SỞ LAO ĐỘNG TB&XH TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP 2 NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 285/QĐ-CĐN ngày 21 tháng 7 năm 2017 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2017 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Để đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu cho giảng viên và sinh viên nghề Kế toán doanh nghiệp trường Cao đẳng nghề Hà Nam. Chúng tôi đã thực hiện biên soạn cuốn giáo trình Kế toán doanh nghiệp 2. Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2 LỜI GIỚI THIỆU Hiện nay, trước sự hội nhập kinh tế thế giới và khu vực, sự đổi mới trong lĩnh vực quản l kinh tế nói chung và lĩnh vực kế toán nói riêng, để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá trong giai đoạn mới, Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam biên soạn giáo trình Kế toán doanh nghiệp 2 giảng dạy cho hệ Cao đẳng nhằm đáp ứng yêu cầu về tài liệu trong giảng dạy và học tập cho giáo viên và học sinh chuyên ngành kế toán. Giáo trình Kế toán doanh nghiệp 2 không những là nguồn tài liệu quý báu phục vụ công tác giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh trong Nhà trường, mà còn là tài liệu thiết thực đối với cán bộ tài chính - kế toán trong các lĩnh vực của nền kinh tế. Trong quá trình biên soạn chúng tôi đã nhận được nhiều kiến đóng góp của các thành viên trong Hội đồng khoa học Nhà trường, của các đồng nghiệp trong và ngoài trường. Giáo trình Kế toán doanh nghiệp hoàn thành là kết quả của quá trình lao động, nghiên cứu khoa học nghiêm túc của tập thể tác giả.
Mặc dù đã rất cố gắng để giáo trình đạt được sự hợp lý, khoa học và phù hợp với quy trình đào tạo cán bộ kế toán trong giai đoạn mới, song do sự phát triển không ngừng của nền kinh tế trong cơ chế thị trường nên giáo trình không tránh khỏi những khiếm khuyết nhất định. Nhà trường và tác giả rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp chân thành của bạn đọc để giáo trình hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nam, ngày…. Người biên soạn TRẦN THỊ THU PHƯƠNG 3 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU………………………………………………………………….3 Bài 1: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm…………………6 1.
Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm…………. Kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp kê khai thường xuyên………. Kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp kiểm kê định kỳ……………. Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm ở các loại hình doanh nghiệp chủ yếu……………………………………………………………………….……27 Bài 2: Kế toán thành phẩm, hàng hóa, bán hàng và xác định KQKD…………30 1.Kế toán thành phẩm, hàng hoá ……………….
Kế toán bán hàng …………………………………………………. Kế toán doanh thu và chi phí hoạt động tài chính………………………. Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp…………………. Kế toán chi phí khác và thu nhập khác…………………………………….
Kế toán chi phí thuế TNDN………………………………………………. Kế toán xác định kết quả kinh doanh …………….55 Bài 3: Kế toán Nguồn vốn chủ sở hữu và Nợ phải trả……………………………58 1.Kế toán nguồn vốn chủ sở hữu……………………………………………………. Kế toán các khoản nợ phải trả……………………………………………………93 Bài 4: Kế toán hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu………………….Nhữngvấn đề chung về hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu…………… 124 2.Kế toán nghiệp vụ xuất khẩu hàng hoá………………………………………….Kế toán nghiệp vụ nhập khẩu………………………………………………………139 Bài 5: Báo cáo tài chính trong doanh nghiệp…………………………………. Khái niệm,tác dụng, yêu cầu báo cáo tài chính……………………………….
Hệ thống báo cáo tài chính…………………………………………….144 TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………………………….195 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Kế toán doanh nghiệp 2 Mã số mô đun: MĐ 20 I. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun kế toán doanh nghiệp 2 được học sau các mô đun kế toán doanh nghiệp 1; là cơ sở để học mô đun thực hành trong doanh nghiệp thương mại, doanh nghiệp sản xuất, kế toán quản trị và thực tập tốt nghiệp - Tính chất: Mô đun kế toán doanh nghiệp 2 là môn chuyên ngành bắt buộc. Mô đun là một trong các mô đun chuyên ngành chính của nghề kế toán doanh nghiệp - Ý nghĩa: Cung cấp cho người học những kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực kế toán như: lập, xử lý và sử dụng chứng từ kế toán, ứng dụng các phần mềm kế toán…. Mục tiêu mô đun: - Kiến thức + Vận dụng được các kiến thức đã học về kế toán doanh nghiệp về tiền lương, chi phí sản xuất, giá thành, bán hàng xác định kết quả, nợ phải trả và nguồn vốn chủ sở hữu trong việc thực hiện nghiệp vụ kế toán được giao + Vận dụng được các kiến thức kế toán đã học vào ứng dụng các phần mềm kế toán.
- Kỹ năng + Giải quyết được những vấn đề về chuyên môn kế toán liên quan đến từng phần hành kế toán + Lập được chứng từ, kiểm tra, phân loại, xử lý chứng từ kế toán; + Sử dụng được chứng từ kế toán trong ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp; + Ứng dụng được phần mền kế toán liên quan đến từng phần hành kế toán + Kiểm tra được công tác kế toán tài chính trong doanh nghiệp theo từng phần hành + Trung thực, cẩn thận, tuân thủ các chế độ kế toán tài chính do Nhà nước ban hành - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Trung thực, cẩn thận, tuân thủ các chế độ kế toán tài chính do Nhà nước ban hành; + Làm việc độc lập hoặc làm việc theo nhóm, giải quyết công việc, vấn đề phức tạp trong điều kiện làm việc thay đổi. + Hướng dẫn tối thiểu, giám sát những người khác thực hiện nhiệm vụ xác định; chịu trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm đối với nhóm. + Đánh giá chất lượng sản phẩm sau khi hoàn thành và kết quả thực hiện của các thành viên trong nhóm. Nội dung mô đun: 5 Bài 1: KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Mã bài: 2001 Mục tiêu bài: - Phân loại được chi phí sản xuất - Trình bày được đối tượng và phương pháp xác định giá thành sản phẩm - Lập và phân loại được chứng từ kế tna về tập hợp chi phí và giá thành sản phẩm - Thực hiện được các nghiệp vụ kế toán chi tiết và kế toán tổng họp của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm - Vận dụng kiến làm được bài thực hành ứng dụng - Xác định được các chứng từ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm lương - Lập được thẻ tính giá thành - Vào được sổ chi phí sản xuất kinh doanh và sổ tổng hợp theo bài thực hành ứng dụng - Trung thực, cẩn thận, tuân thủ các chế độ kế toán tài chính do Nhà nước ban hành Nội dung bài 1.
Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1. Chi phí sản xuất a. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến việc chế tạo sản phẩm, loại dịch vụ trong một thời kỳ nhất định. Chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý , năm).
Phân loại chi phí sản xuất * Phân loại chi phí sản xuất theo tính chất kinh tế (yếu tố chi phí) – Để phục vụ cho việc tập hợp, quản l chi phí theo nội dung kinh tế địa điểm phát sinh, chi phí được phân theo yếu tố. Cách phân loại này giúp cho việc xây dựng 6 và phân tích định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kiểm tra và phân tích dự toán chi phí.Theo quy định hiện hành ở Việt Nam, toàn bộ chi phí được chi làm 7 yếu tố sau:+ Yếu tố nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… sử dụng vào sản xuất kinh doanh (loại trừ giá trị dùng không hết nhập lại và phế liệu thu hồi cùng với nhiên liệu, động lực).+ Yếu tố nhiên liệu, động lực sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ (trừ số dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi).+ Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp lương: phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lượng phải trả cho người lao động.+ Yếu tố BHXH, BHYT, KPCĐ trích theo tỷ lệ qui định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả lao động.+ Yếu tố khấu hao TSCĐ: phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong kỳ.+ Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất kinh doanh.+ Yếu tố chi phí khác bằng tiền: phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế chi phí (khoản mục chi phí) * Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế chi phí (khoản mục chi phí) Căn cứ vào nghĩa của chi phí trong giá thành sản phẩm và để thuận tiện cho việc tính giá thành toàn bộ, chi phí được phân theo khoản mục cách phân loại này dựa vào công dụng của chi phí và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng.Giá thành toàn bộ của sản phẩm bao gồm 5 khoản mục chi phí sau: – Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp – Chi phí nhân công trực tiếp – Chi phí sản xuất chung – Chi phí bán hàng – Chi phí quản l doanh nghiệp + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là toàn bộ chi phí nguyên vật liệu được sử dụng trực tiếp cho quá trình sản xuất chế tạo sản phẩm, lao vụ, dịch vụ.