Giáo Trình Quản Lý Đơn Hàng Ngành Công Nghệ May Trình Độ Cao Đẳng

Giáo trình quản lý đơn hàng ngành công nghệ may trình độ cao đẳng cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực này.

• Tác giả: ThS. Lê Thị Thu Nguyệt
• Trường học: Trường Cao Đẳng Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ May
• Đề tài: Giáo Trình Quản Lý Đơn Hàng Ngành May
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: TÌM HIỂU MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ THỊ TRƯỜNG DỆT MAY
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT MAY
• 1.2. PHÂN TÍCH SWOT
• 1.2.1. Điểm mạnh
• 1.2.2. Điểm yếu
• 1.2.3. Cơ hội
• 1.2.4. Thách thức
• 1.3. CÁC QUI ĐỊNH CẦN BIẾT VỀ HÀNG DỆT MAY
• 1.3.1. Chất lượng và các tiêu chuẩn
• 1.3.2. Đóng gói nhãn hiệu và ghi nhãn
• 1.3.3. Phát triển các nhãn sinh thái và các tiêu chuẩn quản lý môi trường
• 1.3.3.1. Nhãn EU ecolabel
• 1.3.3.2. Nhãn OEKO-Tex
• 1.3.3.2.a. Sản phẩm nhóm 1
• 1.3.3.2.b. Sản phẩm nhóm 2
• 1.3.3.2.c. Sản phẩm nhóm 3
• 1.3.3.2.d. Sản phẩm nhóm 4
• 1.3.3.3. Nhãn SKAL
• 1.3.3.4. Nhãn SG
• 1.3.3.5. Các tiêu chuẩn về môi trường
• 1.3.4. Các vấn đề liên quan đến sản phẩm
• 1.4. NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN MẪU TRANG PHỤC
• 1.4.1. Qui trình phát triển sản phẩm mới
• 1.4.1.1. Bước 1: Phác ý tưởng
• 1.4.1.2. Bước 2: Sàng lọc ý tưởng
• 1.4.1.3. Bước 3: Phản biện và phát triển ý tưởng
• 1.4.1.4. Bước 4: Chiến lược tiếp thị
• 1.4.1.5. Bước 5: Phân tích kinh doanh
• 1.4.1.6. Bước 6: Phát triển sản phẩm
• 1.4.1.7. Bước 7: Kiểm nghiệm thị trường
• 1.4.1.8. Bước 8: Thương mại hoá sản phẩm
• 1.4.2. Xây dựng bộ sưu tập
• 1.4.2.1. Tìm hiểu chu kỳ của khuynh hướng sản phẩm
• 1.4.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến bộ sưu tập thời trang
• 1.4.2.3. Nguyên tắc phát triển bộ sưu tập
• 1.4.2.4. Phát triển bộ sưu tập dựa trên nhu cầu sản xuất
• 1.4.2.5. Những vấn đề cần lưu ý khi phát triển bộ sưu tập
• 1.5. NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG TRONG XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY
• 1.5.1. Nguyên tắc nghiên cứu thị trường
• 1.5.1.1. Lựa chọn mặt hàng xuất khẩu
• 1.5.1.2. Lựa chọn thị trường xuất khẩu
• 1.5.1.3. Lựa chọn bạn hàng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Quản Lý Đơn Hàng Ngành May

Giáo trình Quản lý đơn hàng ngành may cao đẳng cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên trong việc quản lý quy trình sản xuất và đơn hàng. Ngành may đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, với nhiều cơ hội và thách thức. Việc nắm vững kiến thức về quản lý đơn hàng là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm.

1.1. Tầm quan trọng của quản lý đơn hàng trong ngành may

Quản lý đơn hàng đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình sản xuất. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi tiến độ, kiểm soát chất lượng và đảm bảo giao hàng đúng hạn.

1.2. Cấu trúc của giáo trình quản lý đơn hàng

Giáo trình được chia thành nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh khác nhau của quản lý đơn hàng, từ lý thuyết đến thực hành.

II. Những thách thức trong quản lý đơn hàng ngành may

Ngành may đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý đơn hàng, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường. Các doanh nghiệp cần phải cải tiến quy trình quản lý để đáp ứng nhu cầu này.

2.1. Cạnh tranh từ các nước khác

Việt Nam phải cạnh tranh với các nước có ngành may phát triển như Trung Quốc và Ấn Độ. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao chất lượng và giảm chi phí sản xuất.

2.2. Khó khăn trong việc duy trì chất lượng sản phẩm

Đảm bảo chất lượng sản phẩm trong quá trình sản xuất là một thách thức lớn. Doanh nghiệp cần có hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả để kiểm soát từng giai đoạn sản xuất.

III. Phương pháp quản lý đơn hàng hiệu quả trong ngành may

Để quản lý đơn hàng hiệu quả, các doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp hiện đại và công nghệ thông tin. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong quản lý.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đơn hàng

Công nghệ thông tin giúp theo dõi đơn hàng, quản lý kho và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Các phần mềm quản lý đơn hàng hiện đại có thể tự động hóa nhiều công việc.

3.2. Đào tạo nhân lực trong quản lý đơn hàng

Đào tạo nhân lực có kỹ năng quản lý đơn hàng là rất cần thiết. Nhân viên cần được trang bị kiến thức về quy trình sản xuất và quản lý chất lượng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản lý đơn hàng trong ngành may

Quản lý đơn hàng không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng trong ngành may. Các doanh nghiệp đã áp dụng thành công nhiều phương pháp quản lý để nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Các doanh nghiệp tiêu biểu trong ngành may

Nhiều doanh nghiệp lớn tại Việt Nam đã áp dụng thành công các phương pháp quản lý đơn hàng, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.2. Kết quả đạt được từ việc quản lý đơn hàng

Việc áp dụng quản lý đơn hàng hiệu quả đã giúp nhiều doanh nghiệp tăng trưởng doanh thu và mở rộng thị trường xuất khẩu.

V. Kết luận về tương lai của quản lý đơn hàng ngành may

Tương lai của quản lý đơn hàng trong ngành may sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ. Các doanh nghiệp cần phải thích ứng nhanh chóng với những thay đổi của thị trường để duy trì vị thế cạnh tranh.

5.1. Xu hướng phát triển trong quản lý đơn hàng

Xu hướng sử dụng công nghệ thông tin và tự động hóa trong quản lý đơn hàng sẽ ngày càng gia tăng, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả.

5.2. Tầm quan trọng của việc cải tiến liên tục

Cải tiến quy trình quản lý đơn hàng là yếu tố then chốt để doanh nghiệp duy trì sự cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Quản lý đơn hàng (thuộc danh mục mô đun chuyên môn, mã môn học/mô đun MH 25.2) do ThS. Lê Thị Thu Nguyệt chủ biên, được Trường Cao đẳng Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh trực thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam ban hành vào tháng 8 năm 2011. Trong chương trình đào tạo ngành Công nghệ May trình độ cao đẳng, môn học này được bố trí giảng dạy vào năm thứ ba, sau khi người học đã hoàn thành các môn học chung và kiến thức cơ sở ngành. Về mặt tính chất, đây là môn học chuyên môn tự chọn, kết hợp đồng thời giữa lý thuyết quản trị và bài tập thực hành nghiệp vụ.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ trên ba phương diện:

• Về kiến thức: Cung cấp hệ thống lý thuyết về thị trường dệt may trong nước và quốc tế, các quy định kỹ thuật, hệ thống nhãn sinh thái, phương pháp phân loại và định mức nguyên phụ liệu, vai trò của nhân viên quản lý đơn hàng (merchandiser), cùng quy trình tổ chức sản xuất và thủ tục xuất nhập khẩu hàng dệt may.
• Về kỹ năng: Rèn luyện năng lực lập kế hoạch kinh doanh, cân đối nguyên phụ liệu, tính toán định mức và đơn giá sản phẩm, xây dựng tiến độ sản xuất, đàm phán hợp đồng thương mại và xử lý hồ sơ chứng từ hải quan, thanh toán quốc tế.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành tác phong công nghiệp, tính cẩn trọng, tỉ mỉ trong tính toán số liệu kỹ thuật và ý thức tuân thủ quy trình công nghệ trong môi trường sản xuất công nghiệp.

Về cấu trúc và cách tiếp cận, giáo trình được thiết kế theo tiến trình thực tế của chuỗi cung ứng dệt may: tiếp cận từ bối cảnh thị trường vĩ mô, quản trị vật tư vi mô, quy trình nghiệp vụ của merchandiser, kỹ thuật triển khai tại xưởng may cho đến các thủ tục ngoại thương. Điểm đặc thù của tài liệu là sự tích hợp chặt chẽ giữa kiến thức kỹ thuật may công nghiệp và nghiệp vụ thương mại quốc tế, gắn liền với các biểu mẫu tác nghiệp đang được áp dụng tại các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình gồm 5 chương chuyên đề với cấu trúc logic phát triển từ tổng quan thị trường đến nghiệp vụ kỹ thuật và pháp lý ngoại thương:

[Chương I: Thị trường Dệt May & Quy định Tiêu chuẩn]
[Chương II: Quản lý Vật tư - Nguyên phụ liệu & Định mức]
[Chương III: Nghiệp vụ Merchandiser, Định giá & Hợp đồng]
[Chương IV: Kỹ năng Triển khai Đơn hàng & Tiến độ Sản xuất]
[Chương V: Thủ tục Xuất Nhập khẩu, Hải quan & Thanh toán L/C]

• Chương I: Tìm hiểu một số vấn đề về thị trường dệt may
  Trình bày bức tranh toàn cảnh ngành dệt may Việt Nam (năng lực sản xuất 2,3 tỷ sản phẩm may mặc/năm, 800 triệu m² vải dệt thoi/năm; kim ngạch xuất khẩu năm 2010 đạt 11,2 tỷ USD); phân tích SWOT ngành dệt may; hệ thống quy định kỹ thuật về ghi nhãn bắt buộc (xuất xứ, thành phần sợi, độ cháy) và nhãn tự nguyện; các tiêu chuẩn nhãn sinh thái quốc tế như EU Ecolabel, Oeko-Tex 100 (phân chia thành 4 nhóm sản phẩm từ trẻ sơ sinh đến vật liệu trang trí), SKAL, SG, ISO 14001, EMAS; quy trình 8 bước phát triển sản phẩm mới và phương pháp nghiên cứu thị trường xuất khẩu.

• Chương II: Các loại vật tư - Nguyên phụ liệu cơ bản
  Xác định khái niệm, đặc điểm và vai trò của nguyên vật liệu trong cấu thành giá thành sản phẩm; phân loại 5 nhóm vật tư (nguyên liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu xây dựng cơ bản); phương pháp đánh giá vật tư theo giá thực tế và giá hạch toán; quản lý vật tư qua 4 khâu (thu mua, bảo quản, sử dụng, dự trữ); danh mục phụ liệu chi tiết cho 4 nhóm mặt hàng (áo sơ mi, quần âu, áo jacket, áo T-shirt/polo-shirt); quy trình lập bảng cân đối nguyên phụ liệu, xác định định mức kỹ thuật và ban hành lệnh sản xuất.

• Chương III: Vai trò của Merchandiser
  Phân tích chức năng của merchandiser trong việc xử lý đơn hàng người mua (Sales Order) và đơn đặt hàng nhà cung cấp (Purchase Order); nguyên tắc chọn mẫu gia công và mẫu FOB; phương pháp phân tích biến động giá thành đơn vị và tổng giá thành; cấu trúc 3 khoản mục chi phí (chi phí nguyên phụ liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, sản xuất chung); công thức tính giá bán theo chi phí nền ($\text{Giá bán} = \text{Chi phí nền} + \text{Số tiền tăng thêm}$); các chiến lược giá thoáng và giá thông dụng; quy trình 6 bước đàm phán, giao dịch ngoại thương (Hỏi giá - Inquiry, Chào hàng - Offer, Đặt hàng - Order, Hoàn giá - Counter offer, Chấp nhận - Acceptance, Ký kết hợp đồng).

• Chương IV: Kỹ năng triển khai và thực hiện đơn hàng
  Phân loại và quy trình kiểm soát 3 nhóm mẫu (trước sản xuất, trong sản xuất, sau sản xuất); phân tích kỹ thuật cắt phá, cắt gọt, ép dán; quy trình may mẫu đối và triển khai dây chuyền may; phân tích 3 quy cách đóng gói (Stand pack, Flat pack, Hanger) và lập Packing list; quy trình lập kế hoạch kinh doanh và phương pháp điều độ sản xuất theo mô hình 5W2C5M kết hợp lập bảng tiến độ sản xuất theo ngày cho các khâu cắt, may và hoàn thành.

• Chương V: Thủ tục xuất nhập khẩu hàng dệt may
  Quy định phân giao hạn ngạch (quota) xuất khẩu theo 14 chủng loại mặt hàng (Cat 200, 301, 332, 333, 334/335, 338/339, 340/640, 341/641, 342/642, 347/348, 351/651, 352/652, 359/659-C, 359/659-S); các khái niệm thương mại quốc tế về bán phá giá (dumping), trợ giá bù đắp (countervailing), hạn ngạch Absolute và Tariff rate; quy trình thực hiện hợp đồng xuất nhập khẩu gồm 8 bước tác nghiệp: xin giấy phép, mở thư tín dụng L/C (trước 20-25 ngày), thuê tàu, mua bảo hiểm (bảo hiểm chuyến hoặc bảo hiểm báo), thủ tục hải quan 3 bước, kiểm tra và giao nhận hàng hóa tại cảng/ga theo Nghị định 200/CP và Thông tư liên bộ 52/TTLB, xử lý thanh toán và giải quyết khiếu nại.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết thương mại và kinh tế học ngành: Ứng dụng mô hình phân tích SWOT vào ngành may mặc xuất khẩu; cơ chế quản lý hạn ngạch quota, các biện pháp phòng vệ thương mại (chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp) và các hiệp định thương mại song phương/đa phương (WTO, ACFTA, AKFTA).
• Nguyên lý kế toán và quản trị chi phí: Phương pháp hạch toán nguyên vật liệu theo giá mua thực tế và hệ số giá hạch toán; phân tích cơ cấu chi phí nền bao gồm chi phí trực tiếp và chi phí sản xuất chung để tính toán điểm hòa vốn và định giá sản phẩm xuất khẩu.
• Khung tiêu chuẩn kỹ thuật và môi trường: Bộ quy chuẩn quốc tế về an toàn dệt may (giới hạn nồng độ formaldehyde, thuốc trừ sâu, kim loại nặng, amin thơm từ thuốc nhuộm azo) và hệ thống quản lý chất lượng, môi trường theo ISO 14001, EMAS.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Bóc tách tài liệu kỹ thuật; tính toán định mức tiêu hao nguyên phụ liệu; lập bảng cân đối vật tư thừa - thiếu; đọc hiểu thông số rập mẫu; thiết lập các thông số ép keo, cắt phá, cắt gọt; tổ chức kiểm tra chất lượng trên dây chuyền may.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích biến động giá thành sản phẩm; đánh giá các yếu tố rủi ro pháp lý trong hợp đồng thương mại quốc tế; xác định nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và doanh thu tiêu thụ.
• Kỹ năng thực hành nghiệp vụ (Practical competencies): Soạn thảo đơn đặt hàng (PO) và phiếu đóng gói (Packing list); tính toán giá chào FOB và gia công; áp dụng công cụ 5W2C5M để lập bảng tiến độ sản xuất; lập hồ sơ mở L/C tại ngân hàng ngoại thương và khai báo tờ khai hải quan điện tử.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm kết hợp chặt chẽ giữa thuyết giảng lý thuyết quy chuẩn và rèn luyện kỹ năng thực hành qua biểu mẫu công nghiệp. Kiến thức không dừng lại ở mức mô tả định tính mà được cụ thể hóa thành các công thức tính toán, quy trình từng bước và bảng biểu chuẩn mực dùng trong xí nghiệp may.

Bài tập và bài tập thực hành (Practical exercises)

Hệ thống bài tập trong giáo trình gắn liền với các nghiệp vụ tác nghiệp thực tế tại phòng kinh doanh và xưởng sản xuất:

• Bài tập cân đối nguyên phụ liệu: Căn cứ vào bảng màu, đơn đặt hàng và định mức thực tế để lập bảng cân đối NPL, xác định số lượng chênh lệch thừa/thiếu nhằm gửi yêu cầu bổ sung cho khách hàng.
• Bài tập tính toán giá thành: Thực hành lập phiếu tính giá bán cho 1 đơn vị sản phẩm (ví dụ: tính toán chi tiết định mức vải katê, chỉ may, nút, phụ liệu bao gói cộng với chi phí nhân công, khấu hao và chi phí quản lý).
• Bài tập lập tiến độ sản xuất: Áp dụng phương pháp 5W2C5M để tính toán năng lực sản xuất hàng ngày của các khâu (Cắt, May, Hoàn thành) và phân bổ sản lượng chi tiết theo từng ngày trên bảng tiến độ.
• Bài tập tình huống thương mại: Mô phỏng quy trình đàm phán hợp đồng thông qua các bước phát giá chào hàng (Offer), gửi thư hỏi giá (Inquiry) và xử lý điều khoản thanh toán bằng L/C hoặc nhờ thu kèm chứng từ.

Phương pháp đánh giá (Assessment methods)

• Đánh giá lý thuyết: Kiểm tra khả năng ghi nhớ và hiểu rõ các khái niệm, quy định pháp lý, danh mục hạn ngạch xuất khẩu, các tiêu chuẩn nhãn sinh thái Oeko-Tex 100 và các bước thực hiện thủ tục hải quan.
• Đánh giá kỹ năng thực hành: Đánh giá độ chính xác trong việc tính toán định mức nguyên phụ liệu, kỹ năng lập lệnh sản xuất, khả năng phân tích giá thành và tính hoàn thiện của bộ hồ sơ chứng từ xuất nhập khẩu.

Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines)

Người học cần nghiên cứu trước tài liệu theo từng chương trước khi đến lớp, đối chiếu nội dung lý thuyết với các quy định pháp luật và thông tư liên bộ hiện hành; chủ động rèn luyện kỹ năng giải các bài toán cân đối vật tư và thiết lập bảng tiến độ tác nghiệp; tra cứu các danh mục hóa chất bị cấm theo tiêu chuẩn thị trường EU và Hoa Kỳ để củng cố kiến thức chuyên ngành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật dữ liệu thực tế của ngành Dệt May Việt Nam: Giáo trình tích hợp số liệu thống kê về năng lực sản xuất toàn ngành (2.500 doanh nghiệp, 1,1 triệu lao động, kim ngạch 11,2 tỷ USD năm 2010), phân tích thị trường xuất khẩu trọng điểm (Mỹ đạt hơn 6 tỷ USD, EU đạt 1,8 tỷ USD, Nhật Bản đạt 1,2 tỷ USD) và chỉ số nội địa hóa của Tập đoàn Dệt May Việt Nam đạt 49%.
• Hệ thống hóa các rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn sinh thái quốc tế: Cung cấp thông tin chi tiết về các hệ thống kiểm định quốc tế áp dụng cho hàng may mặc xuất khẩu:
  • EU Ecolabel: Áp dụng cho drap trải giường và áo thun dệt kim.
  • Oeko-Tex 100: Quy định cụ thể các yêu cầu kiểm định hóa chất cấm (thuốc nhuộm azo, formaldehyt, kim loại nặng, thuốc trừ sâu) phân theo 4 nhóm sản phẩm rõ rệt (Nhóm 1: Trẻ em dưới 36 tháng tuổi; Nhóm 2: Tiếp xúc trực tiếp với da; Nhóm 3: Không tiếp xúc trực tiếp với da; Nhóm 4: Vật liệu trang trí).
  • Nhãn SKAL và SG: Kiểm định chuỗi cung ứng từ thu hoạch bông sợi đến hoàn tất xử lý chống co, chống thấm và kiểm tra các chất độc hại nguy hiểm (chì, cadmium, thủy ngân, asen).
• Ứng dụng công cụ quản trị hiện đại vào sản xuất may công nghiệp: Giới thiệu phương pháp quản lý tác nghiệp 5W2C5M bao gồm:
  • 5W: Why (Tại sao), What (Cái gì), Where (Ở đâu), When (Khi nào), Who (Ai làm).
  • 2C: Control (Kiểm soát), Check (Kiểm tra).
  • 5M: Man (Con người), Money (Tiền bạc), Material (Nguyên vật liệu), Machine (Máy móc), Method (Phương pháp).
• Chi tiết hóa danh mục phụ liệu theo từng dòng sản phẩm chuyên biệt: Phân tích chi tiết các loại vật tư phụ trợ cho 4 nhóm sản phẩm chủ lực (Áo sơ mi, Quần âu, Áo Jacket, T-shirt/Polo-shirt) từ mex, chỉ, nút, bìa lưng, khoanh cổ nhựa, bướm cổ đến giấy chống ẩm và quy cách đóng gói (Stand pack, Flat pack, Hanger).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành: Sinh viên năm thứ ba ngành Công nghệ May, Quản trị Chuỗi cung ứng Dệt May hoặc Kinh doanh Thời trang tại các trường cao đẳng, đại học kỹ thuật.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học chung, nắm vững kiến thức về Vật liệu dệt may, Thiết kế trang phục, Kỹ thuật may cơ bản và có kỹ năng sử dụng phần mềm văn phòng để xử lý bảng tính số liệu.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm đề cương bài giảng và tài liệu chuẩn để giảng dạy lý thuyết, thiết kế các bài tập thực hành cân đối vật tư, hướng dẫn sinh viên lập tiến độ sản xuất và xây dựng đề thi đánh giá hết mô đun.
• Cán bộ kỹ thuật và nhân sự ngành may: Nhân viên Merchandiser, cán bộ phòng kế hoạch - vật tư, nhân viên xuất nhập khẩu tại các nhà máy may công nghiệp sử dụng làm tài liệu tham khảo nghiệp vụ để quản lý Sales Order, Purchase Order, tính đơn giá FOB và thực hiện thủ tục hải quan, mở L/C.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm thứ ba ngành Công nghệ May bậc cao đẳng và đại học, đồng thời phù hợp cho nhân sự đang làm việc tại các vị trí quản lý đơn hàng (Merchandiser), cán bộ kế hoạch sản xuất và nhân viên xuất nhập khẩu ngành dệt may.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình này?

Người học cần có kiến thức cơ sở về nhận biết nguyên phụ liệu dệt may, cấu trúc và tiêu chuẩn kỹ thuật của các sản phẩm may mặc cơ bản (sơ mi, quần âu, jacket, T-shirt), quy trình công nghệ may công nghiệp và kỹ năng tính toán số liệu trên máy tính.

3. Điểm khác biệt cốt lõi của giáo trình so với tài liệu kỹ thuật may thông thường là gì?

Khác với các tài liệu thuần túy về kỹ thuật cắt may, giáo trình tập trung vào khâu quản trị chuỗi đơn hàng: kết hợp kỹ thuật may mẫu, phân tích định mức vật tư với các kỹ năng kinh doanh như đàm phán hợp đồng, phân tích biến động giá thành, quản trị rủi ro hạn ngạch và nghiệp vụ xuất nhập khẩu ngoại thương.

4. Làm thế nào để tự học và ứng dụng hiệu quả nội dung giáo trình?

Người học nên kết hợp đọc lý thuyết với việc thực hành tính toán trực tiếp trên các biểu mẫu được cung cấp (Bảng cân đối nguyên phụ liệu, Lệnh sản xuất, Phiếu tính giá bán, Bảng tiến độ 5W2C5M) và bám sát các bước quy trình mở L/C, khai báo hải quan trong các tình huống thực tế.

5. Giáo trình cung cấp những biểu mẫu tác nghiệp cụ thể nào?

Giáo trình cung cấp các mẫu văn bản tác nghiệp chuẩn bao gồm: Bảng cân đối nguyên phụ liệu thừa - thiếu, Mẫu lệnh sản xuất của cán bộ mặt hàng, Bảng thông số cỡ vóc mã hàng, Phiếu tính giá bán một đơn vị sản phẩm theo chi phí nền, Bảng tiến độ sản xuất theo ngày và Danh mục 14 chủng loại hàng dệt may xuất khẩu bằng hạn ngạch.

---

Kết luận

Giáo trình Quản lý đơn hàng của ThS. Lê Thị Thu Nguyệt hệ thống hóa toàn diện các khối kiến thức cốt lõi về thị trường dệt may, kỹ thuật quản trị nguyên phụ liệu, quy trình tác nghiệp của Merchandiser, kỹ năng điều độ dây chuyền sản xuất và thủ tục ngoại thương xuất nhập khẩu.

Lộ trình học tập đề xuất:

1. Tiếp cận bối cảnh thị trường, tiêu chuẩn an toàn sinh thái và quy trình phát triển sản phẩm (Chương I).
2. Nắm vững kỹ năng bóc tách, quản lý và cân đối nguyên phụ liệu (Chương II).
3. Làm chủ kỹ năng tính giá thành, định giá và đàm phán hợp đồng thương mại (Chương III).
4. Thực hành triển khai kỹ thuật chuyền may, đóng gói và lập tiến độ sản xuất 5W2C5M (Chương IV).
5. Hoàn thiện nghiệp vụ thủ tục hải quan, mở L/C và giao nhận ngoại thương (Chương V).

Tài liệu bổ trợ khuyến nghị nghiên cứu kèm theo gồm: các văn bản tiêu chuẩn Oeko-Tex Standard 100, quy chuẩn ISO 14001/EMAS, các quy định hải quan theo Nghị định 200/CP, Thông tư liên bộ 52/TTLB và các mẫu hợp đồng mua bán ngoại thương quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I 1. Nêu năng lực sản xuất và các sản phẩm xuất khẩu chính của ngành dệt may Việt Nam. Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của ngành dệt may Việt Nam. Trình bày các qui định cần biết về hàng dệt may.

Trình bày nội dung của các loại nhãn sinh thái. Trình bày qui trình phát triển sản phẩm mới. Trình bày nguyên tắc và phương pháp nghiên cứu thị trường. Chương II: Các loại vật tư – Nguyên phụ liệu cơ bản 12 Chương II: CÁC LỌAI VẬT TƯ - NGUYÊN PHỤ LIỆU CƠ BẢN I.KHÁI NIỆM - ĐẶC ĐIỂM - VAI TRÒ CỦA NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT 1.Khái niệm: Trong các doanh nghiệp sản xuất nguyên vật liệu là những đối tượng lao động, thể hiện dưới dạng vật hoá là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, là cơ sở vật chất cấu thành nên sản phẩm.

Trong quá trình tham gia vào sản xuất kinh doanh nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất định, nguyên vật liệu bị tiêu hao toàn bộ và không giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu mà giá trị của nguyên vật liệu được chuyển toàn bộ một lần vào chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm làm ra.Đặc điểm: Trong các Doanh nghiệp sản xuất hàng may mặc thời trang nguyên vật liệu là một trong những yếu tố không thể thiếu, là cơ sở và điều kiện để hình thành nên sản phẩm. Chi phí về các loại vật liệu thường chiếm một tỉ trọng lớn trong toàn bộ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong các Doanh nghiệp sản xuất. Do đó vật liệu không chỉ quyết định đến mặt số lượng của sản phẩm, mà nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm tạo ra. Nguyên vật liệu có đảm bảo đúng quy cách, chủng loại, sự đa dạng thì sản phẩm sản xuất mới đạt được nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của Xã hội.Vai trò: Trong quá trình sản xuất phải kiểm tra được các định mức dự trữ, tiết kiệm vật liệu trong sản xuất, ngăn ngừa và hạn chế mất mát, hư hỏng, lãng phí trong tất cả các khâu của quá trình sản xuất.

Đặc biệt là cung cấp thông tin cho các bộ phận kế toán nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ kế toán quản trị.PHÂN LOẠI NGUYÊN VẬT LIỆU: Phân loại vật liệu là quá trình sắp xếp vật liệu theo từng loại, từng nhóm trên một căn cứ nhất định nhưng tuỳ thuộc vào từng loại hình cụ thể của từng Doanh nghiệp theo từng loại hình sản xuất, theo nội dung kinh tế và công dụng của vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh. Hiện nay các Doanh nghiệp thường căn cứ vào nội dung kinh tế và công dụng của vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh để phân chia vật liệu thành các loại sau: 1.Nguyên liệu, vật liệu chính: Là đối tượng lao động chủ yếu của Công ty và là cơ sở vật chất chủ yếu cấu thành nên thực thể vật chất chủ yếu của sản phẩm như: vải trong Chương II: Các loại vật tư – Nguyên phụ liệu cơ bản 13 may mặc. NVL chính dùng vào sản xuất sản phẩm hình thành nên chi phí NVL trực tiếp.Vật liệu phụ: Là đối tượng lao động, chỉ có tác dụng phụ trợ trong sản xuất được dùng với vật liệu chính làm tăng chất lượng sản phẩm, như hình dáng màu sắc hoàn chỉnh sản phẩm hoặc phục vụ cho công việc quản lý sản xuất. Vật liệu phụ bao gồm: thuốc nhuộm, thuốc tẩy, sơn các loại, các loại phụ gia, dầu mỡ bôi trơn, xăng chạy máy.Nhiên liệu: Là những vật liệu được sử dụng để phục vụ cho công nghệ sản xuất sản phẩm, máy móc thiết bị hoạt động trong quá trình sản xuất.

Nhiên liệu bao gồm các loại như: xăng dầu chạy máy, than củi, khí ga.Phụ tùng thay thế: Là các chi tiết phụ tùng, sử dụng để thay thế sửa chữa các loại máy móc thiết bị sản xuất.Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản: Bao gồm các loại vật liệu và thiết bị, phương tiện lắp đặt vào các công trình xây dựng cơ bản của Doanh nghiệp.ĐÁNH GIÁ NGUYÊN VẬT LIỆU: Đánh giá nguyên vật liệu là xác định giá trị của chúng theo một nguyên tắc nhất định. Theo quy định hiện hành, kế toán nhập xuất tồn kho nguyên vật liệu phải phản ánh theo giá thực tế, khi xuất kho cũng phải xác định theo giá thực tế xuất kho theo đúng phương pháp quy định. Tuy nhiên trong không ít Doanh nghiệp để đơn giản và giảm bớt khối lượng ghi chép, tính toán hàng ngày nên có thể sử dụng giá hạch toán để hạch toán tình hình xuất nhập nguyên vật liệu. Như vậy, để đánh giá vật liệu các Doanh nghiệp thường dùng tiền để tính giá trị của chúng.

Trong công tác hạch toán ở các đơn vị sản xuất thì nguyên vật liệu được đánh giá theo hai phương pháp chính: Đánh giá vật liệu theo giá thực tế và theo giá hạch toán.Đánh giá nguyên vật liệu theo giá thực tế: 1.Giá nguyên vật liệu thực tế nhập kho: Trong các doanh nghiệp sản xuất nguyên vật liệu được nhập từ nhiều nguồn và giá thực tế của chúng trong từng lần nhập được xác định cụ thể như sau: - Đối với vật liệu mua ngoài: Trị giá vốn thực tế nhập kho là giá trị mua ghi trên hoá đơn cộng với các chi phí thu mua thực tế (bao gồm chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản, phân loại, bảo hiểm.) cộng thuế nhập khẩu (nếu có) trừ các khoản giảm giá chiết khấu (nếu có). Giá mua ghi trên hoá đơn nếu tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ thì bằng giá chưa thuế, nếu tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp thì bằng giá có thuế. Chương II: Các loại vật tư – Nguyên phụ liệu cơ bản 14 - Đối với nguyên vật liệu Doanh nghiệp tự gia công chế biến: Trị giá vốn thực tế nhập kho là giá thực tế của vật liệu, công cụ dụng cụ sản xuất đem gia công chế biến cộng các chi phí gia công, chế biến và chi phí vận chuyển (nếu có). - Đối với nguyên vật liệu thuê ngoài gia công chế biến giá thực tế gồm: Trị giá thực tế của vật liệu, công cụ dụng cụ thuê ngoài gia công chế biến cộng với các chi phí vận chuyển, bốc dỡ đến nơi thuê chế biến về Doanh nghiệp cộng số tiền phải trả cho người nhận gia công chế biến.

- Trường hợp Doanh nghiệp nhận vốn góp vốn liên doanh của các đơn vị khác bằng nguyên vật liệu thì giá thực tế là giá do hội đồng liên doanh thống nhất định giá. Cộng với chi phí khác (nếu có) - Phế liệu thu hồi nhập kho: Trị giá thực tế nhập kho chính là giá ước tính thực tế có thể bán được. - Đối với vật liệu được tặng thưởng: Thì giá thực tế tính theo giá thị trường tương đương. Cộng chi phí liên quan đến việc tiếp nhận.Giá thực tế xuất kho: Nguyên vật liệu được thu mua nhập kho thường xuyên từ nhiều nguồn khác nhau, do vậy giá thực tế của từng lần, đợt nhập kho không hoàn toàn giống nhau, thì giá thực tế của vật liệu thực tế nhập kho lại càng có sự khác nhau trong từng lần nhập.

Vì thế mỗi khi xuất kho, kế toán phải tính toán xác định được giá thực tế xuất kho cho các nhu cầu, đối tượng sử dụng khác nhau theo phương pháp tính giá thực tế xuất kho đã đăng ký áp dụng và phải đảm bảo tính nhất quán trong niên độ kế toán.Đánh giá vật liệu theo giá hạch toán: Do nguyên vật liệu có nhiều loại, thường tăng giảm trong quá trình sản xuất, mà yêu cầu của công tác kế toán nguyên vật liệu phải phản ánh kịp thời tình hình biến động và số liệu có của nguyên vật liệu nên trong công tác hạch toán nguyên vật liệu có thể sử dụng giá hạch toán để hạch toán tình hình nhập xuất nguyên vật liệu hàng ngày. Khi áp dụng phương pháp này toàn bộ vật liệu biến động trong kỳ được tính theo giá hạch toán (giá kế toán hay một loại giá ổn định trong kỳ). Hàng ngày kế toán sử dụng giá hạch toán để ghi sổ chi tiết giá trị vật liệu nhập xuất. Cuối kỳ phải tính toán để xác định giá trị vật liệu xuất dùng trong kỳ theo các đối tượng theo giá mua thực tế bằng cách xác định hệ số giá giữa giá mua thực tế và giá mua hạch toán của vật liệu luân chuyển trong kỳ.QUẢN LÝ NGUYÊN VẬT LIỆU: Vật liệu là tài sản dự trữ sản xuất kinh doanh thuộc tài sản lưu động, thường xuyên biến động.

Để hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra bình thường, các Doanh nghiệp sản xuất phải thường xuyên mua nguyên vật liệu và xuất dùng cho sản xuất. Mỗi loại sản phẩm sản xuất được sử dụng từ nhiều thứ, nhiều loại nguyên vật liệu khác Chương II: Các loại vật tư – Nguyên phụ liệu cơ bản 15 nhau, được nhập về từ nhiều nguồn và giá cả của vật liệu thường xuyên biến động trên thị trường. Bởi vậy để tăng cường công tác quản lý nguyên vật liệu phải được theo dõi chặt chẽ tất cả các khâu từ khâu thu mua bảo quản, sử dụng tới khâu dự trữ. Trong quá trình này nếu quản lý không tốt sẽ ảnh hưởng đến chất lượng, giá trị sản phẩm làm ra.

Do đó yêu cầu quản lý công tác nguyên vật liệu phải được thực hiện một cách hợp lý và có hệ thống 1.Trong khâu thu mua: Đòi hỏi phải quản lý về khối lượng, chất lượng, quy cách, chủng loại, giá mua và chi phí thu mua cũng như kế hoạch mua theo đúng tiến độ, thời gian phù hợp với kế hoạch sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp.Trong khâu bảo quản: Để tránh mất mát, hư hỏng, hao hụt, đảm bảo an toàn vật liệu, thì việc tổ chức tốt kho bãi, thực hiện đúng chế độ quản lý đối với từng loại nguyên vật liệu nếu bảo quản không tốt sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình sản xuất và kết quả sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp.Trong khâu sử dụng: Đòi hỏi phải thực hiện sử dụng hợp lý, tiết kiệm trên cở sở các định mức, dự toán chi phí nhằm hạ thấp mức tiêu hao vật liệu trong giá thành sản phẩm, tăng thu nhập, tích luỹ cho Doanh nghiệp. Vì vậy, trong khâu này cần tổ chức tốt việc theo dõi, phản ánh tình hình sử dụng nguyên vật liệu trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.