Chương 1: Tổng quan về thị trường tài chính Cơ chế này tạo ra luồng vận động của nguồn vốn gián tiếp. Các chủ thể thừa vốn và chủ thể thiếu vốn không có mối liên hệ về kinh tế mà phải qua trung gian tài chính là các Ngân hàng thương mại, các công ty tài chính… Cơ chế tạo lập nguồn vốn trực tiếp thông qua thị trường chứng khoán. Cơ chế này cho phép những người có vốn có thể đầu tư trực tiếp vào nơi nào mà họ cảm thấy có lợi và an toàn mà không phải thông qua một tổ chức trung gian nào. Thị trường chứng khoán sẽ giúp vận hành các kênh đầu tư trực tiếp phát triển mạnh mẽ với sự giám sát của Cơ quan quản lý thị trường.
Nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế Khai thác triệt để các nguồn lực tài chính Trong nền kinh tế xã hội, các nguồn lực tài chính thì rất lớn nằm rải rác ở khắp nơi nhưng được khai thác đến mức tối đa để sử dụng có hiệu quả cho các chủ thể. Việc khai thác tối đa các nguồn lực tài chính qua cơ chế hoạt động của Thị trường Tài chính, nhất định sẽ có tác dụng tốt đối với nền kinh tế xã hội. Kích thích việc sử dụng vốn tiết kiệm và có hiệu quả Khi có sự tồn tại và hoạt động của thị trường tài chính, thì vấn đề sử dụng đồng vốn tiết kiệm và hiệu quả trở thành tiêu chuẩn chung của một đối tượng trong xã hội. Kích thích sử dụng vốn tiết kiệm và có hiệu quả không những mang lại lợi ích cho từng chủ thể riêng biệt mà còn mang lại lợi ích chung cho toàn bộ nền kinh tế.
Đẩy nhanh quá trình tự do hóa quá trình tài chính và hội nhập quốc tế Tự do hóa tài chính và hội nhập Quốc tế là một xu thế tất yếu và là một trào lưu chung trong giai đoạn hiện nay. Quá trình này giúp giải quyết hàng loạt vấn đề kinh tế, về thương mại, về tài chính ngân hàng mà các nước cùng quan tâm và chia sẻ. Khi một quốc gia có Thị trường Tài chính tồn tại và hoạt động ngày càng ổn định và có hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩy nhanh quá trình tự do hóa tài chính và hội nhập quốc tế. Thúc đẩy quá trình tự do hóa tài chính Tự do hóa tài chính được coi là bước đột phá trong việc giải quyết các quan hệ kệ kinh tế đối nội và đối ngoại.
Nhờ quá trình này mà hiệu quả và năng suất của nền KHOA: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH 19 Downloaded by vu ga (vuchinhhp2@gmail.com) lOMoARcPSD|18034504 Thị trường tài chính Chương 1: Tổng quan về thị trường tài chính sản xuất xã hội sẽ được gia tăng. Tác động của các công cụ tài chính thay thế các công cụ hành chính trực tiếp sẽ là nhân tố chủ yếu để gia tăng tính hiệu quả của nền kinh tế. Các vấn đề tự do hóa tài chính cần được giải quyết theo hướng giảm dần sự can thiệp của Nhà nước, gia tăng tính uyển chuyển và tác động của của các yếu tố thị trường với các nội dung chính sau đây: − Tự do hóa lãi suất − Thực hiện cơ chế quản lý tỷ giá linh hoạt − Tự do hóa các giao dịch vãng lai − Tự do hóa các giao dịch vốn − Thực hiện chuyển đổi đồng bản tệ Thúc đẩy hội nhập quốc tế Cam kết hội nhập quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực dịch vụ tài chính ngân hàng cơ bản gồm những điểm sau: Về hình thức thể hiện của tổ chức tín dụng nước ngoài ở Việt Nam Theo các cam kết gia nhập WTO, từ ngày 1/4/2017, ngoài các hình thức văn phòng đại diện, chi nhánh, ngân hàng liên doanh, các tổ chức tín dụng nước ngoài được phép thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam. Yêu cầu về tổng tài sản có đối với tổ chức tín dụng nước ngoài muốn thành lập hiện diện thương mại tại Việt Nam, được đưa ra nhằm thu hút các ngân hàng lớn vào hoạt động tại thị trường Việt Nam: − Để thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam, ngân hàng mẹ phải có số vốn tối thiểu là 10 tỷ USD.
− Để mở một chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, phải có tổng tài sản trên 20 tỷ USD vào cuối năm trước thời điểm xin mở chi nhánh. − Để tham gia thành lập Ngân hàng Liên doanh với đối tác Việt Nam, ngân hàng nước ngoài, hoặc ngân hàng 100% vốn nước ngoài phải có tổng tài sản tối thiểu là 10 tỷ USD vào cuối năm trước thời điểm ký hợp đồng liên doanh. KHOA: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH 20 Downloaded by vu ga (vuchinhhp2@gmail.com) lOMoARcPSD|18034504 Thị trường tài chính Chương 1: Tổng quan về thị trường tài chính − Để thành lập công ty tài chính 100% vốn nước ngoài, công ty tài chính liên doanh, tổ chức tín dụng nước ngoài phải có tổng tài sản trên 10 tỷ USD vào cuối năm trước thời điểm xin phép thành lập. Việc tham gia thị trường tiền tệ của ngân hàng 100% vốn nước ngoài Ngân hàng 100% vốn nước ngoài được hưởng đối xử quốc gia như NHTM của Việt Nam về thiết lập hiện diện thương mại: − Được mở các văn phòng đại diện − Được mở các chi nhánh để hoạt động − Được thành lập các công ty, đơn vị trực thuộc − Được góp vốn mua cổ phần tại các NHTM cổ phần Việt Nam.
Với cam kết như vậy, Ngân hàng 100% vốn nước ngoài có điều kiện để phát triển các dịch vụ ngân hàng bán buôn, dịch vụ ngân hàng bán lẻ, đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ tài chính, tham gia vào quá trình mua bán, sáp nhập ngân hàng… Về vi phạm hoạt động và và loại hình dịch vụ ngân hàng Các tổ chức tín dụng có yếu tố nước ngoài hoạt động tại Việt Nam được phép cung cấp hầu hết các loại hình dịch vụ ngân hàng như: − Nhận gửi tiền. − Cho vay, chiết khấu, bảo lãnh ngân hàng. − Cho thuê tài chính. − Kinh doanh ngoại tệ.
− Tham gia thị trường tiền tệ, các công cụ phát sinh, môi giới tiền tệ, quản lý tài sản. − Cung cấp dịch vụ thanh toán, tư vấn và thông tin tài chính. Về hoạt động huy động vốn, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài, ngân hàng 100% vốn nước ngoài được nhận tiền gửi VND không giới hạn từ các pháp nhân, Zing huy động tiền gửi từ các thể nhân Việt Nam được nới lỏng từng bước trong vòng năm năm kể từ ngày 1/1/2017, và đạt mức tối đa 650% vốn pháp định của ngân hàng, tiến tới đối xứng Quốc gia đầy đủ vào năm 2011. KHOA: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH 21 Downloaded by vu ga (vuchinhhp2@gmail.com) lOMoARcPSD|18034504 Thị trường tài chính Chương 1: Tổng quan về thị trường tài chính Các chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được phép mở mở các điểm giao dịch ngoài trụ sở chi nhánh nhưng được phép lắp đặt và vận hành các máy rút tiền tự động ATM và được phát hành thẻ tín dụng như các ngân hàng trong nước.
Về việc góp vốn dưới hình thức mua cổ phiếu Tổng số cổ phần được phép nắm giữ bởi các thể nhân và pháp nhân nước ngoài tại ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam không vượt quá 30% vốn điều lệ của ngân hàng, trừ khi pháp luật Việt Nam có quy định khác hoặc cho phép của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam. Các ngân hàng nước ngoài có thể được chọn phương thức tiếp cận thị trường tài chính khác nhau, để cạnh tranh đối với ngân hàng thương mại Việt Nam tùy theo từng loại hình hoạt động. Như vậy, hội nhập quốc tế vừa là kết quả vừa là sự phát triển song song của tự do hóa tài chính. Tự do hóa tài chính để phục vụ cho quá trình hội nhập, hội nhập sâu hơn, rộng hơn sẽ giúp các nội dung tự do hóa tài chính bền vững hơn, thực chất hơn.
Tóm lại, Thị trường Tài chính có vai trò rất to lớn đối với nền kinh tế xã hội, trên cả bình diên quốc gia và trên bình diện quốc tế. KHOA: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH 22 Downloaded by vu ga (vuchinhhp2@gmail.com) lOMoARcPSD|18034504 Thị trường tài chính Chương 2: Thị trường tiền tệ CHƯƠNG 2: THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ Giới thiệu: Chương 2 giới thiệu tổng quan về khái niệm thị trường tiền tệ, chủ thể tham gia thị trường tiền tệ, công cụ của thị trường tiền tệ. Thị trường mở, thực hiện tính toán khối lượng trúng thấu theo khối lượng và lãi suất. Mục tiêu: + Trình bày được khái niệm, công cụ, chức năng và các chủ thể tham gia trên thị trường tiền tệ.
+ Trình bày được cơ cấu của thị trường tiền tệ. + Trình bày các chủ thể tham gia vào thị trường tiền tệ. + Tính toán được phương thức giao dịch trên thị trường mở, giá mua bán giấy tờ có giá trên thị trường mở, phương thức đấu thầu. Nội dung chính: 2.
Tổng quan về thị trường tiền tệ 2. Khái niệm về thị trường tiền tệ Thị trường tiền tệ là một bộ phận của thị trường tài chính, nhưng ra đời sớm hơn so với thị trường hối đoái và thị trường chứng khoán. Hoạt động của thị trường tiền tệ có phạm vi và mức độ cao hơn hẳn thị trường hối đoái và thị trường chứng khoán. Theo nghĩa rộng thì thị trường tiền tệ là thị trường giao dịch về tiền tệ, thị trường giao dịch mua bán các chứng từ có giá ngắn hạn có thời hạn dưới một năm và là nơi đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn cho nền kinh tế.
Thị trường tiền tệ là nơi giao dịch các khoản vốn ngán hạn giữa các chủ thể trong nền kinh tế để thỏa mãn các nhu cầu khác nhau của các chủ thể đó. Thị trường tiền tệ là một bộ phận không thể chia cắt của thị trường tài chính, và được coi là thị trường vốn ngắn hạn của nền kinh tế. Theo nghĩa hẹp, thị trường tiền tệ là thị trường phát hành, giao dịch, mua bán các chứng từ có giá ngắn hạn để thỏa mãn các nhu cầu của nền kinh tế xã hội. Các chủ thể tham gia thị trường tiền tệ KHOA: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH 23 Downloaded by vu ga (vuchinhhp2@gmail.com) lOMoARcPSD|18034504 Thị trường tài chính Chương 2: Thị trường tiền tệ Ngân hàng trung ương NHTW tham gia thị trường tiền tệ khi cần huy động một khối lượng vốn ngắn hạn để đáp ứng một nhu cầu cần thiết nào đó.
Trong trường hợp đó, Kho bạc sẽ phát hành Tín phiếu kho bạc cho các chủ thể trong nền kinh tế, chủ yếu là các định chế tài chính thông qua hệ thống đấu thầu.