BÞ XÂY DĀNG TR¯âNG CAO ĐÀNG XÂY DĀNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HâC: QUÀN TRà TÀI CHÍNH NGÀNH/NGHÀ: QUÀN TRà KINH DOANH TRÌNH ĐÞ: CAO ĐÀNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 389ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 của Hiệu trưởng Trưởng Cao đẳng Xây dựng số 1) Hà nßi, năm 2021 1 ßi, năm TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đ°ợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LâI GIàI THIÞU Cuốn sách này đ°ợc giới thiệu tới bạn đọc nh° là giáo trình lý thuyết và thực hành đối với ngành quản trị doanh nghiệp nói riêng và ngành quản trị kinh doanh nói chung. Đặc biệt giáo trình đã cố gắng tiếp cận các vấn đề của quản lý chất l°ợng gắn với các yêu cầu của thị tr°ßng và khách hàng.
Giáo trình đ°ợc cấu tạo thành 4 ch°¡ng: Ch°¡ng 1: Tổng quan về quản trị tài chính Ch°¡ng 2: Quản trị nguồn vốn trong doanh nghiệp Ch°¡ng 3: Quản trị tài sản trong doanh nghiệp Ch°¡ng 4: C¡ cấu nguồn vốn và chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp Ch°¡ng 5: Phân tích, dự đoán và hoạch định tài chính Ch°¡ng 6: Quản trị tài chính trong một số bối cảnh đặc biệt Trong quá trình biên soạn, mặc dù đã cân nhắc và lựa chọn các nội dung phù hợp nhất với mục tiêu đào tạo để đảm bảo tính khoa học, tính hiện đại của giáo trình, song chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận đ°ợc ý kiến đóng góp của bạn đọc và các thầy, cô giáo. Xin trân trọng cảm ¡n sự quan tâm của bạn đọc! Hà Nßi, ngày tháng năm Ng°ãi biên so¿n 3 CH¯¡NG 1 TâNG QUAN VÀ QUÀN TRà TÀI CHÍNH Quản trị tài chính có vai trò rất quan trọng ảnh h°áng đến tất cả các hoạt động của doanh nghiệp. Thực tế hoạt động quản trị á các doanh nghiệp cho thấy hầu hết các quyết định quản trị đều đ°ợc đ°a ra dựa trên kết quả khảo sát nghiên cứu, phân tích và dự báo về tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính hiện tại và t°¡ng lai.
Khái nißm Tài chính công Thị tr°ßng tài chính Tài chính hộ gia đình Tài chính doanh nghiệp 1. Khái nißm tài chính + Quan hß tài chính giÿa doanh nghißp vái Nhà n°ác: - Các doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ với nhà n°ớc thông qua nộp thuế, phí, lệ phí cho ngân sách nhà n°ớc. - Ng°ợc lại, ngân sách nhà n°ớc cấp phát vốn cho các doanh nghiệp hoạt động á các lĩnh vực công ích, đầu t° vốn, góp vốn liên doanh. Cấp trợ giá cho các doanh nghiệp khi cần thiết.
+ Quan hß tài chính giÿa doanh nghißp này vái các chă th¿ kinh t¿ khác trên thá tr°ãng (thể hiện qua các hoạt động trao đổi) và với thị tr°ßng tài chính: mối quan hệ này đ°ợc thể hiện thông qua trao đổi mua bán vật t°, sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ; doanh nghiệp có lúc là ng°ßi mua, có lúc là ng°ßi bán. - Là ng°ßi mua, doanh nghiệp mua vật t°, tài sản, hàng hoá, dịch vụ, mua cổ phiếu, trái phiếu, thanh toán tiền công lao động. - Là ng°ßi bán, doanh nghiệp bán sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, bán trái phiếu, để huy động vốn cho doanh nghiệp. + Quan hß tài chính trong nßi bß doanh nghißp: mối quan hệ thể hiện quan hệ giữa doanh nghiệp với các phòng ban, với cán bộ công nhân viên trong nội bộ doanh nghiệp.
- Biểu hiện của mối quan hệ này là sự luân chuyển vốn trong doanh nghiệp. Đó là sự luân chuyển vốn giữa các bộ phận sản xuất kinh doanh nh°: nhận tạm ứng, thanh toán tài sản, cấp vốn, cho vay vốn. 6 - Quan hệ giữa doanh nghiệp với cán bộ công nhân viên thông qua trả l°¡ng, th°áng và các khoản thu nhập khác cho ng°ßi lao động. Khái nißm vÁ nguán tài chính: là khả năng tài chính mà các chủ thể trong xã hội có thể khai thác, sử dụng nhằm thực hiện các mục đích của mình Khái nißm vÁ tài chính: Tài chính phản ánh các quan hệ kinh tế trong phân phối các nguồn tài chính, phân phối của cải xã hội d°ới hình thức giá trị, giữa các chủ thể với nhau trong xã hội, đây là một mặt của quan hệ sản xuất.
Khái nißm tài chính doanh nghißp Tài chính doanh nghiệp là một khâu trong hệ thống tài chính của nền kinh tế thị tr°ßng, là một phạm trù kinh tế khách quan gắn liền với sự ra đßi của nền kinh tế hàng hóa-tiền tệ, tính chất và mức độ phát triển của tài chính doanh nghiệp cũng phụ thuộc vào tính chất và nhịp độ phát triển của nền kinh tế hàng hóa. Trong nền kinh tế thị tr°ßng, tài chính doanh nghiệp đ°ợc đặc tr°ng bằng những nội dung chủ yếu sau đây: Một là, tài chính doanh nghiệp phản ánh những luồng chuyển dịch giá trị trong nền kinh tế. Luồng chuyển dịch đó chính là sự vận động của các nguồn tài chính gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đó là sự vận động của các nguồn tài chính đ°ợc diễn ra trong nội bộ doanh nghiệp để tiến hành quá trình sản xuất kinh doanh và đ°ợc diễn ra giữa doanh nghiệp với ngân sách nhà n°ớc thông qua việc nộp thuế cho Nhà n°ớc hoặc tài trợ tài chính; giữa doanh nghiệp với thị tr°ßng: thị tr°ßng hàng hoá-dịch vụ, thị tr°ßng sức lao động, thị tr°ßng tài chính.trong việc cung ứng các yếu tố sản xuất (đầu vào) cũng nh° bán hàng hoá, dịch vụ (đầu ra) của quá trình sản xuất kinh doanh.
Hai là, sự vận động của các nguồn tài chính doanh nghiệp không phải diễn ra một cách hỗn loạn mà nó đ°ợc hoà nhập vào chu trình kinh tế của nền kinh tế thị tr°ßng. Đó là sự vận động chuyển hoá từ các nguồn tài chính hình thành nên các quỹ, hoặc vốn kinh doanh của doanh nghiệp và ng°ợc lại. Sự chuyển hoá qua lại đó đ°ợc điều chỉnh bằng các quan hệ phân phối d°ới hình thức giá trị nhằm tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ phục vụ cho các mục tiêu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Từ những đặc tr°ng trên của tài chính doanh nghiệp, chúng ta có thể rút ra kết luận về khái niệm tài chính doanh nghiệp nh° sau: <Tài chính doanh nghißp là hß thßng các luáng chuyển dách giá trá phán ánh sā vận đßng và chuyển hóa các nguán tài chính trong quá trình phân phßi để t¿o lập ho¿c sÿ dāng các quỹ tiÁn tß nh¿m đ¿t tái các māc tiêu kinh doanh căa doanh nghißp.
Khái nißm quÁn trá tài chính doanh nghißp Quản trị tài chính doanh nghiệp là việc lựa chọn và đ°a ra các quyết định tài chính, tổ chức thực hiện các quyết định đó nhằm đạt đ°ợc mục tiêu hoạt động tài chính của doanh nghiệp, đó là tối đa hoá giá trị cho chủ doanh nghiệp hay là tối đa hóa lợi nhuận, không ngừng làm tăng giá trị doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị tr°ßng. 7 Quản trị tài chính là một trong các chức năng c¡ bản của quản trị doanh nghiệp. Chức năng quản trị tài chính có mối liên hệ mật thiết với các chức năng khác trong doanh nghiệp nh°: chức năng quản trị sản xuất, chức năng quản trị marketing, chức năng quản trị nguồn nhân lực. Quản trị tài chính doanh nghiệp (QTTC) bao gồm các hoạt động liên quan đến đầu t°, tài trợ và quản trị tài sản theo mục tiêu chung của công ty.
Vì vậy, chức năng quyết định của quản trị tài chính có thể chia thành ba nhóm: quyết định đầu t°, tài trợ và quản trị tài sản, trong đó quyết định đầu t° là quyết định quan trọng nhất trong ba quyết định căn bản theo mục tiêu tạo giá trị cho các cổ đông. Theo: - Brealy, Myers, Ross (1996) (Fundamental of Corporate Finance): QTTC quan tâm đến mua sắm, tài trợ và quản lý tài sản doanh nghiệp theo mục đích đã đề ra. - Mc Mahon (1993): QTTC quan tâm đến việc tìm nguồn vốn cần thiết cho mua sắm tài sản và hoạt động của DN, phân bổ các nguồn vốn cho giới hạn cho những mục đích sử dụng khác nhau, đảm bảo nguồn vốn đ°ợc sử dụng hiệu quả để đạt mục tiêu đề ra. Vậy: QuÁn trá tài chính doanh nghißp là vißc lāa chãn các quy¿t đánh tài chính, tã chức thāc hißn nhÿng quy¿t đánh đó nh¿m đ¿t đ°ÿc māc tiêu căa doanh nghißp.
Māc tiêu và các nguyên tắc quÁn trá tài chính doanh nghißp 1. Māc tiêu quÁn trá tài chính doanh nghißp 1. Tối đa hóa lợi nhuận: Hầu hết các doanh nghiệp trong kinh doanh đều có mục tiêu càng làm ra nhiều lợi nhuận và nâng cao giá trị thị tr°ßng của doanh nghiệp càng tốt. Tuy nhiên mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận không phải lúc nào cũng có thể dễ dàng xác định bái mục tiêu này chịu ảnh h°áng của nhiều nhân tố nh° thßi gian rủi ro … và có mối quan hệ tác động đến nhiều vấn đề khác trong doanh nghiệp cũng nh° nền kinh tế-xã hội.
Do đó không thể coi <tßi đa hóa lÿi nhuận= là yếu tố duy nhất tác động đến các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tối đa hóa giá trị thị trường của doanh nghiệp: à đây là tối đa hóa giá trị tài sản của các chủ sá hữu hiện tại của doanh nghiệp. Điều này dẫn tới kết quả là thị giá cố phẩn của doanh nghiệp ngày càng cao h¡n. Vì thế đây là mục tiêu đ°ợc các cổ đông dễ dàng chấp nhận.
Nh°ng các nhà quản trị cũng rất khó có thể đánh giá chính xác mức độ ảnh h°áng của một quyết định đối với giá trị của doanh nghiệp, bái vì nó chịu tác động của rất nhiều yếu tố. H¡n nữa, thị tr°ßng đồng nghĩa với những biến đổi khôn l°ßng. Tuy nhiên, nhà quản trị giỏi phải là ng°ßi đ°a ra đ°ợc nhiều quyết định đúng h¡n là những quyết định sai lầm và tối đa hóa giá trị của doanh nghiệp phải luôn là mục tiêu của mọi hoạt động.