UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG NGÀNH: QUẢN TRỊ DN VỪA VÀ NHỎ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 323/QĐ-CĐCĐ-ĐT, ngày 6 tháng 8 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2019 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Quản trị chuỗi cung ứng là môn học chuyên ngành mới đối với sinh viên theo học ngành cao đẳng quản trị kinh doanh trong xu thế hội nhập toàn cầu. Điểm trọng yếu ở đây là giúp sinh viên có cái nhìn mới, hiểu quản trị chuỗi cung ứng như một nghề chuyên môn và có vai trò rất quan trọng để nâng cao lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển kinh tế hiện nay.
Môn học giới thiệu các khái niệm, định nghĩa, quan điểm, giá trị, mục đích, phương pháp, và các kỹ thuật, xây dựng hệ thống quản trị chuỗi cung ứng để người học có được cái nhìn tổng quát trước khi đi vào chuyên sâu. Quản trị chuỗi cung ứng ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Cạnh tranh không còn đơn thuần chỉ giữa các doanh nghiệp mà diễn ra khá phổ biến giữa các chuỗi cung ứng. Sự tồn tại của cả chuỗi cũng chính là sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp tham gia.
Do vậy, nâng cao hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng là rất cần thiết đối với bất kỳ doanh nghiệp nào. Khái niệm quản trị chuỗi cung ứng được phát triển từ các nhà tư vấn đầu những năm 1980 và đã tạo ra được nhiều sự chú ý đối với các nhà khoa học và nghiên cứu. Lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng sau đó được phát triển trong các lĩnh vực khác nhau như cung ứng, Logistics và vận tải, quản trị sản xuất và tác nghiệp, marketing, tổ chức và nhân sự, quản trị thông tin và quản trị chiến lược. Vì vậy khái niệm quản trị chuỗi cung ứng ngày càng được vận dụng vào nhiều hoạt động khác nhau trong kinh doanh.
Chính vì vậy nhóm tác giả Khoa Quản trị kinh doanh trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp biên soạn tài liệu này để trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản cùng các kiến thức chuyên sâu và cập nhật hơn về quản trị chuỗi cung ứng. Tài liệu này được dùng cho sinh viên ngành quản trị kinh doanh trường CĐCĐ Đồng Tháp làm tài liệu học tập. Nội dung tài liệu gồm 6 bài: Bài 1: Tổng quan về quản trị chuỗi cung ứng 1 Bài 2: Hoạt động điều hành chuỗi cung ứng: Hoạch định và tìm nguồn cung Bài 3: Hoạt động điều hành chuỗi cung ứng: Sản xuất và phân phối Bài 4: Công nghệ thông tin và Quản trị Logistics trong chuỗi cung ứng Bài 5: Đo lường hiệu quả hoạt động chuỗi cung ứng Bài 6: Xây dựng hệ thống chuỗi cung ứng Mặc dù có nhiều cố gắng, song tác giả không thể tránh khỏi thiếu sót trong quá trình biên soạn tài liệu. Vì vậy, rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ bạn đọc để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn ! Đồng Tháp, ngày 21 tháng 7 năm 2021 Chủ biên Nguyễn Thị Kim Hương 2 MỤC LỤC TRANG Lời giới thiệu Bài 1: Tổng quan về quản trị chuỗi cung ứng ………………………. Khái niệm chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng ………………. Mục tiêu của chuỗi cung ứng …………………………………. Thành phần của chuỗi cung ứng ……………………………………… 13 4.
Đối tượng tham gia chuỗi cung ứng …………………………………. Những vấn đề chính trong quản trị chuỗi cung ứng …………………. Ví dụ về chuỗi cung ứng ………………………………………. 24 Bài 2: Hoạt động điều hành chuỗi cung ứng: Hoạch định và tìm nguồn cung ………………………….
Hoạch định trong chuỗi cung ứng ……………………………………… 30 2. Cung ứng và mua hàng ………………………………………………… 41 Bài 3: Hoạt động điều hành chuỗi cung ứng: sản xuất và phân phối ……… 49 1. Quản trị sản xuất ………………………………………………………. Quản lý phân phối …………………………………………………….
Hệ thống kéo, đẩy ……………………………………………………… 59 Bài 4: Công nghệ thông tin và quản trị logistics trong chuỗi cung ứng …… 65 1. Tác động Roi-da …………………………………………………. Chuỗi cung ứng phối hợp ……………………………………………. Hệ thống thông tin hỗ trợ chuỗi cung ứng …………………………….
97 Bài 5: Đo lường hiệu quả hoạt động chuỗi cung ứng ……………………… 104 1. Mô hình tương quan thị trường - chuỗi cung ứng ……………………… 104 2. Thang đo lường hiệu suất hoạt động …………………………………… 105 3. Các hoạt động thực hiện hiệu quả chuỗi cung ứng …………………….
107 Bài 6: Xây dựng hệ thống chuỗi cung ứng …………………………………. Tổ chức dự án phát triển hệ thống ………………………………………. Thiết kế hệ thống chuỗi cung ứng ………………………………………. Quy trình thiết kế hệ thống ………………………………………….
Xây dựng kế hoạch dự án chi tiết ………………………………………… 114 5. Xây dựng ngân sách dự án ………………………………………………. Tiến hành dự án …………………………………………………………. 116 Tài liệu tham khảo …………………………………………………….
118 4 GIÁO TRÌNH MÔN ĐUN Tên mô đun: QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG. Mã mô đun: MĐ16KX6340101 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun được học sau các mô đun/môn học chung và môn học cơ sở. - Tính chất: Là mô đun chuyên ngành. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Quản trị chuỗi cung ứng là mô đun chuyên ngành mới đối với sinh viên theo học ngành cao đẳng quản trị kinh doanh trong xu thế hội nhập toàn cầu.
Điểm trọng yếu ở đây là giúp sinh viên có cái nhìn mới, hiểu quản trị chuỗi cung ứng như một nghề chuyên môn và có vai trò rất quan trọng để nâng cao lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển kinh tế hiện nay. Mô đun giới thiệu các khái niệm, định nghĩa, quan điểm, giá trị, mục đích, phương pháp, và các kỹ thuật, xây dựng hệ thống quản trị chuỗi cung ứng để người học có được cái nhìn tổng quát trước khi đi vào chuyên sâu. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: Trình bày lý thuyết sử dụng trong công tác quản lý chuỗi cung ứng để áp dụng trong thực hành nghề nghiệp. Nhận biết các khái niệm, định nghĩa, quan điểm, giá trị, mục đích và phương pháp quản trị chuỗi cung ứng.
Chỉ ra các kỹ thuật xây dựng hệ thống quản lý chuỗi cung ứng. Đo lường hiệu quả hoạt động chuỗi cung ứng. - Về kỹ năng: Xác định và phân biệt được giữa chiến lược cạnh tranh và chiến lược chuỗi cung cứng. Phân biệt nghiệp vụ vận tải và phân phát hàng hóa; Thực hành mô hình quản lý hàng tồn kho cơ bản, phương pháp thiết kế mạng lưới chuỗi cung ứng.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Phát huy tính tích cực tự học, hình thành tư duy vận dụng sáng tạo các kiến thức đã học. Có cái nhìn về triển vọng phát triển nghề nghiệp tương lai. Nội dung của mô đun: 5 Thời gian (giờ) Số Thảo Tên bài Tổng Lý TT luận, Kiểm tra số thuyết bài tập 1 Bài 1: Tổng quan về Quản trị chuỗi cung ứng 9 4 5 0 Bài 2: Hoạt động điều hành chuỗi cung ứng: 2 9 4 5 0 Hoạch định và tìm nguồn cung ứng Kiểm tra 1 1 Bài 3: Hoạt động điều hành chuỗi cung ứng: 3 10 5 5 0 Sản xuất và phân phối Bài 4: Công nghệ thông tin và Quản trị 4 10 5 5 0 Logistics trong chuỗi cung ứng Kiểm tra 1 1 5 Bài 5: Đo lường hiệu quả hoạt động chuỗi cung 9 4 5 0 ứng 6 Bài 6: Xây dựng hệ thống chuỗi cung ứng 10 5 5 0 Ôn thi/Thi 1 1 Cộng 60 28 30 2 6 BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG Mã bài: MĐ16KX6340101-01 Giới thiệu: Bài này cung cấp cho người học tổng quan về chuỗi cung ứng và quản lý chuỗi cung ứng, những đối tượng tham gia vào chuỗi cung ứng cũng như quan hệ của chuỗi cung ứng với chiến lược của công ty. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này, người học có thể: Trình bày chuỗi cung ứng và các hoạt động của nó Xác định các đối tượng khác nhau tham gia vào chuỗi cung ứng Ứng dụng của chuỗi cung ứng vào chiến lược kinh doanh của công ty.
Nhận biết những nhân tố chính trong hoạt động chuỗi cung ứng Xác định đặc điểm từng nhân tố, từ đó có thể đo lường, kiểm soát hiệu quả của chuỗi cung ứng. Ứng dụng thực tiễn phân tích hoạt động chuỗi cung ứng của các công ty Nội dung chính: 1. Khái niệm chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả những vấn đề liên quan trực tiếp hay gián tiếp nhằm thoả mãn nhu cầu của khách hàng. Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm nhà sản xuất, nhà cung cấp mà còn liên quan nhà vận chuyển, nhà kho, nhà bán lẻ và khách hàng.
Chuỗi cung ứng là một mạng lưới các phòng ban và sự lựa chọn phân phối nhằm thực hiện chức năng thu mua nguyên vật liệu; biến đổi nguyên vật liệu thành bán thành phẩm và thành phẩm; phân phối sản phẩm đến nơi. Tất cả các sản phẩm đến tay người tiêu dùng thông qua một vài hình thức của chuỗi cung ứng, có một số thì lớn hơn và một số thì phức tạp hơn rất nhiều. Với ý tưởng chuỗi cung ứng này, chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng chỉ có một nguồn tạo ra lợi nhuận duy nhất cho toàn chuỗi đó là khách hàng cuối cùng. Khi các doanh nghiệp riêng lẻ trong chuỗi cung ứng ra các quyết định kinh doanh mà không quan tâm đến các thành viên khác trong chuỗi, điều này rốt cuộc dẫn đến giá bán cho khách hàng cuối cùng là rất cao, mức phục vụ chuỗi cung ứng thấp và điều này làm cho nhu cầu khách hàng tiêu dùng cuối cùng trở nên thấp.
Quản trị chuỗi cung ứng là tập hợp những phương thức sử dụng một cách tích hợp và hiệu quả nhà cung cấp, người sản xuất, hệ thống kho bãi và các cửa hàng nhằm phân phối hàng hóa được sản xuất đến đúng địa điểm, đúng lúc với 7 đúng yêu cầu về chất lượng, với mục đích giảm thiểu chi phí toàn hệ thống trong khi vẫn thỏa mãn những yêu cầu về mức độ phục vụ.