CHƯƠNG 1 MÔI TRƯỜNG NUÔI THỦY SẢN MH36-01 Giới thiệu: “Chơi cá cảnh” là một thú vui tao nhã của rất nhiều gia đình, nhưng để có được một bể cá đẹp, sinh động, sáng tạo. Thì vấn đề quan trọng hàng đầu không phải là chọn bể đẹp mà là lựa chọn và thiết kế bể cá sao cho phù hợp với không gian, vị trí đặt trí đặt bể cách phối hợp giữa cá và cây trong bể. Bên cạnh đó, việc giữ cho nguồn nước trong bể luôn sạch để cá phát triển tốt và dễ “ngấm cá”, chăm sóc bể cá cũng là một công việc không kém phần quan trọng trong việc nuôi và thưởng thức cá cảnh. Mục tiêu: + Kiến thức: Khái quát về quá trình chuẩn bị bể nuôi cá cảnh.
+ Kỹ năng: Thành thạo về trang trí, chăm sóc bể cá cảnh. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: có năng lực tự làm việc độc lập và làm việc nhóm. Thiết kế bể nuôi cá cảnh Tùy theo mục đích, đối tượng nuôi mà bể cá cảnh được thiết kế khác nhau. Hiện nay có một số bể cá phổ biến như: - Bể cá thủy sinh: Bể được trồng cây và thả cá nhỏ.
- Bể cá chỉ trang trí đá hoặc lũa. - Bể cá rồng : Loại này là đối tượng cá quý hiếm nên thiết kế khá cầu kỳ và có những yêu cầu kỹ thuật riêng. - Bể cá nước mặn. Ngoài ra, bể cá cảnh còn rất đa dạng về hình dáng và kích thước.
Nhưng nhìn chung để có được một bể cá cảnh đẹp, cần thực hiện được các bước cơ bản sau: 1. Chọn bể phù hợp Việc chọn một bể nuôi cá cảnh phải được tiến hành thận trọng. Đối với những người mới bắt đầu chơi cá cảnh, nên lựa chọn những bể có kích cở khoảng 60 cm là tốt nhất vì dễ chăm sóc. Cụ thể kích thước của bể được lựa chọn theo tỉ lệ như sau: Bể 60 kích cỡ tiêu chuẩn 60 X 30 X 30, 36 (cm); bể 90 kích cỡ tiêu chuẩn 90 X 45 X 45 (cm); bể 120 kích cỡ tiêu chuẩn 120 X 45 X 45 (cm).
1 Nhìn ching, kích thước bể nuôi: phụ thuộc vào vị trí bể nuôi và đối tượng nuôi. Bên cạnh việc lừa chọn kích thước bể nuôi thì việc chọn vị trí đặt bể cũng là vấn đề quan trọng trong nuôi cá cảnh. Vị trí bể nuôi: Bể nuôi nên đặc nơi thuận tiện cho việc chiếu sáng, chăm sóc và quan sát, phù hợp với việc trang trí nội thất. Ánh sáng đóng vai trò quan trọng đối với bể cá, giúp làm tăng vẻ đẹp của bể kính.
Ánh sáng tác động đến cá như là một chất kích thích và cũng cần thiết cho cây quang hợp. Bể nuôi phải đặt ở nơi thuận tiện cho việc chiếu sáng. Mỗi ngày cần chiếu sáng cho bể khoảng 1 giờ dưới ánh sáng mặt trời. Tuy nhiên, có thể sử dụng các loại đèn chiếu sáng (đèn tròn hoặc đèn quỳnh quang) chiếu sáng cho bể khoảng 8 - 15 giờ trong ngày.
Đa số các loài cá cảnh đều thích sống nơi có lượng ánh sáng phù hợp với nó, trừ một số ít loài cá cảnh, chu kỳ sống chúng sống trong những hang hốc tối tâm. Ánh sáng tự nhiên rất tốt cho cá phát triển nhưng nếu hồ đặt trong phòng khách thì ta có thể dùng ánh sáng nhân tạo. Tiêu chuẩn về mực nước bể nuôi, mực nước trong bể có thể tính theo công thức Dài x Rộng x Cao x 0,625 1. Phương thức trang trí Đây là khâu quan trọng trong việc thiết kế bể cá cảnh đòi hỏi sự kiên trì và sự sáng tạo.
Bể các trước khi thả nuôi cần được vệ sinh thật sạch. Tuy nhiên, không nên dùng xà phòng hoặc thuốc tẩy để rửa bể. Thay vào, có thể sử dụng nước muối ấm để rửa. Tiếp theo là tạo nền đáy cho bể.
Nền sỏi lý tưởng dầy từ 2,5 – 7,5 cm. Sau đó trang trí cấy thủy sinh, đá, lũa…. Sau khi đã cố định vị trí bể, tạo nền đáy, trang trí đá, lũa và cây thủy sinh, bước tiếp theo là cài đặt và vận hành các thiết bị phụ kiện để quản lý chất lượng nước bể nuôi, bao gồm thiết bị sưởi, máy sục khí, hệ thống lọc, đèn. Sau khi đã hoàn thành các bước trên, bắt đầu cấp nước vào bể và thả cá.
Một bể cá theo phong cách của Hà Lan là cắm thật nhiều cây vào trong hồ với muôn màu muôn sắc như là một bình hoa tươi; hay theo phong cách Nhật Bản là mô tả lại một góc rừng, một khe suối, hay một sa mạc. đã từng nhìn thấy trong thiên nhiên, hay những phong cách tự do ngẫu hứng. Nguồn nước nuôi cá cảnh 2 Trong việc nuôi cá, nước là yếu tố quan trọng tối ưu. Nước là một hổn hợp phức tạp đáng quan tâm, nước dễ hòa tan nên chứa nhiều chất hữu cơ và chất khoáng.
- Nước máy: Là loại nước mà chúng ta thường dùng trong sinh hoạt, tiện lợi, dễ tìm, vừa trong sạch vừa vô trùng, dùng để nuôi cá cảnh nước ngọt tương đối tốt. Tuy nhiên, không nên dùng nước máy mới hứng để nuôi cá cảnh, mà phải hứng trữ vài ba ngày để cho một số chất khử trùng trong nước bay hơi hết thì mới nuôi cá sống được, tùy theo thời tiết mà có thời gian trữ nước khác nhau. Khi sử dụng nước máy cần chú ý đến một số hóa chất sau: Chlorine: có trong nước máy từ việc khử trùng trong nhà máy nước. Nếu dùng nước máy để nuôi cá, nên để cho Chlorine bốc hơi 2 – 3 ngày.
Fluoride: là hóa chất nguy hiểm có trong nước do việc khử trùng của nhà máy nước trước khi sử dụng nên để bay hơi hoặc làm nóng nước 2 – 3 ngày. - Nước mưa: nên sử dụng nước mưa sau 3 – 4 cơn mưa đầu mùa, vì nước mưa đầu mùa thường bị ô nhiễm. - Nước giếng: nước giếng thuộc loại nước ngầm, tương đối cứng. Trước khi sử dụng nước giếng phải phơi trên 12 giờ để nhiệt độ nước này tương đương với nhiệt độ nước trên mặt đất và đồng thời làm tăng được lượng oxy trong nước.
Nước giếng dùng nuôi cá kiểng cũng tốt. Nếu sử dụng nước giếng cho việc nuôi cá thì chú ý đến việc đo pH của nước và nồng độ Oxy hòa tan trong nước. - Nước sông: nước sông thuộc loại nước thiên nhiên, nước tương đối mềm nhưng có lẫn tạp chất, dùng nuôi cá cũng tốt. Tuy nhiên, trước khi nuôi cá nên cho nước vào trong hồ để các tạp chất được lắng động lại hoặc sau khi lọc kỹ mới sử dụng.
Trong nước sông có rất nhiều thức ăn thiên nhiên có thể khiến cho màu sắc của cá cảnh thêm sáng đẹp tự nhiên. Thực vật thủy sinh trong bể nuôi cá cảnh Trong bể nuôi cá cảnh, thực vật thuỷ sinh chỉ giữ vai trò phụ nhưng không kém phần quan trọng: giúp cân bằng hệ sinh thái giữa động vật và môi trường sống, làm tăng thêm vẻ đẹp cho bể nhờ hình dáng đẹp và màu sắc đa dạng. Vì thế, khi lựa chọn được đối tượng nuôi và thực vật thuỷ sinh thích hợp sẽ tạo nên bể nuôi hài hoà và sinh động giống như một bức tranh tuyệt mỹ. Việc trồng cây bắt đầu ở 1/3 của bể nuôi.
Phần trước thường để trống. Khi cho nước vào bể nuôi thì cây cỏ này nhìn gần như nằm sát phía trước. Mặt khác, phần trống không trồng cây là không gian cần thiết cho phép cá bơi lội ngang trước mắt ta. Người ta cũng có thể đặt ở phía trước những cây lùn hay thấp như rau mác Sagittaria, rong mái chèo Vallisneria, thạch xương bồ Acorus v.v 3 Trồng cây thủy sinh là cách trang trí bể cá tuyệt vời nhất.
Không những vậy chúng còn làm ổn định chất lượng nước, chu trình nitơ theo hướng có lợi và duy trì hệ sinh thái trong bể. Tác dụng của việc trồng cây trong bể nuôi: - Tăng vẽ đẹp của bể. - Tạo môi trường sống gần giống với môi trường tự nhiên. - Làm giá thể cho cá đẻ.
- Làm sạch bể nuôi. - Là nơi trú ngụ che bóng và chổ ẩn nấp cho cá nhỏ khỏi bị cá lớn tấn công. Cây trồng trong bể cá cảnh Thực vật sử dụng trong bể kính được chia làm 3 nhóm: nhóm cây có rể, nhóm cây mọc nổi và nhóm cây cho cành giâm. - Nhóm cây có rễ: Một số cây có rễ phát triển nhanh như rong mái chèo, rau mác.
đây là các loại cây thích hợp để trồng che phía sau hoặc các góc bể. - Nhóm cây mọc nổi: Thường có ích trong bể nuôi, có thể dùng trang trí, tạo bóng mát, làm nơi chú ẩn cho cá, làm nơi sinh sản cho cá. Nhóm này gồm bèo hoa dâu, bèo tấm những loài có kích thước lớn như bèo cái, lục bình. - Cây tạo cành giâm: cắt những đoạn cây của cây có rễ rồi đem trồng trong nền đất của bể.
Tại chổ cắt rễ cây sẽ hình thành và phát triển thành cây mới. Các loài này như rong đuôi chó, rong xương cá. Nhóm này sống trôi nổi trong môi trường nước, sinh trưởng tốt trong môi trường nhiều ánh sáng. Một số loại thức ăn dùng để nuôi cá cảnh Trong thiên nhiên cá sống và sinh trưởng bình thường nhờ nguồn thức ăn tự nhiên phong phú về chủng loại và đa dạng về thành phần loài như: các loài phiêu sinh động thực vật, giun, ốc, côn trùng, ếch nhái.
Trong bể nuôi, không có thức ăn tự nhiên nên cần cung cấp thức ăn cho vật nuôi. Các loại thức ăn sử dụng cho bể nuôi có thể là các loại thức ăn tự nhiên hay các loại thức ăn tự chế như: trứng nước, trùng chỉ, thịt bò, gan hay các loại thức ăn công nghiệp. Các loại thức ăn cho cá cảnh có thể chia ra thành các nhóm: Thức ăn thực vật Tại các ao hồ, sông suối, cá ăn các loại rong rêu, rau cỏ, rễ cây, bèo tấm … Lọai thức ăn thực vật này có giống ăn nhiều, có giống ăn ít, nhưng chắc chắn cá 4 nào cũng biết ăn. Nuôi trong hồ ta nên cung cấp thức ăn này cho cá như xà lách, rau muống… Thức ăn động vật Đây là thức ăn chính của hầu hết giống cá cảnh.
Thức ăn động vật lúc nào cũng có sẵn trong môi trường sống thiên nhiên của cá, có loại bé tí như trứng nước, lăng quăng, có loại to lớn như giun đất, tôm tép, cua đồng. + Trứng nước: là loài sinh vật rất nhỏ sống ở nơi ao tù nước đọng. Chúng có khả năng sinh sản nhanh nên những ao hồ có trứng nước luôn dày đặc những mảng màu đỏ. Dùng loại vợt làm bằng vải nylon để vớt trứng nước vào sáng sớm.