dẫn khí, h¡i. - Đòi hßi mái nái phải kín, khít và chắc chắn. Phân loại 3 Tùy theo cách thức điều khiển quá trình hàn (gây hồ quang, thao tác điện cāc, chuyển dịch điện cāc theo đ°ờng hàn và cách kết thúc quá trình hàn,.
) có thể chia hàn nóng chảy thành: - Hàn tay: Là kỹ thuật hàn mà trong suất quá trình hàn, ng°ời thợ hàn dung tay để thao tác mß hàn và kìm hàn. - Hàn bán tā đáng: Là ph°¡ng pháp hàn mà trong suát thời gian hàn, ng°ời thợ thao tác súng hàn b¿ng tay và thiết bị hàn tā đáng cấp dây vào súng hàn. - Hàn c¡ giới: Là ph°¡ng pháp hàn chỉ đòi hßi dùng tay tác đáng vào bá phận điều khiển của thiết bị để điều chỉnh mß hàn hoặc kìm hàn nh¿m đáp ứng các thay đổi nhận biết đ°ợc qua quan sát b¿ng mắt. - Hàn tā đáng: Là ph°¡ng pháp hàn mà thiết bị hàn sử dụng không đòi hßi hoặc chỉ đòi hßi tái thiểu việc quan sát quá trình hàn và không phải dùng tay điều chỉnh bá phận điều khiển của thiết bị.
- Hàn b¿ng robot: Là hàn và điều khiển trong khi hàn b¿ng thiết bị hàn robot. - Hàn có điều khiển thích nghi: Là ph°¡ng pháp hàn có sử dụng mát hệ tháng điều khiển cho phép xác định các thay đổi về điều kiện hàn mát cách tā đáng và ra lệnh cho thiết bị tiến hành các hoạt đáng thích hợp. Công dụng - Chịu đ°ợc áp lāc cao. - Làm việc tát trong môi tr°ờng khắc nhiệt nh°: nóng, lạnh, môi tr°ờng d°ới n°ớc.
Cắt, sửa áng: 1. Cắt, sửa áng b¿ng thủ công: Đái với đ°ờng áng có kích f 65mm - Chuẩn bị dụng cụ: + Th°ớc cuán hay th°ớc thép lá: Dùng để xác định kích th°ớc áng. + Dụng cụ vạch dấu: bút xóa hay l°ỡi c°a sắt dùng để khía lên thành áng theo kích th°ớc đã đo. + Dụng cụ cắt áng: dao cắt cầm tay dùng để cắt áng tráng kẽm.
- Chuẩn bị vật t°: áng tráng kẽm Ø 90 = 2000; cút góc 900 Ø 15 = 2 cái; - Chuẩn bị mặt b¿ng: bàn kẹp áng; vị trí thao tác sạch sẽ, gọn và ráng dãi. - Đo và cắt áng tráng kẽm: + Dùng th°ớc cuán hay th°ớc lá đặt đầu th°ớc đúng b¿ng đầu áng, kéo th°ớc đến vị trí kích th°ớc cần cắt đã đ°ợc tính toán; dùng l°ỡi c°a sắt khía lên thành áng ta đ°ợc kích th°ớc áng cần cắt. + Đặt đoạn áng cần cắt lên bàn kẹp, để đầu áng cách vị trị kẹp 15 ÷ 20 cm; quay cần vam để kẹp chặt áng.1: Kẹp ßng lên bàn kẹp. + Tay thuận cầm dao cắt áng, xoay mở l°ỡi dao ráng h¡n đ°ờng kính áng.
+ Đ°a l°ỡi dao cắt vào vị trí vạch dấu, xoay tay vam sao cho l°ỡi dao cắt bám chặt vào thành áng; quay dao quanh áng, vừa quay vừa vặn cần vam cho l°ỡi dao ăn sâu vào thành áng; đến cuái hành trình nhẹ tay để đầu áng không bị biến dạng; dùng rũa để làm sạch ba via. + Dùng th°ớc cuán đo kiểm tra lại kích th°ớc lần cuái tr°ớc khi đấu lắp. Cắt, sửa phôi b¿ng máy: Đái với đ°ờng áng kích đ°ờng kính g 65 mm - Đ°ờng áng cứu hßa có đ°ờng kinh D f 65mm có thể cắt trên máy tiện ren - Đ°ờng áng cứu hßa có đ°ờng kính 65<D f 125 sẽ tiến hành cắt b¿ng máy cắt Ø350 - Đ°ờng áng cứu hßa có đ°ờng kính D g 150 sẽ cắt mß cắt khí oxy-gas hoặc gió đá phù hợp. - Khi thāc hiện cắt đ°ờng áng cứu hßa b¿ng máy hàn thì cần sử dụng kính bảo vệ mắt, máy cắt đảm bảo vệ tránh phôi thép và lửa bị văng ra ngoài.2: Cắt ßng bằng máy cÁm tay - Cắt và mài vát mép áng để hàn.3: Cắt ßng và mài vát mép 1.
Hàn đấu nái áng: 5 1. Lấy dấu: - Cần kiểm tra nhÿng loại dụng cụ thāc hiện hàn xem đã đạt chuẩn hay ch°a (máy cắt, máy hàn, nguồn điện ổn định). - Tiến hành vệ sinh áng thép tráng kẽm. - Kiểm tra bản vẽ cũng nh° vị trí lắp đặt áng thép tráng kẽm trên thāc tế.
- Vận chuyển hệ tháng áng thép và đặt trên mặt phÁng. - Lấy dấu theo kích th°ớc thiết kế. Gá áng và phụ kiện: - Gá áng lên bàn gá đảm bảo chắc chắn, ổn định.4: Gá ßng lên bàn kẹp - Mài đầu áng thép tráng kẽm b¿ng máy mài chuyên dụng. L°u ý góc áng cần đ°ợc mài vát tr°ớc khi tiến hành nái hàn.
- Tiến hành cá định áng cần nái tr°ớc khi thāc hiện hàn. Hàn đính: - Thāc hiện hàn nái áng, sau đó hàn lót để đảm bảo chất l°ợng. Quá trình hàn sau khi hoàn thiện nếu có lßi thì cần hàn lại cho thật chuẩn xác. Sau đó vệ sinh lại b¿ng cách dùng bàn chải sỉ sắt.5: Hàn đính - Bên ngoài mái hàn nên s¡n để cháng gỉ sét và h° hại.
Căn chỉnh, hàn định vị áng: 6 - Cắn chỉnh tuyến áng vào đúng vị trí theo thiết kế. - Định vị tuyến áng b¿ng biện pháp thi công đã đ°ợc phê duyệt đảm bảo chắc chắn, ổn định.6: Hà định vị ßng 5. Kiểm tra: - Kiểm tra chất l°ợng mái hàn, đá cao áng, nghiệm thu sản phẩm. - Thāc hiện siết chặt phần giá đỡ hay kẹp áng thép tráng kẽm.