Giáo Trình Tài Chính Quốc Tế Cho Ngành Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ

Giáo trình tài chính quốc tế cho nghề quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ cao đẳng, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ
• Đề tài: Giáo Trình Tài Chính Quốc Tế Dành Cho Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
• 1.1. Mục tiêu
• 1.2. Sự hình thành và phát triển của tài chính quốc tế
• 1.2.1. Cơ sở hình thành quan hệ tài chính quốc tế
• 1.2.2. Khái quát quá trình phát triển tài chính quốc tế
• 1.3. Khái niệm và đặc điểm của tài chính quốc tế
• 1.3.1. Khái niệm
• 1.3.2. Phạm vi và môi trường hoạt động của các nguồn tài chính trong lĩnh vực tài chính quốc tế
• 1.3.2.1. Rủi ro hối đoái
• 1.3.2.2. Rủi ro chính trị
• 1.4. Sự chi phối của các yếu tố chính trị trong lĩnh vực tài chính quốc tế
• 1.5. Xu hướng phát triển của lĩnh vực tài chính quốc tế

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Tài Chính Quốc Tế Dành Cho Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ

Giáo trình Tài chính quốc tế dành cho quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ là tài liệu quan trọng giúp sinh viên nắm vững kiến thức về tài chính trong bối cảnh toàn cầu hóa. Tài liệu này không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành, giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tế. Việc hiểu rõ về tài chính quốc tế sẽ giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao khả năng cạnh tranh.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình này nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về tài chính quốc tế, bao gồm các khái niệm, nguyên lý và ứng dụng thực tiễn trong quản trị doanh nghiệp. Nội dung giáo trình được biên soạn dựa trên các tài liệu nghiên cứu và thực tiễn, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này được thiết kế dành cho sinh viên ngành quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, giảng viên và các nhà quản lý muốn nâng cao kiến thức về tài chính quốc tế. Nó cũng hữu ích cho những ai đang làm việc trong lĩnh vực tài chính và đầu tư.

II. Những Thách Thức Trong Quản Trị Tài Chính Quốc Tế Cho Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ

Quản trị tài chính quốc tế đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp này thường thiếu nguồn lực và kinh nghiệm trong việc quản lý tài chính quốc tế. Hơn nữa, sự biến động của tỷ giá hối đoái và rủi ro chính trị cũng là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Rủi ro tỷ giá hối đoái và ảnh hưởng đến doanh nghiệp

Rủi ro tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Khi tỷ giá thay đổi, chi phí nhập khẩu và giá trị xuất khẩu cũng thay đổi, dẫn đến sự biến động trong doanh thu và lợi nhuận.

2.2. Rủi ro chính trị và tác động đến hoạt động kinh doanh

Rủi ro chính trị có thể bao gồm sự thay đổi trong chính sách thuế, quy định về ngoại hối và các yếu tố khác. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

III. Phương Pháp Quản Lý Tài Chính Quốc Tế Hiệu Quả Cho Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ

Để quản lý tài chính quốc tế hiệu quả, doanh nghiệp vừa và nhỏ cần áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiện đại. Việc sử dụng công nghệ thông tin và các công cụ phân tích tài chính sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác hơn.

3.1. Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính

Công nghệ thông tin giúp doanh nghiệp theo dõi và phân tích dữ liệu tài chính một cách nhanh chóng và chính xác. Việc áp dụng phần mềm quản lý tài chính sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

3.2. Phân tích tài chính để đưa ra quyết định

Phân tích tài chính là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra quyết định đầu tư. Việc sử dụng các chỉ số tài chính sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện cơ hội và rủi ro trong hoạt động kinh doanh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Tài Chính Quốc Tế Trong Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ

Việc áp dụng kiến thức tài chính quốc tế vào thực tiễn sẽ giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ tối ưu hóa hoạt động kinh doanh. Các doanh nghiệp có thể tận dụng các cơ hội từ thị trường quốc tế để mở rộng quy mô và tăng trưởng bền vững.

4.1. Tìm kiếm cơ hội từ thị trường quốc tế

Doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tìm kiếm cơ hội từ việc xuất khẩu sản phẩm ra thị trường quốc tế. Việc nắm bắt xu hướng và nhu cầu của thị trường sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

4.2. Hợp tác quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh

Hợp tác với các đối tác quốc tế sẽ giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực sẽ tạo ra lợi thế cho doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hóa.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Tài Chính Quốc Tế Trong Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ

Tương lai của tài chính quốc tế trong quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Các doanh nghiệp cần phải thích ứng với những thay đổi trong môi trường kinh doanh toàn cầu để duy trì sự cạnh tranh.

5.1. Xu hướng phát triển của tài chính quốc tế

Xu hướng toàn cầu hóa và sự phát triển của công nghệ sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến tài chính quốc tế. Doanh nghiệp cần nắm bắt các xu hướng này để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực quản lý tài chính

Nâng cao năng lực quản lý tài chính là yếu tố quyết định đến sự thành công của doanh nghiệp. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực sẽ giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với những thách thức trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Tài chính quốc tế do Khoa Kinh tế - Kỹ thuật thuộc Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp (nay là Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp trực thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Tháp) tổ chức biên soạn và ban hành theo hệ thống tín chỉ. Giáo trình được thiết kế chuyên biệt cho học phần Tài chính quốc tế thuộc chương trình đào tạo ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ ở trình độ Cao đẳng.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung trang bị cho người học hệ thống lý luận căn bản về sự vận động của các luồng tiền tệ quốc tế; bản chất, vai trò và phạm vi của các quan hệ tài chính đối ngoại; cơ chế hình thành và biến động của tỷ giá hối đoái; kỹ thuật tính toán tỷ giá chéo trong giao dịch ngoại hối; cùng nguyên lý hạch toán và phân tích cán cân thanh toán quốc tế (BOP).

Cấu trúc giáo trình được xây dựng theo phương pháp tiếp cận từ kinh tế học vĩ mô kết hợp quản trị tài chính vi mô, đặt trọng tâm vào điều kiện thực tiễn của một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Nội dung văn bản đi từ việc phân tích các khái niệm thể chế và tổ chức tài chính toàn cầu đến việc cụ thể hóa các nghiệp vụ tính toán tỷ giá, ghi chép bút toán kép vào các tài khoản bộ phận của cán cân thanh toán.

Điểm đặc sắc của giáo trình là sự kết hợp chặt chẽ giữa khung lý thuyết chuẩn tắc (dẫn chiếu tài liệu chuyên khảo của Đinh Trọng Thịnh, NXB Tài chính, 2006) với các bảng số liệu thực nghiệm từ thị trường ngoại hối (Vietcombank) và các phụ lục chuyên khảo về các thể chế tài chính quốc tế đa phương như IMF, World Bank Group, ADB và BIS.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

• Chương 1: Tổng quan về tài chính quốc tế: Trình bày cơ sở hình thành quan hệ tài chính quốc tế dựa trên hai điều kiện: điều kiện cần là sự mở rộng các mối quan hệ quốc tế (kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quân sự, ngoại giao) và điều kiện đủ là sự xuất hiện của tiền tệ với chức năng tiền tệ thế giới. Khái quát tiến trình lịch sử từ thời kỳ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa đến xu thế toàn cầu hóa thế kỷ XX; phân tích lịch sử hội nhập tài chính của Việt Nam từ sau năm 1955 đến giai đoạn mở rộng đa phương hóa. Chương này phân định khái niệm tài chính quốc tế theo góc độ quốc gia (gồm tài chính đối ngoại và tài chính quốc tế thuần túy) và góc độ toàn cầu; phân loại nội dung tài chính quốc tế theo quan hệ tiền tệ (thanh toán, viện trợ, tín dụng, FDI, FPI), theo quỹ tiền tệ, theo chủ thể (tổ chức phi tài chính, NHTM, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán, Nhà nước) và theo góc độ vĩ mô/vi mô. Cuối chương là bài đọc chuyên sâu về Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Nhóm Ngân hàng Thế giới (WBG gồm IBRD, IDA, IFC, ICSID, MIGA), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS).
• Chương 2: Tỷ giá hối đoái và Cán cân thanh toán quốc tế: Trình bày toàn diện về tỷ giá hối đoái, quy tắc xác định đồng tiền yết giá và định giá, phương pháp yết giá trực tiếp và gián tiếp (bao gồm vai trò của quyền rút vốn đặc biệt SDR của IMF phát hành năm 1969). Phân loại các loại tỷ giá: chính thức, thị trường (tỷ giá mua - Bid và tỷ giá bán - Ask), ưu đãi, chợ đen, danh nghĩa, tỷ giá thực, bình quân, kỳ hạn và tỷ giá chéo. Cung cấp công thức và quy trình lập bảng xác định tỷ giá chéo cho 3 trường hợp đồng tiền trung gian. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá gồm chênh lệch lạm phát và tương quan cung cầu ngoại tệ. Phần thứ hai của chương đi sâu vào Cán cân thanh toán quốc tế (BOP): kết cấu Cán cân vãng lai ($CA = TB + SE + IC + Tr$), Cán cân vốn ($K = KL + KS + KTr$), Hạng mục Sai số thống kê ($OM$), Cán cân tổng thể ($OB = CA + K + OM$), Cán cân cơ bản ($BB = CA + KL$) và Cán cân bù đắp chính thức ($OFB = -OB = AR + L + #$). Trình bày nguyên tắc hạch toán bút toán kép và các kịch bản cân đối vĩ mô trong ngắn hạn ($KS = -AR$) và dài hạn ($KL = -KS$).

Progression logic của giáo trình đi từ việc xây dựng nền tảng thể chế và không gian vận động tiền tệ toàn cầu (Chương 1) đến việc trang bị công cụ định lượng nghiệp vụ và mô hình phân tích cân đối kinh tế vĩ mô (Chương 2).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết nền tảng: Lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo trong thương mại quốc tế; lý thuyết ngang giá sức mua (Purchasing Power Parity - PPP); quy luật giá trị và cung - cầu trên thị trường ngoại hối; định luật Gresham về sự bất ổn định của tín dụng ngân hàng vượt quá tiềm lực vốn.
• Nguyên tắc cốt lõi: 4 nguyên tắc trong quan hệ tài chính quốc tế của Nhà nước Việt Nam: Tự nguyện, bình đẳng, tôn trọng chủ quyền lãnh thổ của nhau và đôi bên cùng có lợi; nguyên tắc yết giá ngân hàng (tỷ giá mua luôn đứng trước và thấp hơn tỷ giá bán); nguyên tắc bút toán kép trong BOP ("Thu trước, chi sau", tổng phát sinh Có luôn bằng tổng phát sinh Nợ).
• Khung lý thuyết chuẩn hóa: Mô hình cấu trúc các tài khoản cán cân thanh toán theo chuẩn mực quốc tế; khung phân loại 3 trường hợp xác định tỷ giá chéo dựa trên vị thế của đồng tiền trung gian; khung an toàn vốn tối thiểu và tỷ lệ dự trữ bắt buộc theo quy định của BIS.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ thuật tính toán tỷ giá chéo giản đơn và phức hợp thông qua phương pháp lập bảng luân chuyển tiền tệ hoặc công thức Min/Max kết hợp giá Bid/Ask; kỹ thuật tính tỷ giá thực điều chỉnh theo mức lạm phát ($ER = E \times \frac{P^*}{P}$); kỹ thuật định khoản ghi Có (+) hoặc ghi Nợ (-) cho các giao dịch kinh tế quốc tế vào các cán cân bộ phận tương ứng của BOP.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích sự dịch chuyển của đường cung và đường cầu ngoại tệ trên đồ thị; phân tích trạng thái nợ nước ngoài và rủi ro thanh khoản quốc gia dựa trên cán cân vãng lai (CA) và cán cân cơ bản (BB).
• Năng lực ứng dụng thực tiễn (Practical competencies): Nhận diện cơ chế cấp vốn của các thể chế IBRD, IDA, IFC, MIGA; phân biệt tác động của việc biến động tỷ giá hối đoái đến doanh thu, chi phí của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình sử dụng phương pháp sư phạm kết hợp giữa diễn giải lý thuyết học thuật chuẩn mực với việc giải quyết bài toán định lượng và phân tích mô hình vĩ mô. Mỗi nội dung lý thuyết đều được gắn kết trực tiếp với các định nghĩa, công thức toán học và sơ đồ hóa quy trình luân chuyển dòng tiền.

Phần thực hành trong giáo trình được tổ chức qua hệ thống bài tập và nghiên cứu tình huống cụ thể:

• Hệ thống bài tập tình huống tỷ giá: Cung cấp 9 bài tập định lượng tại Chương 2, yêu cầu người học xử lý các bảng niêm yết tỷ giá đa ngoại tệ (SGD/VND, GBP/AUD, JPY/USD, USD/INR, EUR/USD...), tính toán số tiền thực nhận/thanh toán của khách hàng, xác định tỷ giá áp dụng cho Ngân hàng hỏi giá (NHHG) và Ngân hàng yết giá (NHYG), thực hiện lập bảng tính chéo và kiểm tra lại bằng công thức tính nhanh.
• Bài tập định khoản BOP: Yêu cầu xác định tính chất cung/cầu ngoại tệ và định khoản Có/Nợ đối với các giao dịch như xuất khẩu hàng hóa theo giá FOB, nhập khẩu dịch vụ, chuyển lợi nhuận đầu tư trực tiếp, thanh toán bằng nội tệ (VND) trong thương mại với nước ngoài.
• Nghiên cứu trường hợp điển hình: Phân tích sự kiện phá sản của Ngân hàng Continental Illinois (Mỹ, 1984) dẫn đến sự ra đời của Quy định an toàn vốn BIS; phân tích cơ chế cho vay ưu đãi không lãi suất thời hạn 35-40 năm của Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) dành cho các quốc gia có thu nhập bình quân dưới 1.305 USD/năm.

Phương pháp đánh giá kết quả học tập bao gồm:

• Đánh giá lý thuyết: Trả lời 5 câu hỏi ôn tập tại Chương 1 và 13 câu hỏi lý thuyết tại Chương 2 (tập trung vào phân loại tỷ giá, phân biệt các tài khoản BOP, cơ chế can thiệp ngoại hối của NHTW).
• Đánh giá kỹ năng thực hành: Kiểm tra khả năng giải toán tỷ giá chéo, vẽ đồ thị cung cầu ngoại hối và lập bảng cân đối thu chi ngoại tệ.

Người học được hướng dẫn tự học bằng cách nghiên cứu các tài liệu đọc thêm về định chế tài chính, tra cứu tỷ giá thực tế hàng ngày trên các cổng thông tin ngân hàng và đối chiếu với các công thức lý thuyết trong giáo trình.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật dữ liệu thực tế: Giáo trình được Khoa Kinh tế - Kỹ thuật rà soát, cập nhật các số liệu và thông tin thực tế đến ngày 15/06/2018, bám sát các văn bản quy phạm và giáo trình giảng dạy chuyên ngành hiện hành.
• Dữ liệu thực nghiệm phong phú: Trích dẫn bảng niêm yết tỷ giá mua tiền mặt, mua chuyển khoản và bán ra của 17 đồng tiền tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) ngày 31/05/2012; số liệu tỷ giá giao dịch quốc tế tại các thị trường Mỹ, Anh, Liên minh Châu Âu ngày 01/06/2012; số liệu tổng vốn cổ phần (325 tỷ USD tính đến 8/2009) cùng tỷ lệ biểu quyết của các cổ đông lớn tại IMF (Mỹ 17,46%, Nhật Bản 6,26%, Đức 6,11%, Anh 5,05%, Pháp 5,05%).
• Tích hợp xu hướng kinh tế quốc tế: Giáo trình tích hợp các sự kiện lịch sử tiền tệ quan trọng như sự sụp đổ của Hệ thống Bretton-Woods năm 1973 dẫn đến sự gia tăng của các luồng vốn đầu cơ ngắn hạn trên cán cân vốn ($KS$); tiến trình chuyển đổi các mối quan hệ tài chính quốc tế của Việt Nam từ giai đoạn nhận viện trợ khối XHCN sang hội nhập kinh tế toàn cầu, bình đẳng cùng có lợi.
• Ứng dụng thực tiễn doanh nghiệp: Nội dung gắn liền với các hoạt động ngoại thương thực tế như xuất nhập khẩu hàng hóa theo điều kiện FOB, phân tích rủi ro hối đoái đối với doanh thu và lợi nhuận của các tổ chức kinh tế phi tài chính.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đào tạo chính quy: Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên hệ Cao đẳng, học phần Tài chính quốc tế thuộc ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Trường Cao đẳng nghề/Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần kiến thức cơ sở khối ngành kinh tế, bao gồm Kinh tế học vi mô - vĩ mô, Lý thuyết tài chính - tiền tệ, Nguyên lý kế toán và Toán kinh tế cơ bản để tiếp thu các nội dung về hạch toán bút toán kép và đại số tỷ giá.
• Giảng viên chuyên ngành: Giảng viên các trường cao đẳng và đại học khối ngành kinh tế sử dụng giáo trình làm tài liệu giảng dạy chính thức, định hướng đề cương chi tiết học phần, xây dựng ngân hàng câu hỏi thi kết thúc học phần và thiết kế bài giảng nghiệp vụ thanh toán, ngoại hối.
• Tự học và tham khảo nghiệp vụ: Phù hợp cho cán bộ quản lý tài chính, nhân viên thanh toán quốc tế và kế toán xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ sử dụng để tra cứu quy tắc tính tỷ giá chéo, phòng ngừa rủi ro tỷ giá và phân tích báo cáo cán cân thanh toán quốc gia.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Giáo trình được biên soạn theo chuẩn đào tạo hệ tín chỉ dành cho sinh viên cao đẳng ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời phục vụ giảng viên kinh tế và những người làm công tác quản trị tài chính tại doanh nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học?
Người học cần nắm vững kiến thức căn bản về nguyên lý kế toán (đặc biệt là nguyên tắc ghi chép bút toán kép Nợ - Có), kinh tế học vĩ mô và kỹ năng đại số cơ bản để thực hiện các phép tính tỷ giá chéo.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu khác là gì?
Giáo trình chuẩn hóa quy trình tính toán tỷ giá chéo phức hợp thành phương pháp lập bảng 3 bước trực quan giữa khách hàng và ngân hàng yết giá, tích hợp chi tiết các quy định nghiệp vụ của các tổ chức tài chính quốc tế (IMF, World Bank, ADB, BIS) và hệ thống bài tập bám sát số liệu ngân hàng Việt Nam.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?
Người học nên kết hợp đọc lý thuyết từng chương với việc giải toàn bộ 9 bài tập định lượng ở cuối Chương 2, sau đó đối chiếu các công thức tỷ giá thực và tỷ giá chéo với bảng niêm yết tỷ giá hàng ngày tại các ngân hàng thương mại.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?
Giáo trình tích hợp sẵn danh mục 28 từ viết tắt chuyên ngành chuẩn quốc tế (ADB, FDI, IMF, MNC, NCD, OTC, ODA...), hệ thống bài đọc thêm về cơ cấu tổ chức WBG, IMF, BIS, và dẫn chiếu trực tiếp đến tài liệu tham khảo nền tảng của PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh (Tài chính quốc tế, NXB Tài chính, 2006).

---

Kết luận

Giáo trình môn học Tài chính quốc tế do Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp ban hành là tài liệu học thuật chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu giảng dạy và học tập theo hệ thống tín chỉ trình độ cao đẳng ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nội dung giáo trình cung cấp đầy đủ các khối kiến thức từ lý luận thể chế tài chính quốc tế đến các công cụ định lượng tỷ giá và phân tích cán cân thanh toán quốc gia.

Lộ trình học tập đề xuất cho người học bao gồm hai giai đoạn: Giai đoạn 1 tập trung nghiên cứu Chương 1 để nắm vững bản chất luân chuyển tiền tệ, các chủ thể tham gia và cơ chế hoạt động của các định chế đa phương (IMF, WBG, ADB, BIS); Giai đoạn 2 đi sâu vào Chương 2 để thực hành kỹ thuật xác định tỷ giá hối đoái, giải toán tỷ giá chéo và thành thạo nguyên tắc hạch toán bút toán kép trên cán cân thanh toán quốc tế (BOP).

Người học có thể tham khảo bổ sung tài liệu Tài chính quốc tế của Đinh Trọng Thịnh (NXB Tài chính, 2006), các báo cáo thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và hệ thống bảng tin tỷ giá của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) để mở rộng kiến thức thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ Mục tiêu Chƣơng này trình bày những vấn đề cơ bản về: - Sự hình thành và phát triển của tài chính quốc tế; - Khái niệm và đặc điểm của tài chình quốc tế; - Vai trò và nội dung của tài chình quốc tế. Sự hình thành và phát triển của tài chính quốc tế 1. Cơ sở hình thành quan hệ tài chính quốc tế Tài chình quốc tế là hoạt động tài chình diễn ra trên bính diện quốc tế, giữa các quốc gia với nhau. Thực chất tài chình quốc tế là sự vận động tiền tệ giữa các quốc gia gắn liền với các quan hệ hợp tác quốc tế về kinh tế, chình trị, văn hóa, xã hội, ngoại giao và quân sự của các quốc gia.

Hoạt động tài chình quốc tế là một bộ phận cấu thành của toàn bộ hoạt động tài chình của quốc gia nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế và các chình sách của quốc gia trong quan hệ với cộng đồng quốc tế. Quan hệ tài chình quốc tế xuất hiện dựa trên hai cơ sở: - Quan hệ quốc tế giữa các quốc gia về kinh tế, văn hóa, xã hội, chình trị, quân sự, ngoại giao. - Cùng với sự xuất hiện của tiền tệ nhƣ một vật trao đổi trung gian, tiền tệ dần dần đã có đầy đủ các chức năng trong trao đổi, thanh toán, dự trữ và chức năng tiền tệ thế giới. Chình chức năng trao đổi, thanh toán quốc tế của tiền là cơ sở cho việc hình thành và thực hiện các quan hệ tài chình quốc tế.

Quá trình hợp tác quốc tế đƣợc thực hiện trên cơ sở phân công lao động quốc tế. Việc tham gia vào phân công lao động quốc tế của mỗi quốc gia bắt nguồn từ yêu cầu phát triển kinh tế của mỗi quốc gia nhằm giải quyết các nhu cầu của thị trƣờng tiêu thụ, khoa học kỹ thuật, nguyên vật liệu. Thông qua hợp tác quốc tế mỗi quốc gia có thể kết hợp các yếu tố trong nƣớc với các yếu tố quốc tế, từ đó có thể khai thác có hiệu quả các nguồn lực trong nƣớc và nguồn lực ngoài nƣớc. Trong các hoạt động kinh tế thì thƣơng mại quốc tế giữ một vai trò hết sức quan trọng.

Thông qua thƣơng mại quốc tế, các luồng hàng hoá, dịch vụ đƣợc di chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác và kéo theo đó là sự di chuyển ngƣợc chiều các luồng tiền giữa các quốc gia. Sự di chuyển các luồng tiền giữa các quốc gia là nét đặc trƣng của sự vận động các nguồn tài chình trong hoạt động tài chình quốc tế và là biểu hiện của quan hệ tài chình quốc tế. Sự phát triển của hoạt động kinh tế quốc tế kéo theo sự nảy sinh và phát triển của các quan hệ tài chính quốc tế tuỳ thuộc vào các yếu tố kinh tế và lợi ích của các bên tham gia, và chịu sự chi phối của các quy luật cung cầu, giá trị, cạnh tranh. Bên cạnh đó còn chịu ảnh hƣởng của yếu tố chình trị, thái độ của các nhà nƣớc trong quan hệ quốc tế và thể hiện qua các chình sách thuế xuất nhập khẩu, chình sách tìn dụng quốc tế, chình sách đầu tƣ quốc tế.

Tuỳ theo các tình chất và đặc điểm của các hoạt động kinh tế quốc tế mà yếu tố chình trị có tác động ở những mức độ khác nhau. Có các hoạt động có quan hệ chặt chẽ với chình trị, nhƣ cấp tìn dụng, viện trợ phát triển ở cấp chình phủ. Có các hoạt động ìt có mối quan hệ với yếu tố chình trị nhƣ: thƣơng mại quốc tế, đầu tƣ quốc tế trực tiếp, gián tiếp.