Giáo trình Tài chính doanh nghiệp 2 nghề Kế toán - Trường CĐ Kinh tế Kỹ thuật Bạc Liêu

Giáo trình nghiên cứu mô đun tài chính doanh nghiệp 2 nghề kế toán trình độ cao đẳng trường cđ kinh tế kỹ thuật bạc liêu, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù

• Tác giả: Nguyễn Việt Cường
• Trường học: Trường Cao Đẳng Kinh Tế - Kỹ Thuật Bạc Liêu
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Giáo Trình Tài Chính Doanh Nghiệp 2
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bạc Liêu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: NGUỒN TÀI TRỢ CỦA DOANH NGHIỆP VÀ CHI PHÍ SỬ DỤNG VỐN
• 1.1. Nguồn tài trợ của doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm nguồn tài trợ
• 1.1.2. Phân loại các nguồn tài trợ trong doanh nghiệp
• 1.1.3. Phân biệt giữa nguồn tài trợ ngắn hạn và nguồn tài trợ dài hạn
• 1.1.4. Cơ cấu tài sản và chiến lược tài trợ trong doanh nghiệp
• 1.1.4.1. Cơ cấu về tài sản
• 1.1.4.2. Chiến lược tài trợ
• 1.1.5. Các nguồn tài trợ cho nhu cầu của doanh nghiệp
• 1.1.5.1. Nguồn tài trợ ngắn hạn
• 1.1.5.1.1. Nợ tích lũy (nguồn vốn coi như tự có)
• 1.1.5.1.2. Tín dụng thương mại (tín dụng nhà cung cấp)
• 1.1.5.1.3. Hạn mức tín dụng hay thấu chi (Line of credit or Overdraft)
• 1.1.5.1.4. Thỏa thuận tín dụng tuần hoàn (Revolving credit agreement)
• 1.1.5.1.5. Tài trợ theo hợp đồng
• 1.1.5.1.6. Nguồn tài trợ ngắn hạn có đảm bảo
• 1.1.5.1.6.1. Vay có thế chấp bằng khoản phải thu
• 1.1.5.1.6.2. Bán nợ
• 1.1.5.1.6.3. Vay có thế chấp bằng hàng hóa
• 1.1.5.1.7. Chiết khấu thương phiếu
• 1.1.5.2. Nguồn tài trợ dài hạn
• 1.1.5.2.1. Nguồn vốn tài trợ bên trong doanh nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Tài Chính Doanh Nghiệp 2

Giáo trình Tài chính Doanh nghiệp 2 là một phần quan trọng trong chương trình đào tạo nghề kế toán cao đẳng. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về quản lý tài chính doanh nghiệp, bao gồm nguồn tài trợ, chi phí sử dụng vốn, và các phương pháp lập kế hoạch tài chính. Đặc biệt, giáo trình này được thiết kế để giúp sinh viên nắm vững các nguyên lý kế toán và áp dụng vào thực tiễn.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình Tài Chính Doanh Nghiệp 2

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết về tài chính doanh nghiệp, từ nguồn tài trợ đến chi phí sử dụng vốn. Sinh viên sẽ học cách phân tích tài chính và lập kế hoạch tài chính hiệu quả.

1.2. Cấu trúc của Giáo Trình Tài Chính Doanh Nghiệp 2

Giáo trình bao gồm nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh cụ thể của tài chính doanh nghiệp, từ nguồn tài trợ đến thâu tóm doanh nghiệp. Điều này giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan và chi tiết về lĩnh vực này.

II. Những Thách Thức trong Quản Lý Tài Chính Doanh Nghiệp

Quản lý tài chính doanh nghiệp đối mặt với nhiều thách thức, từ việc xác định nguồn tài trợ đến việc kiểm soát chi phí. Các doanh nghiệp cần phải linh hoạt trong việc áp dụng các chính sách tài chính phù hợp với tình hình thực tế. Việc không nắm vững các nguyên lý tài chính có thể dẫn đến những quyết định sai lầm.

2.1. Khó khăn trong việc xác định nguồn tài trợ

Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc lựa chọn nguồn tài trợ phù hợp. Việc phân tích các nguồn tài trợ ngắn hạn và dài hạn là rất cần thiết để đảm bảo tính ổn định tài chính.

2.2. Quản lý chi phí sử dụng vốn hiệu quả

Doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để kiểm soát chi phí sử dụng vốn. Việc tính toán chi phí vay và lợi nhuận để lại là rất quan trọng trong việc đưa ra quyết định tài chính.

III. Phương Pháp Xác Định Nguồn Tài Trợ Doanh Nghiệp

Việc xác định nguồn tài trợ là một trong những bước quan trọng trong quản lý tài chính doanh nghiệp. Các phương pháp xác định nguồn tài trợ bao gồm phân tích nợ phải trả và vốn chủ sở hữu. Doanh nghiệp cần phải cân nhắc giữa các nguồn tài trợ ngắn hạn và dài hạn để tối ưu hóa chi phí.

3.1. Phân loại nguồn tài trợ trong doanh nghiệp

Nguồn tài trợ có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí như thời hạn, tính sở hữu và phạm vi phát sinh. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về các lựa chọn tài trợ.

3.2. Chi phí sử dụng vốn và ảnh hưởng đến tài chính

Chi phí sử dụng vốn là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định tài chính. Doanh nghiệp cần tính toán chi phí vay trước và sau thuế để đưa ra quyết định hợp lý.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Giáo Trình Tài Chính Doanh Nghiệp 2

Giáo trình Tài chính Doanh nghiệp 2 không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn giúp sinh viên áp dụng vào thực tiễn. Các bài tập thực hành và tình huống thực tế giúp sinh viên phát triển kỹ năng cần thiết cho nghề kế toán.

4.1. Tình huống thực tế trong quản lý tài chính

Sinh viên sẽ được tiếp cận với các tình huống thực tế trong doanh nghiệp, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm quý giá cho nghề nghiệp tương lai.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn giúp cải thiện hiệu quả quản lý tài chính trong doanh nghiệp.

V. Kết Luận và Tương Lai của Giáo Trình Tài Chính Doanh Nghiệp 2

Giáo trình Tài chính Doanh nghiệp 2 đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo sinh viên ngành kế toán. Với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế, giáo trình cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

5.1. Tương lai của giáo trình trong đào tạo kế toán

Giáo trình sẽ tiếp tục được cải tiến để phù hợp với xu hướng mới trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp, giúp sinh viên nắm bắt kịp thời các kiến thức mới.

5.2. Đề xuất cải tiến giáo trình

Cần có sự đóng góp từ các giảng viên và sinh viên để hoàn thiện giáo trình, đảm bảo tính thực tiễn và hiệu quả trong giảng dạy.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Tài chính doanh nghiệp 2 (Mã số mô đun: MH 16) là học liệu chuyên môn bắt buộc trong chương trình đào tạo nghề Kế toán doanh nghiệp trình độ cao đẳng, được biên soạn bởi tác giả Nguyễn Việt Cường và lưu hành nội bộ tại Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật Bạc Liêu (theo quyết định ban hành năm 2020 – 2021). Trong cấu trúc chương trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ, môn học được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành các môn học cơ sở và môn Tài chính doanh nghiệp 1, đồng thời diễn ra song song với môn học Kế toán doanh nghiệp.

Giáo trình có thời lượng đào tạo tổng cộng 90 giờ, bao gồm 30 giờ lý thuyết, 56 giờ thực hành và 04 giờ kiểm tra đánh giá. Mục tiêu học tập trọng tâm của giáo trình là trang bị cho sinh viên hệ thống kiến thức và kỹ năng thực hành nghề nghiệp về:

• Phân loại và lựa chọn các nguồn tài trợ ngắn hạn, dài hạn trong doanh nghiệp;
• Xác định chi phí sử dụng vốn vay (trước thuế và sau thuế), chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu và chi phí sử dụng vốn bình quân (WACC);
• Tính toán giá trị của tiền tệ theo thời gian (lãi đơn, lãi kép, hiện giá và tương lai giá của chuỗi tiền tệ);
• Lập và thẩm định kế hoạch đầu tư dài hạn;
• Thực hiện kế hoạch hóa tài chính doanh nghiệp và nắm vững nguyên lý cơ bản về hoạt động mua bán, sáp nhập, thâu tóm doanh nghiệp (M&A).

Cấu trúc giáo trình gồm 05 chương chính, được thiết kế theo hướng tích hợp lý thuyết tài chính với các bài toán tính toán cụ thể. Điểm đặc thù của tài liệu là gắn liền các nguyên tắc tài chính với hệ thống bài tập tình huống mô phỏng số liệu kế toán tại doanh nghiệp thực tế, hỗ trợ người học hình thành năng lực tự chủ và phương pháp tiếp cận khoa học trước các quyết định tài chính.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

                                 GIÁO TRÌNH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 2 (MH 16)
    Chương 1           Chương 2                  Chương 3                 Chương 4           Chương 5
Nguồn tài trợ &     Lãi suất & Giá trị          Đầu tư dài hạn        Kế hoạch hóa       Thâu tóm, Mua bán,
Chi phí sử dụng vốn  tiền tệ theo thời gian   (Thẩm định dự án)     tài chính doanh nghiệp Sáp nhập (M&A)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình bao gồm 05 chương/chủ đề với quy trình phát triển nội dung logic từ cấu trúc vốn đến các quyết định đầu tư và hoạch định chiến lược:

• Chương 1: Nguồn tài trợ của doanh nghiệp và chi phí sử dụng vốn Nội dung phân loại nguồn tài trợ theo tính sở hữu (nợ phải trả, vốn chủ sở hữu), theo phạm vi phát sinh (nguồn nội sinh, ngoại sinh) và theo thời hạn (ngắn hạn, dài hạn). Trình bày chi tiết các công cụ huy động vốn ngắn hạn (nợ tích lũy, tín dụng thương mại, thấu chi, tín dụng tuần hoàn, vay thế chấp khoản phải thu/hàng hóa, bán nợ, chiết khấu thương phiếu) và nguồn tài trợ dài hạn (lợi nhuận để lại, khấu hao TSCĐ, phát hành trái phiếu, cổ phiếu thường, cổ phiếu ưu đãi, thuê tài sản). Đi sâu vào phương pháp xác định chi phí từng nguồn vốn, chi phí vốn bình quân ($WACC$) và chi phí vốn cận biên ($MCC$) kèm xác định điểm gãy ($BP$).

• Chương 2: Lãi suất và giá trị tiền tệ theo thời gian Cung cấp định nghĩa và công thức tính lãi đơn, lãi kép, phân biệt lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực. Phân loại và thiết lập sơ đồ dòng tiền (dòng tiền đầu kỳ, cuối kỳ, hữu hạn, vô hạn, dòng tiền đều và không đều). Hướng dẫn phương pháp tính giá trị hiện tại ($PV$) và giá trị tương lai ($FV$) cho từng loại chuỗi tiền tệ ứng dụng vào việc lựa chọn phương án thanh toán khi mua tài sản cố định.

• Chương 3: Đầu tư dài hạn Tập trung vào các phương pháp hoạch định và thẩm định dự án đầu tư dài hạn của doanh nghiệp, đánh giá hiệu quả kinh tế của các dòng tiền dự án.

• Chương 4: Kế hoạch hóa tài chính doanh nghiệp Phương pháp dự báo nhu cầu vốn, lập các biểu ngân sách tài chính và kế hoạch cân đối tài chính ngắn hạn, dài hạn.

• Chương 5: Thâu tóm, mua bán, sáp nhập doanh nghiệp Trình bày các khái niệm căn bản, hình thức và quy trình thực hiện các giao dịch M&A trong quản trị doanh nghiệp.

Tiến trình nội dung đi từ việc nhận diện nguồn vốn và chi phí vốn (Chương 1) làm nền tảng tính toán chiết khấu dòng tiền (Chương 2), từ đó áp dụng vào quyết định đầu tư cụ thể (Chương 3), tổ chức kế hoạch tài chính tổng thể (Chương 4) và mở rộng quy mô doanh nghiệp qua tái cấu trúc, thâu tóm (Chương 5).

---

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng các lý thuyết, nguyên lý và mô hình phân tích chuẩn mực trong quản trị tài chính:

• Lý thuyết chiến lược tài trợ tài sản: Phân loại tài sản thành Tài sản thường xuyên và Tài sản lưu động tạm thời, thiết lập 3 mô hình tài trợ:

  1. Mô hình 1 (Chính sách bảo thủ): Nguồn vốn dài hạn tài trợ toàn bộ tài sản thường xuyên và một phần tài sản tạm thời.
  2. Mô hình 2 (Chính sách mạo hiểm): Nguồn vốn ngắn hạn tài trợ toàn bộ tài sản tạm thời và một phần tài sản thường xuyên.
  3. Mô hình 3 (Chính sách phù hợp/trung dung): Nguồn vốn dài hạn tài trợ tài sản thường xuyên; nguồn vốn ngắn hạn tài trợ tài sản tạm thời.

• Nguyên lý chi phí cơ hội và lá chắn thuế: Lượng hóa chi phí tín dụng thương mại thông qua công thức chi phí không nhận chiết khấu: $$\text{Chi phí} = \frac{\text{Tỷ lệ chiết khấu}}{1 - \text{Tỷ lệ chiết khấu}} \times \frac{360}{\text{Số ngày mua chịu} - \text{Thời gian hưởng chiết khấu}}$$ Lượng hóa lợi ích từ chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp: $$r_{d(\text{sau thuế})} = r_{d(\text{trước thuế})} \times (1 - \text{Thuế suất TNDN})$$

• Mô hình định giá và lượng hóa chi phí vốn chủ sở hữu:

  • Mô hình chiết khấu cổ tức tăng trưởng Gordon: $r_e = \frac{D_1}{P_0} + g$
  • Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM): $r_e = r_{RF} + (r_{RM} - r_{RF}) \times \beta$
  • Mô hình lãi suất trái phiếu cộng bù rủi ro.

• Khung phân tích hợp đồng thuê tài sản: Xác lập hệ thống tiêu chí phân biệt giữa Thuê vận hành (thuê hoạt động) và Thuê tài chính (thuê mua thuần, bán và tái thuê, thuê mua giáp lưng) dựa trên các điều kiện pháp lý (thời hạn thuê tối thiểu đạt 60% thời gian khấu hao, tổng tiền thuê tương đương giá trị thị trường, quyền mua lại theo giá danh nghĩa).

---

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills):

  • Kỹ thuật tính chi phí sử dụng vốn cho từng công cụ: vốn vay ngân hàng, phát hành trái phiếu, phát hành cổ phiếu ưu đãi ($r_p = \frac{d}{G(1-e)}$), phát hành cổ phiếu thường mới ($r_{ne} = \frac{d_1}{G(1-e)} + g$).
  • Kỹ thuật tính chi phí sử dụng vốn bình quân ($WACC = \sum w_i r_i$) và tính điểm gãy của chi phí vốn cận biên ($BP = \frac{V_j}{W_j}$).
  • Kỹ thuật quy đổi lãi suất danh nghĩa sang lãi suất thực: $i_R = \left(1 + \frac{r}{m}\right)^n - 1$.
  • Kỹ thuật chiết khấu dòng tiền đơn lẻ và chuỗi tiền tệ (đầu kỳ, cuối kỳ) để xác định giá trị hiện tại ($PV$) và tương lai ($FV$).

• Kỹ năng phân tích (Analytical skills):

  • Đánh giá cơ cấu vốn qua các chỉ số: Hệ số nợ, Hệ số vốn chủ sở hữu, Hệ số đảm bảo nợ.
  • Phân tích ưu - nhược điểm của các phương thức huy động vốn nợ và vốn cổ phần dựa trên mức độ ổn định doanh thu, biến động lãi suất và mức thuế suất.
  • So sánh và lựa chọn dự án đầu tư dựa trên đường chi phí cận biên sử dụng vốn và tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng của các dự án (ví dụ danh mục dự án A, B, C, D).

• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies):

  • Xử lý các nghiệp vụ tài chính thực tế như tính giá mua nợ, chiết khấu thương phiếu ($P = \frac{F \times r \times n}{360}$).
  • Thẩm định các phương án mua sắm tài sản cố định trả tiền ngay so với trả chậm nhiều kỳ dựa trên tiêu chí hiện giá thuần.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được cấu trúc thời lượng theo định hướng chú trọng thực hành nghề nghiệp:

Thành phần học phần	Thời lượng (Giờ)	Tỷ trọng (%)
Lý thuyết	30	33,3%
Thực hành	56	62,2%
Kiểm tra	04	4,5%
Tổng cộng	90	100,0%

TỶ TRỌNG PHÂN BỔ THỜI LƯỢNG MÔN HỌC (90 GIỜ)

Phương pháp tiếp cận sư phạm của giáo trình đi từ thuyết giảng nguyên lý, minh họa bằng các ví dụ mẫu có lời giải chi tiết, sau đó chuyển giao cho người học tự giải quyết hệ thống bài tập thực hành theo nhóm hoặc cá nhân.

Hệ thống câu hỏi ôn tập và 10 bài tập định lượng ở cuối Chương 1 đóng vai trò là công cụ đánh giá chính. Các bài tập được xây dựng trên tình huống số liệu cụ thể của các doanh nghiệp giả định và thực tế như:

• Bài tập 1 & 2 (Công ty Hoàn Cầu): Tính chi phí vốn cổ phiếu thường và cổ phiếu ưu đãi có tính đến chi phí phát hành.
• Bài tập 3, 9, 10 (Doanh nghiệp Hoàn Cầu, Tân Phong Phú, Bạc Liêu Diamond): Phân tích cơ cấu nguồn vốn hỗn hợp gồm vốn vay, cổ phiếu ưu đãi, cổ phiếu thường với thuế suất thuế TNDN 20%.
• Bài tập 6, 7, 8 (Công ty CP Việt Á, Hùng Thịnh, Đức Tín): Giải quyết bài toán lựa chọn giữa 2 hoặc 3 phương án huy động vốn (vay ngân hàng trả đều hàng năm, phát hành trái phiếu có chiết khấu/chi phí phát hành, phát hành cổ phiếu thường) trên cơ sở so sánh chi phí vốn sau thuế.

Người học được hướng dẫn phương pháp tự học thông qua việc tự lập bảng tính dòng tiền, tra cứu công thức tài chính và đối chiếu kết quả giữa các phương pháp ước lượng chi phí vốn (Gordon, CAPM, Bond yield plus risk premium).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chuyển đổi theo đào tạo tín chỉ: Giáo trình được biên soạn nhằm đáp ứng quá trình chuyển đổi từ hình thức đào tạo niên chế sang hệ thống tín chỉ của Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật Bạc Liêu. Nội dung các bài học được mô-đun hóa rõ ràng, phân định mạch lạc giữa lý thuyết và kỹ năng thực hành.
• Cập nhật khung pháp lý về thuế và kế toán: Tài liệu tích hợp các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến chuẩn mực kế toán doanh nghiệp, luật thuế thu nhập doanh nghiệp (sử dụng mức thuế suất phổ thông 20% trong các bài tập tính toán cơ cấu vốn, đồng thời đối chiếu mức thuế suất 28% trong các bài toán dự án có yếu tố liên doanh nước ngoài).
• Tích hợp các phương thức tài trợ tài sản hiện đại: Đưa vào nội dung chi tiết về các nghiệp vụ tài chính phát triển trong nền kinh tế thị trường tại Việt Nam như:
  • Bán và tái thuê (Sale and Leaseback);
  • Thuê mua giáp lưng;
  • Thỏa thuận tín dụng tuần hoàn (Revolving Credit Agreement);
  • Thấu chi hạn mức tín dụng và bao thanh toán/bán nợ qua định chế tài chính.
• Tính ứng dụng thực tiễn cao: Mọi mô hình lý thuyết (CAPM, Gordon, WACC, MCC) đều gắn liền với các bước tính cụ thể, có số liệu minh họa rõ ràng và hướng dẫn lựa chọn danh mục dự án đầu tư khả thi theo quy mô vốn giới hạn.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

                       ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH
Sinh viên Cao đẳng           Giảng viên chuyên ngành      Nhân sự thực hành
Nghề Kế toán (MH 16)         Tài chính - Kế toán          Kế toán - Tài chính DN

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán: Tài liệu học tập chính thức cho sinh viên trình độ cao đẳng nghề Kế toán doanh nghiệp tại Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật Bạc Liêu và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có chương trình tương đương.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học cơ sở khối ngành kinh tế và môn học Tài chính doanh nghiệp 1. Cần nắm vững các khái niệm cơ bản về bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và các phép toán tài chính căn bản.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn cho mô đun MH 16; làm căn cứ biên soạn đề cương chi tiết, bài giảng tích hợp, ngân hàng câu hỏi kiểm tra định kỳ (04 giờ) và đề thi kết thúc mô đun.
• Tài liệu tham khảo chuyên môn: Cán bộ quản lý tài chính, nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể sử dụng giáo trình để tham khảo phương pháp xác định chi phí vốn vay, thẩm định hợp đồng thuê tài chính và tính toán giá trị dòng tiền khi mua sắm tài sản cố định.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế dành cho sinh viên theo học trình độ cao đẳng nghề Kế toán doanh nghiệp, giảng viên giảng dạy mô đun Tài chính doanh nghiệp 2 và các cá nhân làm công tác kế toán – tài chính tại doanh nghiệp cần củng cố kỹ năng tính toán tài chính thực hành.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học bắt buộc phải hoàn thành các môn học cơ sở ngành kinh tế, nắm vững kiến thức từ môn Tài chính doanh nghiệp 1 (về quản lý vốn lưu động, tài sản cố định cơ bản) và có kiến thức song hành về Kế toán doanh nghiệp cùng kỹ năng đọc hiểu báo cáo tài chính.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu khác là gì?

Giáo trình có thời lượng thực hành chiếm ưu thế (56/90 giờ, tương đương hơn 62% tổng thời lượng). Nội dung không nặng về lý thuyết hàn lâm mà tập trung vào các công thức tính toán cụ thể, các bài toán so sánh quyết định huy động vốn thực tế (bài toán vay ngân hàng vs. phát hành trái phiếu/cổ phiếu) và tích hợp các kỹ thuật tài trợ hiện đại như thuê tài chính, bán và tái thuê.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?

Người học nên đọc kỹ các khái niệm và công thức trong từng chương, nghiên cứu kỹ các ví dụ tính toán mẫu (như ví dụ tính WACC của Công ty C, tính chi phí cận biên và điểm gãy), sau đó giải toàn bộ 10 bài tập định lượng cuối Chương 1 và tự đối chiếu kết quả theo các kịch bản lãi suất, thuế suất khác nhau.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Giáo trình cung cấp sẵn bảng giải thích các thuật ngữ viết tắt chuyên ngành (TSCĐ, TSLĐ, WACC, TNDN, BCTC, ĐTDH), hệ thống câu hỏi ôn tập lý thuyết, 10 bài tập tình huống thực tế có số liệu chi tiết và các ví dụ minh họa phương pháp nội suy tìm lãi suất thực tế ($IRR$).

---

Kết luận

Giáo trình Tài chính doanh nghiệp 2 (MH 16) cung cấp hệ thống kiến thức có tính thực hành cao về quản lý nguồn tài trợ, lượng hóa chi phí sử dụng vốn, phân tích dòng tiền theo thời gian và lập kế hoạch tài chính doanh nghiệp. Lộ trình học tập được thiết kế khoa học qua 05 chương, giúp người học phát triển năng lực tính toán và đưa ra các quyết định tài chính cụ thể. Để hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp, người học nên kết hợp nghiên cứu giáo trình cùng hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam, các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về thuế thu nhập doanh nghiệp và số liệu báo cáo tài chính thực tế tại đơn vị thực tập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NGUỒN TÀI TRỢ CỦA DOANH NGHIỆP VÀ CHI PHÍ SỬ DỤNG VỐN Giới thiệu: Bài nguồn tài trợ của doanh nghiệp và chi phí sử dụng vốn trình bày các vấn đề về nguồn tài trợ vốn cho nhu cầu SX – KD của doanh nghiệp: nguồn tài trợ ngắn hạn, nguồn tài trợ dài hạn; chi phí sử dụng mà doanh nghiệp phải bỏ ra để sử dụng các nguồn vốn: vốn vay, nguồn lợi nhuận để lại. Mục tiêu - Trình bày được các loại và đặc điểm nguồn tài trợ ngắn hạn, dài hạn của doanh nghiệp trong SX - KD. - Trình bày được phương pháp tính chi phí sử dụng vốn vay trước thuế, sau thuế, lợi nhuận để lại doanh nghiệp. - Vận dụng tính toán được các chi phí sử dụng vốn vay trước thuế, sau thuế, lợi nhuận để lại doanh nghiệp, từ đó có thể đưa ra các nhận định phù hợp với tình hình doanh nghiệp.

Nội dung bài: 1. Nguồn tài trợ của doanh nghiệp 1. Khái niệm nguồn tài trợ Sau khi đã quyết định đầu tư, một trong những quyết định quan trọng tiếp theo đó là quyết định tài trợ cho nhu cầu vốn đầu tư đó. Nguồn tài trợ là nguồn vốn tài trợ cho nhu cầu vốn nhằm đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được thường xuyên và hiệu quả.

Phân loại các nguồn tài trợ trong doanh nghiệp - Căn cứ vào tính sở hữu: Nguồn tài trợ trong doanh nghiệp được chia thành nợ phải trả và vốn chủ sở hữu. - Căn cứ vào phạm vi phát sinh: Nguồn tài trợ trong doanh nghiệp được chia làm nguồn vốn nội sinh như: khấu hao, lợi nhuận để lại và nguồn vốn ngoại sinh như: vay các tổ chức tín dụng, các khoản phải trả khách hàng, phải nộp Nhà nước. - Căn cứ vào thời hạn sử dụng: Nguồn tài trợ trong doanh nghiệp được chia thành nguồn tài trợ ngắn hạn (dưới 1 năm) và nguồn tài trợ dài hạn (trên 1 năm). Mỗi nguồn tài trợ có những đặc điểm khác nhau, do đó cần phải có sự phân biệt rõ ràng để có hướng sừ dụng hiệu quả, cùng như để có phương hướng tổ chức và huy động vốn hợp lí.

Phân biệt giữa nguồn tài trợ ngắn hạn và nguồn tài trợ dài hạn: Nguồn tài trợ ngắn hạn Nguồn tài trợ dài hạn 5 1. Thời hạn hoàn trả trong vòng 1 Thời hạn đáo hạn dải hơn 1 năm năm 2. Lãi suất của các khoản vay ngắn Lãi suất của các khoản nợ vay dài hạn hạn thường thấp hom các khoản vay thường cao hơn các khoản nợ vay ngan hạn dài hạn 3. Không phải trả lãi cho những Phái trả lãi cho tất cà các loại tài trợ dài hạn nguồn tài trợ ngắn hạn được các nhà mà doanh nghiệp nhận được như; vay ngân cung cấp tài trợ và các hình thức tín hàng, phát hành trái phiếu.

dụng thương mại 4. Nguồn tài trợ ngẩn hạn gồm các Nguồn tài trợ dài hạn bao gồm .các khoản khoản nợ phải trả, nợ tích lũy và các nợ dài hạn, vay dài hạn, vốn cổ phần hay khoản vay ngắn hạn lợi nhuận để lại. Cơ cấu tài sản và chiến lược tài trợ trong doanh nghiệp 1. Cơ cấu vể tài sản Căn cử vào quy luật vận động của các loại tài sản, toàn bộ tài sản cùa doanh nghiệp được chia thành hai loại.

-Tài sản thường xuyên: Bao gồm TSCĐ và một bộ TSLĐ luôn tồn tại trong suốt chu kì sản xuất kinh doanh cùa doanh nghiệp. Đây là bộ phận TSLĐ thường xuyên cần thiết của doanh nghiệp. Mức tài sản thường xuyên nằm ngoài biên độ dao động của hoạt động mùa vụ. - TSLĐ tạm thời (TSLĐ không thường xuyên): Là những loại tài sản lúc có lúc không.

Thông thường khi nhận được đơn đặl hàng hay vào một thời điểm cần tập trung cho sản xuất, doanh nghiệp luôn cần một số tài sản dự trữ lớn. Nhung khi tiêu thụ xong, tiền hàng đã thu về đủ, nhu cầu vốn giảm, doanh nghiệp dùng tiền để trả nợ vay làm tài sàn và nguồn tài trợ ngẳn hạn cũng giảm, 1. Chiến lược tài trợ Cách phân loại trên nhằm xác định chính sách tài trợ phù hợp với nhu cầu của các loại tài sản. + Mô hình I: Chính sách bảo thủ.

Toàn bộ tài sản thường xuyên và một phẩn tài sản lưu động tạm thời được tài trợ bằng nguồn vốn dài hạn. Phần tài sản lưu động tạm thời còn lại được tài trợ bằng nguồn vốn ngắn hạn. 6 Ưu điểm: Doanh nghiệp đáp ứng hầu hết nhu cầu về vốn lưu động và vốn cố định bằng nguồn vốn dài hạn. Vì vậy, sẽ đảm bảo khà năng thanh toán của doanh nghiệp ở mức độ cao nhất, nhất là trong những trường hợp nhu cầu TSLĐ không thường xuyên ở mức độ thấp nhất.

Tiền thừa tạm thời có thể dùng vào đầu tư ngẳn hạn. Nhược điểm: Hiệu quả sử dụng vốn không cao do luôn tồn tại một bộ phận vốn của doanh nghiệp không sử dụng đến; Chi phí sử dụng vốn cao do lãi suất nguồn tài trợ dài hạn lớn hom mức sinh lời trong ngắn hạn. + Mô hình 2: Chính sách tài trợ mạo hiểm. Toàn bộ TSLĐ tạm thời và một phẩn tài sản lưu động thường xuyên được tài trợ bằng nguồn vốn ngắn hạn.

Phần nhu cầu vốn còn lại được tài trợ bằng nguồn vốn dài hạn. Ưu điểm: Tỉ trọng nguồn tài trợ ngắn hạn cho nhu cầu vốn lưu động tăng thêm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiết kiệm hơn về chi phí sử dụng vốn, nâng cao khả năng sinh lời cho chủ sở hữu, tăng tính linh hoạt trong việc tài trợ các nhu cầu về vốn lưu động của doanh nghiệp. Nhược điểm: Khả năng rủi ro về tài chính đổi với doanh nghiệp cao do sự không phù hợp về mặt thời gian giữa nhu cầu về vốn và nguồn tài trợ, nhà quàn lí luôn phải chịu áp lực nặng về việc tìm nguồn để thanh toán cho các chủ nợ. 7 + Mô hình 3: Nguồn tài trợ phù hợp với tính chất của tài sản, tức là nguồn tài trợ dài hạn dùng để tài trợ cho tài sản thường xuyên, còn nguồn tài trợ ngắn hạn dùng để tài trợ cho tài sản lưu động tạm thời.

Đây là chính sách trung dung, dung hòa với 2 chính sách trên và làm hạn chế các nhược điểm, ưu điểm của mô hình 1 và mô hình 2. Ưu điểm: Xác định được sự cân bằng về mặt thời gian giữa nguồn vốn huy động và nhu cầu sử dụng, góp phần hạn chế việc phát sinh thêm chi phí sử dụng vốn hoặc các rủi ro có thể gặp phài trong kinh doanh của doanh nghiệp. Nhược điểm: Chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp sẽ cao do lãi suất dài hạn cao hơn lãi suất ngẩn hạn và quy mô nguồn vốn dài hạn sử dụng trong doanh nghiệp là khá lớn, mặt khác rất khó xác định một cách chính xác nhu cầu về vốn lưu động thường xuyên cần thiết của doanh nghiệp. Tuy nhiên cũng cần thấy rằng, thông thường các doanh nghiệp không chỉ lựa chọn một mô hình nào duy nhất mà tùy từng thời kì doanh nghiệp có thể lựa chọn, sử dụng ít hoặc nhiều nguồn tài trợ dài hạn cho nhu cầu vốn của doanh nghiệp.

Trong thực tế, mô hình 2 thường được các doanh nghiệp lựa chọn. Bời vì, một phần tín dụng ngắn hạn mà các doanh nghiệp được hường như (hình thức bán gối đầu, bán chịu từ nhà cung cấp, các khoản nợ tích lũy,.) được xem như thường xuyên, do đó cũng có thể được coi như là nguồn tài trợ dài hạn, nhất là đối với doanh nghiệp phát triển. Các nguồn tài trợ cho nhu cầu của doanh nghiệp 1. Nguồn tài trợ ngắn hạn Các nguồn tài trợ ngắn hạn của doanh nghiệp thông thường là các nguồn vốn có tính chất ngắn hạn (dưới 1 năm) mà doanh nghiệp cỏ thể tạm thời sừ đụng, bao gồm: a.

Nợ tích lũy (nguồn vổrt coi như tự có) Nợ tích lũy bao gồm các khoản nợ như: lương phải trả cho người lao động, bào hiểm phải nộp cho công ty bảo hiểm, các khoản phải nộp cho ngân sách nhà nước, tiền đặt cọc của khách hàng. Thực chất đây là các khoản phải nộp hay phải trả nhưng chưa đến kì hạn nộp hay trả. Các nguồn tài trợ này của nợ tích lũy được xem như là một nguồn tài trợ miễn phí, vì doanh nghiệp có thể sử dụng tiền mà không phải trà lãi cho đến ngày thanh toán. Tuy nhiên phạm vi ứng dụng của khoản nợ tích lũy này là có giới hạn, bởi vì doanh nghiệp không thể trì hoãn việc trả nợ quá thời hạn cho phép, điều đó sẽ gây ra nhiều tác hại đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Tín dụng thương mại (tín dụng nhà cung cấp) Tín dụng thương mại là một loại tín dụng ngẳn hạn quan trọng nhất vì nỏ chiếm ti lệ khá cao (40 - 60%) so với TSLĐ của các doanh nghiệp không hoạt động ữong lĩnh vực tài chính - tín dụng, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và các doanh nghiệp đang tăng trưởng nhanh. Tín dụng thương mại là nguồn tài trợ tất yếu phát sinh do các hoạt động kinh doanh và nó thay đối theo sự thay đổi của doanh thu. 8 Nguồn vốn tín dụng thương mại được hình thành khi doanh nghiệp nhận được tài sản, dịch vụ của nhà cung cấp, song chưa phải trà tiền ngay. Doanh nghiệp có thể sử dụng các khoản phải trà khi chưa đến kì hạn thanh toán với nhà cung cấp như một nguồn vốn bổ sung để tài trợ cho các nhu cầu vốn ngắn hạn của doanh nghiệp.

Điều này cũng có ý nghĩa như doanh nghiệp được tài trợ thêm vốn. Quy mô nguồn vốn tín dụng thương mại phụ thuộc vào số lượng hàng hóa, dịch vụ mua chịu và thời hạn mua chịu. Các nhân tố chính ảnh hường đến thời hạn mua chịu là tình hình tài chính của người mua và người bán. ti lệ chiết khấu, khả năng cạnh tranh của sản phẩm được cung cấp.

Mức độ sử dụng tín dụng thương mại của một doanh nghiệp tùy thuộc vào chi phí của khoản tín dụng đó. Chi phí của nguồn vốn tín dụng thương mại chính là giá trị của khoản chiết khấu mà doanh nghiệp bị mất khi không thanh toán được tiền trong thời hạn được hưởng chiết khấu.