Giáo Trình Sơ Cấp Cứu Nghề Bảo Hộ Lao Động Trình Độ Cao Đẳng Năm 2019

Giáo trình sơ cấp cứu nghề bảo hộ lao động trình độ cao đẳng năm 2019 cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên ngành dầu khí.

• Tác giả: Th.S Nguyễn Ngọc Linh
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Hộ Lao Động
• Đề tài: Giáo Trình Sơ Cấp Cứu Nghề Bảo Hộ Lao Động
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bà Rịa – Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SƠ CỨU
• 1.1. KHÁI NIỆM VỀ SƠ CỨU
• 1.2. MỤC ĐÍCH SƠ CỨU
• 1.3. MỘT SỐ CƠ QUAN QUAN TRỌNG CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
• 1.3.1. Hệ hô hấp
• 1.3.2. Hệ tuần hoàn
• 1.4. TRÁCH NHIỆM CỦA SƠ CỨU VIÊN
• 1.5. PHÒNG NGỪA LÂY NHIỄM
• 2. BÀI 2: KHẢO SÁT CƠ BẢN
• 3. BÀI 3: SƠ CỨU TRONG TRƯỜNG HỢP NGỪNG THỞ
• 4. BÀI 4: SƠ CỨU TRONG TRƯỜNG HỢP NGỪNG TIM
• 5. BÀI 5: SƠ CỨU CHẢY MÁU
• 6. BÀI 6: SƠ CỨU GÃY XƯƠNG
• 7. BÀI 7: SƠ CỨU MỘT SỐ TÌNH HUỐNG KHÁC
• 8. BÀI 8: SƠ CỨU NGỘ ĐỘC
• 9. BÀI 9: VẬN CHUYỂN NẠN NHÂN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình sơ cấp cứu nghề bảo hộ lao động 2019

Giáo trình sơ cấp cứu nghề bảo hộ lao động trình độ cao đẳng năm 2019 được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực bảo hộ lao động. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm cơ bản về sơ cấp cứu, các tình huống khẩn cấp và phương pháp xử lý. Đây là tài liệu quan trọng cho việc giảng dạy và học tập tại Trường Cao đẳng Dầu khí.

1.1. Mục tiêu của giáo trình sơ cấp cứu 2019

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về sơ cấp cứu, giúp họ nhận biết và xử lý các tình huống khẩn cấp trong môi trường làm việc. Mục tiêu chính là bảo vệ sức khỏe và tính mạng của người lao động.

1.2. Nội dung chính của giáo trình sơ cấp cứu

Nội dung giáo trình bao gồm các bài học về sơ cứu trong các tình huống như ngừng thở, ngừng tim, chảy máu, gãy xương và ngộ độc. Mỗi bài học đều có hướng dẫn chi tiết và thực hành cụ thể.

II. Thách thức trong việc áp dụng sơ cấp cứu tại nơi làm việc

Việc áp dụng sơ cấp cứu tại nơi làm việc gặp nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu hụt kiến thức và kỹ năng của nhân viên. Nhiều người lao động không được đào tạo bài bản về sơ cấp cứu, dẫn đến việc xử lý tình huống không hiệu quả. Điều này có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe và tính mạng của nạn nhân.

2.1. Thiếu kiến thức về sơ cấp cứu

Nhiều nhân viên không có kiến thức đầy đủ về sơ cấp cứu, dẫn đến việc không biết cách xử lý khi gặp tình huống khẩn cấp. Điều này làm tăng nguy cơ tổn thương cho nạn nhân.

2.2. Thiếu trang thiết bị sơ cấp cứu

Nhiều nơi làm việc không trang bị đầy đủ dụng cụ sơ cấp cứu cần thiết, khiến cho việc thực hiện sơ cấp cứu trở nên khó khăn và không hiệu quả.

III. Phương pháp giảng dạy sơ cấp cứu hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy sơ cấp cứu, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Việc kết hợp lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết. Các phương pháp như thảo luận nhóm, bài tập tình huống và mô phỏng thực tế sẽ tạo điều kiện cho sinh viên thực hành và rèn luyện kỹ năng.

3.1. Phương pháp thảo luận nhóm

Thảo luận nhóm giúp sinh viên trao đổi ý kiến và học hỏi từ nhau. Phương pháp này khuyến khích sự tham gia tích cực và tạo ra môi trường học tập thân thiện.

3.2. Mô phỏng tình huống thực tế

Mô phỏng tình huống thực tế giúp sinh viên trải nghiệm và thực hành các kỹ năng sơ cấp cứu trong môi trường an toàn. Điều này giúp họ tự tin hơn khi gặp tình huống khẩn cấp thực sự.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình sơ cấp cứu

Giáo trình sơ cấp cứu không chỉ là tài liệu học tập mà còn là công cụ hữu ích trong việc nâng cao an toàn lao động. Việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sức khỏe cho người lao động. Các kỹ năng sơ cấp cứu được trang bị sẽ giúp nhân viên tự tin hơn trong việc xử lý các tình huống khẩn cấp.

4.1. Tăng cường an toàn lao động

Việc áp dụng kiến thức sơ cấp cứu giúp nâng cao ý thức an toàn lao động trong môi trường làm việc. Nhân viên sẽ biết cách bảo vệ bản thân và đồng nghiệp khi gặp sự cố.

4.2. Cải thiện khả năng ứng phó khẩn cấp

Nhân viên được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu sẽ có khả năng ứng phó nhanh chóng và hiệu quả hơn trong các tình huống khẩn cấp, từ đó giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

V. Kết luận về giáo trình sơ cấp cứu nghề bảo hộ lao động

Giáo trình sơ cấp cứu nghề bảo hộ lao động trình độ cao đẳng năm 2019 là tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên. Việc áp dụng hiệu quả giáo trình này sẽ góp phần nâng cao an toàn lao động và bảo vệ sức khỏe cho người lao động. Tương lai, cần tiếp tục cập nhật và hoàn thiện giáo trình để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

5.1. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành bảo hộ lao động. Nó giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó với các tình huống khẩn cấp.

5.2. Hướng phát triển giáo trình trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển giáo trình để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về an toàn lao động. Việc cập nhật kiến thức mới và phương pháp giảng dạy hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo.

Nội dung chính

BÀI MÔ TẢ THƯ MỤC VÀ TỔNG QUAN HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN SƠ CẤP CỨU (NGHỀ BẢO HỘ LAO ĐỘNG – TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG)

---

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Mô đun: Sơ cấp cứu (Mã mô đun: ATMT19MĐ10) là tài liệu giảng dạy chính thức do nhóm tác giả gồm Th.S Nguyễn Ngọc Linh (Chủ biên), Th.S Phạm Lê Ngọc Tú và Trần Thị Liễn biên soạn, được ban hành theo Quyết định số 659/QĐ-CĐDK ngày 10 tháng 06 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) tại Bà Rịa – Vũng Tàu. Tài liệu được lưu hành nội bộ nhằm phục vụ công tác đào tạo học sinh, sinh viên tại Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường.

Trong khung chương trình đào tạo nghề Bảo hộ lao động trình độ Cao đẳng với tổng khối lượng 135 tín chỉ (2.835 giờ), mô đun Sơ cấp cứu được xếp vào nhóm các môn học/mô đun chuyên môn ngành nghề (Nhóm II). Mô đun được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành 22 tín chỉ thuộc khối các môn học chung (gồm Giáo dục chính trị, Pháp luật, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và An ninh, Tin học, Tiếng Anh).

Mô đun có thời lượng 4 tín chỉ, tương đương 90 giờ học tập định mức; trong đó phân bổ 28 giờ lý thuyết, 58 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 4 giờ kiểm tra đánh giá. Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ qua ba chuẩn đầu ra:

• Chuẩn kiến thức (A1): Trình bày được các nguyên tắc sơ cấp cứu cơ bản và phương pháp xử trí các trường hợp cấp cứu thường gặp trong sản xuất và đời sống.
• Chuẩn kỹ năng (B1): Vận dụng đúng các nguyên tắc, thao tác sơ cấp cứu trong điều kiện cụ thể cho nạn nhân trước khi chuyển giao cho cơ sở y tế chuyên nghiệp.
• Chuẩn năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Thể hiện thái độ bình tĩnh, cẩn thận, chính xác và có tinh thần trách nhiệm trong quá trình thực hiện sơ cấp cứu.

Cấu trúc giáo trình gồm 9 bài học chuyên đề, tiếp cận theo tiến trình logic từ giải phẫu cơ sở, đánh giá hiện trường đến các kỹ năng can thiệp tuần hoàn, hô hấp, xử lý chấn thương thực thể và vận chuyển nạn nhân. Điểm đặc thù của giáo trình là gắn kết chặt chẽ giữa kiến thức giải phẫu sinh lý người với các tình huống tai nạn lao động đặc thù trong môi trường sản xuất công nghiệp.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 9 bài học với hệ thống khái niệm và tiến trình cụ thể:

• Bài 1: Giới thiệu chung về sơ cứu (4 giờ lý thuyết): Khái quát định nghĩa sơ cấp cứu ban đầu; mục đích bảo tồn mạng sống, ngăn ngừa diễn tiến xấu và thúc đẩy hồi phục; phân tích giải phẫu chức năng của hệ hô hấp (đường hô hấp trên, đường hô hấp dưới, dung tích phổi 5000 ml), hệ tuần hoàn (tim 4 buồng nặng khoảng 300g, vòng tuần hoàn lớn, vòng tuần hoàn nhỏ, thành phần máu gồm 45% tế bào và 55% huyết tương, hệ mạch), hệ thống xương người (206 xương ở người trưởng thành, phân chia xương trục và xương phụ); trách nhiệm của sơ cứu viên và biện pháp phòng ngừa lây nhiễm qua trang bị bảo hộ.
• Bài 2: Khảo sát cơ bản (10 giờ: 3h lý thuyết, 6h thực hành, 1h kiểm tra): Thiết lập quy trình khảo sát theo thứ tự DRABC (Danger – Kiểm tra nguy hiểm hiện trường; Response – Đánh giá phản ứng qua thang đo AVPU: Alert, Voice, Pain, Unresponsive; Airway – Khai thông đường thở và tư thế hồi phục; Breathing – Kiểm tra nhịp thở bình thường 8-20 lần/phút; Circulation – Bắt mạch quay, mạch cảnh với nhịp chuẩn 60-100 lần/phút); thu thập tiền sử bệnh nạn nhân theo nguyên tắc AMPLE (Allergies, Medication, Previous illness, Last meal, Events); phương pháp khám toàn thân từ đầu đến chân.
• Bài 3: Sơ cứu trong trường hợp ngừng thở (10 giờ: 3h lý thuyết, 6h thực hành, 1h kiểm tra): Kỹ thuật hà hơi thổi ngạt EAR (Expired Air Resuscitation) với ba phương thức: miệng qua miệng, miệng qua mũi, và miệng qua mặt nạ; duy trì tần số chuẩn 12 lần/phút (chu kỳ 5 giây/lần thổi); nhận diện tai biến không khí đi vào dạ dày gây chướng bụng, nôn trào ngược.
• Bài 4: Sơ cứu trong trường hợp ngừng tim (10 giờ: 3h lý thuyết, 6h thực hành, 1h kiểm tra): Kỹ thuật hồi sức tim phổi CPR (Cardiopulmonary Resuscitation) áp dụng cho 1 người và 2 người; thông số ép tim chuẩn xác: tỷ lệ 30 lần ép ngực kết hợp 2 lần thổi ngạt (30:2), tần số ép 100-120 lần/phút, độ sâu lún xương ức 5-6 cm, lưu lượng thổi ngạt 0,7 lít/lần; nguyên lý và quy trình vận hành máy khử rung tim tự động bên ngoài AED (Automated External Defibrillator).
• Bài 5: Sơ cứu chảy máu: Khái niệm chảy máu trong, chảy máu ngoài; các nguyên tắc cầm máu khẩn cấp, kỹ thuật băng ép, băng nút và cố định ga-rô vết thương.
• Bài 6: Sơ cứu gãy xương: Nguyên tắc bất động ổ gãy; kỹ thuật nẹp cố định cho các vị trí chấn thương: xương tay, xương cẳng chân, gãy xương đùi và chấn thương cột sống (cột sống cổ, cột sống lưng).
• Bài 7: Sơ cứu một số tình huống khác (12 giờ: 4h lý thuyết, 8h thực hành): Xử trí tắc nghẽn đường thở do dị vật bằng thủ thuật đẩy bụng Heimlich; sơ cứu nạn nhân bị điện giật; sơ cứu đuối nước; sơ cứu bỏng dựa trên phân loại diện tích theo quy tắc số 9; xử trí tổn thương phần mềm (bong gân, căng cơ); sơ cứu rối loạn thân nhiệt (say nắng/say nóng và hạ thân nhiệt).
• Bài 8: Sơ cứu ngộ độc (6 giờ: 2h lý thuyết, 4h thực hành): Biện pháp xử lý nạn nhân bị nhiễm độc khí công nghiệp và xử trí tổn thương do côn trùng cắn/đốt/chích.
• Bài 9: Vận chuyển nạn nhân (8 giờ: 2h lý thuyết, 5h thực hành, 1h kiểm tra): Các quy định an toàn khi chuyển thương; kỹ thuật nâng nạn nhân lên cáng bạt, cáng xúc; các tư thế nằm chuyên biệt trên cáng phù hợp với từng dạng chấn thương.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  TIẾN TRÌNH NỘI DUNG GIÁO TRÌNH                         |
|                                                                         |
|  [Bài 1: Giải phẫu & Nguyên lý] -> [Bài 2: Khảo sát hiện trường DRABC]  |
|                                                  |                      |
|                                                  v                      |
|  [Bài 4: Ngừng tim CPR & AED]   <-  [Bài 3: Ngừng thở EAR]              |
|              |                                                          |
|              v                                                          |
|  [Bài 5, 6, 7, 8: Xử trí Chấn thương, Bỏng, Điện giật, Ngộ độc]         |
|              |                                                          |
|              v                                                          |
|  [Bài 9: Kỹ thuật Vận chuyển nạn nhân bằng Cáng an toàn]                |
+-------------------------------------------------------------------------+

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp các khối kiến thức cơ sở y khoa thực chứng:

1. Sinh lý học khẩn cấp: Cơ chế tổn thương tế bào não khi thiếu oxy (tổn thương sau 4-5 phút và chết não không hồi phục sau 10 phút ngừng tuần hoàn/hô hấp).
2. Giải phẫu học đại cương: Cấu trúc chi tiết của cây khí-phế quản, phổi, cấu trúc van tim 2 lá - 3 lá, giải phẫu 206 xương người (chia thành 3 lớp: màng xương, xương đặc, xương xốp).
3. Các khung quy chuẩn quốc tế: Chuẩn hóa quy trình đánh giá hiện trường theo DRABC, phân loại ý thức theo bảng AVPU, khai thác bệnh sử theo bảng câu hỏi AMPLE, tính toán diện tích bỏng cơ thể người lớn theo Quy tắc số 9 của Wallace.

Kỹ năng phát triển

Thông qua 58 giờ thực hành, người học được rèn luyện các năng lực kỹ thuật:

• Kỹ năng can thiệp sự sống cơ bản: Khai thông đường thở bằng kỹ thuật ngửa đầu nâng cằm (tư thế báng súng); thực hiện thao tác thổi ngạt EAR miệng - miệng, miệng - mũi, miệng - mặt nạ; ép tim ngoài lồng ngực đúng tần số 100-120 nhịp/phút và độ sâu 5-6 cm; kết hợp chu kỳ CPR 30:2 độc lập hoặc phối hợp nhóm 2 người; thao tác bóc dán điện cực và vận hành máy sốc điện AED.
• Kỹ năng xử trí chấn thương cơ học và vật lý: Đặt nạn nhân vào tư thế hồi phục; thực hiện cơ động Heimlich tống xuất dị vật; thao tác nẹp cố định chấn thương chi và cột sống; áp dụng các kỹ thuật băng cầm máu vết thương ngoài.
• Kỹ năng điều phối và vận chuyển: Thao tác di chuyển nạn nhân lên cáng xúc, cáng bạt đúng kỹ thuật, bảo vệ trục cột sống cổ trong suốt quá trình sơ tán.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình quy định cụ thể phương pháp tổ chức giảng dạy và học tập tích cực đối với cả người dạy và người học:

Phương pháp sư phạm (Pedagogical approach)

• Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp dạy học tích cực, bao gồm thuyết trình ngắn, nêu vấn đề, hướng dẫn đọc tài liệu, tổ chức thảo luận nhóm và bài tập tình huống mô phỏng hiện trường tai nạn lao động.
• Đối với người học: Thực hiện nhiệm vụ tự học, nghiên cứu tài liệu trước khi lên lớp; thành lập các nhóm học tập từ 8 đến 10 người để phân công nghiên cứu từng chủ đề, thảo luận và viết báo cáo chuyên đề.

Thành phần kiểm tra	Phương pháp tổ chức	Hình thức đánh giá	Chuẩn đầu ra	Thời điểm kiểm tra	Trọng số
Kiểm tra thường xuyên	Trắc nghiệm trên giấy	Trắc nghiệm	A1	Sau 10 giờ và sau 35 giờ	40% (kết hợp định kỳ)
Kiểm tra định kỳ	Trắc nghiệm trên giấy	Trắc nghiệm	A1, B1, C1	Sau 20 giờ và sau 45 giờ	(Nằm trong điểm quá trình)
Thi kết thúc môn học	Trắc nghiệm trên máy tính	Trắc nghiệm khách quan	A1, B1, C1	Sau 45 giờ học lý thuyết/thực hành	60%

Điều kiện và trang thiết bị thực hành

Để tổ chức giảng dạy, giáo trình quy định phòng học chuẩn cùng hệ thống trang thiết bị, phương tiện học liệu bao gồm:

• Thiết bị trình chiếu: Máy chiếu (Projector), máy vi tính.
• Hệ thống mô hình mô phỏng: Mô hình búp bê bán thân, búp bê toàn thân, mô hình búp bê trẻ em.
• Thiết bị y tế chuyên dụng: Máy khử rung tim tự động AED thực hành, cáng xúc, cáng bạt.
• Dụng cụ và vật tư tiêu hao: Nẹp cánh tay, nẹp cẳng tay, nẹp cẳng chân, băng cuộn, gạc y tế, băng dính, ga-rô y tế các loại, kéo, kẹp phẫu thuật và găng tay y tế bảo hộ.

Hướng dẫn tự học và đánh giá kết quả

Quy trình đánh giá môn học tuân thủ Quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc môn học chấm theo thang điểm 10 (làm tròn một chữ số thập phân), sau đó quy đổi sang điểm chữ và thang điểm 4. Người học bắt buộc phải tham dự tối thiểu 70% số tiết lý thuyết; trường hợp vắng quá 30% thời lượng phải học lại môn học.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật theo tài liệu đào tạo 2019: Giáo trình được ban hành năm 2019, cập nhật và hệ thống hóa các hướng dẫn sơ cứu theo khung năng lực nghề Bảo hộ lao động, loại bỏ các thao tác dân gian thiếu căn cứ khoa học.
2. Tích hợp thiết bị khử rung tim tự động ngoài lồng ngực (AED): Khác với các tài liệu sơ cứu truyền thống chỉ dừng lại ở ép tim cơ học, giáo trình đã đưa cấu tạo, nguyên lý và quy trình thao tác máy AED vào Bài 4, phản ánh xu hướng trang bị máy AED tại các nhà máy, xí nghiệp, giàn khoan hiện đại.
3. Cập nhật thông số hồi sức tim phổi quốc tế: Giáo trình chuẩn hóa tỷ lệ ép tim/thổi ngạt 30:2, tần số ép 100-120 lần/phút, độ sâu ép 5-6 cm cho người lớn; cập nhật kỹ thuật thông khí qua mặt nạ nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm chéo cho sơ cứu viên.
4. Liên kết thực tiễn môi trường công nghiệp và dầu khí: Các nội dung xử lý ngạt khí độc trong không gian hạn chế (Bài 8), chấn thương gãy xương cột sống (Bài 6), bỏng hóa chất/nhiệt (Bài 7) và kỹ thuật chuyển nạn nhân bằng cáng xúc trong địa hình hẹp (Bài 9) phản ánh trực tiếp các rủi ro vận hành trong ngành công nghiệp dầu khí và sản xuất công nghiệp nặng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đào tạo chính quy: Sinh viên theo học ngành/nghề Bảo hộ lao động trình độ Cao đẳng tại Trường Cao đẳng Dầu khí và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có chương trình đào tạo tương đương.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức cơ bản chung (Giáo dục chính trị, Pháp luật, Thể chất, Tin học) trước khi tiếp cận mô đun chuyên môn này.
• Giảng viên và cán bộ huấn luyện: Giáo viên thuộc Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường sử dụng làm giáo án chuẩn để giảng dạy lý thuyết, hướng dẫn thao tác trạm thực hành và biên soạn ngân hàng câu hỏi đánh giá kỹ năng.
• Tài liệu tham khảo chuyên ngành: Cán bộ an toàn vệ sinh lao động (HSE), nhân viên cứu hộ công nghiệp, đội viên đội ứng phó khẩn cấp tại doanh nghiệp có thể sử dụng tài liệu làm cơ sở đối chiếu quy trình xử lý tai nạn tại hiện trường.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được thiết kế dành cho đối tượng nào?

Giáo trình là tài liệu đào tạo chính thức dành cho sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động của Trường Cao đẳng Dầu khí, đồng thời phục vụ công tác giảng dạy của giáo viên Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường.

2. Người học có cần kiến thức y khoa chuyên sâu trước khi học không?

Người học không bắt buộc phải có kiến thức y khoa chuyên sâu từ trước. Giáo trình đã tích hợp sẵn phần giải phẫu sinh lý cơ bản của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn và hệ cơ xương ở Bài 1 để cung cấp kiến thức nền tảng trước khi bước vào các kỹ thuật can thiệp thực hành.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với các cẩm nang sơ cứu thông thường?

Tài liệu được kết cấu theo định dạng mô đun đào tạo nghề chuẩn hóa với 64,4% thời lượng (58/90 giờ) dành cho thực hành mô phỏng. Nội dung tích hợp các quy trình kỹ thuật quốc tế như máy khử rung tim tự động AED, thang đo AVPU, nguyên tắc AMPLE và các kỹ năng xử lý chấn thương đặc thù trong tai nạn lao động.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu nội dung lý thuyết trước mỗi bài học, tham gia thảo luận theo nhóm 8-10 người theo sự phân công của nhóm trưởng, và trực tiếp luyện tập thao tác nhiều lần trên hệ thống mô hình búp bê, thiết bị AED và dụng cụ nẹp, băng gạc tại phòng thực hành.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ và tham khảo nào kèm theo?

Tài liệu tham khảo chính được trích dẫn trong giáo trình là cuốn Cẩm nang sơ cứu trẻ em và người lớn của Bác sĩ Nguyễn Lân Đính (Nhà xuất bản Phụ nữ). Kèm theo giáo trình là hệ thống học liệu gồm phiếu học tập, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm, phiếu đánh giá tiêu chí thực hiện công việc và hệ thống mô hình thực hành chuyên dụng.

---

Kết luận

Giáo trình Mô đun: Sơ cấp cứu (Mã mô đun: ATMT19MĐ10) của Trường Cao đẳng Dầu khí là tài liệu đào tạo nghề mang tính chuẩn hóa, hệ thống và bám sát thực tiễn công tác an toàn lao động. Nội dung giáo trình cung cấp đầy đủ căn cứ lý thuyết giải phẫu cùng các quy trình kỹ thuật can thiệp hiện trường chuẩn mực từ CPR, AED, kiểm soát chảy máu đến cố định xương gãy và vận chuyển nạn nhân an toàn.

Lộ trình học tập 90 giờ phân bổ khoa học giữa lý thuyết và thực hành giúp người học hình thành năng lực phản ứng bình tĩnh, chính xác trước các sự cố tai nạn lao động. Cùng với sự hỗ trợ của các trang thiết bị mô phỏng và tài liệu tham khảo y học, giáo trình đáp ứng đầy đủ chuẩn đầu ra quy định cho kỹ thuật viên an toàn lao động trình độ cao đẳng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : SƠ CẤP CỨU NGHỀ : BẢO HỘ LAO ĐỘNG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 659/QĐ-CĐDK ngày 10 tháng 06 năm 2019 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa – Vũng Tàu, năm 2019 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Để phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập của học sinh trong Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường, chúng tôi đã tham khảo nhiều tài liệu của các tác giả trong và ngoài nước biên soạn nên giáo trình “Sơ cấp cứu”. Giáo trình được dùng cho các giáo viên trong Trung tâm làm tài liệu chính thức giảng dạy cho học sinh nghề Bảo hộ lao động.

Nội dung giáo trình đề cập một cách hệ thống các kiến thức cơ bản nhất về Sơ cấp cứu trong thực tiễn sản xuất cũng như cuộc sống. Cụ thể bao gồm các bài sau: • Bài 1: Giới thiệu chung về sơ cứu • Bài 2: Khảo sát cơ bản • Bài 3: Sơ cứu trong trường hợp ngừng thở • Bài 4 : Sơ cứu trong trường hợp ngừng tim • Bài 5: Sơ cứu chảy máu • Bài 6: Sơ cứu gãy xương • Bài 7: Sơ cứu một số tình huống khác • Bài 8: Sơ cứu ngộ độc • Bài 9: Vận chuyển nạn nhân Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều nguồn tài liệu được liệt kê tại mục Danh mục tài liệu tham khảo. Chúng tôi chân thành cảm ơn các tác giả của các tài liệu mà chúng tôi tham khảo. Bên cạnh đó, giáo trình cũng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định.

Nhóm tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phản hồi từ quý đồng nghiệp, các bạn và người đọc. Trân trọng cảm ơn. Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 06 năm 2019 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên Th.S Nguyễn Ngọc Linh 2.S Phạm Lê Ngọc Tú 3.

Trần Thị Liễn 2 MỤC LỤC MỤC LỤC. 1 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT. 4 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ. 5 BÀI 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SƠ CỨU .1 KHÁI NIỆM VỀ SƠ CỨU.2 MỤC ĐÍCH SƠ CỨU.3 MỘT SỐ CƠ QUAN QUAN TRỌNG CỦA CƠ THỂ NGƯỜI.1 Hệ hô hấp .2 Hệ tuần hoàn .4 TRÁCH NHIỆM CỦA SƠ CỨU VIÊN.5 PHÒNG NGỪA LÂY NHIỄM.

27 BÀI 2: KHẢO SÁT CƠ BẢN. KIỂM TRA NGUY HIỂM (DANGER). KIỂM TRA PHẢN ỨNG (RESPONSE). KHAI THÔNG ĐƯỜNG THỞ (AIRWAY).

KIỂM TRA THỞ (BREATHING). KIỂM TRA/BẮT MẠCH (CIRCULATION). Kiểm tra những yếu tố khác. 34 BÀI 3: SƠ CỨU TRONG TRƯỜNG HỢP NGỪNG THỞ.

TRƯỜNG HỢP ÁP DỤNG. ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN. Kỹ thuật EAR miệng qua miệng:.

Kỹ thuật EAR miệng qua mũi:. Kỹ thuật EAR miệng qua mặt nạ:. Ngừng thực hiện EAR:. Lưu ý khi thực hiện EAR:.

KIỂM TRA THƯỜNG XUYÊN. 41 BÀI 4: SƠ CỨU TRONG TRƯỜNG HỢP NGỪNG TIM. TRƯỜNG HỢP ÁP DỤNG. ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG.

CÁC BƯỚC THỰC HIỆN. Một người thực hiện CPR. Thực hiện CPR với hai sơ cứu viên (SCV). MÁY KHỬ RUNG TIM.

Hiện tượng ngưng tuần hoàn. Các bước sử dụng máy AED. Chú ý khi sử dụng. 48 BÀI 5: SƠ CỨU CHẢY MÁU.

KHÁI NIỆM CHẢY MÁU VÀ NGUYÊN TẮC CẦM MÁU. Nguyên tắc cầm máu:. BĂNG BÓ VẾT THƯƠNG. Sơ cứu chảy máu ngoài:.

Sơ cứu chảy máu trong:. 55 BÀI 6: SƠ CỨU GÃY XƯƠNG. GIỚI THIỆU CHUNG. Nguyên tắc cố định xương gãy.

SƠ CỨU CHO MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP GÃY XƯƠNG. Đối với trường hợp gãy xương tay:. Đối với trường hợp gãy xương chân:. Trường hợp gãy xương đùi:.

Trường hợp gãy xương cột sống:. Error! Bookmark not defined. BÀI 7: SƠ CỨU MỘT SỐ TÌNH HUỐNG KHÁC. SƠ CỨU TẮC NGHẼN ĐƯỜNG THỞ.

Dấu hiệu của nghẹt thở. Sơ cứu trong trường hợp nghẹt thở khẩn cấp. SƠ CỨU ĐIỆN GIẬT/ĐUỐI NƯỚC. Sơ cứu điện giật.

Sơ cứu đuối nước. SƠ CỨU BỎNG, BONG GÂN, CĂNG CƠ. Sơ cứu bong gân, căng cơ. SƠ CỨU GIẢM/ TĂNG THÂN NHIỆT.

Sơ cứu say nắng/say nóng. Sơ cứu hạ thân nhiệt. 87 BÀI 8: SƠ CỨU NGỘ ĐỘC. SƠ CỨU NGỘ ĐỘC HƠI KHÍ ĐỘC.

SƠ CỨU CÔN TRÙNG CHÍCH/ĐỐT/CẮN. 93 BÀI 9: VẬN CHUYỂN NẠN NHÂN. QUY ĐỊNH CHUNG. ĐƯA NẠN NHÂN LÊN CÁNG.

TƯ THẾ NẠN NHÂN NẰM TRÊN CÁNG. 99 3 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT AED: automated external defibrillator CPR: Cardiopulmonary Resuscitation EAR: Expired Air Resuscitation 4 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.1: Giải phẫu hệ hô hấp.2: Giải phẫu thanh quản.3: Giải phẫu khí quản.4: Giải phẫu phế quản .5: Hình ảnh giải phẫu phổi.6: Sơ đồ hệ tuần hoàn.7: Cấu tạo chung hệ tuần hoàn.8: Giải phẫu sinh lí tim .9: Cấu tạo của hệ xương .1: Tư thế hồi phục .2: Động mạch quay cổ tay .1: Máy khử rung tim tự động AED .2: Lấy và dán các miếng đệm điện cực vào các vị trí trên ngực nạn nhân .3: Cởi bỏ đồ và cạo bớt lông ngực để tăng hiệu quả tiếp xúc giữa da và miếng điện cực.1: Hướng dẫn sơ cứu gãy xương tay .2: Cách sơ cứu gãy xương cẳng chân .3: Cách sơ cứu gãy xương đùi .4: Sơ cứu gãy xương cột sống .5: Chấn thương cột sống cổ .1: Dị vật đường thở .2: Tràn khí màng phổi là biến chứng của ngạt đường thở do dị vật .3: Động tác ép bụng (cơ động Heimlich) .4: Sơ cứu đuối nước tại chỗ cần đúng cách và kịp thời.5: Quy tắc số 9 .6: Bong gân thường gây đau, sưng, bầm tím tại vùng tổn thương .7: Sơ cứu người bị say nắng say nóng .1: Sơ cứu vết côn trùng chích đốt. 94 6 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1. Tên mô đun: SƠ CẤO CỨU 2.

Mã mô đun: ATMT19MĐ10 3. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun 3. Vị trí Đây là mô đun chuyên ngành, được bố trí sau khi sinh viên học xong các môn học chung.2 Tính chất Môn học trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản về sơ cấp cứu tại nơi làm việc. Ý nghĩa Môn học có ý nghĩa trong việc sơ cứu cho người lao động khi bị tai nạn lao động.

Về kiến thức A1. Trình bày được được các nguyên tắc sơ cấp cứu và một số trường hợp cấp cứu thường gặp. Về kỹ năng B1. Vận dụng đúng các nguyên tắc sơ cấp cứu trong điều kiện cụ thể cho người khác trước khi chuyển đến y tế 4.

Về năng lực tự chủ C1. Bình tĩnh, cẩn thận và có trách nhiệm trong khi thực hiện sơ cấp cứu 5. Nội dung môn học 5. Chương trình khung 7 Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số tín Thực hành/ Mã MH/MĐ Tên môn học, mô đun Tổng Kiểm tra chỉ thực tập/ số Lý thí nghiệm/ thuyết bài tập/ LT TH thảo luận I Các môn học chung 22 450 198 232 12 8 MHCB19MH02 Giáo dục chính trị 5 90 58 29 2 1 MHCB19MH04 Pháp luật 2 30 28 0 2 0 MHCB19MH06 Giáo dục thể chất 2 60 0 58 0 2 Giáo dục quốc phòng và MHCB19MH08 4 42 29 An ninh 75 3 1 MHCB19MH10 Tin học 3 75 14 58 1 2 TA19MH02 Tiếng Anh 6 120 56 58 4 2 Các môn học, mô đun II 113 2385 938 1333 67 47 chuyên môn ngành, nghề ATMT19MH07 Tâm lý học lao động 3 45 42 0 3 0 ATMT19MĐ08 Pháp luật BHLĐ 3 60 28 29 2 1 ATMT19MĐ09 Ecgonomic 2 45 14 28 1 2 ATMT19MĐ10 Sơ cấp cứu 4 90 28 58 2 2 ATMT19MĐ11 Vệ sinh công nghiệp 4 75 42 29 3 1 Phương tiện bảo vệ cá ATMT19MĐ12 3 28 29 nhân 60 2 1 ATMT19MH13 Tín hiệu, biển báo an toàn 3 45 42 0 3 0 ATMT19MĐ14 Kỹ thuật an toàn điện 4 90 28 58 2 2 An toàn phòng chống cháy ATMT19MĐ15 6 42 87 nổ 135 3 3 ATMT19MĐ16 Kỹ thuật an toàn cơ khí 6 120 56 58 4 2 8 Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số tín Thực hành/ Mã MH/MĐ Tên môn học, mô đun Tổng Kiểm tra chỉ thực tập/ số Lý thí nghiệm/ thuyết bài tập/ LT TH thảo luận ATMT19MĐ17 Kỹ thuật xử lý Môi trường 6 120 56 58 4 2 ATMT19MH18 An toàn hóa chất 2 45 14 29 1 1 ATMT19MH19 An toàn bức xạ 2 30 28 0 2 0 ATMT19MĐ20 An toàn xây dựng 4 90 28 58 2 2 ATMT19MĐ21 An toàn thiết bị áp lực 3 60 28 29 2 1 ATMT19MĐ22 An toàn thiết bị nâng 6 120 56 58 4 2 An toàn công nghiệp dầu ATMT19MĐ23 6 56 58 khí 120 4 2 ATMT19MĐ24 An toàn hàng hải 6 120 56 58 4 2 ATMT19MĐ25 Đánh giá rủi ro 4 90 28 58 2 2 ATMT19MĐ26 An toàn làm việc KGHC 4 90 28 58 2 2 Ứng phó khẩn cấp và ATMT19MĐ27 4 28 58 STTH 90 2 2 Quản lý MT & SX sạch ATMT19MĐ28 4 28 58 hơn 90 2 2 Quản lý an toàn vệ sinh ATMT19MĐ29 3 28 29 lao động 60 2 1 ATMT19MĐ30 Điều tra tai nạn 3 60 28 29 2 1 Thanh tra, kiểm tra ATMT19MĐ31 2 14 29 ATVSLĐ 45 1 1 ATMT19MĐ32 Hệ thống quản lý tích hợp 4 90 28 58 2 2 Kỹ năng huấn luyện ATMT19MĐ33 6 56 58 ATLĐ 120 4 2 9 Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số tín Thực hành/ Mã MH/MĐ Tên môn học, mô đun Tổng Kiểm tra chỉ thực tập/ số Lý thí nghiệm/ thuyết bài tập/ LT TH thảo luận ATMT19MĐ34 Khóa luận tốt nghiệp 6 180 0 174 0 6 Tổng cộng 135 2835 1136 1565 79 55 5.

Chương trình chi tiết Thời gian (giờ) Tổng số Lý Thực Kiểm thuyết hành, tra Stt Tên các bài trong mô đun thí nghiệm, thảo luận, bài tập 1. Giới thiệu chung về sơ cứu 4 4 0 0 2. Sơ cứu cho trường hợp ngừng thở 10 3 6 1 4. Sơ cứu trường hợp ngừng tim 10 3 6 1 5.

Sơ cứu một số tình huống khác 12 4 8 0 8. Sơ cứu ngộ độc 6 2 4 0 9. Vận chuyển bệnh nhân 8 2 5 1 Cộng 90 28 58 4 10 6. Điều kiện thực hiện môn học: 6.

Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn 6. Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn 6.